Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Ngành sản xuất cây ăn trái trước thách thức lớn

Thứ Tư 26/06/2019 , 11:17 (GMT+7)

Tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu (BĐKH) đã đặt ngành sản xuất cây ăn trái ĐBSCL trước những thách lớn trong phát triển bền vững hướng đến xuất khẩu.

Việc sản xuất phân tán, nhỏ lẻ dẫn đến khó khăn cho đầu tư cơ sở hạ tầng, tổ chức liên kết sản xuất và kiểm soát chất lượng sản phẩm trái cây.


Sản xuất trái cây còn nhỏ lẻ

ĐBSCL hiện có khoảng 307.000ha cây ăn trái (CAT), chiếm gần 40% diện tích CAT của cả nước, hằng năm cung cấp cho thị trường khoảng 4 triệu tấn trái, gồm: chuối, xoài, cam, nhãn, khóm, bưởi, sầu riêng, thanh long, chôm chôm, quýt…

ĐBSCL cũng là nơi có nhiều giống CAT bản địa ngon nổi tiếng như xoài cát Hòa Lộc, xoài cát chu, vú sữa Lò Rèn, sầu riêng Chín Hóa, bưởi da xanh, bưởi Năm Roi, quýt hồng...

Những năm qua, ĐBSCL không chỉ là vùng trồng CAT chủ lực cung cấp trái cây cho các tỉnh, thành trong nước mà còn đóng vai trò quan trọng trong cung cấp nguyên liệu cho chế biến và xuất khẩu. Trong đó, trái xoài đang được thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc ưa thích; thanh long, nhãn, vúa sữa, chôm chôm đã XK sang Mỹ với sản lượng gia tăng hằng năm. Bưởi da xanh, Năm Roi đang được các thị trường châu Á có nhu cầu nhập khẩu dạng tươi. Riêng thanh long là mặt hàng quả XK chủ lực với khoảng 1,1 tỷ USD năm 2018.

Riêng thanh long là mặt hàng quả xuất khẩu chủ lực với khoảng 1,1 tỷ USD năm 2018.

Ông Lê Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT), cho biết: Sản xuất và tiêu thụ trái cây ở ĐBSCL còn gặp nhiều khó khăn, như: quy mô diện tích mỗi hộ còn thấp và thiếu tập trung, trừ cây khóm và cây thanh long có vùng trồng khá tập trung; việc sản xuất phân tán, nhỏ lẻ dẫn đến khó khăn cho đầu tư hạ tầng, tổ chức liên kết sản xuất và kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Nông dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm là chính, mỗi nhà vườn có cách áp dụng phân bón, thuốc BVTV khác nhau, tình trạng này dẫn đến trong cùng một loại trái cây nhưng chất lượng và an toàn thực phẩm khác nhau. Các DN rất khó có được khối lượng hàng đủ lớn với chất lượng đảm bảo và đồng đều về kích thước, ngoại hình trái. Sản xuất trái cây an toàn theo quy trình thực hành nông nghiệp tốt (GAP) tuy đã hình thành tại các vùng trồng CAT, nhưng diện tích trồng đạt theo quy trình này còn rất hạn chế.

Tại hội thảo sản xuất cây ăn quả bền vững do Viện Cây ăn quả miền Nam tổ chức mới đây tại Tiền Giang, các chuyên gia nông nghiệp, nhà khoa học đều đánh giá tiềm năng của ĐBSCL trong cung cấp nguồn hàng trái cây XK còn rất lớn, không chỉ các thị trường truyền thống mà còn xuất đi các thị trường khó tính. Cơ hội gia tăng giá trị XK trái cây những năm tới có nhiều chuyển biến theo hướng tích cực như sản xuất rau quả an toàn theo quy trình GAP, chất lượng rau quả được nâng lên, Việt Nam đang tăng cường đàm phán với các nước trên thế giới để hứa hẹn thị trường sẽ tiếp tục được mở rộng.
 

Thách thức từ biến đổi khí hậu

Ông Nguyễn Văn Hòa, Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, cho biết: Những năm gần đây, thị trường rau quả của Việt Nam tăng trưởng tốt. Riêng năm 2018, Việt Nam đã xuất sang hơn 60 quốc gia, đạt kim ngạch khoảng 3,8 tỷ USD.

Sản xuất cây ăn trái ở ĐBSCL rất nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với ĐBKH rất nặng nề.

Tuy kết quả khả quan nhưng một trong những thách thức lớn nhất hiện nay của ngành sản xuất CAT ở ĐBSCL là sự tác động nặng nề của BĐKH. Hạn hán và xâm nhập mặn đã gây thiệt hại nặng về mặt kinh tế, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh trưởng, phát triển của các vườn CAT. Để thích ứng với BĐKH, phục vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp cho vùng ĐBSCL, chúng ta cần thay đổi sản xuất theo khoa học và đẩy mạnh sản xuất CAT  theo hướng hữu cơ để sản phẩm bền vững, có thể cạnh tranh tốt ở thị trường thế giới.

Trong bối cảnh hiện nay nhu cầu thị trường trái cây ngày càng khắt khe hơn về chất lượng, nhất là yếu tố an toàn thực phẩm, nếu không có sự chuyển biến mạnh mẽ trong việc sản xuất theo hướng an toàn, sẽ dẫn đến nhiều thách thức lớn trong duy trì XK ở mức cao và bền vững.

Ông Lê Văn Thiệt, Phó Cục trưởng Cục BVTV (Bộ NN-PTNT) cho biết: Đặc biệt, đại bộ phận trái cây sản xuất được sử dụng dưới dạng ăn tươi, chế biến rất hạn chế, điều này cũng trở thành điểm yếu trong XK trái cây đi các thị trường xa và khó tính. Đối với nhiều loại trái cây, do có thời gian bảo quản ngắn, tỷ lệ hư hỏng cao, thiếu điều kiện chế biến, công nghệ sau thu hoạch kém, đã và đang dẫn đến nhiều phiền toái cho nhà vườn và DN kinh doanh trái cây.

Năm 2018, Việt Nam đã XK trái cây sang hơn 60 quốc gia, đạt kim ngạch khoảng 3,8 tỷ USD.

Bên cạnh đó, an toàn thực phẩm là một vấn đề hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc sản xuất trái cây không đảm bảo an toàn sẽ làm giảm khả năng tiếp cận thị trường dẫn đến phát triển không bền vững.

Theo ông Lê Thanh Tùng, thời gian tới trái cây Việt cần triển khai thực hiện hiệu quả Quyết định số 899/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững”. Tiếp tục mở rộng diện tích một số CAT chủ lực có giá trị XK như chuối, xoài, khóm, nhãn... phục vụ tốt nhu cầu tiêu thụ nội địa, hạn chế nhập khẩu và gia tăng XK. Tập trung nâng cao năng suất, chất lượng, an toàn thực phẩm, giảm giá thành; tăng tỷ lệ sản phẩm có chứng nhận (an toàn, GAP, hữu cơ,...), đẩy mạnh sản xuất rải vụ thu hoạch.

Nâng cao năng lực bảo quản, giảm tổn thất sau thu hoạch cả về số lượng và chất lượng. Tăng cường chế biến sâu các sản phẩm trái cây, gia tăng giá trị sản xuất đồng thời tránh các hàng rào kỹ thuật đối với các sản phẩm tươi sống, mở rộng thị trường, tăng khối lượng và giá trị XK. Xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý, chứng nhận bảo hộ độc quyền thương hiệu hàng hóa tại Việt Nam cho các loại trái cây đặc sản.

Theo Cục Trồng trọt, những năm gần đây kim ngạch XK rau quả nước ta liên tục tăng trưởng với tốc độ cao, từ 151,5 triệu USD năm 2003 lên đạt 2,458 tỷ USD năm 2016, bình quân tăng 1,25 lần/năm. Năm 2018, giá trị XK rau quả đạt 3,8 tỷ USD, tăng trên 47,3% so năm 2017, trong đó ước tính các sản phẩm từ trái chiếm trên 80% tổng giá trị. Các thị trường XK trái cây lớn được mở rộng, năm 2004 có 13 thị trường XK có giá trị trên 1 triệu USD.

Năm 2018, có 13 thị trường XK lớn có giá trị trên 25 triệu USD; bên cạnh Trung Quốc là thị trường lớn nhất (chiếm 73,1% thị phần), nhiều loại trái cây nước ta đã được XK vào các thị trường khó tính: Mỹ (3,7%), Hàn Quốc (3,0%), Nhật Bản (2,8%), Hà Lan (1,6%); tiếp đến là Malaysia, Thái Lan, Úc, Đài Loan, Các tiểu vương quốc Á-rập Thống nhất (lần lượt từ 1,2 - 1,0%).

EU công bố hạn ngạch nhập khẩu nông sản Việt Nam từ 1/8

EU công bố hạn ngạch nhập khẩu nông sản Việt Nam từ 1/8

Kinh tế 16/07/2020 - 11:13

Hạn ngạch xuất khẩu gạo và một số nông sản Việt Nam sang EU vừa được Ủy ban châu Âu (EC) công bố theo thỏa thuận của Hiệp định EVFTA.

Xã hội hóa công tác lập quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Vân Phong

Xã hội hóa công tác lập quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Vân Phong

Kinh tế 16/07/2020 - 11:06

Trong điều kiện nguồn ngân sách còn eo hẹp, UBND tỉnh Khánh Hòa có chủ trương thống nhất việc xã hội hóa công tác lập quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Vân Phong.

Giá xăng dầu hôm nay 16/7: Quay đầu tăng trở lại

Giá xăng dầu hôm nay 16/7: Quay đầu tăng trở lại

Thị trường 16/07/2020 - 08:54

Giá xăng dầu hôm nay ngày 16/7/2020 đã quay đầu tăng trở lại sau khi các báo cáo về số hàng tồn kho của Mỹ đã giảm trong khi chờ đợi cuộc họp từ OPEC+.

Sản lượng hồ tiêu Việt Nam đang giảm mạnh

Sản lượng hồ tiêu Việt Nam đang giảm mạnh

Kinh tế 16/07/2020 - 08:34

Thời tiết bất lợi, dịch bệnh, nông dân khó khăn về vốn liếng, đang khiến cho năng suất, sản lượng hồ tiêu Việt Nam giảm mạnh trong năm nay và năm tới.

Giá vàng hôm nay 16/7: Duy trì ở mức cao

Giá vàng hôm nay 16/7: Duy trì ở mức cao

Kinh tế 16/07/2020 - 08:21

Giá vàng hôm nay ngày 16/7/2020 có xu hướng dừng tăng, nhưng vẫn duy trì ở mức cao; trong khi giá USD giảm cực sâu.

Giá heo hơi hôm nay 16/7: Ít biến động

Giá heo hơi hôm nay 16/7: Ít biến động

Thị trường 16/07/2020 - 08:13

Giá heo hơi hôm nay ngày 16/7/2020 cả nước ít biến động, vẫn duy trì ở mức giá cao. Đặc biệt, giá heo hơi ở tỉnh Kiên Giang hôm nay tăng 4.000 đồng.

Một doanh nghiệp muốn xuất khẩu cây bắp tươi sang Hàn Quốc

Một doanh nghiệp muốn xuất khẩu cây bắp tươi sang Hàn Quốc

Kinh tế 15/07/2020 - 18:42

Doanh nghiệp này cam kết mỗi vụ thu mua hàng ngàn tấn thân cây bắp tươi thương phẩm của nông dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu để xuất khẩu sang Hàn Quốc…

Bà Rịa - Vũng Tàu: Chứng nhận 35 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

Bà Rịa - Vũng Tàu: Chứng nhận 35 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu

Kinh tế 15/07/2020 - 16:37

Các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu này được ưu tiên xét hỗ trợ từ nguồn kinh phí khuyến công quốc gia và địa phương…

6.200 khách hàng bị ghi sai hóa đơn tiền điện: EVN nói lỗi do 'tác nghiệp'

6.200 khách hàng bị ghi sai hóa đơn tiền điện: EVN nói lỗi do 'tác nghiệp'

Kinh tế 15/07/2020 - 16:14

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, đoàn kiểm tra liên ngành đã phát hiện 6.271 khách hàng bị ghi sai hóa đơn tiền điện trong thời gian qua.

Hiệu quả từ phiên giao dịch việc làm lưu động

Hiệu quả từ phiên giao dịch việc làm lưu động

Thị trường 15/07/2020 - 15:20

Thông qua phiên giao dịch việc làm lưu động, nhiều lao động trên địa bàn tỉnh Kon Tum đã tìm kiếm được công việc phù hợp và ổn định cuộc sống.

Giá nông sản hôm nay 15/7: Giá cà phê và tiêu giảm

Giá nông sản hôm nay 15/7: Giá cà phê và tiêu giảm

Kinh tế 15/07/2020 - 10:35

Giá nông sản hôm nay ngày 15/7/2020 quay đầu giảm. Cụ thể, giá cà phê hôm nay giảm 200 đồng/kg; đối với giá tiêu hôm nay, cũng giảm thêm 500 đồng/kg.

Giá vàng hôm nay 15/7: Quay đầu giảm nhẹ

Giá vàng hôm nay 15/7: Quay đầu giảm nhẹ

Kinh tế 15/07/2020 - 09:20

Giá vàng hôm nay ngày 15/7/2020 có phần giảm nhẹ so với hôm qua. Giá vàng vẫn đang giữ ở mức cao và cao hơn 40,7% so với năm 2019.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Doanh nghiệp kêu trời vì hàng chục container hồ tiêu bị kẹt ở Nepal

Doanh nghiệp kêu trời vì hàng chục container hồ tiêu bị kẹt ở Nepal

58 container hồ tiêu Việt Nam xuất sang Nepal đang bị kẹt tại cảng nước này và ở biên giới Nepal - Ấn Độ, khiến các doanh nghiệp có nguy cơ tổn thất không nhỏ.

Agribank Phú Yên đồng hành cùng khách hàng vượt qua Covid-19

Agribank Phú Yên đồng hành cùng khách hàng vượt qua Covid-19

Trước khó khăn của khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, Agribank Chi nhánh tỉnh Phú Yên đã và đang tích cực triển khai các chính sách hỗ trợ tín dụng.

Thái Nguyên phê duyệt 176ha đất xây dựng khu liên hợp thể thao

Thái Nguyên phê duyệt 176ha đất xây dựng khu liên hợp thể thao

Với mục đích phục vụ lợi ích công cộng lớn nhất tại Thái Nguyên, diện tích được quy hoạch thuộc địa phận các xã Điềm Thụy, Nga My và Úc Kỳ của huyện Phú Bình.

Những tổ chức tiên phong nâng cao giá trị cho cà phê Tây Nguyên

Những tổ chức tiên phong nâng cao giá trị cho cà phê Tây Nguyên

Gần đây, được sự hỗ trợ từ dự án VnSAT, nhiều tổ chức nông dân ở Tây Nguyên có điều kiện đẩy mạnh sản xuất cà phê theo quy mô lớn, nâng cao giá trị.