Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Xót xa thủ phủ 'vàng đen': Ia BLứ đìu hiu, nhiều hộ 'gục' theo cây tiêu

Thứ Hai 10/12/2018 , 08:42 (GMT+7)

Vài năm trước, giá hồ tiêu ở Tây Nguyên tăng cao chóng mặt, người nông dân như “say nắng”, tài sản có bao nhiêu, mang hết ra thế chấp ngân hàng để vay vốn đầu tư. Khi diện tích hồ tiêu vượt tầm kiểm soát, cũng là lúc hàng loạt vườn tiêu chết trắng, không có cách gì ngăn cản nổi. 

Và ngay thời điểm này, hậu quả để lại đã quá lớn: Nông dân trắng tay, lâm cảnh khốn cùng, nợ ngân hàng lên đến nhiều ngàn tỷ đồng.

Cách đây 5 năm, đến xã Ia Blứ, huyện Chư Pứh, tỉnh Gia Lai, ai cũng xuýt xoa vì không khí tấp nập, xe hơi, xe tải của thương lái đến mua hồ tiêu dập dìu, người dân hồ hởi, nét mặt tươi rói vì tiêu giá “khủng”. Khung cảnh ấy bây giờ không còn, thay vào đó là cảnh đìu hiu, vắng vẻ, hoang tàn, là những ngôi nhà khóa trái cửa, nằm im lìm giữa vườn trụ tiêu lạnh lùng chĩa thẳng lên trời.
 

Chết nhanh như bị dội nước sôi

Cách QL14, con đường đẹp nhất Tây Nguyên, chỉ vài cây số, xã Ia BLứ, không chỉ có giao thông thuận tiện, mà còn được thiên nhiên ban cho dải đất bazan màu mỡ, rất phù hợp cho cây hồ tiêu phát triển mạnh. Thời hoàng kim của cây hồ tiêu, Ia BLứ được coi là thủ phủ hồ tiêu của huyện Chư Pứh, mà Chư Pứh là huyện nhiều hồ tiêu nhất tỉnh. Nhờ cây hồ tiêu mà Ia Blứ từng là một trong những xã giàu nhất huyện, tỉnh. Nhưng nay, thay vào sự giàu sang xưa là cảnh đìu hiu, vắng vẻ.

Từ QL14 rẽ vào con đường liên xã Blứ, chúng tôi thấy rất nhiều biệt thự, nhà tầng xen lẫn vườn tiêu, nhưng đóng cửa im ỉm. Hầu hết những vườn tiêu đã chết sạch, nhiều vườn đã nhổ hết trụ, chất đống, còn vườn để đất trống, nhưng không ít vườn, chủ nhân vẫn để nguyên trụ, chẳng buồn nhổ bỏ, nhìn như một bãi chông chĩa thẳng lên trời.

15-59-58_nh_6
15-59-58_nh_7
Hầu hết các vườn tiêu ở Ia Blứ nói riêng, huyện Chư Pứh và cả tỉnh Gia Lai nói chung, trong tình trạng như thế này

Theo chân ông Lê Quang Vang, Phó Chủ tịch xã Ia BLứ, chúng tôi đến gia đình ông Nguyễn Hải, 58 tuổi, ở thôn Phú Hà. Một căn nhà xây khá to, nhưng cửa đóng then cài, cỏ mọc um tùm trước sân, anh Ngọc, cán bộ nông nghiệp xã Ia Blứ, cho biết, vợ chồng ông Hải là một trong số những hộ sản xuất rất giỏi, nhưng bây giờ cũng trắng tay. Ngồi trước căn nhà đóng cửa im ỉm chừng 20 phút thì ông Hải về, đất đỏ dính từ đầu, mặt, quần áo ông mặc đến chiếc xe cào cào.

Lời đầu tiên của ông sau khi gật đầu chào chúng tôi là: “Vợ chồng tôi nợ ngân hàng 1,6 tỷ rồi mấy chú à. Nhà này bây giờ của ngân hàng, họ muốn lấy lúc nào thì chúng tôi giao lúc đó”. Tôi hỏi: “Ngân hàng đến lấy nhà thì anh chị ở đâu?”. Anh đáp: “Thì vợ chồng tôi giao nhà, rồi dọn đồ ra ngoài kiếm cái chòi nào ở tạm thôi chứ biết ở đâu giờ”.

15-59-58_nh_9
Những căn nhà bị siết nợ, đập bỏ như thế này không thiếu

Trầm ngâm giây lát, ông Hải kể: “Vườn tiêu của tôi hồi trước, có thể nói là đẹp nhất vùng này, ai thấy cũng xuýt xoa. Nhiều người đến chụp hình lắm. Vậy mà trong vòng có 1 tháng thôi, nó chết sạch sẽ, không còn trụ nào. Chúng tôi làm đủ cách, mà không ngăn được nó chết. Chẳng khác gì tưới nước sôi. Đành buông tay!”.

15-59-58_nh_11
Vợ chồng ông Nguyễn Hải trước căn biệt thự lớn, nay cũng trắng tay


“Gục” theo tiêu

Ở thôn 5, xã Ia Pal, huyện Chư Pứh, vườn tiêu của gia đình anh Nguyễn Văn Tám vài năm trước là niềm mơ ước của nhiều người. Chỉ trên một khoảnh đất nhỏ, gần 2.000 trụ tiêu được hai vợ chồng trẻ dày công chăm bón, trĩu quả nhưng giờ đây phải chứng kiến cảnh tiêu từng ngày chết rụi. “Nhiều cây chết nhanh đến nỗi lá khô vẫn dính sum suê trên trụ y hệt như bị chất độc hóa học”, anh Tám nói.

Anh Tám cho biết: “Cách đây 4 năm, bình quân mỗi năm vợ chồng tôi thu về hơn 1 tỷ tiền tiêu, lãi ngân hàng trả đúng kỳ, đáo hạn đúng hạn. Nên vay vốn dễ lắm. Còn 3 năm nay, cứ năm này khó khăn nhiều hơn năm trước, đến giờ thì chúng tôi “gục” thật sự rồi. Anh Tám cho biết, nghe đâu ngoài thị trấn đã có 4 người vì chịu không nổi áp lực nợ trong nợ ngoài nên đã uống thuốc độc tự tử.

Từ hai bàn tay trắng, vợ chồng chị Hồ Thị Hạnh (thị trấn Nhơn Hòa, huyện Chư Pưh) đã từng bước tạo lập được một cơ ngơi vững vàng nhờ cần mẫn trồng hồ tiêu. Song đáng buồn thay, việc chăm chỉ lao động, không ngừng mở rộng sản xuất lên đến con số 8.000 trụ tiêu đã để lại cho gia đình chị số nợ ngân hàng hơn 4 tỷ đồng. 

Theo chị Hạnh, cứ năm nào làm có lãi là vợ chồng lại mua thêm đất để trồng thêm tiêu với hy vọng cuộc sống sau này đỡ cực, 5 đứa con sẽ có tương lai tốt đẹp hơn. Không ngờ, sướng đâu chưa thấy, chỉ sau 3 mùa tiêu bệnh, gia đình phải suốt ngày bở hơi tai chạy đôn chạy đáo, chầu chực vay nóng đảo nợ ngân hàng, vay nguội trả nợ vay nóng, vay ngân hàng này để trả nợ ngân hàng kia. Và đến giờ, gia đình chị đã bất lực trước món lãi hơn 30 triệu đồng/tháng.

Nói về "thảm cảnh” của dân trồng tiêu, ông Văn Viết Sỹ, năm nay 69 tuổi, xã Ia Pal, thở dài: “Đàn ông trong độ tuổi lao động, bỏ đi các nơi làm thuê hết rồi. Đó chỉ là mới trả lãi, chứ tiền gốc nợ hàng tỷ đồng thì không trả nổi nữa”.

Ông Sỹ trồng 4.000 trụ tiêu, chết hơn 90%, số còn lại đang ngắc ngoải, khó sống. Thời thịnh vượng, nhà ông lúc nào cũng thuê hơn chục nhân công hái tiêu làm suốt mấy tháng liền. Nhìn sang căn nhà người em trai tên Văn Viết Nhân bên cạnh, ông Sỹ buồn rầu: “Vợ chồng nó, xây xong căn nhà thì đúng đỉnh điểm tiêu chết. Hết cách, nó dắt díu vợ con vào Bình Dương làm công nhân. Căn nhà ngân hàng siết nợ. Chỉ những thanh niên mới cưới vợ, ra ở riêng, chưa có sổ đỏ, không cầm cố được là không nợ. Còn 90% dân số của xã là nợ ngân hàng, ít thì 200 triệu, nhiều thì cỡ 2 tỉ đồng, 8-10 ngân hàng trên địa bàn vây quanh kê biên, phát mãi”. Nhiều hộ dân vay nợ tứ tung, dốc tất cả các biện pháp cứu sống cây tiêu. Có hộ bỏ hàng trăm triệu thuê cả kỹ sư nông nghiệp, rồi cũng chịu thua. Hồ tiêu vẫn không thể sống dậy.

15-59-58_nh_2
15-59-58_nh_4
15-59-58_nh_1
Rất nhiều biệt thự, nhà to ở xã Ia Blứ cửa đóng then cài vì tiêu

Nói về hành trình cứu tiêu, ông Phan Hồng Sơn kể, thấy tiêu chết không có cách cứu vãn, ông dốc hết vốn liếng, mua một vạt đất sát bìa rừng, nơi rất ít người đặt chân đến và cách xa những vườn tiêu chết, để… trồng tiêu. Thời gian đầu, vườn tiêu lớn nhanh, xanh mướt... nhiều lãnh đạo huyện, tỉnh vào tham quan, hy vọng có cách cứu tiêu chết… “Nhưng khi tiêu sắp hái thì đổ ra chết hàng loạt”, ông Sơn kể, nét mặt rộ rõ sự xót xa. Bây giờ ở huyện Chư Pưh, nhan nhản các tấm bảng treo biển bán nhà. Trẻ con nheo nhóc, thất học vì gia đình đổ nợ.

Vợ chồng dắt díu nhau đi làm thuê

Gia đình ông Phan Hồng Sơn, 70 tuổi, ở thôn Phú Hà từng sở hữu một căn biệt thự thuộc loại “hoành tráng”. Tiếp chúng tôi trên bộ salon được chế tác cầu kỳ từ những gốc cây ngay trước hiên nhà, ông Sơn mở lời: “Vợ tôi đi TP.HCM gần tháng nay rồi. Bả xuống đi làm thuê cho người ta. Nghe đâu lương 3 triệu đồng/tháng, bao ăn ở”. Tôi hỏi: “Cô năm nay bao nhiêu tuổi rồi mà còn đi làm ăn xa vậy chú?”. Ông Sơn đáp: “Bả cùng tuổi với tôi. Lớn thì lớn, đói phải bò thôi chú. Giờ ở nhà biết làm gì ra tiền? Tôi cũng đang chuẩn bị theo chân bả đây, xuống Sài Gòn nhờ người quen giới thiệu công việc giữ xe, hay bảo vệ. Nhà tôi hiện đang nợ ngân hàng 1,5 tỷ, nhà này cầm hết cho ngân hàng rồi”.

"Người dân xã này xưa giờ chủ yếu trồng tiêu, giàu lên nhờ tiêu, và bây giờ trắng tay cũng do cây tiêu. Hiện nay, tiền dân nợ ngân hàng cả trăm tỷ. Đây là nợ khó đòi, vì dân họ vay đầu tư cây tiêu, mà tiêu thì chết sạch rồi, còn người dân họ buông xuôi, sẵn sàng giao tài sản cho ngân hàng, bỏ xứ đi làm thuê. Chúng tôi cũng đã báo cáo tình hình lên cấp trên để xin chỉ đạo…"

Ông Lê Quang Vang - Phó chủ tịch xã Ia BLứ, huyện Chư Pứh, Gia Lai.

 

Cập nhật giá xăng dầu hôm nay 28/5: Tăng gần 900 đồng/lít

Cập nhật giá xăng dầu hôm nay 28/5: Tăng gần 900 đồng/lít

Thị trường 28/05/2020 - 15:27

Từ 15h, giá xăng dầu hôm nay 28/5/2020 đang tăng giá. Cụ thể, giá xăng RON95-III tăng 850 đồng/lít lên 13.125 đồng/lít.

Tỷ phú thịt lợn Trung Quốc nói ‘còn lâu lợn hơi mới giảm’

Tỷ phú thịt lợn Trung Quốc nói ‘còn lâu lợn hơi mới giảm’

Thị trường 28/05/2020 - 15:05

Chủ tịch tập đoàn khổng lồ Muyuan Foods Qin Yinglin, người sở hữu khối tài sản 17 tỷ USD hy vọng giá lợn hơi sẽ giảm trong vòng hai đến ba năm tới.

Giá cao su hôm nay 28/5: Tiếp tục đà giảm

Giá cao su hôm nay 28/5: Tiếp tục đà giảm

Thị trường 28/05/2020 - 14:17

Giá cao su hôm nay 28/5/2020 tiếp tục giảm do căng thẳng thương mại Mỹ - Trung tiếp tục gia tăng, cộng với dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp.

Giá xăng dầu hôm nay 28/5: Hết hiện tượng 'găm hàng' chờ xăng tăng giá

Giá xăng dầu hôm nay 28/5: Hết hiện tượng 'găm hàng' chờ xăng tăng giá

Thị trường 28/05/2020 - 14:14

Không còn hiện tượng 'hết xăng' tại các cây xăng ở Hà Nội trước thời điểm giá xăng dầu dự kiến được điều chỉnh theo chu kỳ vào chiều nay 28/5.

Giá cà phê hôm nay 28/5: Quay đầu giảm nhẹ

Giá cà phê hôm nay 28/5: Quay đầu giảm nhẹ

Thị trường 28/05/2020 - 09:43

Giá cà phê hôm nay 28/5/2020 tại thị trường trong nước có xu hướng quay đầu giảm nhẹ sau nhiều ngày liên tiếp có xu hướng tăng lên.

Giá tiêu hôm nay 28/5: Tăng mạnh, đồng loạt trên 50.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 28/5: Tăng mạnh, đồng loạt trên 50.000 đồng/kg

Thị trường 28/05/2020 - 09:14

Giá tiêu hôm nay 28/5/2020 tại thị trường trong nước tiếp tục tăng mạnh, đồng loạt trên 50.000 đồng/kg.

Nâng chất chuỗi giá trị cho dừa Trà Vinh

Nâng chất chuỗi giá trị cho dừa Trà Vinh

Kinh tế 28/05/2020 - 07:48

Mùa hạn, mặn lịch sử năm nay cây dừa vẫn xanh tươi cho trái ở ĐBSCL. Với khả năng chịu mặn, lợ, tỉnh Trà Vinh đang phát huy lợi thế kinh tế vườn dừa.

Sản lượng gạo toàn cầu trong năm tới có thể sẽ cao kỷ lục

Sản lượng gạo toàn cầu trong năm tới có thể sẽ cao kỷ lục

Thị trường 28/05/2020 - 06:30

Trong báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ, sản lượng và tiêu thụ gạo toàn cầu niên vụ 2020/2021 trên toàn cầu sẽ ở mức cao nhất từ trước đến nay.

Cặp dưa lưới thời coronavirus chỉ còn 1.100 USD

Cặp dưa lưới thời coronavirus chỉ còn 1.100 USD

Thị trường 27/05/2020 - 17:17

Phiên đấu giá thường niên cặp dưa đặc sản nổi tiếng Hokkaido năm nay bất ngờ sụt giảm giá trị khi chỉ đạt 1.114 USD.

Điểm sáng đầu tư bất động sản khu vực Tây Hồ Tây

Điểm sáng đầu tư bất động sản khu vực Tây Hồ Tây

Bất động sản 27/05/2020 - 14:43

Khu vực hồ Tây luôn là điểm sáng trên bản đồ bất động sản Hà Nội, đặc biệt trong bối cảnh hạn chế xây dựng các dự án mới trong nội đô.

Giá xăng tăng mạnh vào ngày mai 28/5?

Giá xăng tăng mạnh vào ngày mai 28/5?

Thị trường 27/05/2020 - 14:20

Dựa vào tình hình biến động giá xăng thế giới, dự báo trong kỳ điều chỉnh chiều mai 28/5 giá bán lẻ xăng có thể sẽ tăng mạnh.

Cập nhật giá cà phê hôm nay 27/5: Đồng loạt tăng 400 đồng/kg

Cập nhật giá cà phê hôm nay 27/5: Đồng loạt tăng 400 đồng/kg

Kinh tế 27/05/2020 - 11:56

Cập nhật giá cà phê mới nhất ngày 27/5/2020 cho thấy, giá cà phê nhân xô ở Tây Nguyên tiếp tục tăng lên theo đà tăng chung của thị trường cà phê thế giới.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Cập nhật giá xăng dầu hôm nay 28/5: Tăng gần 900 đồng/lít

Cập nhật giá xăng dầu hôm nay 28/5: Tăng gần 900 đồng/lít

Từ 15h, giá xăng dầu hôm nay 28/5/2020 đang tăng giá. Cụ thể, giá xăng RON95-III tăng 850 đồng/lít lên 13.125 đồng/lít.

Tặng 4 căn nhà chữ thập đỏ cho người nghèo

Tặng 4 căn nhà chữ thập đỏ cho người nghèo

4 căn nhà được trao tặng cho các gia đình nghèo ở huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai đúng dịp kỷ niệm 130 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh…

Điểm sáng đầu tư bất động sản khu vực Tây Hồ Tây

Điểm sáng đầu tư bất động sản khu vực Tây Hồ Tây

Khu vực hồ Tây luôn là điểm sáng trên bản đồ bất động sản Hà Nội, đặc biệt trong bối cảnh hạn chế xây dựng các dự án mới trong nội đô.

Thâm canh lúa bền vững bằng kỹ thuật '3 giảm, 3 tăng', '1 phải, 5 giảm'

Thâm canh lúa bền vững bằng kỹ thuật '3 giảm, 3 tăng', '1 phải, 5 giảm'

Tham gia dự án VnSAT, hàng ngàn nông dân các tỉnh ĐBSCL được tập huấn kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, giúp canh tác lúa bền vững, năng cao thu nhập.