Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Để virus SARS-COVID-2 tự do hoành hành thì hậu quả khôn lường

Thứ Sáu 20/03/2020 , 15:52 (GMT+7)

TS.BS Lê Quốc Hùng, Trưởng khoa Bệnh truyền nhiễm, Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) lên tiếng trước quan điểm áp dụng "miễn dịch cộng đồng" trong phòng chống Covid-19.

Một con hẻm thuộc đường Bùi Viện, quận 1, TP.HCM bị cách ly khi có trường hợp nghi nhiễm Covid-19 lưu trú tại một khách sạn. Ảnh: Nguyễn Thủy. 

Một con hẻm thuộc đường Bùi Viện, quận 1, TP.HCM bị cách ly khi có trường hợp nghi nhiễm Covid-19 lưu trú tại một khách sạn. Ảnh: Nguyễn Thủy

Theo TS.BS Lê Quốc Hùng, những ngày qua không ít chuyên gia lên tiếng phản đối về việc một cố vấn cao cấp Chính phủ Anh tuyên bố có thể áp dụng chiến lược "miễn dịch cộng đồng" trong việc chống đại dịch Covid-19. Vậy chúng ta thấy gì qua vấn đề này.

Thế nào là miễn dịch cộng đồng?

Xét về khía cạnh cá nhân, thì khi một người bị nhiễm bệnh, virus sẽ xâm nhập, phát triển, tấn công cơ thể người bệnh và kết quả sẽ có hai tình huống xảy ra.

Tình huống thứ nhất, là người bệnh có sức khỏe tốt, hệ miễn dịch bình thường thì sau một khoảng thời gian cơ thể sẽ tạo ra kháng thể để chống lại virus. Kết quả là virus dần bị tiêu diệt và bệnh nhân khỏi bệnh.

Khi đó, cơ thể người bệnh này sẽ tồn tại một lượng kháng thể sẵn sàng chống lại virus gây bệnh nếu nó tái xâm nhập.

Tình huống thứ hai, là người bệnh già yếu, có bệnh mãm tính như đái tháo đường, suy thận mãn... có nghĩa là người bị suy giảm miễn dịch thì sẽ khó có thể tạo kháng thể đủ về lượng và chất.

TS.BS Lê Quốc Hùng cùng lãnh đạo Bộ Y tế, lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy chúc mừng bệnh nhân đầu tiên nhiễm Covid-19 tại Việt Nam điều trị khỏi bệnh.  Ảnh: Nguyễn Thủy

TS.BS Lê Quốc Hùng cùng lãnh đạo Bộ Y tế, lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy chúc mừng bệnh nhân đầu tiên nhiễm Covid-19 tại Việt Nam điều trị khỏi bệnh.  Ảnh: Nguyễn Thủy

Do vậy, không có khả năng tự chống chọi với sự tấn công của virus dẫn đến những biến chứng nặng thậm chí tử vong.

Có những điểm giống và khác nhau giữa hai tình huống trên. Giống là cả hai đều có một khoảng thời gian virus được "tung tăng" phát triển trong cơ thể người bệnh đồng thời phát tán ra ngoài gây bệnh cho người khác.

Còn khác là người yếu sẽ có thời gian truyền bệnh lâu hơn (có thể kéo dài tới khi chết) trong khi người khỏe sẽ hết lây truyền cho người khác khi khỏi bệnh.

Xét về khía cạnh cộng đồng, khi một người đã có kháng thể bị virus xâm nhập, hệ thống miễn dịch của cơ thể ngay lập tức "chiến đấu" với virus để tiêu diệt nó. Không có khả năng sống sót và nhân bản nên kết quả là virus không có cơ hội để lây lan bệnh cho người khác. Còn người chưa có kháng thể sẽ có thể bị mắc bệnh và phát tán bệnh cho người khác, kết quả là dòng virus gây bệnh sẽ có cơ hội sống lâu hơn và truyền bệnh cho nhiều người hơn, dịch bệnh có khả năng bùng phát.

Như vậy nếu trong một cộng đồng, có đại đa số người có kháng thể chống lại một loại virus gây bệnh nào đó thì mỗi khi khi virus đó xuất hiện trở lại sẽ dễ dàng bị tiêu diệt, khó có thể thể lan rộng và từ đó dịch bệnh sẽ không hình thành hoặc chỉ là những vụ dịch nhỏ dễ dàng bị dập tắt. Đây chính là hiện tượng "miễn dịch cộng đồng".

Vậy đặt vấn đề, miễn dịch cộng đồng có tác dụng ngăn ngừa dịch bệnh như vậy thì người Anh áp dụng trong cuộc chiến với Covid-19 ắt là đúng?

Thưa không. Bởi vì miễn dịch cộng đồng có hai loại: chủ động và thụ động.

Miễn dịch chủ động có nghĩa là người ta dùng vacxin để chủng ngừa cho cộng đồng trước khi bệnh dịch xảy ra. Sau khi dùng vacxin, cơ thể người dùng sẽ bị kích thích tạo ra kháng thể chống lại tác nhân gây bệnh mà không bị bệnh do vacxin là chế phẩm có tính chất kháng nguyên mà không phải là virus gây bệnh thực sự. Vai trò của vacxin được ví như những bài tập cho người lính rèn luyện kỹ năng chiến đấu trước khi bước vào trận chiến.

Còn miễn dịch thụ động là người có kháng thể chống lại tác nhân gây bệnh sau khi mắc bệnh thực sự. Cũng có thể lấy hình ảnh minh họa là người lính vào trận chiến mà chưa được huấn luyện, kỹ năng chiến đấu của họ có được sau khi may mắn không chết trong trận chiến đó. Như vậy, cùng là miễn dịch cộng đồng nhưng để có miễn dịch cộng đồng dạng thụ động thì chúng ta có thể phải trả giá rất đắt, có thể bằng chính mạng sống của người bệnh.

Trở lại chuyện toan tính áp dụng chiến lược miễn dịch cộng đồng của người Anh. Hiện nay, chưa có vacxin phòng bệnh Covid-19, như vậy muốn có miễn dịch cộng đồng thì người ta bắt buộc phải dùng biện pháp thụ động, có nghĩa là để cho virus SARS-COVIS 2 tự do hoành hành, người dân sẽ phải đồng loạt mắc bệnh.

Theo thống kê cho thấy, trong vụ dịch này trung bình một người bệnh sẽ lây truyền cho 3 người khác, từ đó để đạt được miễn dịch cộng đồng có tác dụng bảo vệ thì cần tối thiểu 60% người dân trong cộng đồng phải mắc bệnh.

Cụ thể, nước Anh có 68 triệu dân thì cần có tối thiểu 41 triệu người phải mắc bệnh. Tỷ lệ bệnh nhân nặng cần chăm sóc y tế và tỷ lệ tử vong trung bình của dịch bệnh này lần lượt là 20% và 2-3%, như vậy có ít nhất 8 triệu người phải nhập viện và có thể có tới >800.000 người tử vong.

Tuy nhiên, số tử vong này còn thay đổi tùy thuộc vào thời điểm nhập viện và khả năng chăm sóc của y tế Anh quốc, nếu số bệnh nhân nặng cùng nhập viện trong khoảng thời gian ngắn thì chắc chắn tỷ lệ tử vong sẽ tăng vọt.

Nếu như vậy tại sao người ta lại muốn áp dụng chiến lược này?

Mặc dù tổng số bệnh nhân của Việt Nam còn ít và số lượng ca bệnh mới phát hiện hàng ngày chỉ giới hạn ở 1 con số nhưng chúng ta đã thấy chi phí bỏ ra và công sức của bao nhiêu người, bao nhiêu ban ngành trong cuộc chiến với dịch bệnh tại Việt Nam hiện nay là rất lớn.

Vậy hãy tưởng tượng tại Anh (hay một số nước châu Âu khác), con số ca bệnh mới phát hiện mỗi ngày tăng lên 3 hay 4 con số thì làm sao có thể thực hiện triệt để việc phát hiện người tiếp xúc, khoanh vùng, cách ly... như chúng ta đang làm. 

Không làm được như Việt Nam thì chỉ còn cách tập trung năng lực cứu chữa những ca bệnh nặng để giảm tỷ lệ tử vong. Và đấy có thể là lý do chính yếu đi tới quyết định áp dụng miễn dịch toàn dân thụ động của Anh quốc.

Nhìn người lại nghĩ tới ta. Hiện nay, chúng ta còn đang duy trì được "thời gian vàng" chống dịch. Tổng số bệnh nhân và số bệnh nhân mới mắc còn ít, chưa có bệnh nhân tử vong do bệnh dịch. Thế nhưng, chỉ cần vài người không có ý thức vì cộng đồng, trốn tránh cách ly, khai báo không trung thực, không tuân thủ các biện pháp phòng chống bệnh... thì hậu quả thật là khó lường.

Khi số bệnh nhân mới tăng lên 2-3 con số thì nguy cơ chúng ta giống như các nước tâm dịch châu Âu có lẽ là điều không tránh khỏi.

Sự thành công trong công cuộc phòng chống dịch bệnh không phải chỉ phụ thuộc vào chiến lược đúng đắn của Nhà nước mà còn phụ thuộc rất lớn vào suy nghĩ, hành động của mỗi người dân.

Lúc này, bảo vệ mọi người là bảo vệ chính mình và gia đình.

Sản phụ sinh ba tại khu cách ly

Sản phụ sinh ba tại khu cách ly

Sống khỏe 04/04/2020 - 21:55

Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) vừa phẫu thuật thành công cho một sản phụ tại khu cách ly của bệnh viện.

Trao giấy chứng nhận hoàn thành cách ly cho 360 công dân từ Lào về

Trao giấy chứng nhận hoàn thành cách ly cho 360 công dân từ Lào về

Sống khỏe 04/04/2020 - 21:12

Ngày 4/4, Ban chỉ đạo, phòng chống dịch Covid-19 tỉnh Thừa Thiên - Huế trao giấy chứng nhận hoàn thành thời gian cách ly y tế tập trung cho 360 công dân từ Lào về.

Robot thay thế nhân viên y tế khử khuẩn phòng cách ly Covid-19

Robot thay thế nhân viên y tế khử khuẩn phòng cách ly Covid-19

Sống khỏe 04/04/2020 - 16:44

Ngày 4/4, Bệnh viện Dã chiến Củ Chi chính thức đưa robot khử khuẩn phòng cách ly đi vào hoạt động nhằm thay thế nhân viên y tế, tránh nguy cơ tiếp xúc mầm bệnh.

Tẩy tế bào chết - bí quyết làm đẹp ở nhà

Tẩy tế bào chết - bí quyết làm đẹp ở nhà

Sống khỏe 04/04/2020 - 13:10

Trước khi chăm sóc cho làn da của bạn, bước đầu tiên các chuyên viên thẩm mỹ luôn luôn tẩy tế bào chết.

Nhật Bản có thể sẽ phát thuốc miễn phí trị coronavirus

Nhật Bản có thể sẽ phát thuốc miễn phí trị coronavirus

Sống khỏe 04/04/2020 - 10:57

Chính phủ Nhật Bản đang xem xét khả năng sẽ cung cấp miễn phí thuốc chống cúm Avigan cho các quốc gia muốn sử dụng nó để điều trị cho bệnh nhân coronavirus.

Máy thở xâm nhập, không xâm nhập khác nhau thế nào, khi nào được dùng?

Máy thở xâm nhập, không xâm nhập khác nhau thế nào, khi nào được dùng?

Sống khỏe 04/04/2020 - 09:22

Máy thở là thiết bị đưa không khí có thể thở được vào và ra khỏi phổi, tăng nhịp thở cho bệnh nhân không thể thở được hoặc thở không đủ.

Tái tạo thành công vành tai cho một phụ nữ bị tai nạn

Tái tạo thành công vành tai cho một phụ nữ bị tai nạn

Sống khỏe 04/04/2020 - 08:03

Trong lúc sinh hoạt bệnh nhân tự ý ném bình vật tư y tế vỏ bằng kim loại phát nổ mạnh, văng mảnh kim loại trúng vào vùng mặt, tai, đầu...

Chơi với thú cưng không ngại virus Corona

Chơi với thú cưng không ngại virus Corona

Sống khỏe 04/04/2020 - 06:01

Giữa mùa dịch Covid-19, cần tránh mọi tiếp xúc, thì chơi với thú cưng có nguy hiểm không?

Triệu chứng và chẩn đoán ung thư phổi

Triệu chứng và chẩn đoán ung thư phổi

Ung thư 03/04/2020 - 17:18

Dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi không phải lúc nào cũng rõ ràng hoặc dễ xác định.

Bé trai chào đời trong khu cách ly

Bé trai chào đời trong khu cách ly

Sống khỏe 03/04/2020 - 15:42

Một sản phụ Nghệ An đã vượt cạn thành công khi sinh hạ một bé trai khỏe mạnh ngay tại phòng cách ly COVID-19 của Bệnh viện Đa khoa Tây Bắc Nghệ An.

Bệnh viện K sẵn sàng mọi phương án ứng phó với dịch Covid-19

Bệnh viện K sẵn sàng mọi phương án ứng phó với dịch Covid-19

Sống khỏe 03/04/2020 - 09:11

Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, các Bệnh viện đã thắt chặt sàng lọc người bệnh, cán bộ nhân viên Y tế đến khám, điều trị và làm việc.

Quảng Trị sử dụng bộ kit 'made in Vietnam' xét nghiệm Covid-19

Quảng Trị sử dụng bộ kit 'made in Vietnam' xét nghiệm Covid-19

Sống khỏe 02/04/2020 - 12:43

Theo thông tin từ nhà sản xuất, bộ kit trên có thể phát hiện Covid-19 trong thời gian 2 giờ.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch vành

Chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch vành

Phòng ngừa là chìa khóa để tránh bệnh tim mạch và tối ưu hóa điều trị. Tuy nhiên, không phải lúc nào phòng ngừa cũng hiệu quả 100%.

Bệnh tiểu đường tuýp 2: Nguyên nhân, dấu hiệu, nguy cơ và tiên lượng

Bệnh tiểu đường tuýp 2: Nguyên nhân, dấu hiệu, nguy cơ và tiên lượng

Tiểu đường tuýp 2 là loại bệnh tiểu đường phổ biến nhất. Trong số những người bị tiểu đường, có đến khoảng 95% là tuýp 2.

9 loại thảo dược phổ biến nhất thế giới

9 loại thảo dược phổ biến nhất thế giới

Trong nhiều thế kỷ, các nền văn hóa trên thế giới đã dựa vào thuốc thảo dược truyền thống để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe.