Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

Nhân trần chữa bệnh gan

Thứ Bảy 10/08/2019 , 07:01 (GMT+7)

Ở nước ta, nhân trần cây mọc hoang ở đồi núi, bờ ruộng, bãi trống ở nhiều nơi, tập trung nhiều nhất các tỉnh phía bắc.

Cây có thể gieo trồng bằng hạt vào mùa xuân. Thu hái toàn cây vào mùa hè, thu khi cây đang ra hoa, rửa sạch, phơi trong râm đến khô.

Theo Đông y, nhân trần có vị hơi cay, đắng, mùi thơm, tính ấm, có tác dụng thanh nhiệt.

Nhân trần có thân thảo, cao 0,3-1m, thân tròn màu tím, trên có lông trắng mịn, ít phân nhánh. Lá mọc đối, hình trái xoan nhọn, khía tai bèo hay răng cưa. Toàn cây và lá có mùi thơm. Hoa mọc đơn độc ở nách lá hay thành chùm bông đầu cành dài tới 40-50cm. Tràng màu tía hay lam, chia 2 môi, nhị 4, bầu có vòi nhụy hơi dãn ra ở đỉnh. Quả nang dài hình trứng, có mỏ ngắn nở thành 4 van. Hạt nhiều, bé, hình trứng. Mùa hoa quả tháng 4-9. Sử dụng toàn cây làm thuốc.

Theo Đông y, nhân trần có vị hơi cay, đắng, mùi thơm, tính ấm; có tác dụng thanh nhiệt, trừ phong thấp, tiêu thũng độc, hành khí tán ứ, giảm đau, tiêu viêm, chống ngứa.

Kinh nghiệm Đông y Việt Nam thường dùng chữa viêm gan vàng da (hoàng đản) cấp tính; tiểu tiện vàng đục và ít; phụ nữ sau sinh đẻ ăn chậm tiêu. Ngày dùng 20-30g, dạng thuốc sắc, cao hoặc hoàn tán. Thường phối hợp với các vị thuốc khác. Nhân trần còn dùng làm thuốc cho phụ nữ sau khi sinh đẻ. Nước sắc cây này có tác dụng tiêu, kích thích ăn uống và bổ máu, chính vì vậy trong dân gian có câu “Nhân trần ích mẫu đi đâu/ Để cho gái đẻ đớn đau thế này”.

Nhân trần cũng dùng kết hợp với quả dành dành chữa bệnh viêm gan vàng da, một bệnh thường phát triển ở trẻ em.

Ở Trung Quốc, người ta dùng cây này để chữa giai đoạn đầu của bệnh bại liệt trẻ em, thấp khớp đau nhức xương; khí trệ đau bụng; rắn cắn, đòn ngã tổn thương, viêm mủ da; eczema, mề đay. Liều dùng uống trong 15-30g, dạng thuốc sắc. Dùng ngoài, lấy cây tươi giã đắp hoặc nấu nước tắm rửa.
 

Dưới đây là các bài thuốc có dùng nhân trần:

Chữa hoàng đản (sốt, vàng da, mắt vàng, tiểu vàng, miệng khô): Nhân trần 30g, dành dành (chi tử) 12g, đại hoàng 4g, sắc 500ml lấy 250 ml thuốc, chia 3 lần uống trong ngày.

Chữa say nắng, nhức đầu, sốt nóng: Nhân trần và hành trắng, mỗi thứ 1 nắm, sắc uống.

Chữa mắt sưng đỏ đau: Nhân trần, mã đề mỗi thứ 1 nắm, sắc uống.

Chữa hen suyễn: Lá nhân trần xắt sợi nhỏ, trộn lá cà độc dược. quấn thành điếu thuốc hút.

Mát gan lợi mật, thanh nhiệt dùng nhân trần, bông mã đề, bán biên liên sấy hoặc phơi khô, tán vụn. Mỗi ngày dùng 50g hãm với nước sôi uống thay trà trong ngày.

Với những người uống rượu, bia nhiều mỗi ngày uống một chai nước nhân trần sẽ giảm phần nào tác hại của rượu đến gan: Nhân trần, hạt muồng sao, cam thảo sống, rau má khô sắc lên uống hàng ngày.

Chữa viêm túi mật hiệu quả dùng nhân trần, bồ công anh, nghệ vàng sắc uống hàng ngày. Một số cách pha trà nhân trần Mạch nha 500g, nhân trần 500g, quất bì 250g; tất cả sấy khô, tán vụn, mỗi ngày dùng 60g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày.

Dùng để trị viêm gan giai đoạn có di chứng như rối loạn tiêu hóa, chán ăn, đầy bụng chậm tiêu… Râu ngô 300g, nhân trần 150g, bồ công anh 150g. Tất cả tán vụn, mỗi ngày dùng 50g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày.

Dùng để phòng chống viêm gan, viêm túi mật, sỏi mật… Nhân trần 30g thái vụn, hãm với nước sôi trong bình kín trong 15 phút, pha thêm một chút đường phèn, uống thay trà trong ngày.

Dùng để phòng các bệnh do thấp nhiệt gây ra và điều trị viêm gan cấp hoặc mạn tính. Nhân trần 300g, sinh đại hoàng 60g, trà 30g. Ba vị tán vụn, mỗi ngày lấy 30g hãm với nước sôi trong bình kín trong 10-15 phút, uống thay trà trong ngày.

Dùng để chữa viêm gan vàng da cấp tính có sốt: Bạch hoa xà thiệt thảo 500g, nhân trần 150g, sinh cam thảo 50g. Tất cả tán vụn, mỗi ngày lấy 60g hãm với nước sôi trong bình kín, sau 15 phút có thể dùng được, uống thay trà trong ngày.

Lưu ý: Cần phân biệt nhân trần nam với nhân trần bắc (Artemisia capillaris Thunb. thuộc họ Cúc - Asteraceae). Tên nhân trần nam cũng được sử dụng cho 2 loài khác cũng thuộc họ Hoa mõm sói - Scrophulariaceae và có công năng tác dụng tương tự là:

Nhân trần hoa đầu, còn gọi chè nội, chè cát, đại đầu trần, tên khoa học Adenosma indianum (Lour.) Merr. (A. capitatum Benth. et Hance),

Nhân trần nhiều lá bắc, còn gọi nhân trần Tây Ninh, tên khoa học Adenosma bracteosum Bonati, thuộc họ hoa mõm sói - Scrophulariaceae.

(Kiến thức gia đình số 32)

Công dụng ít ai ngờ của mùi tàu

Công dụng ít ai ngờ của mùi tàu

Cây thuốc - Vị thuốc 22/02/2020 - 08:10

Theo y học cổ truyền, rau mùi tàu có vị cay hơi đắng, thơm, tính ấm, có tác dụng sơ phong thanh nhiệt, kiệm tỳ, hành khí tiêu thũng, giảm đau.

Di thực thành công sâm đất Hoàng sin cô về Trạm Tấu

Di thực thành công sâm đất Hoàng sin cô về Trạm Tấu

Cây thuốc - Vị thuốc 17/02/2020 - 11:01

Hoàng sin cô được mệnh danh là sâm đất có nguồn gốc ở vùng núi Tây Tạng (Trung Quốc) được di thực về trồng tại một số xã vùng cao tỉnh Yên Bái.

Chữa tiểu buốt thanh nhiệt từ cần ta

Chữa tiểu buốt thanh nhiệt từ cần ta

Cây thuốc - Vị thuốc 15/02/2020 - 09:15

Đông y cho rằng rau cần nước tính mát, vị ngọt, hơi cay, có công dụng bình can thanh nhiệt, lương huyết, trừ phong lợi thấp, lợi đại tiểu tràng...

Ăn gì phòng chống virus Corona?

Ăn gì phòng chống virus Corona?

Cây thuốc - Vị thuốc 09/02/2020 - 09:05

Hiện nay tình hình dịch bệnh viêm phổi do virus Corona là nghiêm trọng. Nhưng chưa có thuốc đặc trị đối với virus kể cả vaccine phòng ngừa.

Trung Quốc tuyên bố có thuốc Đông y ức chế virus corona

Trung Quốc tuyên bố có thuốc Đông y ức chế virus corona

Cây thuốc - Vị thuốc 03/02/2020 - 10:34

Truyền thông Trung Quốc lần đầu tiên công nhận vai trò thuốc Đông y trong chống virus corona.

Củ cải trắng chữa nhiều bệnh

Củ cải trắng chữa nhiều bệnh

Cây thuốc - Vị thuốc 12/01/2020 - 07:05

Theo Đông y, củ cải sống có vị cay tính hàn, củ cải chín có vị ngọt tính ôn có tác dụng đưa hơi đi xuống. 

Chữa viêm đa khớp từ cà tím

Chữa viêm đa khớp từ cà tím

Cây thuốc - Vị thuốc 04/01/2020 - 07:01

Cà tím, cà dái dê, hay aubergine là tên gọi của người Anh để chỉ quả cà tím.

Công dụng chữa bệnh của cây thì là

Công dụng chữa bệnh của cây thì là

Cây thuốc - Vị thuốc 28/12/2019 - 09:20

Theo đông y thì là vị hơi đắng, tính ấm, mùi thơm hăng hắc, không độc, có tác dụng bổ thận, chữa đau bụng, kích thích bài tiết nước tiểu, giúp cải thiện hoạt động của dạ dày.

Lợi ích của ăn chuối thay cơm 2 ngày

Lợi ích của ăn chuối thay cơm 2 ngày

Cây thuốc - Vị thuốc 21/12/2019 - 07:10

Ngoài tác dụng giảm nguy cơ ung thư và giúp xương chắc khỏe, chuối còn có nhiều tác dụng trong việc làm đẹp như: giảm cân, chăm sóc da, làm tinh thần sảng khoái…

Ăn nhiều ớt có thể giảm nguy cơ chết do tim mạch, đột quỵ

Ăn nhiều ớt có thể giảm nguy cơ chết do tim mạch, đột quỵ

Cây thuốc - Vị thuốc 17/12/2019 - 14:47

CNN dẫn nguồn nghiên cứu mới công bố cho biết ớt không chỉ làm tăng hương vị của các món ăn mà còn có tác dụng làm giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim và đột quỵ.

Các thực phẩm 'hâm nóng' mùa đông

Các thực phẩm 'hâm nóng' mùa đông

Cây thuốc - Vị thuốc 14/12/2019 - 07:05

Các thực phẩm làm ấm cơ thể là những loại giàu dinh dưỡng và chất chống oxy hóa nên có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch sẽ giúp làm ấm áp suốt cả mùa giá lạnh.

7 lợi ích với sức khỏe của hạt mắc-ca

7 lợi ích với sức khỏe của hạt mắc-ca

Cây thuốc - Vị thuốc 30/11/2019 - 07:05

Mắc-ca hay mác-ca, tên khoa học Macadamia, là một chi cây thân gỗ có nguồn gốc từ châu Đại dương, thuộc họ Proteaceae.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Phẫu thuật cắt gan cho 2 bệnh nhi ung thư nguyên bào gan

Phẫu thuật cắt gan cho 2 bệnh nhi ung thư nguyên bào gan

Ung thư nguyên bào gan rất hiếm gặp ở trẻ em, với tỷ lệ chỉ 1/1 triệu cháu và được điều trị đa mô thức.

Người đàn ông có tim nằm bên phải rất hiếm gặp

Người đàn ông có tim nằm bên phải rất hiếm gặp

Nam bệnh nhân 65 tuổi, đột ngột đau ngực phải, khó thở dữ dội kèm vã mồ hôi... do nhồi máu cơ tim cấp.

Bệnh tiểu đường và ung thư: Những điều bạn nên biết

Bệnh tiểu đường và ung thư: Những điều bạn nên biết

Những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ mắc ung thư gan, tụy, đại trực tràng, nội mạc tử cung, vú và bàng quang.

Báo Nông Nghiệp