Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Cạn dòng Mekong: Bài 1 - Khô ráo giữa mùa nước nổi

Thứ Hai 05/08/2019 , 10:05 (GMT+7)

ĐBSCL dù đang có mưa nhiều, nhưng mực nước tại các trạm đo thủy văn dòng chính sông Mekong vẫn thấp kỷ lục. Lũ không về, cái nghèo đang hiện hữu. Đặc biệt, mùa khô tới dự báo ĐBSCL sẽ đón một thời kỳ khô hạn và xâm nhập mặn khốc liệt.

Về nơi đầu nguồn

Ông bà ta có câu "Tháng bảy nước nhảy khỏi bờ", theo thông lệ hàng năm, thời điểm này mực nước lũ trên thượng nguồn đã về mang theo nhiều tôm cá, phù sa; nhất là, vùng tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười. Vậy mà hiện tại các huyện đầu nguồn An Giang, Đồng Tháp, Long An chẳng khác mùa khô. Dân vùng rốn lũ không còn cơ hội mưu sinh bằng nghề giăng câu, thả lưới, đặt lọp kiếm cơm khiến cuộc sống khó khăn hơn.

10-08-54_nh_1_-
Sông Vĩnh Hội Đông, nơi đầu nguồn giáp biên giới Campuchia vẫn chưa có lũ.

Đi dọc các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Long An giáp biên giới Campuchia có nhiều tuyến kênh đã cạn khô. Những cánh đồng lúa Hè Thu thu hoạch xong ở ngoài đê bao, đất khô nứt nẻ không sản xuất được lúa vụ 3. Những căn nhà sàn chống lũ trước đây giờ để chất xuồng, ghe, dớn, đáy, lờ, lợp ngóng lũ.

Ngồi nhìn đống lưới dớn sắp hết đát, ông Lê Thanh Tuấn ở xã Thường Thới Tiền, huyện Hồng Ngự (Đồng Tháp) buồn bã nói: Sống ở vùng đầu nguồn hơn mấy chục năm, chưa có thấy năm nào như năm nay. Đã vào mùa lũ gần hai tháng rồi mà không thấy nước đổ về. Trước đây, vào mùa lũ cả xóm làm nghề giăng câu, thả lưới giờ chỉ còn mình tôi bám nghề mà thôi. Nếu không vướng bận việc học hành của hai đứa nhỏ, chắc gia đình tôi cũng kéo nhau lên thành phố làm công nhân.

10-08-54_nh_2-
Ngư dân vùng lũ An Giang và Đồng Tháp buồn bã vì lũ chưa về.

Cùng xóm, ông Nguyễn Văn Thông cho biết: Dân nơi đây toàn là hộ nghèo. Đa phần ít đất sản xuất nông nghiệp nên chỉ dựa vào nghề giăng câu, thả lưới là chính. Năm nay, nhìn sang cánh đồng Campuchia cũng khô hạn, dân sống bằng nghề đánh bắt thủy sản ở xóm này cũng chẳng biết làm gì.

Đi dọc tuyến biên giới từ thị xã Tân Châu, các huyện An Phú và Tịnh Biên (An Giang) năm nay không khí mua bán thủy sản không còn nhộn nhịp như mấy năm trước. Theo ghi nhận của PV, hiện tại nước vẫn còn màu xanh trong, chưa có dấu hiệu chuyển màu đỏ phù sa.

Ông Đinh Văn Thơm ở ấp Phú Thạnh, xã Phú Hữu, huyện An Phú (An Giang) bộc bạch: Tôi sống ở vùng biên giới này từ năm 1960 đến nay nhưng chưa thấy năm nào cạn như vậy. Đến giờ, không có nước đổ về nên rất lo lắng cho việc mưu sinh của gia đình. Thông thường từ tháng năm gia đình tôi đã chuẩn bị mua sắm các dụng cụ đánh bắt thủy sản và ghe xuồng khoảng năm bảy triệu đồng, đợi lũ về là đi mần. Nhưng đợi mãi đến nay vẫn chưa thấy lũ rục rịch về.

10-08-54_nh_5
Xuồng ghe phục vụ trong mùa lũ giờ phơi nắng đợi lũ về.

Theo ông Thơm, mùa này hàng năm những cây cột nhà sàn của ông đã bị ngập sâu cả mét nước. Nước ngập đến đâu sẽ để lại dấu màu vàng phèn in trên cây cột nhà đến đó. Đến giờ nước chưa bò lên nổi mé kênh, cất nhà sàn cao như vậy vừa lỗi thời vừa bất tiện.

Năm nay, gia đình ông Thơm trồng hơn 1 công điên điển phía trước nhà đợi lũ về cho bông kiếm tiền mua gạo ăn qua ngày. Theo ông Thơm, lũ năm nào cao thì điên điển trổ bông nhiều.

Gia đình ông Trần Văn Trân ở ấp Vĩnh Phú, xã Vĩnh Hội Đông, huyện An Phú (An Giang) có 20 công ruộng, trong đó có 10 công ngoài đê bao. Mọi năm, tháng này nước đã tràn đồng, phần ngoài đê làm lúa vụ ba thu hoạch không kịp phải nhờ bộ đội giúp. Năm nay, giờ chưa thấy nước và phần ruộng ngoài đê đang để trống.

10-08-54_nh_8
Lũ không về đồng nghĩa không có tôm cá.

Bà con ở đây phần lớn sống nhờ vào nghề đánh bắt cá mùa lũ, năm nay không có nước coi như trắng tay. Tôi cũng chuẩn bị 5 cái dớn với tổng chiều dài 1.000m dự định có nước ra ruộng đặt kiếm cá mà giờ chỉ để không. Nhưng lo nhất là vụ Đông Xuân tới không có lũ sẽ không có phù sa, chi phí tăng cao, lúa bị giảm năng suất. Ngoài ra, mầm bệnh trên ruộng không được rửa trôi sẽ có nguy cơ bùng phát sâu bệnh và chuột tấn công.

Chị Phạm Thị Thúy, chuyên thu mua cá đồng mùa lũ ở chợ Vĩnh Hội Đông, huyện An Phú cho biết: Mọi năm, giờ là lúc tôi tập trung mua cá linh non đầu mùa từ 100 - 200kg để chuyển lên các tỉnh Vĩnh Long, Hậu Giang và TP Cần Thơ bán kiếm lời. Năm nay không có lũ cũng chẳng có cá linh non.

Ở gần đó, anh Đỗ Văn Hùng kiểm tra lại giàn lưới mà tiếc rẻ. Theo đó, hàng năm mùa này anh đã xuống dàn lưới dớn dài 1.500m cũng kiếm mỗi ngày từ 20 - 30kg cá linh non bán cho thu nhập hơn 1 triệu đồng.
 

Hộ thất nghiệp tăng

Ông Huỳnh Công Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hội Đông, huyện An Phú (An Giang) cho biết: Đến thời điểm này chưa có dấu hiệu nước lũ về.

Hàng năm, toàn xã có khoảng 100 hộ sống chủ yếu nhờ vào nghề đánh bắt thủy sản. Mỗi hộ trừ hết chi phí cũng kiếm trên 30 triệu đồng trong mùa lũ, giờ thì họ gặp khó khăn thật sự. Thậm chí có nhiều hộ chuẩn bị sẵn ngư cụ để sang Campuchia thuê đồng làm, đang phải treo lưới ở nhà.

Ngư lưới cụ treo trên giàn không sử dụng sẽ bị chuột cắn hư hỏng. Nhưng lo nhất là vụ lúa sau vì nước không về chắc chắn năng suất lúa sẽ giảm trong khi chi phí tăng.

Đặc biệt, sẽ có một lượng lớn lao động tiếp tục dịch chuyển về các tỉnh khác để kiếm việc làm. Qua đó cho thấy kế sinh nhai của cư dân vùng rốn lũ càng bấp bênh hơn.

10-08-54_nh_3
Nhiều dụng cụ được cất giữ ở dưới sàn nhà. Ngư cụ đánh bắt thủy sản để lâu dễ bị hư và chuột cắn phá.

Giải thích năm nay lũ chưa về, ông Nguyễn Hữu Thiện - chuyên gia nghiên cứu độc lập về sinh thái ĐBSCL cho biết: Một năm trung bình sông Mekong có tổng lượng nước là 475 tỷ m3, trong đó lượng mưa tại chỗ ở ĐBSCL chỉ chiếm 11% số đó.

Vì vậy, mực nước ở ĐBSCL phụ thuộc lớn vào lượng nước từ phía trên chảy về. Nước ở lưu vực Mekong ít thì nước ở ĐBSCL ít, kéo theo đỉnh lũ thấp vào giữa tháng 10 ở ĐBSCL và xâm nhập mặn sâu vào khoảng tháng 3 dương lịch, sau Tết Nguyên đán.

Về cách ứng phó, ông Thiện đưa ra khuyến cáo đối với những năm khô hạn cực đoan, xâm nhập mặn sâu thì không có cách nào tốt hơn là cảnh báo sớm và né, để tránh thiệt hại, không nên đương đầu. Chuyện xâm nhập mặn ở ĐBSCL lại còn do một yếu tố nội tại đó là phần lớn diện tích khu vực này đã có đê bao khép kín không cho lũ vào.

10-08-54_nh_10
Vùng sản xuất lúa ngoài đê bao ở huyện An Phú - An Giang khô nứt nẻ, người dân cày ải để đó.

Về lâu dài cần khôi phục không gian của dòng sông, để nước có thể vào lại ruộng đồng, bắt đầu bằng việc giảm bớt một vụ lúa trong mùa lũ ở tứ giác Long Xuyên và Đồng Tháp Mười. Lũ vào được 2 vùng này thì bên dưới sẽ bớt ngập, còn bớt đê bao khép kín để nước có thể vào vườn tược. Như vậy sang mùa khô, đồng bằng sẽ bớt khô hạn và xâm nhập mặn sâu.

Ông Lưu Văn Ninh, GĐ Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh An Giang nhận định: Đỉnh lũ năm 2019 được dự báo ở mức thấp, do đó cần xây dựng kế hoạch ứng phó, đặc biệt là tình hình hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2019 và 2020.

Hà Giang: 2 người bị sét đánh, 25 nhà dân hư hỏng

Hà Giang: 2 người bị sét đánh, 25 nhà dân hư hỏng

Xã hội 01/10/2020 - 20:09

Đã có 2 người bị sét đánh, 25 nhà dân hư hỏng trong trận mưa lớn kèm theo gió lốc diễn ra đêm 30/9, rạng sáng ngày 1/10 tại Hà Giang.

Hà Nội: Trao danh hiệu ‘Công dân Thủ đô ưu tú’ 2020 cho 10 cá nhân

Hà Nội: Trao danh hiệu ‘Công dân Thủ đô ưu tú’ 2020 cho 10 cá nhân

Xã hội 01/10/2020 - 19:13

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chu Ngọc Anh đã ký ban hành Quyết định số 4414/QĐ-UBND về việc tặng thưởng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2020 cho 10 cá nhân.

Phân bón Bình Điền đón trung thu với trẻ em buôn Eana

Phân bón Bình Điền đón trung thu với trẻ em buôn Eana

Xã hội 01/10/2020 - 14:49

Đoàn công tác của Phân bón Bình Điền vừa đón tết Trung thu 2020 thật vui tươi, đầm ấm với hơn 630 em nhỏ của buôn Eana, thuộc huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk.

Xử lý nghiêm việc thu phí các khoản tiền vô lý đầu năm học

Xử lý nghiêm việc thu phí các khoản tiền vô lý đầu năm học

Xã hội 01/10/2020 - 14:17

Trước tình trạng các trường học thu phí những khoản tiền vô lý, UBND tỉnh Gia Lai đã có văn bản chỉ đạo chấn chỉnh.

Quảng Nam: Thông xe tuyến đường chiến lược ven biển

Quảng Nam: Thông xe tuyến đường chiến lược ven biển

Xã hội 01/10/2020 - 14:00

Việc thông xe tuyến đường ven biển Quảng Nam sẽ giúp cho các địa phương phía Đông của tỉnh này phát triển kinh tế, đặc biệt là công nghiệp, du lịch và dịch vụ.

Cần nghiên cứu thêm về bãi cọc ở Hải Phòng

Cần nghiên cứu thêm về bãi cọc ở Hải Phòng

Xã hội 01/10/2020 - 09:53

Hội nghị thông báo khảo cổ học toàn quốc lần thứ 55 đã kết thúc với hàng trăm thông tin, phát hiện mới và nhiều tranh luận về bãi cọc Cao Quỳ ở Hải Phòng.

Loay hoay đuổi đàn voọc hiếm nhưng hung dữ

Loay hoay đuổi đàn voọc hiếm nhưng hung dữ1

Xã hội 01/10/2020 - 08:07

Đã nhiều tháng, cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị vẫn loay hoay tìm phương án tối ưu đẩy đuổi đàn voọc hiếm nhưng hung dữ để đảm bảo an toàn cho người dân.

Đón 'crap-ra-aling' ở biên giới Việt – Lào

Đón 'crap-ra-aling' ở biên giới Việt – Lào

Xã hội 01/10/2020 - 08:06

Trời vừa nhá nhem tối, hàng trăm đứa trẻ nơi miền biên giới Việt Lào í ới gọi nhau đi đón 'crap-ra-aling' ở Đồn Biên phòng Cù Bai.

Biệt thự Bảo Đại tại Đồ Sơn được công nhận là điểm du lịch

Biệt thự Bảo Đại tại Đồ Sơn được công nhận là điểm du lịch

Xã hội 30/09/2020 - 21:16

Biệt thự Bảo Đại tại phường Vạn Hương, quận Đồ Sơn đã được UBND TP Hải Phòng công là điểm du lịch ngày 29/9.

Tài xế dừng xe tải dọc đường đi vệ sinh bị xe tuột dốc đè chết

Tài xế dừng xe tải dọc đường đi vệ sinh bị xe tuột dốc đè chết

Xã hội 30/09/2020 - 11:20

Đang lưu thông trên đường, tài xế xe tải dừng xe để đi vệ sinh, xe bị tuột dốc lật đè tài xế tử vong tại chỗ.

Bắc Kạn: Người dân có an cư ở khu tái định cư Khuổi Kén?

Bắc Kạn: Người dân có an cư ở khu tái định cư Khuổi Kén?

Xã hội 30/09/2020 - 08:34

Nhiều hộ dân chưa thể nhận đất, còn những hộ đã đến sinh sống thì không có việc làm, đó là những bất cập đang tồn tại ở khu tái định cư (TĐC) Khuổi Kén.

Chỉ đạo 'nóng' của Sở Giáo dục tỉnh Quảng Ninh về thu, chi đầu năm

Chỉ đạo 'nóng' của Sở Giáo dục tỉnh Quảng Ninh về thu, chi đầu năm

Xã hội 30/09/2020 - 07:57

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh yêu cầu các trường thực hiện nghiêm túc quy định về thu, chi đầu năm, hạn chế tối đa việc vận động xã hội hóa.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Ban Kinh tế Trung ương tham mưu cho Đảng nhiều chủ trương có tính đột phá

Ban Kinh tế Trung ương tham mưu cho Đảng nhiều chủ trương có tính đột phá

Ngày 30/9, Ban Kinh tế Trung ương tổ chức chương trình 'Ban Kinh tế Trung ương - 70 năm với sự nghiệp đổi mới và phát triển kinh tế của Đảng'.

Khởi công Trung tâm Chế biến rau quả Doveco Sơn La

Khởi công Trung tâm Chế biến rau quả Doveco Sơn La

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT cho biết ông rất có niềm tin về tương lai trung tâm đi vào hoạt động trong năm 2021, mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp, lợi ích cho người dân.

Tết Trung thu trong bệnh viện: Niềm vui của trẻ, nỗi niềm của cha

Tết Trung thu trong bệnh viện: Niềm vui của trẻ, nỗi niềm của cha

Cùng con đón Tết Trung thu trong bệnh viện, những người làm cha làm mẹ mang nặng những nỗi niềm, tâm sự về cuộc sống đầy rẫy khó khăn và vất vả.