Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Quản lý giống cây trồng nông nghiệp, tham khảo từ Trung Quốc

Thứ Hai 11/11/2019 , 10:39 (GMT+7)

Do cải cách thể chế và hệ thống thẩm định ở Trung Quốc, số giống tham gia khảo nghiệm tăng nhanh.

Tiêu chí để thẩm định (hay công nhận giống)

(i) Giống phải có nguồn gốc rõ ràng, có hồ sơ chọn tạo; (ii) Có kết quả khảo nghiệm DUS và đảm bảo có tính khác biệt, ổn định và đồng nhất theo quy định; (iii) Có tên phù hợp; (iv) Có kết quả khảo nghiệm ít nhất 2 năm ở vùng sinh thái công nhận và; (v) Có báo cáo kiểm tra trình tự gen (DNA) đảm bảo không trùng lặp 48 cặp gen.

20-36-16_img_7269
Đoàn công tác Cục Trồng trọt (Bộ NN- PTNT) thăm, khảo sát một số mô hình lúa lai thế hệ mới của Trung Quốc.

Mẫu giống cũng được lưu giữ trong quá trình kinh doanh. Với giống cây lương thực chính (lúa, lúa mỳ, ngô) được phân ra 3 nhóm trong quá trình công nhận: Nhóm năng suất, nhóm bảo vệ môi trường (chống chịu tốt) và nhóm chất lượng.

Tiêu chuẩn để xét thẩm định, thứ nhất là khả năng chống chịu sâu bệnh (có tiêu chuẩn cho từng vùng khác nhau), với bệnh đạo ôn lá điểm chống chịu không lớn hơn 6.5, riêng khu vực sông Trường Giang không lớn hơn 7,0. Đạo ôn cổ bông phải dưới điểm 5 theo thang điểm quốc tế. Chống chịu phải tốt hơn giống đối chứng. Điểm chịu hạn nhỏ hơn 5,0.

Tiêu chí thứ hai, là thời gian sinh trưởng, tùy theo vùng, với lúa tẻ không dài hơn đối chứng 7 ngày. Tiêu chí thứ ba, là tỷ lệ hạt chắc không dưới 70% ở 4 điểm đánh giá, và không chấp nhận mức dưới 65%, không chấp nhận GMO. Tiêu chí thứ tư, là kết quả kiểm tra DNA 2 lần không trùng lặp 48 cặp gen theo quy định.

Tiêu chí thứ năm, là năng suất của giống. Lúa ưu thế lai năng suất phải cao hơn và bằng 3% so đối chứng nếu chất lượng gạo tương tự; trường hợp chất lượng gạo kém hơn năng suất phải vượt trên 5%. Nếu giống có khả năng kháng bệnh chủ yếu tốt, năng suất có thể tương đương và chấp nhận nhỏ hơn 3-5%. Với giống có chất lượng gạo tốt, chấp nhận năng suất thấp hơn nhưng không dưới 10%.

Tiêu chí để xác định giống cây trồng chính của Trung Quốc gồm: (i) Giống có phạm vi phân bổ rộng, giống đó được gieo cấy ở hầu hết các địa phương, (ii) Giống cây trồng đó có trình độ nghiên cứu chọn tạo cao, thay đổi và ra đời các giống mới liên tục; (iii) Giống và sản phẩm của nó có tác động đến an toàn thực phẩm và (iv) Giống có diện tích gieo trồng lớn.

Trường hợp với giống đặc thù thì tác giả tự đưa ra phương án khảo nghiệm, đánh giá và báo cáo cơ quan quản lý, tác giả tự chịu trách nhiệm về kết quả đánh giá của mình.

Cục Trồng trọt (Bộ NN- PTNT) hiện đang xây dựng các TCVN để làm cơ sở công nhận lưu hành giống cây trồng chính, hy vọng những nội dung của Luật giống Trung Quốc đã trình bày ở trên là cơ sở tham khảo tốt cho việc xây dựng các TCVN về cây lương thực như lúa, ngô...
 

Quản lý giống cây trồng không bắt buộc công nhận

Đối với các giống cây trồng không bắt buộc công nhận, Nhà nước áp dụng hệ thống ghi nhận hồ sơ trước khi phổ biến. Phạm vi ghi nhận hồ sơ phải được kiểm tra chặt chẽ và được xác định dựa trên nguyên tắc bảo vệ đa dạng sinh học, an toàn tiêu dùng và an toàn sử dụng giống.

Đối với việc ghi nhận này, các đơn vị, cá nhân phải nộp văn bản xin ghi nhận và mẫu giống cho các cơ quan quản lý và chịu trách nhiệm về tính xác thực của văn bản xin ghi nhận. Văn bản xin ghi nhận phải bao gồm: chủng loại, tên, nguồn gốc, các đặc điểm, quá trình chọn tạo cũng như kết quả khảo nghiệm DUS. Đối với các giống đã được ghi nhận hồ sơ mà gây ra thiệt hại cho người sử dụng giống hay những người liên quan thì phải đền bù theo luật định.

Về các loại cây trồng không bắt buộc công nhận ở Việt Nam, hiện chúng ta đang thả nổi và quản lý khá lỏng lẻo. Các loại rau là một ví dụ, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh cứ việc nhập và bán các giống rau, không có hồ sơ ghi nhận và tranh chấp cũng thường xuyên xảy ra, khi bị thiệt hại do giống rất khó xử lý và nông dân là người gánh chịu (trường hợp cà chua, ớt,... đã từng bị ở Hải Dương, Ninh Bình, Đồng Nai...), thì chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng kinh nghiệm này của Trung Quốc. 
 

Luật giống đã tác động như thế nào ở Trung Quốc?

Do cải cách thể chế và hệ thống thẩm định ở nước này, số giống tham gia khảo nghiệm tăng nhanh. Năm 2018, tổng số giống lúa nước thử nghiệm vùng cấp quốc gia, cấp tỉnh là 2.738, tăng 3,3 lần so với năm 2015. Tổng số giống ngô tăng từ 1,328 giống năm 2015 lên 3,570 giống năm 2018, tăng 2,6 lần. Giống lúa và ngô được thẩm định công nhận giai đoạn 2016-2018 trên toàn lãnh thổ Trung Quốc là 1.473 giống, tăng 2,2 lần so với giai đoạn 2011-2015.

Năng suất, chất lượng và tính chống chịu với lúa tẻ được cải thiện rõ rệt và tăng lên nhanh chóng (bảng sau)

Năm

Số giống

Bình quân năng suất/666.7 m2

Tăng năng suất (%)

Tỷ lệ giống gạo ngon theo tiêu chuẩn (%)

Giống kháng bệnh(%)

Giống cao sản (%)

2003-2005

126

518.6

24.9

12.2

45.2

2006-2010

189

546.3

5.3

31.5

8.2

61.9

2011-2015

168

574.3

10.7

34.5

6.3

39.0

2016-2018

470

616.5

18.9

56.8

16.2

17.7

Trung Quốc đã và đang triển khai nghiên cứu lúa ưu thế lai thế hệ thứ 3 với tiềm năng năng suất lên tới 18 tấn/ha/vụ, giống lúa chịu mặn đã bước đầu thử nghiệm các giống có khả năng siêu chịu mặn (tưới bằng nước biển).

(Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam)

Ứng dụng khoa học công nghệ - hướng đi bền vững trong chăn nuôi, thú y

Ứng dụng khoa học công nghệ - hướng đi bền vững trong chăn nuôi, thú y

Khoa học - Công nghệ 26/09/2020 - 15:05

Ngày 25/9, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tổ chức Hội thảo “Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y, định hướng phát triển bền vững”.

Bayer và các đối tác hỗ trợ nông dân ứng phó hạn mặn và dịch Covid-19

Bayer và các đối tác hỗ trợ nông dân ứng phó hạn mặn và dịch Covid-19

Khoa học - Công nghệ 25/09/2020 - 08:18

Người nông dân khu vực đồng bằng Sông Cửu Long và Đông Nam Bộ đang đối mặt với khủng hoảng kép, đó là tình trạng hạn mặn ngày một nghiêm trọng và đại dịch Covid-19.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam hợp tác về khoa học công nghệ với Quảng Ninh

Học viện Nông nghiệp Việt Nam hợp tác về khoa học công nghệ với Quảng Ninh

Khoa học - Công nghệ 22/09/2020 - 19:17

Ngày 21/9, Sở Khoa học công nghệ Quảng Ninh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Đại học Xây dựng đã có buổi làm việc về hợp tác hoạt động khoa học công nghệ.

Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y - Định hướng phát triển bền vững

Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y - Định hướng phát triển bền vững

Khoa học - Công nghệ 22/09/2020 - 07:36

Ngày 25/9 tới đây, tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam sẽ diễn ra Hội thảo “Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y, định hướng phát triển bền vững”.

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn ở mức thấp

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn ở mức thấp

Khoa học - Công nghệ 18/09/2020 - 07:29

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn đang ở mức thấp trong tháng 9/2020. Đó là thông tin và dự báo từ Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam.

Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê bền vững VnSAT

Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê bền vững VnSAT

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 16:35

Bộ NN-PTNT tổ chức hội nghị Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê Dự án Chuyển đổi Nông nghiệp bền vững VnSAT tại các tỉnh Tây Nguyên, ngày 16/9, tại Gia Lai.

Đầu tư nguồn vốn phải hiệu quả mang lại giá trị cho ngành cà phê

Đầu tư nguồn vốn phải hiệu quả mang lại giá trị cho ngành cà phê

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 16:33

Đây là chỉ đạo của Thứ trưởng Lê Quốc Doanh tại hội nghị Giao ban thúc đẩy tiến độ thực hiện Dự án VnSAT - hợp phần cà phê của 5 tỉnh Tây Nguyên.

Sửa gen tạo giống 'siêu bố'

Sửa gen tạo giống 'siêu bố'

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 06:01

Đây là công nghệ mà các nhà khoa học đang hướng đến vừa nâng cao chất lượng di truyền ở vật nuôi vừa đảm bảo nhu cầu lương thực.

Công nghệ sinh học thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển vượt bậc

Công nghệ sinh học thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển vượt bậc

Khoa học - Công nghệ 10/09/2020 - 07:30

Nhờ thành quả từ chương trình nghiên cứu trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học, ngành lâm nghiệp những năm qua có sự phát triển vượt bậc.

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh đạt năng suất cao

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh đạt năng suất cao

Khoa học - Công nghệ 08/09/2020 - 08:00

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh ở Quảng Nam không những phát triển tốt và sạch sâu bệnh mà còn cho năng suất cao hơn phương pháp canh tác truyền thống.

Hậu Giang: Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc nông sản

Hậu Giang: Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc nông sản

Khoa học - Công nghệ 04/09/2020 - 10:24

Trung tâm Khuyến nông Hậu Giang đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất sản phẩm sạch, dễ dàng truy xuất nguồn gốc nông sản.

Tưới tiết kiệm xoài bằng công nghệ mini pan

Tưới tiết kiệm xoài bằng công nghệ mini pan

Khoa học - Công nghệ 31/08/2020 - 10:36

Từ khi được chuyển giao phương pháp tưới tiết kiệm bằng mini pan, “thủ phủ” xoài cát Hòa Lộc ở Bình Định không còn lo lắng về nước tưới.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện giúp nâng cao năng suất vật nuôi vừa được Wisium Việt Nam giới thiệu vào ngày 21/9 tại TP Hồ Chí Minh.

Giống lúa Nếp Hương trĩu hạt trên cánh đồng Hải Dương

Giống lúa Nếp Hương trĩu hạt trên cánh đồng Hải Dương

Giống lúa Nếp Hương có nhiều ưu điểm nổi bật được những người nông dân ở Hải Dương đánh giá là phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.