Lần đầu gặp Ông Cụ

" /> Từ Tân Trào về Hà Nội: Hồ Chủ tịch về Hà Nội
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Từ Tân Trào về Hà Nội: Hồ Chủ tịch về Hà Nội

Thứ Sáu 21/08/2015 , 06:45 (GMT+7)

“Những gì tôi báo cáo, Ông Cụ ghi vào sổ tay, bằng chữ Hán, rất ngắn gọn, chỉ vài ba chữ là đủ. Từ những dòng ghi vắn tắt đó đã ra đời kế hoạch thành lập Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”./ Lần đầu gặp Ông Cụ

Đó là tiếp nối hồi ức của ông Vũ Đình Huỳnh (1906-1990), đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam (1930), Thư ký đầu tiên của Hồ Chủ tịch, Giám đốc Công thương Liên khu III - IV, Vụ trưởng Vụ Lễ tân Bộ Ngoại giao, Vụ trưởng Ban Thanh tra Chính phủ, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất... về những ngày Cách mạng tháng Tám 1945.

...Có lẽ do ảnh hưởng của bản báo cáo miệng của tôi với Ông Cụ về tình hình trí thức Bắc Hà và kết quả những cuộc tiếp xúc của tôi và Võ Nguyên Giáp với trí thức mới đây, nên trong cuộc họp Thường vụ Trung ương Đảng tại nhà Trịnh Văn Bô (khoảng 21 hoặc 22/8/1945), anh Sao Đỏ đã đề nghị tôi tách khỏi mọi công tác để giúp việc cho Ông Cụ.

Mặt khác, trong thời kỳ hoạt động bí mật, tôi đi lại nhiều, có nhiều hiểu biết về các địa phương trong nước, có quan hệ với nhiều người thuộc nhiều giới khác nhau, mà Ông Cụ thì lại mới từ nước ngoài về, cần đến một người như tôi ở bên cạnh để tham khảo ý kiến. Đề nghị của anh Sao Đỏ được Thường vụ tán thành.

Quả vậy, việc đầu tiên của Ông Cụ sau khi đặt chân lên đất Hà Nội là nhanh chóng xây dựng bộ máy chính quyền cách mạng trung ương gồm những người có danh tiếng, đại diện cho tinh hoa đất nước. Với bản tính khiêm tốn, trọng kẻ sĩ, Ông Cụ không tự coi mình cao hơn hết, những người cộng sản giỏi hơn hết, không cần tới ai khác.

Cũng tại Tân Trào, sau khi kết thúc câu chuyện với anh Sao Đỏ và tôi, Ông Cụ nói: “Chúng mình là cái men thôi, gây nên được rượu là nhờ vào cơm nếp, phải có đông đảo quần chúng tham gia mới thành cách mạng”. Ông Cụ coi nhân sĩ, trí thức là thứ men tốt, cần phải kéo họ về mình.

Bước dừng chân đầu tiên nơi cửa ngõ Thủ đô của Ông Cụ là làng Phú Gia ở bên kia sông Hồng. Anh Đặng Xuân Khu (Trường Chinh) lập tức sang sông gặp Ông Cụ để báo cáo công việc.

 Ngày 24/8/1945, tôi đón Ông Cụ về 48 Hàng Ngang, lần này với tư cách là người thư ký riêng, mà hồi đó người ta thường gọi là bí thư.

Ngôi nhà 48 Hàng Ngang là nhà riêng của Trịnh Văn Bô, một nhà tư sản có tiếng của thành phố hồi ấy. Anh chị Bô rất có cảm tình với cách mạng và đã tích cực giúp đỡ các cán bộ của Đảng trong những ngày ta chưa lấy được chính quyền.

Xe đón Ông Cụ từ Phú Gia về Hà Nội qua cầu Long Biên là rẽ ngay đường Hàng Khoai rồi tạt hông chợ Đồng Xuân về 48 Hàng Ngang (chứ không phải đi theo đường Hàng Cân như một số hồi ký đã viết).

Đường phố đã lên đèn. Tưng bừng tiếng trống ếch thiếu nhi, đó đây những dòng người biểu tình thị uy hô vang những khẩu hiệu cách mạng, ở góc đường một đám đông đang đứng nghe một cán bộ diễn thuyết về chương trình mười điểm của Việt Minh...

 Cả Hà Nội tắm mình trong không khí ngày hội lớn.

Khi bước lên xe, Ông Cụ hỏi tôi: “Bây giờ anh cho tôi về đâu?”. “Thưa Cụ, anh em đã bố trí một cơ sở chu đáo". Tôi đáp, biết Ông Cụ là người cẩn thận.

Xe đến cầu Long Biên, Ông Cụ ngả hẳn người ra kính cửa xe nhìn những gióng sắt của cây cầu rồi nhìn xuống sông Hồng. Cái nhìn vừa chăm chú lại vừa bỡ ngỡ. Tôi tự hỏi không biết đây có phải là lần đầu tiên Ông Cụ nhìn thấy những cảnh này không? Chẳng lẽ Ông Cụ chưa một lần ra đất Thăng Long?

Nhưng tôi không dám hỏi. Khi đi gần hết cầu, Ông Cụ lẩm bẩm: “Nước to”. Chỉ mãi tới khi xe chạy ngang hông chợ Đồng Xuân, Ông Cụ mới nói với tôi: “Tôi chưa biết Hà Nội bao giờ cả”.

09-05-46_vu-dinh-huynh-1959-son-l
Từ trái qua phải: Thiếu tướng Đặng Kim Giang, Viện trưởng Viện Sử học Trần Huy Liệu, Vụ trưởng Vụ Lễ tân Vũ Đình Huỳnh, Tổng biên tập báo Thủ đô Lưu Động thăm lại nhà tù Sơn La (1959)

Tôi đáp “dạ” và cảm thấy xót xa trong lòng: Khổ cho Ông Cụ, biết Paris, biết Berlin... mà lại chưa biết Hà Nội.

Ông Cụ về Hà Nội với bộ quần áo chàm và cái túi vải cũng nhuộm chàm mà người Tày thường đeo trong khi lên nương rẫy hoặc đi chợ, con người mà vài năm sau được cả thế giới biết tiếng.

“Sở dĩ tôi nói nhiều tới các vị nhân sĩ trí thức ngay từ những ngày đầu tiên của cách mạng đã lựa chọn con đường cùng với cả dân tộc chiến đấu cho độc lập và tự do là nhằm nhấn mạnh chính sách đại đoàn kết dân tộc mà Hồ Chủ tịch đã đề ra. Chính sách này xuất phát từ lòng Bác, chứ không phải là một thủ đoạn cách mạng, như có người nghĩ, cả ở phía ta, cũng như ở phía không phải ta” (Vũ Đình Huỳnh).

Sáng hôm sau, Ông Cụ bảo tôi báo cáo lại lần nữa, tỉ mỉ hơn, cụ thể hơn về từng vị nhân sĩ, trí thức. Tôi ngạc nhiên trước sự quan tâm đặc biệt của Ông Cụ đối với các vấn đề tôn giáo, đặc biệt là đạo Thiên Chúa.

Những gì tôi báo cáo, Ông Cụ ghi vào sổ tay, bằng chữ Hán, rất ngắn gọn, chỉ vài ba chữ là đủ. Từ những dòng ghi vắn tắt đó đã ra đời kế hoạch thành lập Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Hằng ngày, tôi đón Ông Cụ ra Bắc Bộ Phủ làm việc. Sau ít ngày ở 48 Hàng Ngang, Ông Cụ chuyển đến ở ngôi nhà của Chánh án Tòa Thượng thẩm cũ, số 8 phố Bonchamp (trước cửa Thủy Tạ, sau bị Pháp phá trụi), chỉ trở về Hàng Ngang để ăn cơm.

Chị Trịnh Văn Bô ngày ngày đặt hai thồi cơm bên Đông Hưng Viên, một hiệu cao lâu có tiếng của người Tàu ở phố Hàng Buồm, đến giờ họ khắc bưng sang.

Trong những ngày sôi động này, ngoài công việc hằng ngày với Ông Cụ (mà chúng tôi bắt đầu gọi bằng Bác cho thân mật) tôi vẫn thường được Bác phái đi gặp các nhân sĩ, trí thức, đặc biệt là các cụ cao tuổi như cụ Nguyễn Văn Tố, cụ Phạm Bá Trực, cụ Bùi Bằng Đoàn...

Tôi nhớ mãi cái buổi tối đến mời cụ Nguyễn Văn Tố tham gia việc nước. Cụ pha trà mời tôi rồi khiêm tốn từ chối: “Tôi là con người không làm cách mạng được, chỉ biết chút chữ nghĩa, nhưng không hiểu gì chính trị, xin các ông miễn cho...”.

Cụ nói thẳng bằng giọng hết sức thật thà, khiêm tốn. Đến khi tôi nói rõ cụ Hồ Chí Minh chính là Nguyễn Ái Quốc và nay Cụ Hồ mời các cụ ra gánh vác quốc sự, mưu hạnh phúc cho dân thì cụ Tố cảm động nói: “Cụ đã nói thế, tôi còn biết từ chối làm sao... Thôi thì còn chút trí mọn nào tôi xin cống hiến hết”...

'Nhắm mắt nhìn sao' để thấy ánh sáng nghị lực

'Nhắm mắt nhìn sao' để thấy ánh sáng nghị lực

Văn hóa 14/07/2020 - 06:30

Ở tuổi 38, nhạc sĩ khiếm thị Hà Chương vừa ra mắt tự truyện “Nhắm mắt nhìn sao” do Thanh Nhã chấp bút, NXB Hội Nhà Văn ấn hành.

Hoa hậu người Việt tại Australia năm 2015 là ai?

Hoa hậu người Việt tại Australia năm 2015 là ai?

Văn hóa 12/07/2020 - 19:35

Hoa hậu người Việt tại Australia năm 2015 tên là Jolie Nguyễn sinh năm 1997, sở hữu nhan sắc xinh đẹp, vóc dáng gợi cảm.

Nhà thơ Vũ Từ Trang - Một tâm hồn Kinh Bắc đã bay đi

Nhà thơ Vũ Từ Trang - Một tâm hồn Kinh Bắc đã bay đi

Văn hóa 12/07/2020 - 09:50

Nhà thơ Vũ Từ Trang, tác giả “Nghề cổ nước Việt từ truyền thống đến hiện đại”, đã trút hơi thở cuối cùng lúc 4 giờ sáng 12/7, hưởng thọ 73 tuổi.

Mùa hè tuổi thơ

Mùa hè tuổi thơ

Văn hóa 11/07/2020 - 09:10

Năm đó thằng Út mới tròn tuổi, một đêm ngủ dậy, cả nhà không thấy mẹ đâu. Mẹ một đi không về.

Người đàn bà tha thiết ‘vướng dùm nhau sợi tóc, ràng buộc trời sinh đôi’

Người đàn bà tha thiết ‘vướng dùm nhau sợi tóc, ràng buộc trời sinh đôi’

Văn hóa 11/07/2020 - 07:00

Bước qua tuổi 80, nữ tác giả Nguyễn Thị Hoàng nổi tiếng trên văn đàn một thời, bất ngờ tái ngộ công chúng bằng tập thơ “Mây bay qua trời xưa”.

'Bông trái quê nhà' và ý thức sinh thái

'Bông trái quê nhà' và ý thức sinh thái

Văn hóa 11/07/2020 - 05:50

Văn xuôi Trần Bảo Định khoáng đạt những cánh đồng và dòng sông đậm vị phù sa, thơm ngát những bông trắng trái vàng rực nắng một khoảng trời châu thổ.

Lịch phát sóng bộ phim Gửi anh, người từng yêu em

Lịch phát sóng bộ phim Gửi anh, người từng yêu em

Văn hóa 10/07/2020 - 14:09

Lịch phát sóng bộ phim Gửi anh, người từng yêu em (Men Are Men) đầy đủ và chi tiết nhất. Phim Gửi anh, người từng yêu em phát trên kênh nào? Phát lúc mấy giờ?

Thân thương lũy tre

Thân thương lũy tre

Văn hóa 10/07/2020 - 09:10

Ngày xưa làng tôi nhiều tre lắm. Hầu như nhà nào nhà nấy đều có vài ba bụi tre.

Ca sĩ Đan Trường cách nào có hai con rái cá để tặng Thảo Cầm Viên?

Ca sĩ Đan Trường cách nào có hai con rái cá để tặng Thảo Cầm Viên?

Văn hóa 09/07/2020 - 22:11

Sự kiện ca sĩ Đan Trường chuyển giao hai con rái cá cho Thảo Cầm Viên ở TPHCM đã gây xôn xao trên nhiều diễn đàn bảo vệ động vật hoang dã.

Công nhận công viên địa chất toàn cầu Đăk Nông

Công nhận công viên địa chất toàn cầu Đăk Nông

Văn hóa 09/07/2020 - 08:31

Công viên địa chất Đăk Nông vừa được UNESCO công nhận là công viên địa chất toàn cầu.

Nằm trên giường bệnh vẫn viết để trả ơn làng

Nằm trên giường bệnh vẫn viết để trả ơn làng

Văn hóa 08/07/2020 - 22:06

Trong thời gian chống chọi biến chứng ung thư, nhà thơ Vũ Từ Trang đã hoàn thành tiểu thuyết “Và khép rồi lại mở” về mảnh đất Kinh Bắc chôn nhau cắt rốn.

Cựu Hoa hậu có kinh nghiệm gì để tìm kiếm tân Hoa hậu?

Cựu Hoa hậu có kinh nghiệm gì để tìm kiếm tân Hoa hậu?

Văn hóa 08/07/2020 - 21:12

Sáng 8/7, Ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2020 đã công bố Ban giám khảo gồm 7 thành viên, trong đó có hai cựu Hoa hậu là Hà Kiều Anh và Đỗ Mỹ Linh.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Anh Đức gia nhập Hoàng Anh Gia Lai

Anh Đức gia nhập Hoàng Anh Gia Lai

Tiền đạo kỳ cựu người Bình Dương chuyển đến đội bóng phố Núi dưới dạng tự do trong giai đoạn hai V-League mùa 2020.

Ngọt thơm lươn um lá cách

Ngọt thơm lươn um lá cách

Lươn da trơn có nhớt, màu vàng sẫm, thường sống rúc trong bùn. Lươn còn được gọi tên thiện ngư, trường ngư - một trong “bốn món tươi ngon dưới sông” (tứ đại hà tiên).

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.