Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Độ chua đất và sự hấp thu dinh dưỡng của cây trồng

Thứ Sáu 15/11/2019 , 07:30 (GMT+7)

Mức độ chua của đất được diễn tả bằng ký hiệu pH. Đó là chữ viết tắt từ tiếng Anh (potential of Hydrogen ions), có nghĩa là “tiềm thế về ion H+”. Thang đánh giá độ chua bằng ký hiệu pH như sau: pH = 7: trung tính; pH < 7: chua; pH > 7: kiềm.

Độ chua đất thường được biểu thị bằng chỉ số pHH20 hoặc pHKCl. pHH20 là độ chua hiện tại trong dung dịch đất, có thể đo trực tiếp bằng giấy đo pH hoặc lắc đất với nước cất rồi lọc và đo độ pH của dung dịch bằng dụng cụ so màu thông thường. pH KCl là độ chua trao đổi, đó là khi các ion H+ bám trên bề mặt keo đất bị đẩy ra ngoài dung dịch đất nhờ một dung dịch muối trung tính như KCl lắc với đất rồi lọc và đo độ chua. Do vậy, cùng đo pH của một mẫu đất thì trị số pHKCl thường thấp hơn pHH20.

Độ chua đất phụ thuộc lớn vào thành phần đá mẹ, chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện khí hậu nhưng cũng bị ảnh hưởng do quá trình canh tác của con người.

Bón phân hóa học mất cân đối, dư thừa so với nhu cầu của cây cũng đẩy nhanh tốc độ hóa chua của đất, đặc biệt là khi bón các loại phân như SA, phân có nhiều lưu huỳnh, phân nitrat.

Giữa độ chua đất, các chất dinh dưỡng trong đất và sự hấp thu dinh dưỡng của cây trồng có sự liên quan với nhau. Phần lớn các chất dinh dưỡng được cây trồng hấp thu thuận lợi nhất trong khoảng pHKCl từ 5,5 -7,7. Khi đất quá chua, pHKCl < 4,5 thì những điều sau đây có thể xảy ra:

- Không có nhiều Ca, Mg, K trong đất, cây có thể bị thiếu.

- Lân dễ tiêu trong đất bị cố định bởi các ion sắt, nhôm di động, cây không hút được. Vì vậy độ hữu dụng của phân lân khi bón vào đất chua rất kém.

- Một số các yếu tố vi lượng như Molipden và Bore cũng ít ở dạng hữu dụng cho cây trồng.

- Ngoài ra trong đất quá chua, các chất hóa học như nhôm, sắt, man gan ở dạng di động, là các chất độc đối với cây trồng, tác hại đến bộ rễ, tạo điều kiện cho nhiều loại nấm bệnh gây hại đến bộ rễ cây trồng. Và bằng sự hạn chế sự phát triển của bộ rễ, sự hấp thu dinh dưỡng của cây trồng bị hạn chế do vậy cây thường bị thiếu hụt các yếu tố dinh dưỡng.

Các kết quả nghiên cứu về đất trồng cà phê và đất trồng tiêu tại vùng Tây Nguyên và Đông Nam bộ trong thời gian gần đây cho thấy độ pH của đất khá thấp. Năm 2012, khảo sát 50 mẫu đất trồng tiêu ở Gia Lai cho thấy đất có độ pHKCl rất thấp, 100% số mẫu phân tích đều có pH<4,6. TS Trương Hồng, năm 2014 cũng kết luận rằng pHKCl đất trồng tiêu vùng Tây Nguyên (Gia lai, Đăk Lăk và Đăk Nông) khoảng 4,16, còn tại vùng Đông Nam bộ (Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu) pHKCL trung bình chỉ khoảng 3,99.

Trong chương trình Sản xuất hồ tiêu bền vững ở tỉnh Bình Phước năm 2013, Công ty Ned Spice, đơn vị phối hợp với nông dân, đã khảo sát 187 mẫu đất trồng tiêu nông hộ và thấy rằng độ biến động của pHKCl từ 3,61 – 5,33; trị số trung bình là 4,10. Các kết quả phân tích độ chua đất trồng cà phê cũng tương tự.

Theo báo cáo của Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên trong những năm gần đây thì kết quả phân tích của hàng trăm mẫu đất trồng cà phê cho thấy pH KCl đạt trị số trung bình < 4,5.

Để sửa đổi độ chua đất, người ta thường bón vôi. Bên cạnh tác dụng làm đất bớt chua, vôi còn cung cấp thêm chất can xi (Ca2+) cho cây trồng.

Ngoài can xi, khi bón vôi còn cung cấp thêm cho đất ma nhê (Mg2+), vì các loại vôi dùng trong nông nghiệp luôn có lẫn thành phần ma nhê. Vôi còn cải thiện được lý tính đất đai, tức là làm cho cơ cấu đất tốt hơn.

Đất nặng, nhiều sét được bón vôi thì đất sẽ thông thoáng hơn còn đất cát nếu được bón vôi sẽ dẻo, dính hơn do vôi kết tủa với chất mùn trong đất và giữ mùn lại làm đất có nhiều chất keo hơn, giữ nước, giữ phân tốt hơn. Do vậy vôi được coi là chất cải tạo, bồi dưỡng đất.

Bệnh vi khuẩn vụ lúa thu đông, làm gì để quản lý hiệu quả?

Bệnh vi khuẩn vụ lúa thu đông, làm gì để quản lý hiệu quả?

Trồng trọt 29/09/2020 - 17:03

Vi khuẩn hại lúa có một đặc điểm chung là lây lan nhanh, nhất là trong mùa mưa. Chủ yếu xuất hiện 3 loại bệnh như cháy bìa lá, lép vàng và thối gốc.

Nữ thạc sỹ 9x làm nông nghiệp sạch

Nữ thạc sỹ 9x làm nông nghiệp sạch

Trồng trọt 29/09/2020 - 08:45

Nhận tấm bằng thạc sỹ nơi phố thị, cô gái trẻ Dương Thùy Lương đã trở về quê hương Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên để cùng bà con nông dân làm nông nghiệp sạch.

Sơn La chuyển mạnh sang ngô sinh khối

Sơn La chuyển mạnh sang ngô sinh khối

Trồng trọt 29/09/2020 - 08:15

Cùng với phong trào phát triển chăn nuôi gia súc, sản xuất ngô tại nhiều nơi ở Sơn La ngày càng chuyển dịch mạnh sang ngô sinh khối cho giá trị cao.

Bí xanh thơm, cây trồng tiềm năng của Bắc Kạn

Bí xanh thơm, cây trồng tiềm năng của Bắc Kạn

Trồng trọt 29/09/2020 - 07:45

Trên thị trường, bí xanh thơm Bắc Kạn có giá cao gấp 5 lần các loại bí xanh thường, do loại quả này có những đặc điểm quý mà không nơi nào có được.

Cây trồng cứu cánh của đồng bào dân tộc tỉnh Cao Bằng

Cây trồng cứu cánh của đồng bào dân tộc tỉnh Cao Bằng

Trồng trọt 28/09/2020 - 10:35

Nghề trồng dong làm miến góp phần giúp nông dân các huyện: Hòa An, Hòa Quảng, Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng có thu nhập ổn định hơn so với trồng cây màu khác.

Phân bón Sông Gianh: Kiến tạo phát triển nông nghiệp dinh dưỡng

Phân bón Sông Gianh: Kiến tạo phát triển nông nghiệp dinh dưỡng

Trồng trọt 28/09/2020 - 08:37

'Nông nghiệp dinh dưỡng' sử dụng phân bón Sông Gianh, một mô hình mới được triển khai tại huyện nghèo '30a' Đà Bắc (Hòa Bình), giúp nông dân nâng cao năng suất lúa trên 50%.

Bỏ vườn vải lâu đời của gia tộc, trồng bưởi kiếm tiền tỷ mỗi năm

Bỏ vườn vải lâu đời của gia tộc, trồng bưởi kiếm tiền tỷ mỗi năm

Trồng trọt 27/09/2020 - 15:48

Từ lúc bị gia đình phản đối vì đòi chặt bỏ nhiều ha vải, đến nay người nông dân ở Lục Ngạn này có thể kiếm vài tỷ mỗi năm từ trồng bưởi.

Thời tiết bất thuận, giống lúa TBR97 vẫn đạt năng suất cao

Thời tiết bất thuận, giống lúa TBR97 vẫn đạt năng suất cao

Trồng trọt 27/09/2020 - 12:20

Dù sản xuất trong điều kiện thời tiết bất thuận, nhất là thời vụ muộn hơn cả tháng so với mọi năm nhưng giống lúa TBR97 vẫn cho năng suất cao.

Biến đồng hoang thành đầm sen hút khách

Biến đồng hoang thành đầm sen hút khách

Trồng trọt 26/09/2020 - 15:35

Cây sen đã đánh thức nhiều cánh đồng chiêm trũng hoang hóa thành những điểm du lịch thu hút khách tham quan.

Người chiến sĩ hơn 20 năm gắn bó với vườn cây

Người chiến sĩ hơn 20 năm gắn bó với vườn cây

Trồng trọt 26/09/2020 - 15:33

Hơn 20 năm qua, hình ảnh người chiến sĩ công an lúc ngoài giờ hành chính, lao động như người nông dân, đã hút mắt và rất thiện cảm với bà con hàng xóm.

Quảng Ngãi xuất khẩu chuối sang Hàn Quốc, Trung Quốc

Quảng Ngãi xuất khẩu chuối sang Hàn Quốc, Trung Quốc

Trồng trọt 26/09/2020 - 15:14

Một công ty ở Quảng Ngãi sẽ xuất khẩu hơn 800 tấn chuối già Nam Mỹ đáp ứng tiêu chuẩn tiếp cận thị trường toàn cầu sang Hàn Quốc và Trung Quốc.

Thanh niên nông thôn khởi nghiệp:(Bài 2) Mạnh dạn làm nông nghiệp công nghệ cao

Thanh niên nông thôn khởi nghiệp:(Bài 2) Mạnh dạn làm nông nghiệp công nghệ cao

Trồng trọt 25/09/2020 - 08:24

Công việc ổn định của vợ chồng trẻ ở môi trường giáo dục cũng không ngăn được niềm say mê. Họ quyết định với bước đi đầy mạnh bạo là nông nghiệp công nghệ cao.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
11 đội tranh tài tại Hội thi gà Mía Sơn Tây lần thứ 1 năm 2020

11 đội tranh tài tại Hội thi gà Mía Sơn Tây lần thứ 1 năm 2020

Vòng Chung khảo 'Hội thi gà Mía Sơn Tây lần thứ 1 năm 2020' tổ chức trong 2 ngày 28 và 30/9 tại đền Vua Ngô Quyền, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây.