Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Nhân Covid 19, nhìn lại virus hại cây trồng

Thứ Ba 07/04/2020 , 07:35 (GMT+7)

Virus là những đơn vị sinh học có kích thuốc rất nhỏ, chưa có cấu tạo tế bào, đường kính trung bình từ 20 tới 300 nm, chỉ nhìn thấy qua kính hiển vi.

Virus là những đơn vị sinh học có kích thuốc rất nhỏ, chưa có cấu tạo tế bào, đường kính trung bình từ 20 tới 300 nm ( 1 nm = 1/1.000.000 mm), chỉ có thể nhìn thấy qua kính hiển vị điện tử. Virus có thể gây bệnh cho người, động vật và thực vật. Virus không thể sống hay nuôi cấy được trong các môi trường nhân tạo mà bắt buộc phải ký sinh trong các tế bào của người hoặc động vật, thực vật thích hợp với chúng.

Virus gây bệnh khảm trên dưa chuột. Ảnh: Kim Ngọc.

Virus gây bệnh khảm trên dưa chuột. Ảnh: Kim Ngọc.

Cấu trúc của virus:

Virus có cấu trúc rất đơn giản: Lõi bên trong là acid nhân ( ADN, ARN), được bọc ngoài bằng lớp vỏ cấu tạo bằng chất béo (lipid), trên đó có các đính các hạt nhỏ protein, do vậy virus  dễ  bị phá hủy nếu tiếp xúc các chất cồn (alcohol),  kiềm ( savon) hay nhiệt độ cao.

 

 

Cấu trúc của Virus. Ảnh: Kim Ngọc.

Cấu trúc của Virus. Ảnh: Kim Ngọc.

Cách gây hại:

Virus là ký sinh nội bào bắt buộc do chúng chỉ có thể sống và nhân số lượng trong tế bào sống của ký chủ, quá trình nầy diễn tiến như sau : Một khi xâm nhập vào tế bào ký chủ, virus gây bệnh sẽ nhân nhanh số lượng bằng cách lấy các acid nhân, lipid, protid của tế bào ký chủ để làm vật liệu tế bào của mình khiến cây ký chủ bị rối loạn biến dưỡng và thể hiện triệu chứng bệnh ra bên ngoài.

Bệnh virus trên cây trồng:

Virus gây hại trên nhiều loại cây trồng như bệnh lúa vàng lùn, lùn xoắn lá, lúa cỏ (tác nhân truyền bệnh là rầy), bệnh khảm khoai mì (tác nhân truyền bệnh: bọ phấn), bệnh vàng lá Greening trên cam quít (tác nhân truyền bệnh là rầy chổng cánh), bệnh khảm trên bầu, bí, dưa, ớt, thuốc lá, đu đủ, bệnh lá trắng mía, chổi rồng hại nhãn (Mycoplasma)…tác nhân truyền bệnh là côn trùng nhóm chích hút như rầy mềm, bọ trĩ, bọ phấn, nhện…

Lây lan, truyền bệnh:

Virus không tự mình có thể lây lan qua diện rộng. Trên con người, virus lây lan qua tiếp xúc bề mặt, qua đường hô hấp, qua kim chích, qua truyền máu… còn trên thực vật bệnh virus lan truyền qua nhiều đường : (1) qua môi giới truyền bệnh ( vector), chủ yếu qua côn trùng nhóm chích hút, (2) qua dụng cụ cắt, tỉa hay vết thương cơ giới giữa lá, rễ cây bệnh và cây lành, (3) qua các bộ phân nhân giống vô tính như hom, củ, nhánh, rễ…, (4) qua một số ít hạt giống họ rau cải, cà chua, củ cải đường, (5) qua đất (khảm khoai tây), (6) qua nấm, tuyến trùng… tuy nhiên bệnh không lan truyền qua nước, không khí.

Một số côn trùng nhóm chích hút : Bọ phấn - rầy nâu – rầy mềm. Ảnh: Kim Ngọc.

Một số côn trùng nhóm chích hút : Bọ phấn - rầy nâu – rầy mềm. Ảnh: Kim Ngọc.

Triệu chứng:

Triệu chứng bệnh do virus trên cây trồng rất đa dạng, tùy giống cây trồng, thời điểm nhiễm bệnh, điều kiện canh tác, đất đai, thời tiết, tình trạng sức khỏe của cây… mà triệu chứng biểu hiện, mức độ nặng nhẹ, ảnh hưởng đến năng suất có khác nhau. Nhìn chung, bệnh nhiễm càng sớm, ảnh hưởng đến năng suất càng cao, đất đai nghèo, cung cấp dinh dưỡng kém, cây suy kiệt… thất thu càng lớn. Triệu chứng bệnh do virus trên cây trồng rất đặc trưng, dễ nhận diện: nếu nhiễm sớm, cây lùn, còi cọc, thân đâm chồi bên, lá nhỏ, gân co rút, vặn xoắn, mép cong, rách, lá biến màu xanh đậm hay vàng nhạt, hoặc vàng xanh xen kẻ,  phiến lá không phẳng, xù xì, cộm ( khảm). Lúa bị bệnh virus, cây cho ít hạt, hạt lép, khoai mì bị khảm cho ít củ, trái trên cây bệnh nhỏ, biến dạng, chất lượng kém, nhiều xơ, ít nước.

Bệnh vàng lá Greening trên cam quýt và chổi rồng trên nhãn. Ảnh: Kim Ngọc.

Bệnh vàng lá Greening trên cam quýt và chổi rồng trên nhãn. Ảnh: Kim Ngọc.

 Phòng trị:

Trên cây trồng, bệnh do virus đến nay không có thuốc trị, chỉ phòng trị gián tiếp qua biện pháp tiêu diệt môi giới truyển bệnh là các loại côn trùng chích hút như rầy, rệp, bọ phấn, rầy mềm…bằng các loại thuốc hóa học đặc trị như Osago 80WG, Sago super 20EC, Sec Saigon 25EC, dầu khoáng SK Enspray 99EC…

Các sản phẩm hữu hiệu đặc trị virus của SPC. Ảnh: Kim Ngọc.

Các sản phẩm hữu hiệu đặc trị virus của SPC. Ảnh: Kim Ngọc.

Tuy nhiên biện pháp kinh tế và hiệu quả nhất là  dùng  giống sạch bệnh, không lấy củ, hom, thân, rễ.. từ cây đã nhiễm bệnh để làm giống hay ghép, chú ý không trồng dầy, trồng tập trung, bón phân đầy đủ cân đối, chăm sóc cây khỏe, ngoài ra cần thăm đồng thường xuyên, nhất là giai đoạn 1 – 2 tháng sau trồng, để phát hiện sớm cây bệnh, nhổ bỏ và tiêu hủy, phòng trị kịp thời bằng các loại thuốc đặc trị nêu trên, nếu không bệnh sẽ lan nhanh và ảnh hưởng lớn đến năng suất sau này.

Rệp kim hại cây có múi

Rệp kim hại cây có múi

Thuốc bảo vệ thực vật 18/09/2020 - 08:00

Rệp kim còn gọi là rệp tuyết thuộc bộ nửa cánh có lớp vỏ giáp bảo vệ được xem là dịch hại trên tất cả các loại cây có múi, trừ cây quýt.

Nông Dược Toàn Cầu hướng đến chất lượng

Nông Dược Toàn Cầu hướng đến chất lượng

Thuốc bảo vệ thực vật 07/09/2020 - 09:25

Nông Dược Toàn Cầu hướng đến chất lượng hàng đầu, cùng bà con nông dân chinh phục một nền nồng nghiệp hiện đại, bền vững bằng những sản phẩm chất lượng tốt nhất.

Đột phá thuốc bảo vệ thực vật sinh học làm từ thảo dược

Đột phá thuốc bảo vệ thực vật sinh học làm từ thảo dược3

Thuốc bảo vệ thực vật 28/08/2020 - 11:08

Một doanh nghiệp đã nghiên cứu thành công thuốc bảo vệ thực vật hoàn toàn sinh học để diệt trừ các loại sâu, bệnh gây hại trên cây trồng.

Nông Dược Toàn Cầu luôn đồng hành cùng nông dân

Nông Dược Toàn Cầu luôn đồng hành cùng nông dân

Thuốc bảo vệ thực vật 23/08/2020 - 09:19

Nông Dược Toàn Cầu hướng đến chất lượng hàng đầu và cùng bà con nông dân chinh phục một nền nồng nghiệp hiện đại, bền vững bằng những sản phẩm chất lượng tốt nhất.

Phòng trừ bệnh lép vàng do vi khuẩn

Phòng trừ bệnh lép vàng do vi khuẩn

Thuốc bảo vệ thực vật 31/07/2020 - 08:10

Có nhiều nguyên nhân làm giảm năng suất lúa như nhện gié, đạo ôn cổ bông... trong đó có bệnh lép vàng mà rất nhiều bà con chủ quan không phòng trừ từ đầu.

Bệnh khảm lá trên khoai mì: Triệu chứng và cách phòng trừ

Bệnh khảm lá trên khoai mì: Triệu chứng và cách phòng trừ

Thuốc bảo vệ thực vật 24/07/2020 - 05:30

Gần đây, tình hình dịch bệnh trên cây mì diễn biến rất phức tạp, làm ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của loại nông sản này, đặc biệt là bệnh khảm lá.

Phòng trừ bệnh thán thư trên ớt

Phòng trừ bệnh thán thư trên ớt

Thuốc bảo vệ thực vật 17/07/2020 - 05:30

Trồng ớt và ớt cho quả trái vụ mang lại hiệu quả kinh tế cao nhưng gặp bất lợi do một số dịch bệnh hại cây trồng nhất là bệnh thán thư.

Quy định mới ghi nhãn thuốc bảo vệ thực vật: Doanh nghiệp nói gì?

Quy định mới ghi nhãn thuốc bảo vệ thực vật: Doanh nghiệp nói gì?

Thuốc bảo vệ thực vật 15/07/2020 - 17:32

Nhiều doanh nghiệp muốn in hình ảnh khác trên nhãn thuốc BVTV để quảng cáo, thu hút người mua, thay vì phải in hết các nội dung bắt buộc về ghi nhãn trên bao bì.

Thực hiện ghi nhãn thuốc bảo vệ thực vật theo quy định mới

Thực hiện ghi nhãn thuốc bảo vệ thực vật theo quy định mới

Thuốc bảo vệ thực vật 13/07/2020 - 06:01

Thực hiện ghi nhãn theo Thông tư 21 sẽ siết chặt tình trạng "loạn" về bao bì, nhãn mác thuốc BVTV là vấn đề nhức nhối nhiều năm qua.

Phòng trừ bệnh thán thư hại dưa hấu

Phòng trừ bệnh thán thư hại dưa hấu

Thuốc bảo vệ thực vật 10/07/2020 - 06:01

Dưa hấu là cây trồng cho giá trị kinh tế cao, vì vậy thường được đầu tư thâm canh cao.

Phun thuốc gì đặc trị sâu cuốn lá?

Phun thuốc gì đặc trị sâu cuốn lá?

Thuốc bảo vệ thực vật 22/06/2020 - 14:58

Theo nhiều nông dân, vụ lúa hè thu năm 2020 sâu cuốn lá xuất hiện sớm hơn mọi năm, mật độ cũng cao hơn.

Benevia® - Một thành tựu mới trong lĩnh vực bảo vệ thực vật

Benevia® - Một thành tựu mới trong lĩnh vực bảo vệ thực vật

Thuốc bảo vệ thực vật 17/06/2020 - 07:10

Sự có mặt của Benevia® trên thị trường đã mở ra một hướng mới, tích cực hơn cho bà con nông dân.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Phân bón DAP Đình Vũ và công dụng tuyệt vời đối với cây trồng

Phân bón DAP Đình Vũ và công dụng tuyệt vời đối với cây trồng

Phân bón là thành tựu khoa học tuyệt vời đối với ngành nông nghiệp và DAP là một sản phẩm phân bón phức hợp hữu hiệu mang lại hiệu quả kinh tế cao.

16 doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi bị phạt 480 triệu đồng

16 doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi bị phạt 480 triệu đồng

16 doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi bị phạt số tiền 480 triệu đồng do hàng nhập khẩu không đạt chất lượng.

Sản xuất thành công vacxin phòng bệnh phù đầu và phó thương hàn lợn

Sản xuất thành công vacxin phòng bệnh phù đầu và phó thương hàn lợn

Phân viện Thú y miền Trung vừa nghiên cứu và sản xuất thành công vacxin kép Colisal phòng bệnh phù đầu và phó thương hàn lợn.