Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Thầy giáo nghiên cứu phong tục miệt vườn

Thứ Tư 27/05/2020 , 08:48 (GMT+7)

Miệt Nam sông Hậu gồm các tỉnh Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Kiên Giang.

Công trình biên khảo của nhà giáo ở thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng. 

Công trình biên khảo của nhà giáo ở thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng. 

Vùng đất này trù phú và phóng khoáng, được bồi đắp bởi dòng người di cư. Lối sống của miền văn hóa khẩn hoang Nam bộ được nhiều người tấm tắc nhưng ít người chịu bỏ công hệ thống lại một cách bài bản.

Vì vậy, muốn tìm hiểu khu vực này, chỉ có thể trông cậy vào nhà văn Sơn Nam (1926-2008) với hai cuốn sách công phu “Văn minh miệt vườn” và “Đồng bằng sông Cửu Long, nét sinh hoạt xưa”.

Thật may, thầy giáo Trần Minh Thương ở Trường THPT Ngã Năm, thị xã Ngã Năm, Sóc Trăng đã tìm tòi, sưu tầm và ghi chép lại những vẻ đẹp nếp ăn nếp ở xung quanh mình để có được tác phẩm “Phong tục miệt Nam Sông Hậu”, NXB Tổng hợp TPHCM vừa ấn hành.

Năm nay 49 tuổi, thầy giáo Trần Minh Thương có bằng thạc sĩ văn học, từng công bố một số công trình nghiên cứu như “Trò chơi dân gian ở Sóc Trăng”, “Diện mạo văn học dân gian Khơ Me Sóc Trăng”, “Ca dao Tây Nam bộ dưới góc nhìn thi pháp thể loại” hoặc “Ăn tết, chơi tết miền Tây”.

Trong “Phong tục miệt Nam Sông Hậu”, tác giả khảo sát nhiều khía cạnh liên quan đến gia đình, từ chuyện “Đầy tháng, thôi nôi”, chuyện “Kiếp làm bé” đến chuyện “Con nuôi, con ní ở miền Tây”, chuyện “Cải táng cho ấm lòng người bất hạnh”.

Nếu nhìn nhận cuốn sách ở thể loại tản văn thì rất thú vị. Thế nhưng, nếu nhìn nhận cuốn sách ở thể loại nghiên cứu thì cũng có đôi chút băn khoăn.

Thứ nhất, về nguồn gốc. Khi “phong tục” không còn tồn tại đến hôm nay, thì được phản ánh trong cổ thư nào?

Thứ hai, về tính riêng biệt. Các “phong tục” miệt Nam Sông Hậu có gì giống và có gì khác so với các vùng trên đất nước Việt Nam, thậm chí có khác so với… Bắc Sông Hậu hoặc phía Sông Tiền và phía Sông Vàm Cỏ không? Các “phong tục” miệt Nam Sông Hậu được kế thừa từ “phong tục” miền Bắc và miền Trung như thế nào?

Nhà giáo Trần Minh Thương là hội viên Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam. Ảnh: NVCC.

Nhà giáo Trần Minh Thương là hội viên Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam. Ảnh: NVCC.

Tuy nhiên, thầy giáo Trần Minh Thương cũng đưa ra được hai nhận định đáng chú ý. Với “Làm mai… ăn đầu heo” thì thấy được “Sau ngày cưới, theo tục lệ ở miền sông nước Cửu Long, đôi vợ chồng trẻ sẽ sắm sửa cái đầu heo sống cùng trà bánh, thuốc hút mang sang biếu ông/ bà mai để tạ lễ.

Trong cách nghĩ của dân gian xứ này, đầu heo được ngầm hiểu tượng trưng cho cả con heo. Song có lẽ vì hoàn cảnh nghèo khó hay để đơn giản, người ta mượn đầu heo thay thế để đền đáp công ơn”.

Còn với “Nỗi niềm ở rể” thì rút tỉa: “Không quá câu nệ vào những nghi lễ đã được định hình từ lâu, việc cha mẹ cô gái đồng ý cho ở rể cũng là tạo điều kiện xây dựng hạnh phúc cho biết bao chàng trai nghèo, khốn khó, bất hạnh… Quan trọng là tính tình, nhân cách, sự chịu thương chịu khó, họ sẽ được đền bù xứng đáng. Chuyện môn đăng hộ đối dường như không còn được nhắc đến qua tập tục này”.

Bổ sung 759 tỷ đồng mở rộng Vườn tượng APEC

Bổ sung 759 tỷ đồng mở rộng Vườn tượng APEC

Văn hóa 01/07/2020 - 11:35

Hội đồng Nhân dân Thành phố Đà Nẵng vừa thông qua quyết định đầu tư dự án mở rộng Vườn tượng APEC tại phường Bình Hiên, quận Hải Châu.

Lẽ nào phải chia ly với ‘Như chưa hề có cuộc chia ly’?

Lẽ nào phải chia ly với ‘Như chưa hề có cuộc chia ly’?

Văn hóa 01/07/2020 - 05:35

Nhiều ngày qua, trên các diễn đàn, công chúng bày tỏ sự ái ngại khi chương trình “Như chưa hề có cuộc chia ly” sắp kết thúc.

Tết Nguyên Tiêu trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Tết Nguyên Tiêu trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Văn hóa 30/06/2020 - 18:13

Ngày 5/7, TPHCM sẽ tổ chức đón nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia dành cho Lễ hội Nguyên Tiêu tại khu vực quận 5.

'Kính gửi mệ Sương bán xôi', bức thư UPU lan tỏa việc làm tử tế

'Kính gửi mệ Sương bán xôi', bức thư UPU lan tỏa việc làm tử tế

Văn hóa 30/06/2020 - 10:04

Bức thư UPU “Kính gửi mệ Sương bán xôi” của một học sinh ở Thừa Thiên - Huế, đoạt giải nhất Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU lần thứ 49.

Marsha P. Johnson là ai mà được google doodle tôn vinh?

Marsha P. Johnson là ai mà được google doodle tôn vinh?

Văn hóa 30/06/2020 - 06:59

Marsha P. Johnson vừa được Google Doodle hôm nay 30/6/2020 tôn vinh. Vậy Marsha P. Johnson là ai? Lý do gì google tôn vinh cô?

Hai đêm nhạc cổ vũ tinh thần cho hai nhạc sĩ nổi tiếng

Hai đêm nhạc cổ vũ tinh thần cho hai nhạc sĩ nổi tiếng

Văn hóa 30/06/2020 - 06:35

Hai đêm nhạc được tổ chức tại Nhà hát Lớn Hà Nội nhằm tiếp thêm sức mạnh cho nhạc sĩ Phú Quang và nhạc sĩ Phó Đức Phương đang bệnh nặng.

TPHCM sẽ dành tỷ lệ ngân sách cố định cho văn hóa

TPHCM sẽ dành tỷ lệ ngân sách cố định cho văn hóa

Văn hóa 29/06/2020 - 17:44

Đó là khẳng định của Bí thư Thành ủy TPHCM - Nguyễn Thiện Nhân tại chương trình “Đối thoại văn hóa” giữa lãnh đạo thành phố với văn nghệ sĩ tiêu biểu.

Hoa hậu dùng thi ca giữ gìn nhan sắc

Hoa hậu dùng thi ca giữ gìn nhan sắc

Văn hóa 27/06/2020 - 08:57

Hoa hậu Đền Hùng - Giáng My chia sẻ bí quyết : “Tôi cũng gặp không ít bất trắc và buồn đau, và tôi đã hóa giải bằng những vần thơ!”.

Ký ức tháng Sáu

Ký ức tháng Sáu

Văn hóa 27/06/2020 - 07:35

Tháng Sáu luôn khiến cho lòng người những cảm xúc bâng khuâng khó tả.

Khai mạc Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XIV – 2020

Khai mạc Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XIV – 2020

Văn hóa 26/06/2020 - 21:41

Tối 25/6 tại Cao Lãnh đã Khai mạc Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XIV, do Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức.

Khơi dậy giá trị tinh thần đất và người Chợ Lớn

Khơi dậy giá trị tinh thần đất và người Chợ Lớn

Văn hóa 26/06/2020 - 21:36

Ngày 26/6, cuộc thi bút ký “Quận 5 trong tôi” đã tổ chức lễ trao giải tại TPHCM, với giải nhất thuộc về nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải.

Ca sĩ Quang Dũng trổ tài ở nhà hát intenet

Ca sĩ Quang Dũng trổ tài ở nhà hát intenet

Văn hóa 26/06/2020 - 06:00

Ca sĩ Quang Dũng được mời làm nhân vật chính của chương trình “Music Home”, với live show phát sóng lúc 20h30 ngày 26/6 trên truyền hình FPT.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

V-League ngày càng thực dụng

V-League ngày càng thực dụng

Từ khi trở lại sau dịch Covid-19, các câu lạc bộ đều chủ trương đá thận trọng, trong bối cảnh chỉ 1 điểm cũng mang lại sự khác biệt rất lớn.

Ngọt thơm lươn um lá cách

Ngọt thơm lươn um lá cách

Lươn da trơn có nhớt, màu vàng sẫm, thường sống rúc trong bùn. Lươn còn được gọi tên thiện ngư, trường ngư - một trong “bốn món tươi ngon dưới sông” (tứ đại hà tiên).

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.