Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Nuôi đặc sản vùng Đông Bắc: Bài 3 - Kỳ tích từ con rươi

Thứ Năm 04/07/2019 , 10:47 (GMT+7)

Từ xa xưa cha ông quan niệm rươi đẻ từ đất. Đến mùa rươi nổi lên sinh sản dân vớt được coi đó là lộc trời. Phần đứt đoạn, cũng giống như họ nhà giun, rươi sống trong đất mùa sau sinh sản tiếp… Đó là quan niệm sai.

Cho rươi đẻ nhân tạo

Khi nhận đề tài nghiên cứu sinh sản nhân tạo giống rươi thì anh Cao Văn Hạnh - Trung tâm Quốc gia giống hải sản miền Bắc thuộc Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1, Bộ NN-PTNT, quyết định xách ba lô về vùng rươi An Lão, Hải Phòng, lập một lán trại ven sông Văn Úc nằm vùng nghiên cứu xem con rươi sinh sản ra sao.

Rươi được coi là "lộc trời".

Qua một số tài liệu nghiên cứu sơ bộ trước đó cùng những ngày đêm dầm mình sông nước, lội khắp các ruộng rươi dân nuôi, Hạnh nhận ra quan niệm “rươi sinh từ đất” như trong dân gian lâu nay hoàn toàn sai.

Rươi có con đực con cái. Mùa sinh sản, “tháng chín đôi mươi tháng mười mùng năm”, rươi đực rươi cái đồng loạt nổi lên trôi về phía cửa biển nơi nước mặn hơn để sinh sản. Đoạn nổi lên chính là bộ phận sinh dục của chúng. Phần thân nằm lại phân hủy trong đất.

Thu hoạch rươi.

Rươi thụ tinh trong môi trường nước lợ. Ấu trùng rươi hình thành trôi theo sông nước vào sinh sống trong bùn đất bờ bãi các cửa sông, ruộng đồng. Người có kinh nghiệm nuôi rươi biết đón bọt nước chứa ấu trùng rươi tháo vào ruộng cho chúng sinh sống ở đấy chờ đến mùa rươi năm sau sẽ được thu hoạch.

Nuôi rươi bằng kinh nghiệm truyền thống như thế chỉ là may rủi, năm có năm không, làm sao biết được trong nước trùng rươi nhiều hay ít.

Hệ thống cống thu rươi.

Anh Hạnh nói nuôi rươi kể cả giỏi như dân vùng Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương vẫn thấy năng suất cứ ngày một kém dần. Lý do đơn giản rươi nay đã thành thực phẩm giá trị với giá bán rất đắt lên đến nửa triệu đồng một ký nên bị khai thác triệt để bằng đủ loại dụng cụ rất ít khi bỏ sót.

Vấn nạn ô nhiễm môi trường, nhà máy xả thải càng khiến rươi tự nhiên khan hiếm. Mùa sinh sản rươi bị đánh bắt triệt hết lấy đâu ấu trùng cho những mùa sau. Chuyện rươi sinh ra từ đất chỉ là trong tưởng tượng.

Rươi nay đã thành thực phẩm giá trị với giá bán rất đắt lên đến nửa triệu đồng một ký.

Hạnh và các cộng sự lọ mọ cùng con rươi nhiều tháng liền. Từ phân biệt rươi bố mẹ, thu tinh thu trứng thụ tinh nhân tạo trong các điều kiện nhiệt độ và độ mặn, quan sát các giai đoạn phân chia tế bào cho đến lúc phân râu phân nang nở thành ấu trùng với hàng nghìn mẫu ảnh được chụp qua kính hiển vi.

Đúc kết quan trọng rươi sinh sản hữu tính khá hoàn chỉnh và nhóm nghiên cứu đã có thể chủ động sinh sản nhân tạo.

Thế mà đêm nằm nghĩ Hạnh vẫn chưa tự tin lắm, sợ thí nghiệm với nguồn nước tự nhiên có thể sai số lớn. Anh và cộng sự lại mang rươi bố mẹ về thẳng Trung tâm Quốc gia giống hải sản miền Bắc ở quận Dương Kinh – Hải Phòng, nơi không phải là vùng phân bố tự nhiên của rươi, tiếp tục làm lại các thí nghiệm ban đầu. Đến lúc ấy mới khẳng định thành công. Đó là năm 2015.

[clip] Nuôi rươi cần bổ sung thức ăn hỗn hợp với đầy đủ thành phần dinh dưỡng cho sinh trưởng và phát triển.

 

200 mẫu rươi từ một cơ duyên

Anh là Vũ Văn Lưỡng, xã Toàn Thắng, Tiên Lãng, Hải Phòng. Người mà khi tôi gặp, lục tìm trí nhớ rồi tra cứu thì đúng chính xác là anh, một cao thủ rươi.

Cuối năm 2016, trong một bài viết về rươi trên báo Nông nghiệp Việt Nam, có một bạn đọc comment dưới bài viết nói các anh nuôi rươi rất thành công, muốn hợp tác với tất cả bà con nuôi rươi, nếu không thành công thì sẽ đền. Ký tên: Vũ Văn Lưỡng, ĐT: 0934342766 và 0913515776.

Giờ thì tôi ngồi trước anh đây, ngay tại nhà anh, cùng với anh Cao Văn Hạnh, tác giả đề tài sinh sản rươi nhân tạo, uống rượu nếp cái hoa vàng nhấm cùng các món rươi rán rươi xào, nồi canh rạm vừa bắt dưới ruộng rươi lên. Tôi đùa rằng cao thủ gặp nhau, nhà khoa học bắt gặp nông dân giỏi.

Ruộng nuôi rươi.

Lưỡng kể, anh quá mê rươi, khắp miền Bắc này nghe nói ở đâu nuôi rươi là anh tìm đến, Quảng Ninh, Hải Phòng, Tứ Kỳ - Hải Dương, sang Nam Định, Thái Bình, tận Nghệ An, Thanh Hóa anh cũng tìm vào xem họ khai thác hoặc nuôi rươi thế nào.

Một lần tình cờ nghe nói có một nhóm khoa học đang nghiên cứu con rươi ở bên An Lão, anh tìm đến tận nơi. Đó chính là nhóm của anh Cao Văn Hạnh - Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1, họ đang nghiên cứu đề tài cấp Bộ về rươi. Một người lăn lộn về rươi như anh Lưỡng, thế mà giờ mới được tận mắt biết thế nào rươi đực rươi cái, ấp nở ra sao, con ấu trùng thế nào, thả nuôi, cách thức cho ăn cùng các loại thức ăn…

“Tôi sướng quá, bảo các chú về nhà tôi ở tha hồ nghiên cứu chứ ở đây làm gì cho khổ. Cơm nước mọi thứ tôi lo hết”, anh Lưỡng vui vẻ kể lại.

Lỗ rươi.

Thế rồi cuộc gặp giữa anh Lưỡng và anh Hạnh thành một cơ duyên, cho cả hai. Anh Lưỡng đồng ý thả giống (ấu trùng) rươi, quy trình chăm sóc theo hướng dẫn của nhóm nhà khoa học cho trên 12 mẫu ruộng ngoài đê bao của mình. Kết quả thu mẻ rươi đầu tiên anh Lưỡng nằm mơ cũng không thể tin nổi: 4,8 tấn. Tổng thu vụ nuôi rươi năm 2016 đó đạt 6 tấn. Rươi thu đến đâu thương lái chờ sẵn trên bờ xỉa luôn tiền tươi đến đấy. Tổng được 2,5 tỷ đồng. Kết quả vượt gấp quá xa cách nuôi truyền thống của anh, mỗi vụ được lắm cũng chỉ vài tạ.

Năm 2017 anh Lưỡng cải tạo lại khu ruộng thành 14 mẫu mặt nước, tiếp tục thả giống rươi, cuối vụ lại bất ngờ tiếp: thu 8,7 tấn rươi, bán 4 tỷ.

Tương tự, cũng chỗ ruộng đó, năm 2018 anh lại thả giống rươi, thu hoạch sản lượng không bằng năm trước nhưng vẫn đạt trên 7 tấn rươi thương phẩm.

Rươi chờ xuất bán.

“Vẫn là sản lượng trong mơ”, anh Lưỡng nói và cho biết do 2018 anh dành thời gian quá nhiều cho việc đi thuê đất và mở mang làm ăn nên chăm sóc không tốt, còn năm nay, qua khám các lỗ rươi thì khẳng định vụ này có thể đạt sản lượng cao nhất.

“Kinh nghiệm với tôi là không được bảo thủ mà hãy lắng nghe. Làm nhiều thì vỡ ra nhưng mấu chốt là phải học hỏi. Nuôi con rươi cũng như con lợn con gà, phải có hướng dẫn chứ đừng làm mò”, anh Lưỡng đúc kết.

Cấy một vụ lúa (đông xuân, bỏ vụ mùa tạo môi trường tốt hơn) kết hợp thả giống rươi, vụ rươi 2019 nhóm anh Lưỡng đã mở rộng được gần 200 mẫu rươi khắp vùng Tiên Lãng, Vĩnh Bảo (Hải Phòng), Uông Bí (Quảng Ninh)…

Họ trở thành những chuyên gia hướng dẫn, mời gọi nông dân khắp nơi cùng nhau nuôi rươi.
 

Lan tỏa

Anh Lưỡng đưa tôi đi thăm cánh đồng rươi 6ha ở xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, đầu năm nay ông Đoàn Văn Vươn nhượng lại cho họ làm rươi lấy làm mô hình học hỏi.

Ông Vươn nổi tiếng trong một vụ cưỡng chế đất trước kia ở Tiên Lãng, Hải Phòng, con người chịu khó, quai đê lấn biển mở mang đất đai, thả cá trồng cây và nuôi vịt biển.

Đất ruộng đã có rươi trưởng thành.

Đất đai vùng bờ bãi của gia đình ông nhiều mênh mông nhưng hiệu quả chưa tương đồng. Hạnh nói đất vùng ngoài đê các huyện ven biển Hải Phòng vô cùng nhiều nhưng hầu hết khai thác chưa hiệu quả nên nuôi rươi sẽ là một hướng đi mà các anh đang cố gây dựng mô hình.

Xã Vinh Quang nơi chúng tôi đến, từ lãnh đạo xã đến các chủ ruộng như các ông Đỏ, Khánh, Bìa, Vinh, Hùng Anh… đều chú ý học hỏi và bắt đầu thả giống nuôi rươi.

Cách tập huấn cũng lạ, họ tập trung về nhà anh Lưỡng, khi các nhà khoa học dạy nhà nông nuôi rươi thì anh Lưỡng thịt gà, xào rươi, chuẩn bị rượu để buổi tập huấn thêm phần vui vẻ…

Đầm nuôi rươi do anh Lưỡng thuê đất của ông Đoàn Văn Vươn.

Chất lượng rươi nuôi tốt hơn rươi tự nhiên

Thức ăn tự nhiên của rươi là mùn bã hữu cơ và nhóm vi khuẩn cố định đạm trong đất.

Rươi nuôi

Nuôi rươi cần bổ sung thức ăn hỗn hợp với đầy đủ thành phần dinh dưỡng cho sinh trưởng và phát triển được chế biến thành viên bón ngấm vào đất.

Rươi nuôi chất lượng hơn rươi tự nhiên nhờ được ăn thức ăn bổ sung sẽ có được sản phẩm sinh dục tốt hơn, đây chính là phần thu để làm thực phẩm.


>>Nuôi đặc sản vùng Đông Bắc: Bài 2 - Nuôi con bảo vệ môi trường biển

>>Nuôi đặc sản vùng Đông Bắc: Bài 1 - Miệt mài cùng con cá nhụ

>>Nuôi cá tầm lãi 2 triệu đồng/m3/vụ

>>Nuôi cá chẽm cửa biển Quảng Trị

>>Thử nghiệm nuôi tôm hùm... trên bờ

>>Làng nuôi cá lồng đổi đời!

>>Sự thống trị của con cá mú lai

>>Nuôi cá bớp 'đớp' tiền

>>Nuôi ốc hương công nghiệp mật độ siêu dày

>>Sản xuất nhân tạo giống hải sâm quý

>>Cặp đôi hoàn hảo ốc hương, hải sâm

>>Đột phá nhân tạo giống cá song vua

>>Nuôi đặc sản cá chim vây vàng bằng lồng Na Uy

Ảnh: Tùng Đinh

Vua tái canh cà phê mở rộng diện tích

Vua tái canh cà phê mở rộng diện tích

Tái cơ cấu Nông nghiệp 05/08/2020 - 06:01

Từ hiệu quả của dự án VnSAT, nhiều hộ dân ở Đăk Nông, Lâm Đồng đã chủ động mở rộng diện tích tái canh, trở thành những ông “vua” tái canh cà phê.

Hợp tác xã thu tiền tỷ nhờ tham gia dự án VnSAT

Hợp tác xã thu tiền tỷ nhờ tham gia dự án VnSAT

Tái cơ cấu Nông nghiệp 03/08/2020 - 06:01

Cơ sở hạ tầng đầu tư hoàn thiện, dịch vụ được mở rộng, nhiều HTX tham gia dự án VnSAT đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng, các xã viên được hưởng lợi nhiều hơn.

Sóc Trăng có thêm nhiều giống lúa chịu mặn vượt trội

Sóc Trăng có thêm nhiều giống lúa chịu mặn vượt trội

Tái cơ cấu Nông nghiệp 31/07/2020 - 12:11

Từ năm 2015 đến nay, Trung tâm Giống cây trồng Sóc Trăng hợp tác với các viện, trường khảo nghiệm, tuyển chọn ra hàng chục giống lúa mới có khả năng chịu mặn vượt trội.

Ngân hàng Thế giới đánh giá cao hiệu quả Dự án VnSAT Sóc Trăng

Ngân hàng Thế giới đánh giá cao hiệu quả Dự án VnSAT Sóc Trăng

Tái cơ cấu Nông nghiệp 30/07/2020 - 14:32

Đoàn công tác hỗ trợ thực hiện Dự án VnSAT của Ngân hàng Thế giới, vừa có chuyến làm việc và đánh giá cao hiệu đầu tư của dự án tại tỉnh Sóc Trăng.

Cơ giới hóa sản xuất lúa, hạ giá thành, tăng lợi nhuận

Cơ giới hóa sản xuất lúa, hạ giá thành, tăng lợi nhuận

Tái cơ cấu Nông nghiệp 29/07/2020 - 06:01

Làm lúa thời VnSAT, các khâu đều được cơ giới hóa, từ làm đất, gieo sạ, chăm sóc đến thu hoạch, phơi sấy, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, gia tăng lợi nhuận.

VnSAT tháo gỡ nguồn vốn tái canh cà phê Tây Nguyên

VnSAT tháo gỡ nguồn vốn tái canh cà phê Tây Nguyên

Tái cơ cấu Nông nghiệp 27/07/2020 - 06:01

Nguồn vốn vay của dự án VnSAT được người dân Tây Nguyên đánh giá có nhiều ưu điểm vượt trội, giúp bà con tự tin tái canh cà phê bền vững.

Những tổ chức nông dân tiên phong

Những tổ chức nông dân tiên phong

Tái cơ cấu Nông nghiệp 22/07/2020 - 06:01

Từ mô hình điểm của dự án VnSAT hỗ trợ, nhiều tổ chức nông dân ở Tây Nguyên thấy được hiệu quả và chủ động mở rộng mô hình.

Ngô sinh khối: Một mũi tên, trúng nhiều đích

Ngô sinh khối: Một mũi tên, trúng nhiều đích

Tái cơ cấu Nông nghiệp 21/07/2020 - 06:10

Chủ trương tạo đột phá phát triển ngô sinh khối, nhất là trong vụ đông tại các tỉnh phía Bắc được xem là hướng đi giúp giải quyết nhiều nút thắt cho ngành nông nghiệp.

Giống lúa OM thích nghi vượt trội trên vùng hạn, mặn

Giống lúa OM thích nghi vượt trội trên vùng hạn, mặn

Tái cơ cấu Nông nghiệp 20/07/2020 - 09:26

Hạn - mặn song hành khắc nghiệt đã kiểm chứng một số giống lúa OM có khả năng thích nghi và mang lại hiệu quả cao ở vùng ven biển ĐBSCL.

Không còn cọng rơm thừa trên đồng ruộng

Không còn cọng rơm thừa trên đồng ruộng

Tái cơ cấu Nông nghiệp 20/07/2020 - 06:01

Tham gia dự án VnSAT, nông dân ĐBSCL được tập huấn sử dụng rơm, phụ phẩm nông nghiệp để trồng nấm, làm phân hữu cơ, vừa tăng thu nhập vừa giảm ô nhiễm môi trường.

Những tổ chức tiên phong nâng cao giá trị cho cà phê Tây Nguyên

Những tổ chức tiên phong nâng cao giá trị cho cà phê Tây Nguyên

Tái cơ cấu Nông nghiệp 15/07/2020 - 06:01

Gần đây, được sự hỗ trợ từ dự án VnSAT, nhiều tổ chức nông dân ở Tây Nguyên có điều kiện đẩy mạnh sản xuất cà phê theo quy mô lớn, nâng cao giá trị.

Thay đổi phương thức gieo, cấy lúa

Thay đổi phương thức gieo, cấy lúa

Tái cơ cấu Nông nghiệp 13/07/2020 - 06:01

Tham gia dự án VnSAT, nông dân đã áp dụng nhiều phương pháp sạ tay, máy phun hạt, máy gieo cụm, máy cấy… để tìm ra phương thức tối ưu nhất trong canh tác lúa.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Cơ hội mở toang cho thủy sản chế biến

Cơ hội mở toang cho thủy sản chế biến

Hiệp định EVFTA đã mở ra cho ngành chế biến thủy sản Bình Định nhiều cơ hội xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

Đề xuất bổ sung nhóm đối tượng thụ hưởng gói hỗ trợ 62.000 tỷ

Đề xuất bổ sung nhóm đối tượng thụ hưởng gói hỗ trợ 62.000 tỷ

Tại phiên họp Chính phủ tháng 7, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Đào Ngọc Dung phát biểu về đề xuất bổ sung nhóm đối tượng thụ hưởng từ gói hỗ trợ 62.000 tỷ đồng.

Chung cư mini: Pháp lý mập mờ vẫn hút khách

Chung cư mini: Pháp lý mập mờ vẫn hút khách

Dù pháp lý của loại hình chung cư mini đến nay vẫn chưa rõ ràng, nhưng với mức giá khá mềm, loại hình này hiện đang rất hút khách.