Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Làng cây cảnh nổi tiếng miền Bắc thăng trầm theo thú chơi

Thứ Tư 18/07/2018 , 13:49 (GMT+7)

Xưa “vua chơi lan, quan chơi trà”, nay theo thống kê của những chủ vườn đến 50% khách hàng của họ là quan chức thậm chí là quan chức cấp cao.

Vàng son một thưở

Về gốc gác của cái nghề độc đáo này, anh Đỗ Văn Dũng-Chủ tịch xã Phụng Công (Văn Giang, Hưng Yên), bảo cách đây chừng nửa thế kỷ ở thôn Đại có cụ quản Lập (Chử Văn Lập) là người tiên phong đưa cây trà về làng, gieo mầm nên một thời hoàng kim của loại cây quan. Khác với nhiều loại cây cảnh thường nhân giống bằng hạt trà được giâm bằng ngọn. Bùn ao trộn với tro trấu cùng phân chuồng ủ ngấu trong những cái mẹt sao cho không khô cũng chẳng ướt, nắm vào bàn tay đủ để nước chỉ rịn ra giữa kẽ ngón mà đất vẫn giữ nguyên hình hài, mới đủ chuẩn để cắm ngọn trà xuống. Trà giâm xong hết che nắng lại che mưa để giữ gìn mầm sống.

12-47-06_hotr2
Hoa trà nở

Lúc đầu kỹ thuật thô sơ như thế nên ai giâm trà mà 10 cành cắm xuống mọc lên được 5 cây đã được dân làng liệt vào hạng nghệ nhân rồi. Những nghệ nhân thường giấu bí quyết nhà nghề đến mức khi giâm ngọn trà tuyệt đối không cho ai bén mảng đến gần dù là người quen. Đang cắm ngọn trà mà nhác thấy bóng người lạ ngoài cổng là lập tức dừng lại vì sợ lộ. Có những người còn cẩn thận đến mức đem giấu đám mẹt giâm trà vào…gầm giường vừa cho có bóng mát, vừa phòng người gian. Ngày ngày phải vất vả lôi ra tưới đủ ba lần để giữ ẩm cho chúng. Giờ thì ngay cả lũ trẻ con của xã Phụng Công cũng biết giâm trà, 100 ngọn cắm xuống có khi mọc lên đủ 100 cây.

Từ trên 100 hộ của làng Đại, nghề trồng trà lan dần ra làng Bến, làng Đầu, làng Ngò, làng Khúc Tháp mà đỉnh cao  là quãng 1995-2000 khắp trong làng, ngoài xã có hơn 1.000 hộ tham gia. Trà trong vườn, trà trên sân, trà lân la ra ngoài đồng, đâu đâu cũng thấy, có nhà trồng hàng vạn cây. 1 cây trà 1 năm ra hàng trăm, hàng ngàn ngọn, 1 ngọn trà giâm xuống mẹt dăm bữa nửa tháng ra rễ, thành cây bán được 20-30.000đ. Nói không ngoa chứ với người Phụng Công thủa ấy tiền kiếm dễ như lá hái ở trong vườn nhà.

Cũng ngọn cây ấy đem trồng xuống đất 2 năm sau sẽ bán được 200.000đ. Mỗi gốc trà 10-15 tuổi có giá vài ba triệu, bán vài gốc là đủ để mua một suất đất trước cửa UBND xã. Cứ quy đổi từ cây ra đất như thế mỗi vườn trà nhà các anh Chử Văn Cự-con ông quản Lập, Chử Văn Chiến, Lưu Văn Mạnh…đều có giá tương đương với vài chục lô đất. Nếu bán tất đi có khi mua hết cả đất của cả thị trấn Văn Giang.

Nhưng nào có ai học hết chữ ngờ, đang lên như diều gặp gió, từ năm 2000, nghề chơi trà ở Phụng Công bỗng gặp một cơn “đại hồng thủy” vùi dập xuống tận đáy. Giá trà trước mươi phần chưa còn nổi một phần. Đa số nản chí bỏ nghề đuổi theo nghiệp chơi cây sanh lúc đó đang nổi như cồn chỉ còn 30-40 hộ vẫn kiên tâm nối nghiệp ông cha. Quãng 2011-2012, sanh lại rơi vào quỹ đạo xuống giá không phanh trong khi trà dần hồi phục khiến cho những người từng rũ bỏ nó đâm ra hối hận. Nhưng tất cả đã là quá muộn màng...
 

Dòng chảy ngầm mạnh

Chử Văn Biên ở thôn Đại tuy mới vào độ tuổi tứ tuần nhưng lại là người chơi trà có thâm niên, "số má" nhất vùng. Trước năm 1995 anh từng có trong tay hàng trăm gốc trà cổ, có những gốc đắt tới 8 triệu đồng- tương đương với vài cây vàng theo thời giá. Khác với những người thối chí, bỏ nghề, quãng thời gian lận đận nhất anh vẫn gắng gượng đeo bám trà.

12-47-06_dsc_1231
Anh Biên bên vườn trà trị giá gần chục tỉ đồng của mình

Năm 2003 khi giá xuống tới cực điểm anh mua vét được 30 gốc cổ trà của những nhà vườn bán tháo với giá rẻ không tưởng, chỉ 3-4 triệu/cây. Vì nể nang cuối cùng anh lại để 30 gốc trà cổ này cho một vị sư. Nhưng vạ vật trong vườn chùa, không có cách chăm sóc phù hợp chúng đã bị chết gần hết, chỉ còn sót lại mỗi 1 cây khiến cho lòng anh như xát muối. Tiếc. Giá mỗi gốc như thế hiện tại ít nhất cũng 100 triệu…

Vào vườn của anh chẳng khác gì lạc vào thiên đường của trà với 150 gốc cao to lừng lững 3-4 mét. Xưa người ta trồng trà trong chậu sành hay chậu đất nung, nhưng giờ để chứa những gốc trà cỡ đại như thế này chỉ có chậu xi măng mới kham nổi.

Cây trà phát triển rất chậm, nhất là trà bạch mỗi năm chỉ ra 2 lần lộc, mỗi lần cao thêm được chừng 10cm nên đám trà “thiếu niên” trong vườn cũng đã 20 năm tuổi, “trung niên” cỡ 30 năm còn “lão niên” phải trên 50 năm, đường kính gốc lên tới 10-15 cm, giá cả từ 30-40 triệu đến 100-150 triệu. Đó là giá bán ngay tại vườn, còn tới tay người chơi qua 2-3 cầu nữa đội lên thường phải gấp đôi, gấp ba.

Thấy tôi để ý đến một “cụ cây” nghe chừng ốm yếu, hình hài gầy guộc, cành lá xanh xao, anh Biên giải thích: “Cây trà bạch này của một người chơi ở Hà Nội mua năm 2008 đã 95 triệu, theo thời giá bây giờ không đưới 200 triệu nhưng đang bị bệnh vì đất trồng quá trũng gây nghẹt rễ, rụng lá, cần phải cấp cứu kịp thời. Công chăm sóc cho cây này là 20 triệu đồng/năm”.

12-47-06_dsc_1233
Anh Biên đang chăm sóc trà

Chưa có loại cây nào mà quan chức lại chơi nhiều như trà, theo anh Biên ước lượng khách hàng của anh đến 50% là cán bộ từ Trung ương, tỉnh, sở đến huyện. Đặc điểm chung của họ là rất kín tiếng về đời tư, chơi âm thầm nhưng cũng không kém phần dữ dội, khi đã phải lòng gốc trà nào là theo đuổi đến cùng. Chính họ đã tạo nên một mạch ngầm mạnh mẽ về trà hoa bên cạnh những dòng chảy chủ đạo của giới chơi cây như sanh, như đa, như tùng, như bách…

Bên cạnh vườn cây khủng của Chử Văn Biên còn có vườn của Chử Văn Hải sở hữu khoảng 150 gốc trà hàng đại (hàng lớn) có giá từ 20-30 đến 70-80 triệu/gốc, Chử Văn Tá sở hữu 500 gốc hàng trung (hàng vừa) có giá 4-5 triệu/gốc…Nhưng người lưu giữ được những gốc trà đỉnh cao nhất của đất Phụng Công phải kể đến ông Chử Văn Vỹ. Tuy số lượng trà trong vườn nhà ông rất khiêm tốn (vì là người chơi chứ không phải chủ vườn) nhưng lại có 3-4 gốc cổ 50-60 tuổi được đánh giá là độc nhất vô nhị, có giá trị 200-300 triệu đồng khiến cho người trong giới chỉ có nước nuốt nước bọt khan vì thèm thuồng.

Cây trà chuẩn phải là một thân, khoảng cách từ gốc lên cành phát bằng ¼ so với chiều cao toàn thân (độ thoát thân), tán tròn, lá xanh đen, nụ sáng đều. Hoa trà nhác trông cũng khá giống hải đường nhưng được cái bền đến nửa tháng chứ không chỉ 1-2 ngày là tàn như người họ hàng xa kia. Không thấp thỏm như đào, mai, hoa trà nở rất đúng hẹn.

Ông Vỹ bên cây trà được giới chuyên môn định giá khoảng 300 triệu

Trà bạch nở sớm nhất vào cữ tháng chạp, trà thâm (đỏ) nở vào dịp Tết, trà phấn nở vào rằm tháng giêng, trà muống (màu như rau muống) nở vào dịp tháng giêng, tháng hai. Ngoài các giống trà truyền thống, giờ người dân Phụng Công còn du nhập thêm trà lựu, trà phấn cung đình, trà hồng thâm bát diện và cả trà Tàu giống có mùi chứ không như trà ta trong thơ cụ Nguyễn Khuyến thủa nào: “Đếch thấy mùi thơm một tiếng khà”. Bởi vậy mà mùa hoa thêm kéo dài. Vào những tháng ngày đó, anh Biên thường kê chậu trà đang e ấp nụ ra sân, bắc một cái bàn, bày vài cái ghế rồi mời mấy người bạn đến uống trà, đàm đạo. Sáng họ xem trà nở, tối họ thưởng hoa quỳnh. Bên ngoài tràn gió mát, trăng thanh, rất nhanh chóng họ cũng chìm đắm vào trong thú vui chơi cây tao nhã của quan chức.

Người chơi trà khá giống với người chơi hoa hồng cổ ở đức tính đề cao bí mật đời tư. Không có dáng thế kiểu bon sai như cây cảnh nên người không biết khi nhìn thấy đám hoa này trong vườn cũng tưởng chỉ là bụi hoa thông thường chứ không nghĩ rằng chúng trị giá lên tới dăm ba chục tấn thóc.

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Thú chơi 20/01/2020 - 07:01

Chị Loan trước đây là một chủ nhân của vườn kiểng nổi tiếng về bộ sưu tập kiểng thú bằng hoa mẫu đơn, nay chị mở rộng kinh doanh thêm mặt hàng si rô kiểng.

Đào ‘tiến vua’ nằm phòng lạnh chờ Tết Canh Tý

Đào ‘tiến vua’ nằm phòng lạnh chờ Tết Canh Tý

Thú chơi 10/01/2020 - 11:05

Hàng trăm cây đào Thất thốn hay còn gọi là đào “tiến vua” được nghệ nhân Lê Hàm cho vào phòng kín, bật điều hòa để ủ cho ra hoa đúng dịp tết.

Thanh Hóa: Đào thế 'hút khách'

Thanh Hóa: Đào thế 'hút khách'

Thú chơi 09/01/2020 - 11:00

Người trồng đào Thanh Hóa vui mừng khi đào cảnh đang cho nụ, chúm chím nở hoa. Năm nay, đào thế được giá, hầu hết các nhà vườn đã có khách đến đặt.

Siêu phẩm 'Long quyển ngũ hành sơn' khiến người Hà Nội thích thú

Siêu phẩm 'Long quyển ngũ hành sơn' khiến người Hà Nội thích thú

Thú chơi 07/01/2020 - 09:42

Chậu đào có tên “Long quyển ngũ hành sơn” trị giá hàng tỉ đồng tại Hà Nội đang thu hút nhiều người đến chiêm ngưỡng.  

Danh hài Hoài Linh đang sở hữu khối tài sản trăm tỷ?

Danh hài Hoài Linh đang sở hữu khối tài sản trăm tỷ?

Thú chơi 05/01/2020 - 07:05

Lâu nay, nhiều người vẫn bàn tán về mức độ giàu có của danh hài Hoài Linh.

Người miền Tây nở rộ thú chơi hoa lan rừng

Người miền Tây nở rộ thú chơi hoa lan rừng

Thú chơi 07/05/2017 - 13:34

Gần đây, nhiều cửa hàng Hoa lan cây cảnh ở miền Tây đã trưng bày, giới thiệu, mua bán và trao đổi nhiều loại lan rừng Việt Nam.

Độc đáo thú chơi 'đấu bò tót' nơi lưng chừng trời

Độc đáo thú chơi 'đấu bò tót' nơi lưng chừng trời

Thú chơi 14/04/2017 - 14:14

Trong 4 bò chọi ở Làng Lỷ thì con của ông Lý Văn Thành là lớn nhất, to như một con voi nhỡ, trọng lượng dễ đến 7-8 tạ.

Vườn chim gáy giữa thôn quê, thú chơi tao nhã lại có tiền đều như 'vắt chanh'

Vườn chim gáy giữa thôn quê, thú chơi tao nhã lại có tiền đều như 'vắt chanh'

Thú chơi 05/01/2017 - 13:15

Vừa nghe tiếng chim gù vừa rắc cho chúng ít thóc thế mà đều đặn hàng tháng ông được lũ chim trả “lương” gần chục triệu đồng.

Thú chơi hàng độc giữa đại ngàn

Thú chơi hàng độc giữa đại ngàn

Thú chơi 22/02/2016 - 15:38

Thú chơi nào cũng lắm công phu. Trong nghề chơi, có những người bỏ cả ngày đêm lặn lội chân trời góc biển để săn tìm những thứ “hàng độc” cho thỏa đam mê.

Thú chơi 'dị' của sao bóng đá

Thú chơi "dị" của sao bóng đá

Thú chơi 31/08/2014 - 15:17

Cầu thủ chơi xe ô tô, mô tô là chuyện bình thường nhưng sau những giờ lặn lộn ngoài sân bóng, trở về với vườn cây cảnh, với con chó, con gà.

Cà phê “run rẩy” - Thú chơi mới của teen Hà thành

Cà phê “run rẩy” - Thú chơi mới của teen Hà thành

Thú chơi 23/10/2012 - 09:02

Thích cảm giác mạnh và ưa rùng rợn, run rẩy, teen Hà thành đã tìm ra những quán cà phê độc nhất vô nhị...

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Kho cuốn

Kho cuốn

Kho cuốn hoạt động và tồn tại suốt một chặng dài với nhiều biến động lịch sử của đất nước cũng như làng xã, phận người...

Trận bóng trong bốn bức tường

Trận bóng trong bốn bức tường

Nằm sâu trong con ngõ nhỏ phía sau khán đài D sân Lạch Tray, nhà bà Thuần bữa nay bỗng nhiên có nhiều vị khách lạ.

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

Ban Chủ nhiệm Dự án bảo tồn và phát huy một số di sản văn hóa dân tộc công bố 15 món ẩm thực dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể.