Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Lai lịch khó tin của ca khúc ‘Ngẫu hứng lý qua cầu’

Thứ Bảy 01/08/2020 , 09:08 (GMT+7)

Ca khúc “Ngẫu hứng lý qua cầu” của Trần Tiến đã rất quen thuộc, nhưng công chúng ít biết tác phẩm có nguồn cơn từ bài thơ của Bế Kiến Quốc.

Nhà thơ Bế Kiến Quốc qua nét vẽ của họa sĩ Thành Chương.

Nhà thơ Bế Kiến Quốc qua nét vẽ của họa sĩ Thành Chương.

Nhà thơ Bế Kiến Quốc (1949-2002) là một tác giả tiêu biểu trong thế hệ cầm bút chống Mỹ cứu nước. Thời trai trẻ, Bế Kiến Quốc đã cất cao giọng thơ hào sảng mà trữ tình: “Sinh ra ở đâu, mà ai cũng anh hùng? Tất cả trả lời: Sinh bên một dòng sông/ Chẳng phải sông Đà, sông Mã, sông Hồng đôi bờ cát mênh mông/ Thì cũng sông Trà, sông Hương, sông Cửu Long uốn chín đầu rồng/ Chẳng phải rộng xa một tầm cò vỗ cánh/ Cũng xinh xinh vài sải chèo quẫy mạnh”.

Nhà thơ Bế Kiến Quốc có ý thức đổi mới thi ca từ khi còn cặm cụi làm biên tập viên ở báo Văn Nghệ. Ông chú trọng lập ý, lập tứ để bài thơ đi thẳng vào lòng công chúng, mà không phải quá cầu cạnh vào vần điệu đong đưa. Vì vậy, không có gì khó hiểu khi bài thơ “Hoa huệ” của ông có một dạo bị nhầm lẫn là sáng tác của nhà thơ Đức - Henrich Hainơ: “Hoa huệ trắng. Và bức tường cũng trắng/ Sao bóng hoa trên tường lại đen? Em đừng nhìn đi đâu nữa em/ Anh không biết vì sao anh có lỗi/ Nhưng mãi mãi vẫn còn câu hỏi: Sao bóng hoa trên tường lại đen…”.

Sau cú thiệt thòi vì nghi án “Hoa huệ”, nhà thơ Bế Kiến Quốc lại phải chấp nhận một cú thiệt thòi nữa: Bài thơ “Điệu lý qua cầu” được nhạc sĩ Trần Tiến phổ nhạc thành ca khúc “Ngẫu hứng lý qua cầu”, nhưng không ai biết tác giả phần lời.

Nhạc sĩ Trần Tiến.

Nhạc sĩ Trần Tiến.

Ca khúc “Ngẫu hứng lý qua cầu” nằm trong chùm ca khúc “ngẫu hứng” của nhạc sĩ Trần Tiến, bao gồm “Ngẫu hứng sông Hồng”, “Ngẫu hứng lý ngựa ô”, “Ngẫu hứng giao duyên”…

Nhạc sĩ Trần Tiến vốn bản tính phiêu lãng, nên cũng chẳng chú trọng bản quyền. Ca khúc “Ngẫu hứng lý qua cầu” sau khi công bố đã được thu âm và biểu diễn hàng vạn lần, nhưng nhạc sĩ Trần Tiến không có cơ hội đề cập đến bài thơ đã gợi hứng cho mình. Tất nhiên, khi phổ nhạc thì nhạc sĩ Trần Tiến đã bổ sung thêm nhiều chi tiết và ngôn từ để có được hình hài ca khúc “Ngẫu hứng lý qua cầu”.

Bài thơ “Điệu lý qua cầu” được nhà thơ Bế Kiến Quốc viết tại Cao Lãnh - Đồng Tháp vào tháng 7-1984. Được địa phương mời đứng lớp hướng dẫn khóa sáng tác ngắn hạn, nhà thơ Bế Kiến Quốc đã ngây ngất trước vẻ đẹp tươi tắn và hồn nhiên của một cô gái trẻ làm thơ. Nhà thơ Bế Kiến Quốc vận dụng chất liệu dân gian Nam bộ để viết những câu thơ đắm đuối dành tặng cho thiếu nữ miệt vườn mộng mơ nhỏ hơn mình 14 tuổi. Có lẽ nhờ men xúc tác khích lệ từ món quà “Điệu lý qua cầu”, nhân vật trong bài thơ sau này cũng trở thành một nhà thơ nổi tiếng.

Lúc sinh thời, nhà thơ Bế Kiến Quốc không hề trách giận gì nhạc sĩ Trần Tiến, khi bản thân không nhận được vai trò đồng tác giả của ca khúc “Ngẫu hứng lý qua cầu”. Đối với nhà thơ Bế Kiến Quốc, lời thơ được hát lên đã gửi gắm dùm ông niềm riêng xa vắng.

                         LÊ THIẾU NHƠN (chọn và giới thiệu)   

  

ĐIỆU LÝ QUA CẦU

Bằng lòng đi em...

Nhưng má anh đã mất

Mịt mù xa Nam – Bắc khó đưa dâu

Bằng lòng đi em...

Nữa mai rồi cách mặt

Chuyện tâm tình muốn nói dễ chi đâu

Bằng lòng đi em...

Dẫu chỉ nhờ câu hát

Có chiếc xuồng ba lá của riêng nhau

Bằng lòng đi em...

Mỗi khi buồn muốn khóc

Một mình anh ca điệu lý qua cầu...

Vẽ lại nhân vật tiểu thuyết ‘Số đỏ’ đúng kiểu trào phúng

Vẽ lại nhân vật tiểu thuyết ‘Số đỏ’ đúng kiểu trào phúng

Văn hóa 12/08/2020 - 12:32

Tiểu thuyết “Số đỏ” lừng danh của nhà văn Vũ Trọng Phụng được tái bản với những minh họa đậm chất hài hước và châm biếm của họa sĩ Thành Phong.

Nguyễn Huy Thiệp in sách kỷ niệm tuổi 70 thoát cơn tai biến

Nguyễn Huy Thiệp in sách kỷ niệm tuổi 70 thoát cơn tai biến

Văn hóa 11/08/2020 - 11:32

Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp đang dần bình phục sau cú đột quỵ hồi đầu năm 2020, và cho in tuyển tập truyện ngắn chọn lọc mừng "tướng về hưu" ngưỡng cổ lai hy.

60 nghệ sĩ tham gia kêu gọi ủng hộ tâm dịch Covid-19

60 nghệ sĩ tham gia kêu gọi ủng hộ tâm dịch Covid-19

Văn hóa 09/08/2020 - 20:20

60 nghệ sĩ góp mặt trong chương trình “Đà Nẵng, Quảng Nam - Triệu con tim hướng về” thực hiện livestream vào đêm 9/8 kết nối từ 6 điểm cầu.

Đoạn trích ‘Đất Nước’ đưa vào đề thi Văn có gì hay?

Đoạn trích ‘Đất Nước’ đưa vào đề thi Văn có gì hay?

Văn hóa 09/08/2020 - 11:44

Phần quan trọng đề thi môn Văn tốt nghiệp THPT 2020 yêu cầu phân tích tư tưởng “đất nước của nhân dân” qua đoạn trích “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm

Lỗi hẹn với ánh nắng sau vườn

Lỗi hẹn với ánh nắng sau vườn

Văn hóa 09/08/2020 - 07:30

Mỗi ngày bật máy tính lên, với tôi đó là cả một sự ám ảnh xen lẫn lo âu. Hình ảnh những “chiến binh áo trắng” hiện lên thật xúc động xen lẫn nghẹn ngào.

Ba người vợ trong đời một văn hào

Ba người vợ trong đời một văn hào

Văn hóa 08/08/2020 - 13:10

Makxim Gorky không xa lạ với công chúng Việt Nam. Trên thế giới, không một nhà văn nào được hưởng niềm vinh quang lớn lao và vang dội ngay khi còn sống như ông.

Cô giáo trường huyện lại đăng quang trên văn đàn quốc gia

Cô giáo trường huyện lại đăng quang trên văn đàn quốc gia

Văn hóa 08/08/2020 - 09:33

Cô giáo Nguyễn Hải Yến ở Gia Lộc- Hải Dương sau khi đoạt giải thưởng Hội Nhà văn VN 2019, lại tiếp tục đoạt giải nhất truyện ngắn Nhà Văn & Tác Phẩm.

Gọi về nỗi nhớ tháng Tám

Gọi về nỗi nhớ tháng Tám

Văn hóa 08/08/2020 - 09:10

Mẹ thở dài trong điện thoại than thời gian trôi nhanh quá là nhanh. Mới hôm nào mà bây giờ đã là tháng Tám.

Thử một lần đếm lại bước chân mình

Thử một lần đếm lại bước chân mình

Văn hóa 08/08/2020 - 08:15

Về bản chất, “Đếm lại bước chân mình” là một bài thơ dài nương theo hành trình thời gian, thiên về tự sự trong một “vỏ bọc” trữ tình...

Tác phẩm văn chương đầu tiên viết về Covid-19

Tác phẩm văn chương đầu tiên viết về Covid-19

Văn hóa 08/08/2020 - 07:52

“Tình người cách ly” là truyện dài của nhà thơ - nhà báo Từ Nguyên Thạch, do Nhà xuất bản Hội Nhà Văn ấn hành.

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân làm Chủ tịch Hội nhạc sĩ VN nhiệm kỳ thứ 4

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân làm Chủ tịch Hội nhạc sĩ VN nhiệm kỳ thứ 4

Văn hóa 07/08/2020 - 15:01

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân tiếp tục được bầu làm Chủ tịch Hội tại Đại hội Hội Nhạc sĩ VN khóa 10 vừa diễn ra hai ngày 6-7/8 ở Hà Nội.

Công ty sách tặng 25 nghìn khẩu trang cho Đà Nẵng chống Covid-19

Công ty sách tặng 25 nghìn khẩu trang cho Đà Nẵng chống Covid-19

Văn hóa 05/08/2020 - 12:42

Công ty sách First News - Trí Việt vừa vận chuyển 25 nghìn khẩu trang kháng khuẩn UV từ TPHCM ra Đà Nẵng để tiếp sức cho cuộc chiến đẩy lùi virus corona.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Anh Đức trở lại, tuyển Việt Nam còn có những ai được gọi?

Anh Đức trở lại, tuyển Việt Nam còn có những ai được gọi?

Trong danh sách đội tuyển công bố hôm nay 12/8, cái tên đáng chú ý nhất là tiền đạo tân binh của HAGL, Nguyễn Anh Đức.

Nhút mít

Nhút mít

Hà Tĩnh được biết đến với nhiều đặc sản đặc trưng và những món ăn dân giã. Nhút mít là một trong những món ăn được nhiều người biết đến.

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.