Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Hào hùng Thủy lợi Việt Nam: Kỳ tích trong gian khó

Thứ Ba 11/11/2014 , 21:51 (GMT+7)

Hưởng ứng lời kêu gọi “diệt giặc đói” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đã hăng hái đắp đê, làm thủy lợi, gia tăng sản xuất, chặn đứng được nạn đói ngấp nghé./ Thời Pháp thuộc

Ngày 17/8/1945, khi Hà Nội đang sục sôi chuẩn bị tổng khởi nghĩa thì lũ trên sông Hồng đạt 11,68 m. Bị bao vây bởi bốn bức tường nước nhưng Hà Nội vẫn bình tĩnh thành lập Chính phủ lâm thời, tổ chức lễ Tuyên ngôn độc lập với cuộc mít tinh diễu hành có mấy chục vạn người tham gia.

Trong lúc chính quyền cách mạng non trẻ bị các lực lượng thù địch chống phá dữ dội, ngân khố thì trống rỗng mà trận lụt đã làm 312.000 ha mất trắng, cần 80 vạn m3 đất để hàn khẩu ngay cho 52 chỗ đê bị vỡ. Thế mà, chỉ 20 ngày sau, toàn bộ công tác hàn khẩu đã xong, 100% là lao động tự nguyện, trong đó phải kể đến đội ngũ kỹ sư, tham sự công chính.

Ngày 11/10/1945, Chính phủ lâm thời họp phiên toàn thể bàn về tu bổ đê, quyết dốc hết ngân khố, kêu gọi nhân dân góp tiền của và công sức sửa sang đê. Cuộc họp vừa kết thúc thì Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng Bộ trưởng Giao thông công chính Đào Trọng Kim xuống ngay công trường động viên đồng bào.

Từ tháng 9/1945 đến 12/1945, Chính phủ đã có 4 cuộc họp về thủy lợi, từ đầu 1946 đến 22/5/1946 trước lúc sang Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chủ trì 4 cuộc họp có bàn về thủy lợi.

Hưởng ứng lời kêu gọi “diệt giặc đói” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đã hăng hái đắp đê, làm thủy lợi, gia tăng sản xuất, chặn đứng được nạn đói ngấp nghé.

Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, thực dân Pháp dã man tàn phá các công trình thủy lợi. Mật lệnh 48/ZN ngày 11/1/1952 của Vullemey, chỉ huy quân viễn chinh Pháp lệnh “Phải phá một cách có hệ thống các đập nước và tất cả các phương tiện tưới ruộng”.

Ngày 12/6/1952, Pháp ném bom phá đập Thác Huống, ngày 29/6/1952 phá cống Vạn Già, ngày 20/9/1952 giữa lúc lụt, quân Pháp phá đê Bắc Ninh. Cũng trong tháng 6/1952, Pháp ném bom đập điều tiết sông Chu. Tháng 7/1952, Pháp thả thủy lôi đánh sập đập Bái Thượng. Từ khoảng giữa nửa đầu năm 1952, chúng phá cống ngăn mặn Bến Thủy, đánh bom cống Nam Đàn, phá trạm bơm Đô Lương, đánh bom tuynel Hiệp Hòa, tháng 6/1952 đánh sập cầu máng Phú Yên… Cho đến năm 1954, hệ thống thủy nông toàn quốc hầu như bị phá hủy, làm cho nạn lụt lội, hạn hán các năm 1952,1953, 1954 rất trầm trọng, diện tích tưới từ 227.500 ha tụt xuống chỉ còn 26.200 ha.

Tuy bị đánh phá dữ dội, thiệt hại nặng nề nhưng toàn dân, không kể vùng kháng chiến hay tạm chiếm, không hề nao núng, vẫn nỗ lực làm thủy lợi nhỏ nên đã phần nào hạn chế thiệt hại, vẫn có đủ lương thực cung ứng cho các mặt trận làm nên “Điện Biên chấn động địa cầu”.

Niềm vui thắng lợi sẽ vô bờ nếu không có sai lầm trong cải cách ruộng đất. Hàng loạt cán bộ thủy lợi, nhiều người là trưởng, phó ty bị tống giam nhưng may sao Bộ trưởng Giao thông công chính Trần Đăng Khoa, cùng hàng chục tham sự là dân “anh hai Nam Bộ” tập kết, lại có thêm vài chục tham sự khác mải mê theo kháng chiến không về quê nên không bị đội bắt. Ngoài ra Bộ trưởng Trần Đăng Khoa còn vào tận nhà tù Nghệ An, đưa Nguyễn Văn Nho, nguyên trưởng ty công chính Nghệ An ra khỏi cửa sắt, vào Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh đưa Nguyễn Văn Dụ, nguyên chỉ huy thi công tuynel Hiệp Hòa đang vật vờ kiếm sống ở chợ… lên các công trường.

Chỉ với đội ngũ cán bộ kỹ thuật ít ỏi, không có thiết bị kỹ thuật mà chỉ trong một thời gian ngắn (đến 1955), các công trình bị Pháp phá hủy đều dần được khôi phục, diện tích tưới lên lại 202.374/227.250 ha. Số Báo Nhân Dân ra ngày 10/1/1955 đăng bài của Chủ tịch Hồ Chí Minh với bút danh CB “Nửa đêm 17/12/1954, nước bắt đầu chảy vào nông giang (đập Bái Thượng) trước sự hoan hô rầm trời của ngót một vạn người đã ra sức lao động”.

Năm 1958, sản xuất nông nghiệp nói chung và thủy lợi nói riêng đã vượt mức trước chiến tranh. Tuy nhiên so với yêu cầu phòng chống thiên tai thì hãy còn kém. Nghị quyết 63 của Bộ Chính trị đưa ra mục tiêu “thắng được hạn hán, úng, bão, xâm nhập mặn và lụt lớn”. Công trình đại thủy nông Bắc Hưng Hải được chọn làm đột phá.

Với giúp đỡ của Trung Quốc, từ tháng 6/1956, công trình được khảo sát thiết kế với nhiệm vụ tưới tiêu cho 156.000 ha. Ngày 27/8/1958, Chính phủ họp và quyết định đầu tư, chọn lựa một ban chỉ huy gồm các cán bộ Quân, Dân, Chính, Đảng cao cấp có uy tín đứng đầu là ông Hà Kế Tấn, Tư lệnh Sư đoàn 350. Ngày 1/10/1958, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã bổ nhát cuốc đầu tiên khởi công công trình. Trong thời gian thi công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xuống động viên và kiểm tra 4 lần: “Bây giờ chịu khó phấn đấu trong mấy tháng. Sau này sẽ hưởng hạnh phúc lâu dài hàng trăm năm”.

Ngày 6/1/1959, nước sông Hồng đã đổ vào đồng Bắc Hưng Hải, ngày 19/5/1959, các hạng mục giai đoạn 1 được hoàn thành, đào đắp 2.700.000 m3 đất, đổ bê tông 7.500 m3...

Đại thủy nông Bắc Hưng Hải đem lại lợi ích to lớn cho nhân dân 3 tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Dương và niềm phấn khởi cho toàn dân, chỉ tiếc sao không dịch cửa kênh lấy nước 50 m thì làng gốm cổ kính Bát Tràng đã được bảo tồn. Đồ án được thiết kế từ Bắc Kinh, chuyên gia Trung Quốc chỉ đạo kỹ thuật, kỹ sư Việt Nam chỉ biết thực hiện.

Giữa năm 1958, bà Tiền Chính Anh, Thứ trưởng Bộ Thủy lợi Trung Quốc sang thăm. Với khuyên nhủ của bà, nghị quyết kỳ họp 14, Khóa II của Ban Chấp hành Trung ương về kế hoạch 3 năm có đoạn “Phương châm giữ nước là chính, thủy lợi nhỏ là chính, dân làm là chính”. Từ phương châm “3 chính” đấy, một loạt công trình chuẩn bị đầu tư bị đình hoãn, lực lượng lao động ngành thủy lợi chỉ còn dân công; giải thể các đội kỹ thuật thợ sắt, thợ mộc, thợ xây; không mua sắm trang thiết bị để phục vụ cho khảo sát thiết kế, kỹ sư, kỹ thuật viên được huy động phục vụ phong trào đào ao, giếng.

Báo cáo tổng kết ngành thủy lợi 1958 ghi “đắp được 5.788 km đường khuyến nông, đào được 117.594 ao, giếng, tát được 4.270.000 ngày công, gánh được 13.037.740 gánh nước”. May sao, năm 1959, ông Hà Kế Tấn trong phái đoàn thủy lợi Việt Nam thăm Trung Quốc, khi thấy Trung Quốc không thực hiện “3 chính” như Việt Nam bèn hỏi và được Thứ trưởng Tiền Chính Anh giải thích “công trình nhỏ là ở Việt Nam, còn Trung Hoa rộng lớn thì không thể”. Đoàn về báo cáo lại với Trung ương Đảng và Chính phủ, từ đó thay đổi chuyển thành phương châm 3 kết hợp.

(lược trích)

Nhà văn Thạch Lam đã tự chọn vợ như thế nào?

Nhà văn Thạch Lam đã tự chọn vợ như thế nào?

Văn hóa 23/05/2020 - 19:04

Khác với hai người anh Nhất Linh và Hoàng Đạo đều kết hôn thông qua mai mối, nhà văn Thạch Lam đã tự tìm kiếm và tự quyết định bạn trăm năm.

Ông chủ hãng taxi lừng lẫy vẫn ôm ấp 'Giấc mơ sông Thương'

Ông chủ hãng taxi lừng lẫy vẫn ôm ấp 'Giấc mơ sông Thương'

Văn hóa 23/05/2020 - 12:06

Doanh nhân Nguyễn Phúc Thành của thương hiệu taxi Thành Hưng càng thành đạt thì tác giả Nguyễn Phúc Lộc Thành của bút mực cặm cụi càng bị đẩy vào góc khuất quên lãng chăng?

Tiếng ve

Tiếng ve

Văn hóa 23/05/2020 - 08:35

Mùa đang chuyển, nắng bung tỏa gay gắt. Bóng mát của những cây bàng, cây phượng ở sân trường đã trở nên yếu ớt dưới cái nắng chang chang.

Tại sao thanh niên 'sợ' nông thôn?

Tại sao thanh niên 'sợ' nông thôn?1

Văn hóa 22/05/2020 - 08:27

Cho dù đã rời xa bục giảng đại học một thời gian, nhiều bạn trẻ vẫn gọi tôi là “thầy” và tâm sự đủ thứ chuyện từ chuyện học đến chuyện đời.

Cha và con và câu chuyện kiểu Phan Đăng Di

Cha và con và câu chuyện kiểu Phan Đăng Di

Văn hóa 21/05/2020 - 06:01

Sau 5 năm sản xuất và tham dự nhiều liên hoan quốc tế, bộ phim “Cha và con và…” mới chính thức ra mắt khán giả Việt Nam.

Trao nhầm giải thưởng thì phải làm sao?

Trao nhầm giải thưởng thì phải làm sao?

Văn hóa 20/05/2020 - 06:35

Giải thưởng Cánh Diều 2020 đã bộc lộ sự lúng túng khi trao nhầm giải “Diễn viên triển vọng” cho hai gương mặt trong bộ phim “Nắng 3 - Lời hứa của cha".

Công trình nghiên cứu hiếm có về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan

Công trình nghiên cứu hiếm có về Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan

Văn hóa 19/05/2020 - 06:01

Đó là cuốn sách “Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đặt nền móng cho quan hệ Việt Nam-Thái Lan hiện đại”.

Nhà sử học Pháp viết về cuộc hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhà sử học Pháp viết về cuộc hành trình của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Văn hóa 19/05/2020 - 06:01

Alain Ruscio, nhà sử học người Pháp, viết cuốn sách "Hồ Chí Minh. Tác phẩm và đấu tranh" và được nhà xuất bản Le temps des cerises phát hành.

Đã không còn một lãng tử bên dòng sông Hậu

Đã không còn một lãng tử bên dòng sông Hậu

Văn hóa 18/05/2020 - 17:53

Nhạc sĩ Sơn Hà - Chủ tịch Hội Văn nghệ Hậu Giang, tác giả ca khúc nổi tiếng "Ngẫu hứng đêm Xà No", đã qua đời đêm 17/5 vì bạo bệnh, hưởng thọ 65 tuổi.

Kể tiếp hành trình của một vĩ nhân

Kể tiếp hành trình của một vĩ nhân

Văn hóa 18/05/2020 - 17:38

Nhân kỷ niệm 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, NXB Tổng hợp TP.HCM ấn hành cuốn sách “Kể tiếp chuyện Bác Hồ” của tác giả Trần Quân Ngọc.

Thi sĩ trở lại 'chúc phúc lá xanh' sau giấc mộng đại gia tan vỡ

Thi sĩ trở lại 'chúc phúc lá xanh' sau giấc mộng đại gia tan vỡ

Văn hóa 16/05/2020 - 16:15

Sau 20 năm không in thơ, thi sĩ Lê Xuân Đố ở tuổi 77 tái ngộ công chúng với tập “Chúc phúc lá xanh” do NXB Hội Nhà Văn ấn hành.

Thương ơi mùa cất rớ

Thương ơi mùa cất rớ1

Văn hóa 16/05/2020 - 08:30

Làng tôi nằm nép mình giữa hai dòng sông Vũ Giang và sông Chèn tạo thành chữ L rất thơ mộng.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Nhiều tín hiệu mừng khi bóng đá Việt Nam trở lại

Nhiều tín hiệu mừng khi bóng đá Việt Nam trở lại

Chất lượng mặt cỏ, cơ sở vật chất các sân bóng, cũng như CĐV vào sân xem bóng đá trật tự, ổn định là những tín hiệu mừng sau hai ngày thi đấu đầu tiên.

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

Ban Chủ nhiệm Dự án bảo tồn và phát huy một số di sản văn hóa dân tộc công bố 15 món ẩm thực dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể.

Đội trưởng Tottenham chi gần nửa tỷ đồng mua chó giữ nhà

Đội trưởng Tottenham chi gần nửa tỷ đồng mua chó giữ nhà

Thủ môn Hugo Lloris đã mang về một chú chó giữ nhà được huấn luyện đặc biệt để đảm bảo cho an toàn của tư dinh tại Vương quốc Anh.