Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

GS. Hà Văn Tấn: Một hiền tài, một 'nguyên khí quốc gia'

Thứ Bảy 30/11/2019 , 11:01 (GMT+7)

Lúc sinh thời, Giáo sư Trần Quốc Vượng đã nhận xét về Giáo sư Hà Văn Tấn như vậy. Ông còn khẳng định Hà Văn Tấn có cái “uy” của một “học giả”.  

GS-NGND Hà Văn Tấn (1937 - 2019). 

Thiếu niên đăng khoa

Giáo sư Hà Văn Tấn sinh ngày 16 tháng 8 năm 1937 tại xã Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Đây cũng chính là quê hương của đại thi hào Nguyễn Du.

Học hết lớp 9 trường Phan Đình Phùng, ông ra Hà Nội học đại học. Ban đầu, ông định vào học Đại học Sư phạm vì lý do khá đơn giản là trường có học bổng dành cho sinh viên.

Tuy nhiên, đầu năm 1955 ông ra đến Hà Nội thì Đại học Sư phạm đã khai giảng. Hà Văn Tấn đành thi vào các trường khác là Đại học Khoa học và Đại học Văn khoa thì đều đỗ cả, thành ra băn khoăn không biết chọn học trường nào. Thế là ông đành phải học Đại học Văn khoa vào buổi sáng và học Đại học Khoa học vào buổi chiều. Học cùng Đại học Khoa học với chàng trai họ Hà là Phan Đình Diệu, cùng đồng hương núi Hồng sông Lam.

Còn buổi tối, chàng sinh viên đi dạy tư để kiếm sống. Vì thế, nhiều buổi học, cậu lên tầng trên của đại giảng đường nằm ngủ vì quá mệt. Nhưng rồi, sau một năm, thấy vất vả quá, Hà Văn Tấn và Phan Đình Diệu lại vào học năm thứ nhất Đại học Sư phạm. Phan Đình Diệu vào học khoa Toán, còn Hà Văn Tấn chọn học khoa Sử. (Đến cuối những năm 1990, giáo sư Hà Văn Tấn còn giảng chuyên đề “Toán thống kê trong Khảo cổ học).

Mừng thọ GS Trần Quốc Vượng 65 tuổi. GS Hà Văn Tấn, ngồi thứ 2 từ phải qua trái. 

Có lẽ, nghề chọn người. Tôi được nghe Giáo sư Nguyễn Khắc Phi nhiều năm trước đã kể, Giáo sư Phan Huy Lê nổi tiếng là giỏi Vật lý của giáo dục Liên khu 4 trong kháng chiến chống Pháp. Còn Giáo sư Trần Quốc Vượng khi “tự bạch” đã tiết lộ ông bị ép học Sử rồi làm Sử. Vốn là vào năm 1953, lớp Dự bị Đại học khóa 2 tại Thanh Hóa được mở. Trần Quốc Vượng đăng ký học ban Toán - Lý. Nhưng Bí thư Đảng ủy Ban Giám đốc Trần Văn Giàu lại cử sang Văn khoa.

Thời kỳ đó, ngành Sư phạm phải học 3 năm, song vì Bộ GD-ĐT đang cần giáo viên, cho nên vừa học xong năm thứ nhất, cả khóa phải học suốt mùa hè chương trình năm thứ hai, rồi vào khai giảng năm học mới cùng năm thứ ba.

Vậy là, chỉ sau 2 năm, Hà Văn Tấn tốt nghiệp Đại học Sư phạm với vị trí Á khoa - sau Thủ khoa Hoàng Văn Lân, người làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An.

Nhân cách học giả

GS Phan Đại Doãn bày tỏ: “Về tuổi đời, Hà Văn Tấn thua tôi một tuổi, nhưng tôi vẫn nói với các bạn bè và bạn trẻ thân quen: về học thuật của tôi lại thua anh đến hàng chục “tuổi”. Và anh là ngôi sao sáng tuyệt vời về học thuật và nhân cách học giả”.

Giáo sư Trần Quốc Vượng cũng thừa nhận: “Hà Văn Tấn là người thẳng thắn. Ông giáo sư này ăn nói thẳng thắn đến “kinh người”. Ông vạch cái sai của tôi, của anh Lê (Giáo sư Phan Huy Lê), và của học trò chung chúng tôi rất “huỵch toẹt”, bất chấp mọi sự sĩ diện”.

GS Hà Văn Tấn cùng GS Trần Quốc Vượng kiểm chứng một di tích cổ nhất Việt Nam. 

Giáo sư Hà Văn Tấn là Chủ nhiệm môn Phương pháp luận sử học (Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp, nay là Trường Đại học KHXH&NV - Đại học Quốc gia Hà Nội); Viện trưởng Viện Khảo cổ học (1988-2008). Đồng thời, ông đã công bố gần 300 bài báo, nghiên cứu khoa học và là tác giả của 15 cuốn sách. Với những đóng góp quan trọng cho nền sử học Việt Nam hiện đại và ngành khảo cổ học, năm 1980, ông được phong hàm Giáo sư. Năm 1997 ông được tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân và được Nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh (năm 2000). 

Giáo sư Trần Quốc Vượng nhấn mạnh: “Anh Tấn là người duy nhất trong bốn chúng tôi - Lâm, Lê, Tấn, Vượng - được Giải thưởng Hồ Chí Minh cao quý”.

Sau này, Giáo sư Trần Quốc Vượng và Giáo sư Phan Huy Lê cũng lần lượt được Nhà nước trao Giải thưởng Hồ Chí Minh về Sử học.

Giáo sư Hà Văn Tấn qua đời hồi 21 giờ 2 phút ngày 27/11/2019 tại Hà Nội, hưởng thọ 83 tuổi. 

Lễ viếng Giáo sư Hà Văn Tấn được cử hành từ 9 giờ 30 - 11 giờ 30 ngày 2/12/2019 (tức ngày 7/11 năm Kỷ Hợi), tại Nhà tang lễ số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội; hỏa táng cùng ngày tại Đài hóa thân Hoàn vũ, Văn Điển, Hà Nội.

Lễ an táng lúc 5 giờ ngày 5/12/2019 tại Nghĩa trang Lạc Hồng Viên, xã Dân Hòa, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình.

Giải mã kỳ tài hay giải mã kỳ quặc?

Giải mã kỳ tài hay giải mã kỳ quặc?

Văn hóa 28/05/2020 - 06:10

Chương trình “Giải mã kỳ tài” trên HTV7, đã khiến dư luận xôn xao khi dành sóng truyền hình cho cựu người mẫu Trang Trần khoe tài chửi bới thiên hạ.

Khởi động hành trình tìm kiếm tân Hoa Hậu Việt Nam 2020

Khởi động hành trình tìm kiếm tân Hoa Hậu Việt Nam 2020

Văn hóa 27/05/2020 - 11:44

Cuộc thi năm nay sẽ diễn ra từ tháng 8-10/2020 với vòng Chung khảo phía Bắc và phía Nam, đêm Chung kết sẽ diễn ra tại thành phố Hồ Chí Minh.

Thầy giáo nghiên cứu phong tục miệt vườn

Thầy giáo nghiên cứu phong tục miệt vườn

Văn hóa 27/05/2020 - 08:48

Miệt Nam sông Hậu gồm các tỉnh Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, An Giang, Kiên Giang.

Bay trên mùa nước đổ năm 2020

Bay trên mùa nước đổ năm 2020

Văn hóa 26/05/2020 - 15:43

Nhằm quảng bá du lịch nội địa và hình ảnh du lịch Yên Bái với du khách trong nước, Festival Dù lượn “Bay trên mùa nước đổ” được tổ chức vào ngày 30/5/2020.

'Bay trên mùa nước đổ'

'Bay trên mùa nước đổ'

Văn hóa 26/05/2020 - 15:38

Nhằm quảng bá du lịch nội địa và hình ảnh du lịch Yên Bái với du khách trong nước, Festival Dù lượn “Bay trên mùa nước đổ” được tổ chức vào ngày 30/5/2020.

Giọt nắng tràn ly, suy tưởng tràn bờ

Giọt nắng tràn ly, suy tưởng tràn bờ

Văn hóa 26/05/2020 - 11:15

Với trường hợp Trần Lê Khánh, cứ tạm hiểu thơ đã gọi tố chất thi sĩ của anh bằng âm thanh ngẫu nhiên như có sự an bài của số phận.

Nhà văn Thạch Lam đã tự chọn vợ như thế nào?

Nhà văn Thạch Lam đã tự chọn vợ như thế nào?

Văn hóa 23/05/2020 - 19:04

Khác với hai người anh Nhất Linh và Hoàng Đạo đều kết hôn thông qua mai mối, nhà văn Thạch Lam đã tự tìm kiếm và tự quyết định bạn trăm năm.

Ông chủ hãng taxi lừng lẫy vẫn ôm ấp 'Giấc mơ sông Thương'

Ông chủ hãng taxi lừng lẫy vẫn ôm ấp 'Giấc mơ sông Thương'

Văn hóa 23/05/2020 - 12:06

Doanh nhân Nguyễn Phúc Thành của thương hiệu taxi Thành Hưng càng thành đạt thì tác giả Nguyễn Phúc Lộc Thành của bút mực cặm cụi càng bị đẩy vào góc khuất quên lãng chăng?

Tiếng ve

Tiếng ve

Văn hóa 23/05/2020 - 08:35

Mùa đang chuyển, nắng bung tỏa gay gắt. Bóng mát của những cây bàng, cây phượng ở sân trường đã trở nên yếu ớt dưới cái nắng chang chang.

Tại sao thanh niên 'sợ' nông thôn?

Tại sao thanh niên 'sợ' nông thôn?1

Văn hóa 22/05/2020 - 08:27

Cho dù đã rời xa bục giảng đại học một thời gian, nhiều bạn trẻ vẫn gọi tôi là “thầy” và tâm sự đủ thứ chuyện từ chuyện học đến chuyện đời.

Cha và con và câu chuyện kiểu Phan Đăng Di

Cha và con và câu chuyện kiểu Phan Đăng Di

Văn hóa 21/05/2020 - 06:01

Sau 5 năm sản xuất và tham dự nhiều liên hoan quốc tế, bộ phim “Cha và con và…” mới chính thức ra mắt khán giả Việt Nam.

Trao nhầm giải thưởng thì phải làm sao?

Trao nhầm giải thưởng thì phải làm sao?

Văn hóa 20/05/2020 - 06:35

Giải thưởng Cánh Diều 2020 đã bộc lộ sự lúng túng khi trao nhầm giải “Diễn viên triển vọng” cho hai gương mặt trong bộ phim “Nắng 3 - Lời hứa của cha".

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Thái Lan đổi ý, sẵn sàng cử đội mạnh nhất dự AFF Cup

Thái Lan đổi ý, sẵn sàng cử đội mạnh nhất dự AFF Cup

Nếu vượt qua vòng bảng, LĐBĐ Thái Lan (FAT) sẽ tạo mọi điều kiện để HLV Akira Nishino có lực lượng tốt nhất để lên ngôi vương.

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

Ban Chủ nhiệm Dự án bảo tồn và phát huy một số di sản văn hóa dân tộc công bố 15 món ẩm thực dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể.

Đội trưởng Tottenham chi gần nửa tỷ đồng mua chó giữ nhà

Đội trưởng Tottenham chi gần nửa tỷ đồng mua chó giữ nhà

Thủ môn Hugo Lloris đã mang về một chú chó giữ nhà được huấn luyện đặc biệt để đảm bảo cho an toàn của tư dinh tại Vương quốc Anh.