Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Nghiên cứu, sản xuất vacxin tả lợn Châu Phi: Không dễ!

Thứ Ba 02/04/2019 , 08:48 (GMT+7)

Gần 60 năm qua, đã có nhiều cơ quan khoa học, các DN hàng đầu thế giới về SX vacxin phòng bệnh cho động vật nghiên cứu, SX vacxin dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP).

15-31-30_1
Quốc tế đến nay vẫn bất lực trong việc tìm ra một loại vacxin DTLCP có hiệu quả thực sự (ảnh: bopepor.es)

Tuy nhiên đến nay, chưa có bất kỳ vacxin nào được đưa vào lưu hành thương mại. Điều này cho thấy Việt Nam sẽ gặp rất nhiều thách thức khi bắt tay vào nghiên cứu, SX loại vacxin này.
 

Chưa có vacxin thực sự hiệu quả

- Vacxin DTLCP vô hoạt toàn phần (hay vacxin chết) đã được đưa vào nghiên cứu và thử nghiệm từ những năm 1960 tại Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Vacxin có khả năng tạo kháng thể, tuy nhiên không có hiệu quả bảo hộ sau khi công cường độc với chủng virus thực địa.

Lợn thí nghiệm được tiêm vacxin DTLCP vô hoạt nhưng không có khả năng chống lại virus DTLCP thực địa, bởi loại vacxin này không giúp cho lợn SX ra dòng tế bào lympho T gây độc (là tế bào rất cần thiết để loại bỏ các tế bào bị nhiễm virus DTLCP). Bên cạnh đó, lợn có thể có kháng thể trung hòa, nhưng loại kháng thể này không thể ức chế hoàn toàn tình trạng nhiễm virus DTLCP vì virus này có khả năng gây nhiễm nội bào và ngoại bào để né tránh miễn dịch.

- Vacxin DTLCP nhược độc toàn phần tự nhiên (vacxin nhược độc được SX từ chủng virus DTLCP nhược độc ngoài tự nhiên), cũng đã được các nhóm nghiên cứu tại Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha nghiên cứu và đưa vào thử nghiệm từ những năm 1960.

Cụ thể, nhóm nghiên cứu đã phân lập được virus DTLCP ở lợn bị bệnh nhưng không gây chết. Những virus này được xác định là có độc lực thấp, sau đó được sử dụng để tiêm cho lợn. Lợn được tiêm vacxin nhược độc này sau đó được cho phơi nhiễm với virus DTLCP bằng nhiều cách khác nhau. Kết quả, lợn có triệu chứng, bệnh tích ở thể nhẹ giống như dạng bị bệnh mãn tính. Tuy nhiên sau đó, vacxin này đã không được đưa vào sử dụng vì có nhiều bằng chứng lo ngại virus nhược độc có trong vacxin có thể biến đổi đột biến gen, chuyển thành dạng độc lực cao gây ra dịch bệnh trầm trọng hơn và không đảm bảo được an toàn sinh học khi sử dụng phạm vi thương mại.

- Đối với vacxin nhược độc nhân tạo (được SX từ chủng virus DTLCP nhược độc, có sự can thiệp của công nghệ cắt ghép gen), bao gồm cả vacxin nhược độc nhân tạo tiểu phần và vacxin tái tổ hợp, đều không cho kết quả đáp ứng được yêu cầu phòng dịch. Cụ thể, với vacxin nhược độc tiểu phần (hay còn gọi là vacxin tiểu đơn vị), được bào chế, chọn lựa từ một phần protein kháng nguyên của virus và ghép với vi sinh vật sống khác không gây độc. Tất cả các thử nghiệm đến nay cho thấy có sự bảo hộ chống lại một số chủng phân lập, nhưng lại không có tác dụng bảo hộ hoàn toàn.

Vacxin tái tổ hợp, là vacxin được SX từ nguồn virus độc lực, được tách bỏ một số gen đặc biệt. Vacxin dạng này được đánh giá là an toàn hơn trong quá trình sử dụng. Tuy nhiên, các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy tác động của việc tách gen có ảnh hưởng đến khả năng nhược độc, do virus được tách một số gen ức chế tính gây độc, vì vậy mức độ bảo hộ đồng chủng và dị chủng là khác nhau.
 

Những hi vọng mới

Mặc dù chưa chính thức có vacxin thực sự hiệu quả trong phòng bệnh DTLCP, tuy nhiên gần đây, một số nghiên cứu cũng đang hé mở những hi vọng tương lai có thể có những loại vacxin DTLCP đáp ứng được yêu cầu. Điển hình như năm 2017, các nhà khoa học của phòng thí nghiệm tham chiếu DTLCP của Châu Âu đặt tại Tây Ban Nha đã phân lập được một chủng virus DTLCP có độc lực thấp từ lợn rừng tại Latvia. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng chủng virus này để tiêm truyền cho 2 lợn nuôi trong phòng thí nghiệm. Kết quả, lợn sau đó có đáp ứng miễn dịch cao, được bảo hộ và chống lại được với virus DTLCP độc lực cao.

Bên cạnh đó, hiện một số Cty và viện nghiên cứu cũng đang nghiên cứu SX vacxin DTLCP để đưa ra thương mại như Cty Zoetis, Boeghringer, CEVA và một số viện như IRSA, USDA-ARS. Trong đó, Cty CEVA đã và đang SX vacxin véc-tơ được cấy đoạn gen của virus DTLCP. Theo đại diện của Cty, khả năng trong vòng 1 năm nữa, sẽ có vacxin để khảo nghiệm ngoài thực địa. Hiện, Bộ NN-PTNT đã chỉ đạo Cục Thú y chủ động liên hệ, hợp tác với các đối tác này trong nghiên cứu để tìm ra loại vacxin phù hợp với điều kiện, tình hình và đặc thù của virus DTLCP đang lưu hành tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, Cục Thú y cho biết theo các chuyên gia của FAO sang Việt Nam hỗ trợ phòng chống khẩn cấp DTLCP, ít nhất 4 năm nữa, thế giới có thể sẽ có vacxin DTLCP được phép lưu hành và sử dụng. Hiện chính phủ các nước Châu Âu, điển hình như Anh đã và đang đầu tư hàng trăm triệu bảng; Chính phủ Mỹ có chính sách ưu tiên đặc biệt, sẵn sàng cấp kinh phí và có cơ chế đặc biệt cho phép lưu hành vacxin DTLCP nếu có vacxin được SX thành công. Chính phủ Trung Quốc hiện cũng đã phê duyệt khẩn cấp chương trình nghiên cứu, SX vacxin DTLCP sử dụng chủng virus phân lập tại nước này.

VIGOVA tổng kết 5 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ

VIGOVA tổng kết 5 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ

Khoa học - Công nghệ 26/05/2020 - 14:44

VIGOVA đã được Bộ trưởng Bộ NN&PTNT tặng Bằng khen về thành tích xuất sắc 5 năm thực hiện tái cơ cấu ngành.

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á

Khoa học - Công nghệ 22/05/2020 - 08:14

Theo Cục Năng lượng Đan Mạch, Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á, với công suất lên tới 160 GW.

Israel ‘chỉnh’ hệ vi sinh của bò để giảm phát thải khí mê-tan

Israel ‘chỉnh’ hệ vi sinh của bò để giảm phát thải khí mê-tan

Khoa học - Công nghệ 18/05/2020 - 15:02

Công nghệ táo bạo này vừa được các nhà nghiên cứu thực hiện ở Đại học Ben-Gurion (BGU), miền nam Israel.

Đi xem robot gắp, rửa 65.000 quả trứng mỗi giờ

Đi xem robot gắp, rửa 65.000 quả trứng mỗi giờ

Khoa học - Công nghệ 15/05/2020 - 08:41

Hai cánh tay robot vươn ra, thoắt cái đã nhấc lên hai khay 60 quả trứng đưa vào cho các robot khác rửa, quét, hong khô, “make up” se khít hơn 8.000 lỗ thông khí…

Bí quyết làm giàu một cách khoa học của gã liều

Bí quyết làm giàu một cách khoa học của gã liều

Khoa học - Công nghệ 14/05/2020 - 06:01

Nhắc đến cái tên Hoàng Văn Trào ở xã Tích Giang (Phúc Thọ, Hà Nội) từ cán bộ đến dân nhiều người phải phục lăn bởi độ liều hiếm có nhưng mà khoa học…

Nguồn nước Ô Môn – Xà No và Nam Măng Thít đảm bảo chất lượng tưới

Nguồn nước Ô Môn – Xà No và Nam Măng Thít đảm bảo chất lượng tưới

Khoa học - Công nghệ 13/05/2020 - 08:50

Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam, nguồn nước tại các hệ thống Ô Môn – Xà No, Nam Măng Thít đã đảm bảo chất lượng tưới, nhưng hạn mặn vẫn đang gay gắt.

Làm cách nào để quả mít nhanh chín?

Làm cách nào để quả mít nhanh chín?2

Khoa học - Công nghệ 13/05/2020 - 06:35

Gần đây trên mạng, sau câu hỏi của một người dân, đã có rất nhiều ý kiến đóng góp về các biện pháp để làm cho quả mít mau chín.

Quản lý sản xuất trồng trọt trong biến đổi khí hậu

Quản lý sản xuất trồng trọt trong biến đổi khí hậu

Khoa học - Công nghệ 12/05/2020 - 08:12

Để ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng đến một nền nông nghiệp phát triển bền vững thì công tác quản lý sản xuất trồng trọt đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Ba nhà khoa học được trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020

Ba nhà khoa học được trao Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020

Khoa học - Công nghệ 12/05/2020 - 06:01

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh vừa phê duyệt đề xuất trao tặng Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2020 cho ba nhà khoa học.

Mặn có khả năng xâm nhập sâu trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Mặn có khả năng xâm nhập sâu trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Khoa học - Công nghệ 08/05/2020 - 09:22

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 7/5.

Nông dân ngày càng mê lúa giống của Doseco

Nông dân ngày càng mê lúa giống của Doseco

Khoa học - Công nghệ 06/05/2020 - 06:10

Nhiều năm qua Cty CP Giống cây trồng Đồng Tháp (Doseco) là địa chỉ tin cậy, cung cấp lúa giống chất lượng, uy tín cho nhiều nông dân vùng ĐBSCL.

Nông trại hữu cơ vùng cao nguyên Langbiang đạt tiêu chuẩn Nhật Bản

Nông trại hữu cơ vùng cao nguyên Langbiang đạt tiêu chuẩn Nhật Bản

Khoa học - Công nghệ 05/05/2020 - 11:09

HTX Minh Thọ Organic đồng thời là Cty TNHH Dâu rừng Langbian.F (thị trấn Lạc Dương, huyện Lạc Dương, Lâm Đồng) đã tiên phong xây dựng mô hình nông trại hữu cơ.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Bình Thuận: Chuyển mạnh chăn nuôi nhỏ lẻ sang trang trại, gia trại

Bình Thuận: Chuyển mạnh chăn nuôi nhỏ lẻ sang trang trại, gia trại

Để kiểm soát dịch bệnh và môi trường, tỉnh Bình Thuận sẽ chuyển mạnh chăn nuôi nhỏ lẻ sang hình thức chăn nuôi trang trại, gia trại theo hướng công nghiệp, bán công nghiệp.

Vùng hạn Ninh Thuận chuyển sang trồng cỏ

Vùng hạn Ninh Thuận chuyển sang trồng cỏ

Trên Quốc lộ 27 từ Phan Rang đi Đà Lạt, qua địa phận xã Mỹ Sơn, huyện Ninh Sơn, Ninh Thuận là những cánh đồng lúa được chuyển đổi sang trồng cỏ cho chăn nuôi.