Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Bài 2: ASF đã hoành hành như thế nào?

Thứ Ba 25/06/2019 , 14:55 (GMT+7)

Kể từ lần phát hiện đầu tiên cách đây hơn 100 năm, tả lợn châu Phi (ASF) đã nhiều lần hoành hành, gây thiệt hại kinh tế lớn cho loài người.

Ve rừng Kenya

Những thông tin đầu tiên được ghi chép về ASF là từ năm 1921, tại Kenya. Theo số liệu của Bộ Y tế quốc gia Đông Phi này, những cá thể lợn có triệu chứng nhiễm ASF như sốt cao, tai và bụng có nốt xuất hiện, thở bất thường bắt đầu có từ năm 1907, và hầu hết là lợn rừng.

Nhiều quốc gia ban lệnh cấm nhập khẩu thịt lợn vì sợ ảnh hưởng đàn gia súc trong nước.

Sau đó, bệnh truyền sang lợn nhà do tiếp xúc với lợn rừng mang trên mình loài ve Ornithodoros, được xem là vật trung gian truyền bệnh ASF. Vào thập niên 20, nhận thức về ASF chưa có nhiều. Tổ chức Nông Lương Thế giới (FAO) phỏng đoán rằng, người dân cách đây 100 năm đã không triệt bệnh đúng cách và để lợn lành tiếp xúc với máu, dịch nhầy và phân của lợn bệnh, khiến ASF bùng phát.

Trong khoảng 30 năm đầu tiên, kể từ khi ASF được phát hiện, bệnh được giới hạn tại châu Phi. Đến năm 1957, thủ đô Lisbon, Bồ Đào Nha trở thành địa điểm đầu tiên ngoài lục địa đen phát hiện bệnh này ở lợn.

Năm 1960, một vụ dịch nữa xảy ra ở Bồ Đào Nha, trước khi lan dần sang các quốc gia lân cận như Tây Ban Nha, Pháp, Bỉ và các nước Nam Âu trong thập niên 80. Do tỷ lệ tử vong của lợn khi mắc ASF là 100% và văc-xin phòng bệnh chưa được tìm ra, các quốc gia EU đồng thuận việc giết toàn bộ lợn bệnh ngay khi có triệu chứng.

Theo số liệu của BBC, châu Âu đã tiêu hủy khoảng một triệu con lợn trong khoảng thời gian này. Kể từ năm 1990, các nước trong khu vực đồng tiều chung châu Âu – Euro – hầu như không bị ASF đe dọa đàn lợn nhà, ngoại trừ một số vùng rìa tiếp giáp với Đông Âu.

Vụ dịch ASF tồi tệ đầu tiên (bình luận của FAO), diễn ra ở Cuba năm 1971. Trước mốc thời gian này, quốc gia ở vịnh Caribe chưa ghi nhận ca mắc bệnh nào, và vì thế, họ có thể đã lơ là khi lợn mắc bệnh. Hậu quả, 500.000 con lợn bị tiêu hủy chỉ trong vòng một năm. Tại Nam Mỹ, Brazil cũng phải giết hàng trăm nghìn con lợn trong hai năm 1978 và 1979.

Năm 2007, ASF tới khu vực Liên Xô (cũ). Vụ dịch đầu tiên được ghi nhận là ở Gruzia, sau đó lan sang Armenia, Azerbaijan, Iran, Nga và Belarus. Sau khi được dập, ASF bùng phát lẻ tẻ sau đó một thập niên, tại Ukraine, Estonia và Litva. Trong số này, Estonia là nước bị ảnh hưởng nặng nhất khi gần 20.000 lợn nuôi bị giết và quốc gia này phải vật lộn với hàng trăm tấn lợn chết trong vòng nhiều tháng.

Tại châu Á, ổ dịch ASF đầu tiên được công bố là tại tỉnh An Huy, Trung Quốc, vào tháng 8/2018. Khoảng 40.000 lợn nghi nhiễm bệnh đã bị tiêu hủy để dập dịch. Kể từ đó đến nửa đầu năm 2019, ASF hoành hành dữ dội tại châu Á, với khoảng 90% lợn chết vì nhiễm bệnh được báo cáo tại châu lục này. Tổ chức Thú y Thế giới (OIE) cho biết, tại châu Á và Phi, ASF mới được tìm thấy trên lợn nhà. Trong khi đó, mềm bệnh ở châu Âu phần nhiều tới từ lợn rừng.
 

Mối nguy từ lợn rừng

Hàng chục triệu con lợn đã bị giết trong 100 năm qua, nhưng nỗ lực ngăn ngừa ASF chưa mang lại nhiều hiệu quả. OIE phỏng đoán, vấn đề có thể nằm ở lợn rừng, nhóm rất khó theo dõi và phát hiện mầm bệnh nhưng lại là món ăn yêu thích của người dân châu Âu. Ve Ornithodoros sẽ hút vi rut khi hút máu trên lợn rừng bị bệnh, rồi truyền cho động vật thụ cảm. Do vi rút ASF có thể sống trong thời gian từ 3 đến 6 tháng, và tồn tại được trong máu lợn ở khoảng nhiệt 4 độ C lên tới 18 tháng, lợn rừng trở thành nguồn lưu trữ vi rut khổng lồ.

Tháng 1/2019, chính phủ Ba Lan ra lệnh giết hơn 200.000 lợn rừng để phòng ASF.

Tại một số nước châu Âu, như Đan Mạch, nước có kim ngạch xuất khẩu thịt lợn lên tới 2,4 tỷ USD, việc ngăn chặn ASF từ xa là biện pháp được ưu tiên. Chính phủ nước này đã xây hàng rào dài 70 km từ bờ biển, chạy dọc theo biên giới với Đức nhằm ngăn chặn lợn rừng và các tác nhân lây lan ASF. Ông Jens Monk Ebbesen, thành viên Hội đồng Nông nghiệp & Thực phẩm Đan Mạch cho biết: “Dự án này có chi phí lên tới 15,7 triệu USD, và người dân Đan Mạch tham gia đóng góp 6,3 triệu USD”.

Tại CH Czech, sau khi phát hiện vi rut ASF bằng phương pháp kiểm tra ngẫu nhiên của cơ quan thú y, nước này đã cho khoanh vùng khu vực nhiễm bệnh bằng một hàng rào mùi, có chiều dài khoảng 45 km. Mục đích của nước này, giống Đan Mạch, là cách ly lợn rừng và giữ chúng trong khu vực tầm soát.

Trong một đợt kiểm tra đột xuất của cơ quan dịch tễ Bỉ tháng 9/2018, 32 con lợn rừng cho kết quả dương tính với vi rut ASF. Quốc gia Bắc Âu này nhận định, lợn rừng đã được nhập khẩu trái phép từ những nước Đông Âu. Cho đến tháng 10, 4.000 lợn nhà trong khu vực Gaume bị phát hiện nhiễm ASF đã bị tiêu hủy.

Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Để bảo vệ đàn heo của mình, Anova đã chủ động áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn sinh học và nâng cao sức đề kháng của vật nuôi.

Bài 9: Kiểm soát đàn và thông tin dịch bệnh bằng TE-FOOD

Bài 9: Kiểm soát đàn và thông tin dịch bệnh bằng TE-FOOD

Công nghệ TE-FOOD đã được triển khai tại 14 quốc gia trên thế giới và đang được áp dụng thử nghiệm ở Việt Nam trong kiểm soát đàn và thông tin dịch bệnh trên heo.

Bài 8: Giải pháp nào cho chăn nuôi nông hộ, trang trại?

Bài 8: Giải pháp nào cho chăn nuôi nông hộ, trang trại?

Bộ NN-PTNT khuyến nghị các trang trại, nông hộ cần đi theo hướng chăn nuôi thực hiện các biện pháp an toàn sinh học.

Bài 3: Thay thế đạm động vật bằng đạm thực vật

Bài 3: Thay thế đạm động vật bằng đạm thực vật

Quá trình đi thực tế, chúng tôi nhận thấy sự trùng hợp là những doanh nghiệp, trang trại, HTX đến thời điểm này vẫn an toàn trước dịch tả lợn Châu Phi đa phần đang sử dụng thức ăn chăn nuôi không có bột xương, bột xương thịt.

Bài 5: An toàn sinh học từ những điều nhỏ nhất

Bài 5: An toàn sinh học từ những điều nhỏ nhất

Ngoài những tiêu chí an toàn sinh học ở tầm vĩ mô như khoảng cách của trại, quy trình, sát trùng, vận chuyển… kinh nghiệm thực tế cho thấy việc quản lý khoa học, bài bản các công đoạn, chi tiết nhỏ trong chăn nuôi lợn cũng đóng vài trò vô cùng quan trọng.

Bài 4: Giấc mơ đưa thịt lợn Việt Nam đi Nhật

Bài 4: Giấc mơ đưa thịt lợn Việt Nam đi Nhật

Đàn lợn nuôi theo kiểu Nhật Bản của ông Lưu Đình Độ ở xã Hùng An, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên vẫn sống khỏe, trong khi hầu hết chuồng nuôi khu vực lân cận đã trống trơn.

Bài 2: Kiểm soát mọi đường lây lan dịch bệnh bằng an toàn sinh học

Bài 2: Kiểm soát mọi đường lây lan dịch bệnh bằng an toàn sinh học

Để bảo vệ các trại heo trước nguy cơ xâm nhập của dịch tả heo Châu Phi, C.P Việt Nam đã xây dựng và thực hiện quy trình an toàn sinh học (ATSH) theo hướng kiểm soát chặt chẽ mọi đường có thể lây lan dịch bệnh từ bên ngoài vào trong trại.

Bài 1: Giải pháp hàng đầu

Bài 1: Giải pháp hàng đầu

Kết luận tại các hội nghị triển khai công tác phòng chống dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) thời gian qua, Bộ NN-PTNT đã thống nhất xác định chăn nuôi an toàn sinh học (ATSH) là giải pháp hàng đầu nhằm ứng phó, từng bước “sống chung” với DTLCP.

Bài 6: Bảo vệ tuyệt đối đàn heo giống gốc

Bài 6: Bảo vệ tuyệt đối đàn heo giống gốc

Trại Heo giống Quốc gia Bình Minh (Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Chăn nuôi heo Bình Thắng – Phân Viện Chăn nuôi Nam Bộ), là nơi đang nuôi giữ nhiều giống gốc của nhà nước bao gồm các giống heo thuần chủng cao sản cấp cụ kị để sản xuất ra con giống ông bà cho các địa phương.

Bài 5: Đẩy mạnh nghiên cứu vacxin

Bài 5: Đẩy mạnh nghiên cứu vacxin

Suốt 100 năm qua, các nhà khoa học thế giới đã dày công nghiên cứu vacxin ASF nhưng việc thương mại hóa vấp phải nhiều khó khăn. Chung dòng chảy nghiên cứu, các nhà khoa học Việt Nam đã đạt được những tín hiệu ban đầu.

Bài 4: Lực lượng thú y quá tải

Bài 4: Lực lượng thú y quá tải

Ngoài những yếu tố chủ quan, thiếu quyết liệt ở một số địa phương, cuộc chiến phòng chống ASF của Việt Nam đã nảy sinh hàng loạt khó khăn, bất cập.

Bài 3: Cuộc chiến cam go

Bài 3: Cuộc chiến cam go

Trong bối cảnh chưa biết đến khi nào mới có vacxin ASF  cứu vãn ngành chăn nuôi, Việt Nam vẫn đang tiến hành  mọi giải pháp  đối phó với đại dịch này nhằm giảm thiểu thiệt hại.

Xem thêm
Thủ tướng Israel ghi dấu ấn mới: Hầu tòa!

Thủ tướng Israel ghi dấu ấn mới: Hầu tòa!

Chủ nhật, 24/5, một trang mới trong lịch sử Israel được ghi nhận khi ông Benjamin Netanyahu trở thành Thủ tướng đương nhiệm đầu tiên phải hầu tòa.

TASS: Nga phát triển oanh tạc cơ tàng hình đầu tiên

TASS: Nga phát triển oanh tạc cơ tàng hình đầu tiên

Hãng thông tấn TASS đưa tin Nga đang chế tạo nguyên mẫu oanh tạc cơ tàng hình đầu tiên của nước này, dự kiến hoàn thành trong năm 2021.

Truyền thống đấu bò tót có nguy cơ bị xóa sổ

Truyền thống đấu bò tót có nguy cơ bị xóa sổ

Các biện pháp phong tỏa trong đại dịch có thể dẫn đến sự sụp đổ của truyền thống đấu bò tại Tây Ban Nha.