Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Đối mặt với tin giả trong xu hướng báo chí hiện đại

Thứ Năm 20/06/2019 , 13:10 (GMT+7)

Một trong những thách thức lớn với báo chí là vấn nạn “tin giả” thể hiện qua những tác động tiêu cực tới chất lượng thông tin báo chí cũng như sự giảm sút niềm tin của độc giả đối với báo chí chính thống.

Thách thức tin giả

Với xu hướng phát triển nhanh chóng của truyền thông xã hội, các nhà báo không còn là người phát hiện thông tin, vì thế họ cần trở thành những người kiểm chứng, thẩm định, phân tích và giải thích thông tin, đồng thời giúp công chúng tìm được những thông tin công chúng cần biết.

Tuy nhiên, theo Phó Tổng Giám đốc TTXVN Lê Quốc Minh, các nhà báo không thể kiểm soát hay quyết định công chúng nên biết thông tin gì. Đây là sự tái cấu trúc cơ bản mối quan hệ giữa công chúng và truyền thông.

15-32-41_tin-gi1
Vấn nạn tin giả hoành hành trên mạng xã hội.

“Trong khi truyền thông xã hội đang tạo ra cuộc cách mạng trong lĩnh vực truyền thông, nó cũng mang đến nhiều hậu quả tiêu cực. Sự lan truyền nhanh chóng của tin giả - một phần do xu hướng ưu tiên những thông tin mang tính “câu view” của các nền tảng mạng xã hội, đang trở thành một vấn nạn với những tác động ghê gớm, tạo ra những cuộc tranh luận trong công chúng”, ông Minh nhấn mạnh.

Lòng tin của công chúng đối với các cơ quan báo chí và truyền thông nói chung đang suy giảm ở hầu hết các khu vực trên thế giới. Báo cáo chỉ số lòng tin Edelman năm 2018 và 2019 cho biết, 73% số người được hỏi trên toàn cầu lo ngại về việc tin giả hoặc những thông tin sai sự thật bị lợi dụng như một thứ vũ khí; 59% số người được hỏi nói rằng ngày càng khó xác định liệu thông tin có phải do một cơ quan báo chí có uy tín đưa ra hay không.

Tin giả tiếp tục là mối quan ngại lớn đối với các nhà báo trên khắp thế giới. Việc phát tán tin giả, mà đôi khi chính những cơ quan báo chí chính thống cũng góp phần, khiến công chúng không thể phân định được sự thật, góp phần làm suy giảm lòng tin vào báo chí nói chung.

Với 61 triệu người dùng Facebook, chiếm 63,5% trong tổng dân số 96 triệu người, đứng thứ 7 thế giới về tỷ lệ dân số dùng mạng xã hội này, Việt Nam không nằm ngoài cơn bão tin giả.

“Điều đáng quan ngại là các newsfeed trên Facebook, các kênh YouTube hay công cụ tìm kiếm Google chứa đựng đầy tin giả, trong khi người dùng “ngây thơ” đến mức thích (like), chia sẻ (share) chúng và thậm chí báo chí chính thống cũng đăng tải những tin giả này”, ông Lê Quốc Minh chia sẻ.

Khi truyền thông xã hội ngày càng phổ biến, tin giả cũng lan nhanh như cháy rừng. Tin giả có thể là những thông tin tưởng chừng “vô thưởng vô phạt” như các bài học về tình mẫu tử, các bí quyết sống khỏe cho tới những quảng cáo xuyên tạc, sử dụng những ảnh hoặc video giả mạo người nổi tiếng để quảng cáo sản phẩm, các tài liệu giả nhằm bôi nhọ cá nhân hoặc tổ chức, đặc biệt là những doanh nghiệp hoặc chính quyền.

Mỗi ngày, có hàng nghìn trang mạng đang mọc lên “như nấm sau mưa” để cung cấp các tin giả và giật gân cho các độc giả đang khát thông tin.
 

Ngăn chặn tin giả - nhiệm vụ của báo chí

Cho rằng sự phát triển nhanh chóng của truyền thông xã hội mang lại nhiều thay đổi tích cực, song cũng có một số tác động tiêu cực, bà Nurini Kassim, Giám đốc điều hành hãng thông tấn Bernama của Malaysia, khẳng định xu hướng “báo chí công dân” (citizen journalism) đang ngày càng phát triển, mang lại cho công chúng nhiều thông tin thiếu tính xác thực và gây tranh cãi.

Các thông tin sai lệch có thể lan truyền trên mạng, tràn ngập trên các phương tiện truyền thông xã hội. Sự thiếu chuyên nghiệp, thiếu trách nhiệm này đe dọa việc đưa tin theo chuẩn mực đạo đức của báo chí chính thống và truyền thông truyền thống.

Trước thực trạng tin giả đang lan tràn, gây ra những tác động tiêu cực cho xã hội, Giám đốc điều hành hãng thông tấn WAM (Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất), ông Mohamed Alrayssi cho rằng, các hãng thông tấn cần thực hiện hai chiến lược để đối phó với tin giả. Đó là đưa tin nhanh, chính xác thông qua các ấn phẩm báo chí và mạng xã hội. Cùng với đó là tăng tính nhận diện thương hiệu.

Theo ông Karel Petrak, Giám đốc phụ trách sản phẩm của Sourcefabric, hãng dịch vụ cung cấp công cụ nguồn mở cho các hãng thông tấn lớn nhất ở châu Âu, nếu khách hàng của Sourcefabric, các hãng thông tấn muốn sử dụng một hệ thống đối phó nạn tin giả, Sourcefabric có thể xây dựng phần mềm “phát hiện tin giả” bằng cách tích hợp các công cụ có sẵn khác với phương thức hoạt động đơn giản giống như một công cụ soát lỗi chính tả dành cho nhà báo.

Tổng Biên tập Hãng tin Australia Associated Press (AAP), ông Tony Gilles chia sẻ quan điểm trong môi trường có quá nhiều luồng thông tin gây “nhiễu,” các nguồn thông tin đáng tin cậy như phương tiện truyền thông truyền thống và các hãng thông tấn đóng vai trò rất quan trọng.

Đối với AAP, bên cạnh tiếp tục thông tin nhanh chóng về các sự kiện, AAP thành lập hệ thống kiểm định tin tức trên website APP, Apple News, Facebook và Google News.

Với hệ thống này, AAP có khả năng kiểm tra lại những tuyên bố của các nhân vật công chúng là đúng hay sai; từ đó giúp AAP tăng cường niềm tin của khách hàng và củng cố thêm thương hiệu AAP.

Điều nguy hiểm hơn là tin giả xuất hiện trên báo chí chính thống, vốn được nhiều người tin tưởng.

Phó Tổng Giám đốc TTXVN Lê Quốc Minh dẫn chứng về vụ tin giả “ầm ĩ” nhất trên truyền thông chính thống: Vụ bê bối nước mắm nhiễm chất độc arsen đã khiến 50 cơ quan báo chí Việt Nam bị phạt.

15-32-41_nuoc_mm
Nước mắm truyền thống là một trong những nạn nhân của tin giả.

Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinatas) đã đứng sau một nghiên cứu cáo buộc rằng 67% sản phẩm nước mắm được sản xuất theo cách thức truyền thống chứa hàm lượng arsen vượt mức quy định.

Tin này được đăng trên nhiều tờ báo in, báo điện tử và cả trên các kênh truyền hình, đã khiến người tiêu dùng lo sợ và tẩy chay sản phẩm đã được sử dụng qua nhiều thế hệ.

Chia sẻ quan điểm đối với nạn tin giả, bà Nur Cahya Aryani, Trưởng phòng Tin Quốc tế, hãng thông tấn ANTARA (Indonesia) cho rằng, một trong những điểm mạnh của để chống nạn tin giả là uy tín. “Để đáp ứng nhu cầu công chúng đối với thông tin chính thống, ANTARA đã thành lập một ban xử lý tin tức giả gọi là “Ban kiểm chứng sự thật.” Ban này gồm khoảng 10 phóng viên và biên tập viên.

Nhiệm vụ chính của đơn vị này là xác minh tin tức giả mạo lan truyền trong công chúng, đặc biệt là trên mạng xã hội. Ban này có một mục riêng trong hệ thống thông tin trên trang web của ANTARA, đó là mục Anti-Hoax (mục thông tin chống tin giả mạo).

Nur Cahya Aryani cho biết tin tức giả mạo gồm những thông tin sai lệch về chính sách của chính phủ, về mối nguy hiểm trước mắt như sóng thần hoặc động đất..

Lửa phượng

Lửa phượng

Văn hóa 04/07/2020 - 10:30

Kí ức học trò mười hai năm học của tôi luôn gắn liền cùng phượng. Mà cũng không phải riêng tôi; ấy là chuyện của một…, không, của nhiều thế hệ.

Mát rượi sông quê

Mát rượi sông quê

Văn hóa 04/07/2020 - 09:35

Chẳng biết từ bao giờ, người dân làng tôi và các làng lân cận đều quen miệng gọi dòng sông Vũ Giang (xã Liên Thành, huyện Yên Thành) là sông “Xạ”.

Người đàn bà thép với 3 giải Oscar và 4 đứa con

Người đàn bà thép với 3 giải Oscar và 4 đứa con

Văn hóa 04/07/2020 - 07:10

Không chỉ giữ kỷ lục về số lần được đề cử giải Oscar và số lần nhận giải Oscar, nữ diễn viên Meryl Streep còn được ca ngợi về khả năng giữ lửa hôn nhân.

'Quán Thủy Thần' ở làng quê Bắc bộ

'Quán Thủy Thần' ở làng quê Bắc bộ

Văn hóa 04/07/2020 - 05:30

Bằng vốn sống ở làng quê Bắc bộ, cô giáo Nguyễn Hải Yến đã gây hứng thú cho công chúng với tập truyện ngắn “Quán Thủy Thần”.

Nhạc sĩ Trương Quang Lục được vinh danh tại Giải thưởng Phạm Văn Đồng

Nhạc sĩ Trương Quang Lục được vinh danh tại Giải thưởng Phạm Văn Đồng

Văn hóa 03/07/2020 - 18:57

Dù xa quê hương nhiều năm, nhưng nhạc sĩ Trương Quang Lục 87 tuổi vẫn có tác phẩm “Thân thương núi Ấn sông Trà” góp phần ngợi ca mảnh đất Quảng Ngãi.

'Mekong show' kể chuyện những người khẩn hoang Nam bộ

'Mekong show' kể chuyện những người khẩn hoang Nam bộ

Văn hóa 03/07/2020 - 08:35

Hai đêm cuối tuần 4-5/7, công chúng TP.HCM được thưởng thức sự kết hợp giữa múa rối và xiếc trong vở diễn “Mekong show” tái hiện lịch sử mở đất phương Nam.

Mùa vịt

Mùa vịt

Văn hóa 03/07/2020 - 07:35

Xưa, thịt vịt không sẵn như bây giờ mà phải có mùa, mùa vịt là vào mùa hè.

Cơ hội củng cố bản quyền áo dài Việt Nam

Cơ hội củng cố bản quyền áo dài Việt Nam

Văn hóa 02/07/2020 - 05:35

Hoàn thiện hồ sơ để đưa áo dài Việt Nam vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là cách khôn khéo nhất để xác lập “quốc phục”.

Chuẩn bị khởi động dự án Nhà hát 1500 tỷ đồng ở Thủ Thiêm

Chuẩn bị khởi động dự án Nhà hát 1500 tỷ đồng ở Thủ Thiêm

Văn hóa 01/07/2020 - 21:33

Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM tổ chức thi tuyển quốc tế để chọn thiết kế kiến trúc cho Nhà hát Giao hưởng, nhạc và vũ kịch Thủ Thiêm.

Bổ sung 759 tỷ đồng mở rộng Vườn tượng APEC

Bổ sung 759 tỷ đồng mở rộng Vườn tượng APEC

Văn hóa 01/07/2020 - 11:35

Hội đồng Nhân dân Thành phố Đà Nẵng vừa thông qua quyết định đầu tư dự án mở rộng Vườn tượng APEC tại phường Bình Hiên, quận Hải Châu.

Lẽ nào phải chia ly với ‘Như chưa hề có cuộc chia ly’?

Lẽ nào phải chia ly với ‘Như chưa hề có cuộc chia ly’?

Văn hóa 01/07/2020 - 05:35

Nhiều ngày qua, trên các diễn đàn, công chúng bày tỏ sự ái ngại khi chương trình “Như chưa hề có cuộc chia ly” sắp kết thúc.

Tết Nguyên Tiêu trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Tết Nguyên Tiêu trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Văn hóa 30/06/2020 - 18:13

Ngày 5/7, TPHCM sẽ tổ chức đón nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia dành cho Lễ hội Nguyên Tiêu tại khu vực quận 5.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Thay tướng đổi vận

Thay tướng đổi vận

Thắng 3, hòa 1 trong 4 trận cầm Thanh Hóa, HLV Nguyễn Thành Công đưa đội bóng xứ Thanh leo một mạch lên giữa bảng xếp hạng, dù toàn thua trước đó.

Ngọt thơm lươn um lá cách

Ngọt thơm lươn um lá cách

Lươn da trơn có nhớt, màu vàng sẫm, thường sống rúc trong bùn. Lươn còn được gọi tên thiện ngư, trường ngư - một trong “bốn món tươi ngon dưới sông” (tứ đại hà tiên).

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.