Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Truân chuyên nghề muối xứ Thanh

Thứ Hai 10/12/2012 , 14:02 (GMT+7)

Thanh Hoá hiện có 291 ha đất làm muối với 6.883 lao động nghề muối; giá trị SX diêm nghiệp chiếm 12,8% cơ cấu ngành nông nghiệp.

Thanh Hoá hiện có 291 ha đất làm muối với 6.883 lao động nghề muối; giá trị SX diêm nghiệp chiếm 12,8% cơ cấu ngành nông nghiệp. Hàng năm diêm dân SX và cung ứng từ 16.000 - 25.000 tấn muối cho tiêu dùng, chế biến; xuất khẩu 500 - 1.000 tấn và cung cấp cho đồng bào miền núi 1.000 - 2.000 tấn.

3 khó

Nếu nhìn tổng thể có lẽ làm muối là nghề khó khăn và vất vả nhất của nhà nông. Diêm dân đang phải đối mặt với 3 vấn đề lớn, đó là yếu thế nhất, khó khăn nhất và thu nhập thấp nhất.

Yếu thế nhất, bởi trong các tầng lớp nhân dân nó chỉ được xem như bộ phận SX nhỏ ở từng xã, diện tích ngày càng thu hẹp (chỉ chiếm khoảng 10 -16% tổng đất nông nghiệp ở từng xã). Giá trị SX chỉ chiếm khoảng từ 2 - 3% tổng GDP toàn xã và chiếm khoảng 0,1 - 0,5% cơ cấu trong lĩnh vực thuỷ sản, diêm nghiệp; trong khi đó lực lượng SX lại đông (chiếm từ 25 - 28% lao động ở xã) và trên 40% là hộ nghèo. So sánh là khập khiễng nhưng quả thực tình hình SX và đời sống của diêm dân không kém gì bà con các dân tộc ở miền núi.

Khó khăn nhất, bởi SX phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thời tiết, mỗi năm chỉ SX được từ 4 - 5 tháng và cũng chỉ làm vào những ngày nắng, điều kiện làm việc thì vất vả nặng nhọc, lao động thủ công là chính. SX đã khó khăn, tiêu thụ sản phẩm lại càng khó khăn hơn.

Các DN, HTX chế biến, kinh doanh muối trên địa bàn chưa thể hiện được vai trò nòng cốt trong tiêu thụ sản phẩm cho dân. Hàng năm chỉ thu mua được khoảng 8% sản lượng muối diêm dân làm ra, phần lớn còn lại diêm dân tự bán cho các đầu nậu tư thương nên bị ép giá. Đã có không ít vụ muối, diêm dân đã lao đao và khóc ròng theo giá trong cái mặn chát của muối.

Cơ quan quản lý Nhà nước không thể dùng các biện pháp hành chính để can thiệp vào quá trình SXKD của DN. Chính vì vậy hàng năm tình trạng “được mùa thì mất giá, được giá thì mất mùa” vẫn xảy ra và gây khó khăn không chỉ cho diêm dân mà còn làm cho cơ quan Nhà nước lúng túng trong xử lý.


Dẫu được đầu tư nhưng hiệu quả SX muối vẫn thấp

Diêm dân có thu nhập thấp nhất, bởi theo thống kê tại Thanh Hóa, thu nhập bình quân của người làm muối chỉ đạt 370.000 đ/người/tháng, chỉ bằng khoảng 41% thu nhập của ngành nông nghiệp khác và bằng 30% thu nhập so với các hộ chế biến thủy sản trên cùng địa bàn.

Những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến nghề muối. Giai đoạn 2006 - 2010 Thanh Hoá đã triển khai một số chương trình dự án và cơ chế chính sách để hỗ trợ diêm dân như: Đầu tư nâng cấp hệ thống kênh mương đồng muối xã Hải Châu (huyện Tĩnh Gia); nâng cấp cơ sở hạ tầng đồng muối các xã Hòa Lộc, Hải Lộc (huyện Hậu Lộc); triển khai thực hiện đề án thu mua và cung ứng muối I ốt của Bộ NN-PTNT, áp dụng TBKT... song hiệu quả của các cơ chế chính sách, chương trình dự án còn hạn chế, chưa có tác động làm thay đổi lớn.

Diêm dân quá nghèo

Dù là nghề rất khó khăn song thực tế diêm dân vẫn làm muối và cũng không thể bỏ nghề muối. Có nhiều nguyên nhân song có thể nhận diện rõ nhất những vấn đề căn bản:

Một là, tại 6 xã vùng muối của tỉnh, diện tích SX muối chiếm 15,67% đất nông nghiệp. Trong 56 thôn thì có 31 thôn làm muối và cũng chỉ thuần về nghề muối không có nghề phụ khác. Nếu bỏ nghề muối thì 6.883 lao động nghề muối cũng không biết làm nghề gì. Hoặc có chuyển đổi từ nghề muối sang trồng trọt hay nuôi trồng thuỷ sản thì cũng là một việc khó, do suất đầu tư khá cao nhưng hiệu quả sẽ thấp, nhất là trong điều kiện diêm dân còn quá nghèo.

Hai là, trong điều kiện lao động nông nghiệp, nông thôn còn chiếm tỷ lệ cao (trên 56%); riêng vùng biển Thanh Hóa còn chiếm tỷ lệ trên 70%, việc mở mang ngành nghề còn khó khăn, trong khi đó nghề muối là nghề truyền thống tại sao chúng ta không duy trì nâng nó lên để tận dụng lao động thời vụ lúc nông nhàn nhằm khai thác tiềm năng ở các địa phương?

Ba là, nghề muối nếu được quan tâm đúng mức và có một cơ chế về đầu tư bao gồm cả TBKT thì làm muối vẫn là nghề cần thiết và có hiệu quả, bổ sung thu nhập đáng kể cho diêm dân.

Dẫu rằng muối rất "mặn và chát" song diêm dân vẫn phải làm. Để nghề muối được cải thiện, cần phải được đối xử bình đẳng như các nghề khác của nhà nông trong việc tiếp cận các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, TBKT, vốn...

Về quy hoạch và cơ chế chính sách, cần rà soát ổn định ngay quy hoạch sử dụng đất để diêm dân yên tâm đầu tư cải tạo nội đồng. Nhà nước cần có những chính sách đặc thù riêng cho nghề muối, diêm dân được hưởng các chính sách như đối với các xã vùng miền núi theo Chương trình 135 của Chính phủ, nhất là chính sách tín dụng, chính sách trợ cước trợ giá, chính sách bình ổn giá, chính sách đào tạo nghề ..

Về lâu dài nghề muối phải được đầu tư công nghệ cao, trước mắt Nhà nước tạo điều kiện chuyển giao các TBKT vào SX, khuyến khích và tạo điều kiện cho diêm dân áp dụng các công nghệ đã được thử nghiệm như SX muối sạch bằng phương pháp trải bạt thay phương pháp phơi cát thủ công để tăng năng suất, chất lượng.

Về thị trường, trên cơ sở đề án thu mua muối và SX cung ứng I ốt theo Quyết định số 2227/QĐ-BNN-CB ngày 26/9/2011 của Bộ NN-PTNT, cần tổng kết lại để chỉ đạo các DN đầu mối phối hợp chặt chẽ với từng địa phương, triển khai thực hiện tốt việc thu mua đảm bảo cho diêm dân có lãi từ 20-30%.

(*): Tác giả hiện là PGĐ Sở NN-PTNT Thanh Hóa

Thủ tục công bố mở cảng của cảng cá Quy Nhơn lâm vào 'ngõ cụt'

Thủ tục công bố mở cảng của cảng cá Quy Nhơn lâm vào 'ngõ cụt'

Thủy sản 07/08/2020 - 09:13

Sở TN-MT Bình Định không thể cấp tạm diện tích mặt nước cho cảng cá Quy Nhơn, đồng nghĩa cảng cá này không thể làm thủ tục công bố mở cảng.

Bạc Liêu: Nuôi tôm siêu thâm canh giảm rủi ro

Bạc Liêu: Nuôi tôm siêu thâm canh giảm rủi ro

Nuôi trồng 04/08/2020 - 09:14

Tỉnh Bạc Liêu khuyến khích phát triển mô hình nuôi tôm siêu thâm canh nhằm ứng phó với thời tiết cực đoan, bệnh dịch, tiết kiệm chi phí đầu vào.

Hòa Bình: Tập huấn nuôi thủy sản an toàn thực phẩm

Hòa Bình: Tập huấn nuôi thủy sản an toàn thực phẩm

Nuôi trồng 04/08/2020 - 09:10

Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hòa Bình vừa tổ chức lớp tập huấn “Kỹ thuật nuôi thủy sản an toàn thực phẩm” cho 30 học viên.

Tiền Giang: Giá nghêu thương phẩm tăng mạnh

Tiền Giang: Giá nghêu thương phẩm tăng mạnh

Nuôi trồng 03/08/2020 - 19:14

Theo Phòng NN-PTNT huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang, những ngày qua, giá nghêu thương phẩm tại vùng chuyên canh đang tăng mạnh, người nuôi có lãi khá.

Kiên Giang: Nuôi tôm – cua kết hợp có cải tiến đạt hiệu quả cao

Kiên Giang: Nuôi tôm – cua kết hợp có cải tiến đạt hiệu quả cao

Thủy sản 01/08/2020 - 15:45

Hội Nông dân tỉnh Kiên Giang vừa tổ chức hội thảo mô hình nuôi tôm – cua kết hợp có cải tiến hỗ trợ HTX thúc đẩy sản xuất, liên kết chuỗi giá trị.

Cảng cá Quy Nhơn mùa mưa bão: Nỗi kinh hoàng của ngư dân

Cảng cá Quy Nhơn mùa mưa bão: Nỗi kinh hoàng của ngư dân

Đời sống ngư dân 31/07/2020 - 11:46

Mặt nước trước cảng chật hẹp, nên vào mùa mưa bão, tàu cá neo đậu tránh bão ở đây thường bị va đập gây hư hỏng, đây chính là nỗi kinh hoàng của ngư dân.

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát giống tôm nước lợ

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát giống tôm nước lợ

Nuôi trồng 30/07/2020 - 09:21

Bộ NN-PTNT cho biết trong các tháng cuối năm 2020, sẽ tăng cường thanh kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất, ương dưỡng và vận chuyển tôm giống, cương quyết xử lý vi phạm

ĐBSCL: Người nuôi cá tra lỗ nặng

ĐBSCL: Người nuôi cá tra lỗ nặng

Nuôi trồng 29/07/2020 - 14:33

Người nuôi cá tra đang gặp nhiều khó khăn khi giá cá nguyên liệu chỉ còn khoảng 16.000 đồng/kg cỡ 700 - 800 gr/con, trong khi giá thành sản xuất từ 21.000 - 22.000 đồng/kg.

Cảng cá Quy Nhơn nguy cơ biến thành 'cảng lậu'

Cảng cá Quy Nhơn nguy cơ biến thành 'cảng lậu'

Đời sống ngư dân 29/07/2020 - 07:10

Cảng cá Quy Nhơn (Bình Định) đã được Chính phủ phê duyệt là cảng cá loại I, thế nhưng đến nay chưa hoàn tất thủ tục đề nghị công bố mở cảng theo quy định.

Bình Định: Mạnh tay hơn trong công tác chống khai thác IUU

Bình Định: Mạnh tay hơn trong công tác chống khai thác IUU

Khai thác 28/07/2020 - 07:10

Những tàu cá đánh bắt vi phạm IUU hầu hết đều không về địa phương. Bình Định tiến hành xóa số đăng ký tàu cá những tàu này để ngăn chặn hoạt động mờ ám.

Hợp tác phát triển chuỗi cung ứng cá sạch

Hợp tác phát triển chuỗi cung ứng cá sạch

Nuôi trồng 27/07/2020 - 17:48

Ngày 24/7 vừa qua, Khoa thủy sản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cùng các đối tác đã ký kết hợp tác toàn diện nhằm phát triển chuỗi cung ứng cá sạch.

Làm giàu nhờ nuôi cá chốt

Làm giàu nhờ nuôi cá chốt

Thủy sản 27/07/2020 - 10:37

Trong đợt đầu tiên năm 2020, sau 5 tháng nuôi cá chốt, ông thu hoạch được 1,3 tấn cá thương phẩm. Thương lái đến mua tại ao với giá 130.000đ/kg (nếu bán lẻ, giá 170.000đ/kg).

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Thu nhập cao từ nghề ương ốc nhồi giống

Thu nhập cao từ nghề ương ốc nhồi giống

Nhờ chuyển sang nghề ương ốc giống bươu ta, gia đình ông Nguyễn Văn Nghị (SN 1967, xóm 10, xã Hải Minh, huyện Hải Hậu, Nam Định) có kinh tế khá giả hơn xưa.

Bình Định: Mạnh tay hơn trong công tác chống khai thác IUU

Bình Định: Mạnh tay hơn trong công tác chống khai thác IUU

Những tàu cá đánh bắt vi phạm IUU hầu hết đều không về địa phương. Bình Định tiến hành xóa số đăng ký tàu cá những tàu này để ngăn chặn hoạt động mờ ám.

Giá tôm sẽ tốt vào đầu quý 3

Giá tôm sẽ tốt vào đầu quý 3

Thị trường tiêu thụ vẫn ổn định trong bối cảnh Covid-19, trong khi sản lượng tôm ở nhiều nước bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Dự báo giá tôm sẽ tốt vào đầu quý tới.

Cảng cá Quy Nhơn mùa mưa bão: Nỗi kinh hoàng của ngư dân

Cảng cá Quy Nhơn mùa mưa bão: Nỗi kinh hoàng của ngư dân

Mặt nước trước cảng chật hẹp, nên vào mùa mưa bão, tàu cá neo đậu tránh bão ở đây thường bị va đập gây hư hỏng, đây chính là nỗi kinh hoàng của ngư dân.