Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Gỗ Việt trong chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: [Bài 2] Nguy cơ rủi ro từ gỗ nguyên liệu

Thứ Sáu 27/09/2019 , 09:17 (GMT+7)

Bên cạnh cơ hội lớn để tăng trưởng, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung cũng đang khiến cho xuất khẩu gỗ sang Mỹ đối mặt với những rủi ro không nhỏ.

Mối lo từ gỗ dán

Trong những mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ, gỗ dán đang là mặt hàng tạo nên sự tăng trưởng mang tính đột biến nhất. Nhưng vì vậy, mặt hàng này cũng đang mang tới nỗi lo ngại lớn nhất.

10-57-47_co_hoi_do_go_-_bi_2_-_nh_1
Gỗ dán Việt Nam

Trong báo cáo “Thương mại gỗ dán giữa Việt Nam với Trung Quốc và Mỹ”, nhóm tác giả Trần Lê Huy (Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Bình Định), Cao Thị Cẩm (Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam) và Tô Xuân Phúc (Forest Trends), cho biết, nếu như trong năm 2017, lượng và giá trị gỗ dán Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ là khoảng 56.700 m3 và 51,3 triệu USD, thì trong năm 2018, đã tăng rất mạnh lên 321.000 m3 và gần 190 triệu USD (tăng 5,7 lần và lượng và 3,7 lần về giá trị). Xuất khẩu gỗ dán sang Mỹ đang tiếp tục tăng trong các tháng đầu 2019.

Trong khi xuất khẩu gỗ dán sang Mỹ tăng mạnh, thì nhập khẩu gỗ dán vào Việt Nam cũng tăng nhanh, nhất là từ Trung Quốc. Năm 2018, Việt Nam nhập khẩu hơn 450 ngàn m3 gỗ dán, đạt giá trị gần 200 triệu USD. 5 tháng đầu năm 2019, lượng gỗ dán nhập khẩu là gần 190 ngàn m3 và giá trị khoảng 78 triệu USD.

Điều đáng chú ý là sản xuất gỗ dán của Việt Nam cũng đang tiếp tục tăng trưởng trong thời gian qua. Trong khi đó, tiêu thụ gỗ dán trong nước gần như không tăng. Điều này có thể làm nảy sinh các nghi ngờ về việc gỗ dán Trung Quốc được đưa vào Việt Nam giả mạo xuất xứ để xuất khẩu sang Mỹ nhằm né mức thuế cao. Bởi ngoài thuế nhập khẩu khi xuất sang Mỹ, gỗ dán được làm từ gỗ cứng của Trung Quốc còn đang bị chính quyền Mỹ áp thuế chống bán phá giá với mức thuế rất cao, tới 183,4%.

Với mức thuế cao như thế, xuất khẩu gỗ dán từ Trung Quốc sang Mỹ rõ ràng rất khó có lợi nhuận. Bằng chứng là xuất khẩu gỗ dán từ Trung Quốc sang Mỹ đang giảm mạnh. Năm 2016, Mỹ nhập khẩu 1,1 triệu m3, trị giá 1,4 tỉ USD gỗ dán từ Trung Quốc. Lượng nhập sau đó giảm, chỉ còn 0,74 triệu m3, trị giá 1,1 tỉ USD năm 2018. Do đó, nhiều khả năng, gỗ dán Trung Quốc đang tìm những con đường khác nhằm tránh mức thuế cao để vào thị trường Mỹ.

Mặt khác, sự tăng trưởng quá cao của gỗ dán từ Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ, cũng đang làm dấy lên mối lo ngại về khả năng gỗ dán Việt Nam có thể bị Mỹ xem xét áp dụng thuế chống bán phá giá/thuế chống trợ cấp. Bởi theo theo quy định của WTO, khi “thiệt hại đáng kể” được lấy làm căn cứ điều kiện áp dụng thuế chống bán phá giá/thuế chống trợ cấp (đối kháng) đối với gỗ dán Việt Nam, một quốc gia đang phát triển, là lượng nhập khẩu mặt hàng gỗ dán Việt Nam vào một quốc gia nhiều hơn 4% tổng nhập khẩu gỗ dán từ tất cả các quốc gia vào quốc gia đó; hoặc tổng lượng nhập khẩu mặt hàng gỗ dán từ các quốc gia bị kiện, bao gồm Việt Nam, vào một quốc gia nhiều hơn 9% tổng nhập khẩu gỗ dán từ tất cả các quốc gia vào quốc gia đó.

Trong khi đó, sự tăng trưởng mạnh của xuất khẩu gỗ dán Việt Nam sang Mỹ trong năm 2018 và những tháng đầu năm nay, đã làm thị phần gỗ dán Việt Nam tại nước này vượt ngưỡng 4% khi lên mức 6% trong năm ngoái và 11% trong quý 1 năm nay.
 

Nguy cơ từ dòng vốn Trung Quốc

Nhờ ảnh hưởng của chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, ngành gỗ Việt Nam đang đón nhận một làn sóng đầu tư khá mạnh mẽ, nhất là nguồn vốn FDI. Việc gia tăng đầu tư FDI sẽ góp phần không nhỏ làm tăng trưởng năng lực sản xuất của ngành gỗ Việt Nam. Tuy nhiên, việc gia tăng đầu tư FDI trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, cũng mang tới những nguy cơ không nhỏ. Bởi trong những quốc gia, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư FDI vào ngành gỗ Việt Nam trong 5 tháng đầu năm nay, dẫn đầu là Trung Quốc về số lượng dự án.

10-57-47_co_hoi_do_go_-_bi_2_-_nh_2
Sản xuất gỗ dán

Cụ thể, trong 5 tháng đầu năm nay, đã có 21 dự án FDI mới vào ngành gỗ là vốn từ Trung Quốc với tổng số vốn 50,1 triệu USD, gần bằng tổng số dự án mới có vốn Trung Quốc và cả số vốn trong cả năm 2018 (24 dự án và 59,3 triệu USD). Như vậy, có thể thấy, số lượng các dự án FDI từ Trung Quốc vào ngành gỗ đang tăng một cách bất thường.

Điều đáng chú ý là quy mô vốn đầu tư trên mỗi dự án có vốn Trung Quốc trong 5 tháng đầu năm nay là khá nhỏ, bình quân chỉ 2,1 triệu USD, nhỏ hơn cả quy mô vốn đầu tư trên mỗi dự án năm 2018, và nhỏ hơn rất nhiều so với các dự án có vốn từ Hàn Quốc (19 triệu USD/dự án), Hongkong (23,4 triệu USD/dự án)... Theo nhận định của một số chuyên gia, việc gia tăng các dự án đầu tư quy mô nhỏ từ Trung Quốc vào ngành gỗ Việt Nam, có thể là do nhiều công ty gỗ ở Trung Quốc khi đầu tư vào Việt Nam chỉ nhắm tới mục tiêu tranh thủ lợi thế về xuất xứ, do gỗ và sản phẩm gỗ từ Trung Quốc sang Mỹ hiện đã bị áp thuế quá cao.

Nếu nhận định này là đúng, những dự án như trên sẽ có nguy cơ gây rủi ro không nhỏ cho gỗ và sản phẩm gỗ Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ vì có liên quan đến gian lận thương mại. Gian lận thương mại còn có thể đến từ việc các công ty Trung Quốc mua cổ phần các công ty Việt Nam thông qua hình thức tăng quy mô sản xuất và vốn. Khi ấy, sản phẩm gỗ sản xuất từ các dự án này thực tế là sản phẩm của các công ty Trung Quốc, được dán nhãn mác Việt Nam để xuất khẩu vào Mỹ mà không phải chịu bất cứ mức thuế mới như các sản phẩm từ Trung Quốc.

Ngoài ra, còn đang xuất hiện tình trạng một số công ty Trung Quốc thuê nhà xưởng máy móc thiết bị của các công ty Việt Nam, sản xuất các sản phẩm với nhãn mác và chứng nhận xuất xứ Việt Nam, sau đó xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Với những dự án kiểu này, nguy cơ các sản phẩm gỗ từ Trung Quốc được nhập vào Việt Nam, rồi sơ chế, thậm chí không sơ chế, lấy chứng nhận xuất xứ Việt Nam để xuất sang Mỹ, là không nhỏ.

Một số cảnh báo về hệ lụy của các dự án đầu tư từ Trung Quốc của Cục Đầu tư Nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư)

- Dịch chuyển các dòng vốn FDI chất lượng thấp, công nghệ lạc hậu, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.

- Tăng vọt trong đầu tư tại một số địa phương có thể tạo nên các áp lực về hạ tầng, do cơ sở hạ tầng ở các địa phương này chưa đủ để đáp ứng nhu cầu.

- Khó kiểm soát các nhà đầu tư, đặc biệt trong các hoạt động mua bán, sát nhập doanh nghiệp. Nguy cơ cho việc các doanh nghiệp Việt bị thôn tính.

- Trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, nhiều nguy cơ Việt Nam bị lợi dụng xuất xứ đối với hàng hóa xuất khẩu, và điều này dẫn đến các rủi ro trong xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt ở các thị trường lớn như Mỹ.

Kiến nghị của nhóm tác giả báo cáo “Thương mại gỗ dán giữa Việt Nam với Trung Quốc và Mỹ”

Để đảm bảo tính hiệu quả của việc kiểm tra giám sát, ngăn chặn rủi ro về lợi dụng nguồn gốc xuất xứ, các cơ quan quản lý cần tăng cường công tác kiểm tra, xác định xuất xứ, nhãn mác hàng hóa. Cần tập trung vào việc kiểm tra hàng nhập có xuất xứ Trung Quốc như kiểm tra tên hàng, mã số HS, giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa và có những biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm. 

Cơ quan Hải quan cũng cần phối hợp các cơ quan chức năng trong nước và quốc tế như Cơ quan đại diện Thương mại Mỹ (USTR), Cơ quan phòng chống gian lận Châu Âu (OLAF) trong việc xác định và loại bỏ các hành vi gian lận thương mại. Cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa cơ quan hải quan và các cơ quan chuyên ngành, nhằm theo dõi các biến động trong xuất, nhập khẩu đối với các nhóm mặt hàng rủi ro. Các cơ quan chức năng cần đưa ra các biện pháp giải quyết cấp bách trong trường hợp phát hiện ra biến động bất thường trong hoạt động xuất, nhập khẩu với các nhóm hàng hóa rủi ro.

Các hiệp hội gỗ có vai trò quan trọng trong việc theo dõi những biến động trong xuất nhập khẩu, cả về khía cạnh số liệu thống kê xuất nhập khẩu và về hoạt động của doanh nghiệp. Những thông tin biến động/cảnh báo cần được chuyển tải theo các kênh thông tin nhanh, hiệu quả tới các cơ quan quản lý nhằm xác định giải pháp ứng phó kịp thời.

Quảng Trị sắp có dự án nông nghiệp công nghệ cao 5.000 ha

Quảng Trị sắp có dự án nông nghiệp công nghệ cao 5.000 ha

Doanh nghiệp 02/07/2020 - 17:00

Công ty TNHH Thương mại Đầu tư Phát triển Do Holdings vừa đề xuất dự án liên kết phát triển nông nghiệp công nghệ cao diện tích 5.000 ha tại Quảng Trị.

500 gian hàng tham gia chương trình 'Kích cầu tiêu dùng 2020”

500 gian hàng tham gia chương trình "Kích cầu tiêu dùng 2020”

Kinh tế 02/07/2020 - 16:26

Ngày 2/7, Sở Công Thương TP.HCM khai mạc chương trình "Kích cầu tiêu dùng 2020" nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất và tiêu dùng sau đại dịch Covid-19.

Giá nông sản hôm nay 2/7: Tiêu tăng giảm trái chiều, cà phê tăng

Giá nông sản hôm nay 2/7: Tiêu tăng giảm trái chiều, cà phê tăng

Kinh tế 02/07/2020 - 15:08

Giá tiêu hôm nay có nơi tăng nơi giảm, trong khi giá cà phê vẫn tiếp đà tăng của mấy ngày qua.

Viện Thú y sau 70 năm hình thành và phát triển

Viện Thú y sau 70 năm hình thành và phát triển

Doanh nghiệp 02/07/2020 - 15:05

Cách mạng tháng 8 thành công, ngành Thú y được giao nhiệm vụ chẩn đoán bệnh và chế vacxin cho các tỉnh Bắc Bộ. Viện kháng nhiễm Thú, Ngư đã được Chính phủ thành lập.

Giá heo hơi hôm nay 2/7: Miền Trung quay đầu tăng nhẹ

Giá heo hơi hôm nay 2/7: Miền Trung quay đầu tăng nhẹ

Thị trường 02/07/2020 - 07:52

Giá heo hơi hôm nay ngày 2/7/2020 tại thị trường miền Bắc đang giữ mức ổn định. Trong khi, Giá heo hơi miền Trung hôm nay đã quay đầu tăng nhẹ ở vài nơi.

Giá vàng hôm nay 2/7: Quay đầu giảm mạnh

Giá vàng hôm nay 2/7: Quay đầu giảm mạnh

Kinh tế 02/07/2020 - 07:51

Giá vàng hôm nay ngày 2/7/2020 quay đầu giảm mạnh tới 24 USD/ounce chỉ sau 1 ngày lập đỉnh.

Agribank Lý Sơn đẩy mạnh phát triển kinh doanh, đồng hành an sinh xã hội

Agribank Lý Sơn đẩy mạnh phát triển kinh doanh, đồng hành an sinh xã hội

Doanh nghiệp 02/07/2020 - 06:30

Lý Sơn được biết đến là hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc và là điểm du lịch hấp dẫn của tỉnh Quảng Ngãi.

Nhật Bản đấu giá anh đào hình trái tim siêu đắt

Nhật Bản đấu giá anh đào hình trái tim siêu đắt

Thị trường 01/07/2020 - 14:58

 Phiên đấu giá anh đào hình trái tim lần đầu tiên ở Nhật Bản đã đạt 186 USD/trái, tức 2.787 USD/khay 15 trái tại chợ đầu mối trung tâm của Hachinohe.

Agribank Chi nhánh Khánh Hòa hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19

Agribank Chi nhánh Khánh Hòa hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19

Doanh nghiệp 01/07/2020 - 11:31

Trước khó khăn do ảnh hưởng từ dịch Covid-19 gây ra, hiện Agribank Chi nhánh Khánh Hòa đã triển khai nhiều chính sách tín dụng để hỗ trợ khách hàng.

C.P Việt Nam tặng gà, vịt giống cho người dân huyện đảo Cồn Cỏ

C.P Việt Nam tặng gà, vịt giống cho người dân huyện đảo Cồn Cỏ

Kinh tế 01/07/2020 - 11:03

3.000 con gà, vịt giống vừa được C.P Việt Nam tặng cho bà con ở huyện đảo Cồn Cỏ trong khuôn khổ Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2020.

Điều tra chống bán phá giá đường lỏng nhập từ Trung Quốc, Hàn Quốc

Điều tra chống bán phá giá đường lỏng nhập từ Trung Quốc, Hàn Quốc

Kinh tế 01/07/2020 - 10:52

Trước yêu cầu của ngành sản xuất đường trong nước, Bộ Công Thương vừa khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp chống bán phá giá với đường lỏng nhập từ 2 nước nói trên.

Giá nông sản hôm nay 1/7: Tiêu và cà phê cùng tăng

Giá nông sản hôm nay 1/7: Tiêu và cà phê cùng tăng

Kinh tế 01/07/2020 - 10:50

Giá nông sản hôm nay đón nhận tin vui khi ngày đầu tiên của tháng 7, giá tiêu và cà phê cùng tăng tại các vùng trồng trọng điểm.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Giá nông sản hôm nay 30/6: Tiêu đứng yên, cà phê tăng khá

Giá nông sản hôm nay 30/6: Tiêu đứng yên, cà phê tăng khá

Sau khi trở lại mốc 50.000 đồng/kg trong ngày hôm qua, giá tiêu hôm nay gần như không đổi, trong khi giá cà phê tăng khá.

Nhà ở cho công nhân: Nhiều năm vẫn loay hoay

Nhà ở cho công nhân: Nhiều năm vẫn loay hoay

Do nhiều vướng mắc về nguồn vốn, thủ tục hành chính nên dù được phát triển nhiều năm qua, nhưng nhà ở cho công nhân vẫn chưa gỡ được nhiều nút thắt.

Xây nhà kho hiện đại để nâng cao giá trị lúa gạo

Xây nhà kho hiện đại để nâng cao giá trị lúa gạo

Đầu tư nhà kho hiện đại, không chỉ giúp tổ chức nông dân có nơi chứa lúa an toàn, chờ bán giá tốt mà còn giảm áp lực tiêu thụ khi thu hoạch rộ.