Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Đoạn trích ‘Đất Nước’ đưa vào đề thi Văn có gì hay?

Chủ Nhật 09/08/2020 , 11:44 (GMT+7)

Phần quan trọng đề thi môn Văn tốt nghiệp THPT 2020 yêu cầu phân tích tư tưởng “đất nước của nhân dân” qua đoạn trích “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm

Đề thi môn Văn tốt nghiệp THPT quốc gia 2020.

Đề thi môn Văn tốt nghiệp THPT quốc gia 2020.

Đoạn trích “Đất Nước” nằm trong trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm. Đoạn trích từ một trường ca, có thể tồn tại như một bài thơ độc lập hay không, là điều mà lâu nay các nhà biên soạn sách giáo khoa Ngữ văn chưa có sự cân nhắc cần thiết.

Đoạn trích “Đất Nước” có gánh vác được tư tưởng như một tác phẩm độc lập hay không, lại là vấn đề khác. Vì vậy, đề nghị thí sinh “phân tích tư tưởng” của một đoạn trích cũng đáng được xem như sự lạc quan mạo hiểm từ phía những người ra đề.

Nguyên văn đoạn trích:

“Em ơi, em

Hãy nhìn rất xa

Vào bốn nghìn năm của Đất Nước

Năm tháng nào cũng người người, lớp lớp

Con gái, con trai bằng tuổi chúng ta

Cần cù làm lụng

Khi có giặc người con trai ra trận

Người con gái trở về nuôi cái cùng con

Ngày giặc đến nhà thì đàn bà cũng đánh

Nhiều người đã trở thành anh hùng

Nhiều anh hùng cả anh và em đều nhớ

Nhưng em biết không

Có biết bao người con gái con trai

Trong bốn nghìn lớp người giống ta lứa tuổi

Họ đã sống và chết

Giản dị và bình tâm

Không ai nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra Ðất Nước

Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng

Họ chuyền lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cái

Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói

Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân

Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái

Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm

Có nội thù thì vùng lên đánh bại

Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân

Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại”

Để làm theo yêu cầu của đề thi Văn, thì hoàn toàn không khó với thí sinh. Bởi lẽ, đoạn trích trên từ “Đất Nước” chứa khá nhiều dữ liệu về những con người làm nên diện mạo đất nước, từ người nổi danh đến người vô danh. Tuy nhiên, để đạt điểm tuyệt đối (5 điểm) thì e rằng không đơn giản, nếu thí sinh chỉ bám chặt lấy đoạn trích, mà không biết mở rộng thêm về tác phẩm “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm.

Thứ nhất: Xét về văn bản, so sánh hai bài “Đất Nước” trong sách giáo khoa, thì bài “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm chỉ là đoạn trích nên không thể mạch lạc và sắc nét như bài “Đất Nước” của Nguyễn Đình Thi.

Thứ hai: Đoạn trích "Đất Nước " được đưa vào đề thi, không phải đoạn thơ hay trong trường ca “Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm. Vì sao? Vì đó chỉ là đoạn chính luận mang phong cách trữ tình, nên phẩm chất mỹ cảm thi ca rất ít.

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm năm nay 77 tuổi.

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm năm nay 77 tuổi.

Vì vậy, để làm sáng tỏ giá trị tư tưởng “đất nước của nhân dân”, thì không thể trông cậy hết vào những câu diễn giải được trích trong đề thi Văn, mà phải dẫn dắt thêm những đoạn thơ thuyết phục hơn của Nguyễn Khoa Điềm trong “Mặt đường khát vọng”, ví dụ: “Những địa danh trôi từ thuở xa xôi/ Trôi bằng máu và trôi bằng nước mắt/ Đã đọng lại thành tên ngươi, tên đất/ Bao năm rồi suốt mặt phá, triền sông/ Nhưng không có con người nào đã trôi hết sâu nông”. Dựa vào luận cứ như trên mới thấy rõ “đất nước của nhân dân”.

Đặc biệt, khi phân tích một đoạn trích "Đất Nước" ít thuyết phục như trong đề thi Văn, nên bổ sung những đoạn thơ hay hơn của Nguyễn Khoa Điềm trong “Mặt đường khát vọng” như “Đất đai cỗi cằn thì người sẽ nở hoa/ Hoa của đất, người trồng cây dựng cửa/ Khi ta đến gõ lên từng cánh cửa/ Thì tin yêu ngay thẳng đón ta vào” hoặc “Ôi những dòng sông bắt nước từ lâu/ Mà khi về Đất Nước mình thì bắt lên câu hát/ Người đến hát khi chèo đò, kéo thuyền vượt thác/ Gợi trăm màu trên trăm dáng sông xuôi”.

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Những điều bạn nên biết về tiết Thu phân

Văn hóa 23/09/2020 - 10:11

Tiết Thu phân có nghĩa là tiết thu đã rõ ràng khi những tia sáng mặt trời hướng thẳng về phía nam khiến ngày ngắn hơn và đêm dài hơn ở Bắc bán cầu.

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Hai diễn giả 'đánh thức khát vọng' cho giới trẻ đô thị

Văn hóa 22/09/2020 - 15:43

Chương trình 'Đánh thức khát vọng' dành cho học sinh - sinh viên của 30 trường học tại TP.HCM, chính thức khởi động với hai diễn giả Sơn Lâm và Hà Chương.

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

'Trói buộc yêu thương' để giảm thiểu xung đột gia đình

Văn hóa 22/09/2020 - 07:10

Bộ phim 'Trói buộc yêu thương' dài 36 tập, được khởi chiếu trên VTV3 từ ngày 21/9, thay thế cho bộ phim 'Tình yêu và tham vọng' vừa kết thúc.

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Khánh thành Bảo tàng tỉnh Yên Bái

Văn hóa 21/09/2020 - 13:47

Bảo tàng tỉnh Yên Bái sau nhiều năm xây dựng chính thức đi vào hoạt động, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu quá trình phát triển của Yên Bái cho người dân và du khách…

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Nghệ nhân Ưu tú đi tìm 'Lời của lá'

Văn hóa 20/09/2020 - 10:10

Tôi mới được dự buổi lễ trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú của Chủ tịch Nước cho nghệ nhân - nhà thơ Vân Khanh.

Nơi gửi gắm niềm tin

Nơi gửi gắm niềm tin

Văn hóa 20/09/2020 - 07:45

Khi những làn gió heo may đầu mùa mang đến tiết trời dịu mát, cùng với hương hoa sữa nồng nàn, lá vàng rơi xào xạc, ấy là lúc thu sang.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Văn hóa 19/09/2020 - 14:35

Nhạc sĩ Phó Đức Phương - tác giả ca khúc “Trên đỉnh Phù Vân”, vừa qua đời lúc 12h18’ ngày 19/9 tại Hà Nội, hưởng thọ 77 tuổi.

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Văn hóa 19/09/2020 - 10:42

Nhà văn Đoàn Thạch Biền đi dọc các tỉnh tổ chức kỷ niệm 30 năm gắn bó với tập san Áo Trắng, đúng như tên tác phẩm “tình nhỏ làm sao quên” của ông.

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Văn hóa 19/09/2020 - 07:10

Cục Thuế TP.HCM vừa công khai thông tin những doanh nghiệp nợ thuế, trong đó đáng chú ý là Công ty Điền Quân, có số thuế quá hạn phải nộp hơn 11 tỷ đồng.

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

Văn hóa 18/09/2020 - 20:59

Hồi ký “Sài Gòn mùa thu xanh” kể về bà Lê Thu Hằng cả cuộc đời hy sinh cho chồng con có sự nghiệp nổi tiếng bậc nhất miền Nam.

Chiếc thìa nhôm một thuở

Chiếc thìa nhôm một thuở

Văn hóa 18/09/2020 - 07:10

Cả một chặng dài những cái thìa nhôm quen thuộc được cắm trong ống đũa buộc bên chạn bát, thế mà nhãng đi một thời gian và đến giờ mấy người còn nhớ?

Nhà báo Đinh Phong qua đời ở tuổi 83

Nhà báo Đinh Phong qua đời ở tuổi 83

Văn hóa 17/09/2020 - 19:03

Nhà báo Đinh Phong - cựu Chủ tịch Hội Nhà báo TPHCM- cựu Phó Chủ tịch Hội Nhà báo VN, vừa qua đời sáng 17/9 tại nhà riêng ở TPHCM, hưởng thọ 83 tuổi.

Xem thêm
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Động lực mới cho cuộc đua V-League

Động lực mới cho cuộc đua V-League

Thay vì tham dự từ vòng loại, đội vô địch V-League 2020 sẽ được một suất vào thẳng vòng bảng AFC Champions League.

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Trong kí ức của mỗi người, đều có một khoảng thời gian gợi cho mình bao nỗi nhớ riêng...

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.