Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Quản lý giống cây trồng nông nghiệp, tham khảo từ Trung Quốc

Thứ Hai 11/11/2019 , 10:39 (GMT+7)

Do cải cách thể chế và hệ thống thẩm định ở Trung Quốc, số giống tham gia khảo nghiệm tăng nhanh.

Tiêu chí để thẩm định (hay công nhận giống)

(i) Giống phải có nguồn gốc rõ ràng, có hồ sơ chọn tạo; (ii) Có kết quả khảo nghiệm DUS và đảm bảo có tính khác biệt, ổn định và đồng nhất theo quy định; (iii) Có tên phù hợp; (iv) Có kết quả khảo nghiệm ít nhất 2 năm ở vùng sinh thái công nhận và; (v) Có báo cáo kiểm tra trình tự gen (DNA) đảm bảo không trùng lặp 48 cặp gen.

20-36-16_img_7269
Đoàn công tác Cục Trồng trọt (Bộ NN- PTNT) thăm, khảo sát một số mô hình lúa lai thế hệ mới của Trung Quốc.

Mẫu giống cũng được lưu giữ trong quá trình kinh doanh. Với giống cây lương thực chính (lúa, lúa mỳ, ngô) được phân ra 3 nhóm trong quá trình công nhận: Nhóm năng suất, nhóm bảo vệ môi trường (chống chịu tốt) và nhóm chất lượng.

Tiêu chuẩn để xét thẩm định, thứ nhất là khả năng chống chịu sâu bệnh (có tiêu chuẩn cho từng vùng khác nhau), với bệnh đạo ôn lá điểm chống chịu không lớn hơn 6.5, riêng khu vực sông Trường Giang không lớn hơn 7,0. Đạo ôn cổ bông phải dưới điểm 5 theo thang điểm quốc tế. Chống chịu phải tốt hơn giống đối chứng. Điểm chịu hạn nhỏ hơn 5,0.

Tiêu chí thứ hai, là thời gian sinh trưởng, tùy theo vùng, với lúa tẻ không dài hơn đối chứng 7 ngày. Tiêu chí thứ ba, là tỷ lệ hạt chắc không dưới 70% ở 4 điểm đánh giá, và không chấp nhận mức dưới 65%, không chấp nhận GMO. Tiêu chí thứ tư, là kết quả kiểm tra DNA 2 lần không trùng lặp 48 cặp gen theo quy định.

Tiêu chí thứ năm, là năng suất của giống. Lúa ưu thế lai năng suất phải cao hơn và bằng 3% so đối chứng nếu chất lượng gạo tương tự; trường hợp chất lượng gạo kém hơn năng suất phải vượt trên 5%. Nếu giống có khả năng kháng bệnh chủ yếu tốt, năng suất có thể tương đương và chấp nhận nhỏ hơn 3-5%. Với giống có chất lượng gạo tốt, chấp nhận năng suất thấp hơn nhưng không dưới 10%.

Tiêu chí để xác định giống cây trồng chính của Trung Quốc gồm: (i) Giống có phạm vi phân bổ rộng, giống đó được gieo cấy ở hầu hết các địa phương, (ii) Giống cây trồng đó có trình độ nghiên cứu chọn tạo cao, thay đổi và ra đời các giống mới liên tục; (iii) Giống và sản phẩm của nó có tác động đến an toàn thực phẩm và (iv) Giống có diện tích gieo trồng lớn.

Trường hợp với giống đặc thù thì tác giả tự đưa ra phương án khảo nghiệm, đánh giá và báo cáo cơ quan quản lý, tác giả tự chịu trách nhiệm về kết quả đánh giá của mình.

Cục Trồng trọt (Bộ NN- PTNT) hiện đang xây dựng các TCVN để làm cơ sở công nhận lưu hành giống cây trồng chính, hy vọng những nội dung của Luật giống Trung Quốc đã trình bày ở trên là cơ sở tham khảo tốt cho việc xây dựng các TCVN về cây lương thực như lúa, ngô...
 

Quản lý giống cây trồng không bắt buộc công nhận

Đối với các giống cây trồng không bắt buộc công nhận, Nhà nước áp dụng hệ thống ghi nhận hồ sơ trước khi phổ biến. Phạm vi ghi nhận hồ sơ phải được kiểm tra chặt chẽ và được xác định dựa trên nguyên tắc bảo vệ đa dạng sinh học, an toàn tiêu dùng và an toàn sử dụng giống.

Đối với việc ghi nhận này, các đơn vị, cá nhân phải nộp văn bản xin ghi nhận và mẫu giống cho các cơ quan quản lý và chịu trách nhiệm về tính xác thực của văn bản xin ghi nhận. Văn bản xin ghi nhận phải bao gồm: chủng loại, tên, nguồn gốc, các đặc điểm, quá trình chọn tạo cũng như kết quả khảo nghiệm DUS. Đối với các giống đã được ghi nhận hồ sơ mà gây ra thiệt hại cho người sử dụng giống hay những người liên quan thì phải đền bù theo luật định.

Về các loại cây trồng không bắt buộc công nhận ở Việt Nam, hiện chúng ta đang thả nổi và quản lý khá lỏng lẻo. Các loại rau là một ví dụ, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh cứ việc nhập và bán các giống rau, không có hồ sơ ghi nhận và tranh chấp cũng thường xuyên xảy ra, khi bị thiệt hại do giống rất khó xử lý và nông dân là người gánh chịu (trường hợp cà chua, ớt,... đã từng bị ở Hải Dương, Ninh Bình, Đồng Nai...), thì chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng kinh nghiệm này của Trung Quốc. 
 

Luật giống đã tác động như thế nào ở Trung Quốc?

Do cải cách thể chế và hệ thống thẩm định ở nước này, số giống tham gia khảo nghiệm tăng nhanh. Năm 2018, tổng số giống lúa nước thử nghiệm vùng cấp quốc gia, cấp tỉnh là 2.738, tăng 3,3 lần so với năm 2015. Tổng số giống ngô tăng từ 1,328 giống năm 2015 lên 3,570 giống năm 2018, tăng 2,6 lần. Giống lúa và ngô được thẩm định công nhận giai đoạn 2016-2018 trên toàn lãnh thổ Trung Quốc là 1.473 giống, tăng 2,2 lần so với giai đoạn 2011-2015.

Năng suất, chất lượng và tính chống chịu với lúa tẻ được cải thiện rõ rệt và tăng lên nhanh chóng (bảng sau)

Năm

Số giống

Bình quân năng suất/666.7 m2

Tăng năng suất (%)

Tỷ lệ giống gạo ngon theo tiêu chuẩn (%)

Giống kháng bệnh(%)

Giống cao sản (%)

2003-2005

126

518.6

24.9

12.2

45.2

2006-2010

189

546.3

5.3

31.5

8.2

61.9

2011-2015

168

574.3

10.7

34.5

6.3

39.0

2016-2018

470

616.5

18.9

56.8

16.2

17.7

Trung Quốc đã và đang triển khai nghiên cứu lúa ưu thế lai thế hệ thứ 3 với tiềm năng năng suất lên tới 18 tấn/ha/vụ, giống lúa chịu mặn đã bước đầu thử nghiệm các giống có khả năng siêu chịu mặn (tưới bằng nước biển).

(Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại giống cây trồng Việt Nam)

Hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cấp nước sản xuất

Hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cấp nước sản xuất

Khoa học - Công nghệ 29/05/2020 - 05:35

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 28/5.

Tăng năng lực cạnh tranh sản xuất mía đường nhờ ứng dụng công nghệ mới

Tăng năng lực cạnh tranh sản xuất mía đường nhờ ứng dụng công nghệ mới1

Khoa học - Công nghệ 28/05/2020 - 10:50

Công nghệ thông tin đang hiện diện và đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong quá trình quản trị, điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp.

VIGOVA tổng kết 5 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ

VIGOVA tổng kết 5 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ

Khoa học - Công nghệ 26/05/2020 - 14:44

VIGOVA đã được Bộ trưởng Bộ NN&PTNT tặng Bằng khen về thành tích xuất sắc 5 năm thực hiện tái cơ cấu ngành.

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á

Khoa học - Công nghệ 22/05/2020 - 08:14

Theo Cục Năng lượng Đan Mạch, Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á, với công suất lên tới 160 GW.

Israel ‘chỉnh’ hệ vi sinh của bò để giảm phát thải khí mê-tan

Israel ‘chỉnh’ hệ vi sinh của bò để giảm phát thải khí mê-tan

Khoa học - Công nghệ 18/05/2020 - 15:02

Công nghệ táo bạo này vừa được các nhà nghiên cứu thực hiện ở Đại học Ben-Gurion (BGU), miền nam Israel.

Đi xem robot gắp, rửa 65.000 quả trứng mỗi giờ

Đi xem robot gắp, rửa 65.000 quả trứng mỗi giờ

Khoa học - Công nghệ 15/05/2020 - 08:41

Hai cánh tay robot vươn ra, thoắt cái đã nhấc lên hai khay 60 quả trứng đưa vào cho các robot khác rửa, quét, hong khô, “make up” se khít hơn 8.000 lỗ thông khí…

Bí quyết làm giàu một cách khoa học của gã liều

Bí quyết làm giàu một cách khoa học của gã liều

Khoa học - Công nghệ 14/05/2020 - 06:01

Nhắc đến cái tên Hoàng Văn Trào ở xã Tích Giang (Phúc Thọ, Hà Nội) từ cán bộ đến dân nhiều người phải phục lăn bởi độ liều hiếm có nhưng mà khoa học…

Nguồn nước Ô Môn – Xà No và Nam Măng Thít đảm bảo chất lượng tưới

Nguồn nước Ô Môn – Xà No và Nam Măng Thít đảm bảo chất lượng tưới

Khoa học - Công nghệ 13/05/2020 - 08:50

Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam, nguồn nước tại các hệ thống Ô Môn – Xà No, Nam Măng Thít đã đảm bảo chất lượng tưới, nhưng hạn mặn vẫn đang gay gắt.

Làm cách nào để quả mít nhanh chín?

Làm cách nào để quả mít nhanh chín?2

Khoa học - Công nghệ 13/05/2020 - 06:35

Gần đây trên mạng, sau câu hỏi của một người dân, đã có rất nhiều ý kiến đóng góp về các biện pháp để làm cho quả mít mau chín.

Quản lý sản xuất trồng trọt trong biến đổi khí hậu

Quản lý sản xuất trồng trọt trong biến đổi khí hậu

Khoa học - Công nghệ 12/05/2020 - 08:12

Để ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng đến một nền nông nghiệp phát triển bền vững thì công tác quản lý sản xuất trồng trọt đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Ba nhà khoa học được trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020

Ba nhà khoa học được trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020

Khoa học - Công nghệ 12/05/2020 - 06:01

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh vừa phê duyệt đề xuất trao tặng Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020 cho ba nhà khoa học.

Mặn có khả năng xâm nhập sâu trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Mặn có khả năng xâm nhập sâu trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Khoa học - Công nghệ 08/05/2020 - 09:22

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 7/5.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Chưa có chương trình phát triển giống bò bài bản

Chưa có chương trình phát triển giống bò bài bản

Nếu không zebu hóa được đàn bò cái nền trong nước, chúng ta mãi mãi không thể cải thiện tầm vóc đàn bò.

Quảng Nam ứng phó khô hạn

Quảng Nam ứng phó khô hạn

Nhiều diện tích lúa được chuyển qua cây trồng khác hoặc chấp nhận bỏ hoang là giải pháp được tỉnh Quảng Nam thực hiện để đảm bảo đủ nước tưới cho vụ Hè Thu (HT).