Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Độ chua đất và sự hấp thu dinh dưỡng của cây trồng

Thứ Sáu 15/11/2019 , 07:30 (GMT+7)

Mức độ chua của đất được diễn tả bằng ký hiệu pH. Đó là chữ viết tắt từ tiếng Anh (potential of Hydrogen ions), có nghĩa là “tiềm thế về ion H+”. Thang đánh giá độ chua bằng ký hiệu pH như sau: pH = 7: trung tính; pH < 7: chua; pH > 7: kiềm.

Độ chua đất thường được biểu thị bằng chỉ số pHH20 hoặc pHKCl. pHH20 là độ chua hiện tại trong dung dịch đất, có thể đo trực tiếp bằng giấy đo pH hoặc lắc đất với nước cất rồi lọc và đo độ pH của dung dịch bằng dụng cụ so màu thông thường. pH KCl là độ chua trao đổi, đó là khi các ion H+ bám trên bề mặt keo đất bị đẩy ra ngoài dung dịch đất nhờ một dung dịch muối trung tính như KCl lắc với đất rồi lọc và đo độ chua. Do vậy, cùng đo pH của một mẫu đất thì trị số pHKCl thường thấp hơn pHH20.

Độ chua đất phụ thuộc lớn vào thành phần đá mẹ, chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện khí hậu nhưng cũng bị ảnh hưởng do quá trình canh tác của con người.

Bón phân hóa học mất cân đối, dư thừa so với nhu cầu của cây cũng đẩy nhanh tốc độ hóa chua của đất, đặc biệt là khi bón các loại phân như SA, phân có nhiều lưu huỳnh, phân nitrat.

Giữa độ chua đất, các chất dinh dưỡng trong đất và sự hấp thu dinh dưỡng của cây trồng có sự liên quan với nhau. Phần lớn các chất dinh dưỡng được cây trồng hấp thu thuận lợi nhất trong khoảng pHKCl từ 5,5 -7,7. Khi đất quá chua, pHKCl < 4,5 thì những điều sau đây có thể xảy ra:

- Không có nhiều Ca, Mg, K trong đất, cây có thể bị thiếu.

- Lân dễ tiêu trong đất bị cố định bởi các ion sắt, nhôm di động, cây không hút được. Vì vậy độ hữu dụng của phân lân khi bón vào đất chua rất kém.

- Một số các yếu tố vi lượng như Molipden và Bore cũng ít ở dạng hữu dụng cho cây trồng.

- Ngoài ra trong đất quá chua, các chất hóa học như nhôm, sắt, man gan ở dạng di động, là các chất độc đối với cây trồng, tác hại đến bộ rễ, tạo điều kiện cho nhiều loại nấm bệnh gây hại đến bộ rễ cây trồng. Và bằng sự hạn chế sự phát triển của bộ rễ, sự hấp thu dinh dưỡng của cây trồng bị hạn chế do vậy cây thường bị thiếu hụt các yếu tố dinh dưỡng.

Các kết quả nghiên cứu về đất trồng cà phê và đất trồng tiêu tại vùng Tây Nguyên và Đông Nam bộ trong thời gian gần đây cho thấy độ pH của đất khá thấp. Năm 2012, khảo sát 50 mẫu đất trồng tiêu ở Gia Lai cho thấy đất có độ pHKCl rất thấp, 100% số mẫu phân tích đều có pH<4,6. TS Trương Hồng, năm 2014 cũng kết luận rằng pHKCl đất trồng tiêu vùng Tây Nguyên (Gia lai, Đăk Lăk và Đăk Nông) khoảng 4,16, còn tại vùng Đông Nam bộ (Bình Phước, Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu) pHKCL trung bình chỉ khoảng 3,99.

Trong chương trình Sản xuất hồ tiêu bền vững ở tỉnh Bình Phước năm 2013, Công ty Ned Spice, đơn vị phối hợp với nông dân, đã khảo sát 187 mẫu đất trồng tiêu nông hộ và thấy rằng độ biến động của pHKCl từ 3,61 – 5,33; trị số trung bình là 4,10. Các kết quả phân tích độ chua đất trồng cà phê cũng tương tự.

Theo báo cáo của Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp Tây Nguyên trong những năm gần đây thì kết quả phân tích của hàng trăm mẫu đất trồng cà phê cho thấy pH KCl đạt trị số trung bình < 4,5.

Để sửa đổi độ chua đất, người ta thường bón vôi. Bên cạnh tác dụng làm đất bớt chua, vôi còn cung cấp thêm chất can xi (Ca2+) cho cây trồng.

Ngoài can xi, khi bón vôi còn cung cấp thêm cho đất ma nhê (Mg2+), vì các loại vôi dùng trong nông nghiệp luôn có lẫn thành phần ma nhê. Vôi còn cải thiện được lý tính đất đai, tức là làm cho cơ cấu đất tốt hơn.

Đất nặng, nhiều sét được bón vôi thì đất sẽ thông thoáng hơn còn đất cát nếu được bón vôi sẽ dẻo, dính hơn do vôi kết tủa với chất mùn trong đất và giữ mùn lại làm đất có nhiều chất keo hơn, giữ nước, giữ phân tốt hơn. Do vậy vôi được coi là chất cải tạo, bồi dưỡng đất.

Lúa thơm năng suất, chất lượng cao 'chung thủy' đồng đất Thái Bình

Lúa thơm năng suất, chất lượng cao 'chung thủy' đồng đất Thái Bình

Trồng trọt 06/06/2020 - 08:24

Với đặc tính nổi trội về chống chịu sâu bệnh, chất lượng tốt và thời gian sinh trưởng ngắn, giống lúa thơm BT9 được nông dân ở nhiều tỉnh thành phía Bắc gieo cấy.

Gần 60.000 ha có thể không đủ nước để sản xuất

Gần 60.000 ha có thể không đủ nước để sản xuất

Trồng trọt 06/06/2020 - 07:38

Hiện có hơn 1.800 ha diện tích cây trồng và gần 66.000 hộ dân bị ảnh hưởng bởi hạn hán, thiếu nước.

Xoài Sơn La chất lượng cao

Xoài Sơn La chất lượng cao

Trồng trọt 05/06/2020 - 08:48

Trên khắp vựa cây ăn quả Sơn La những ngày cuối tháng 5 đâu đâu cũng thấy nụ cười của người nông dân khi cầm trên tay quả xoài vừa to vừa chất lượng.

Chống rụng hoa và trái non cho xoài bằng phân bón nhập khẩu từ Pháp

Chống rụng hoa và trái non cho xoài bằng phân bón nhập khẩu từ Pháp

Trồng trọt 05/06/2020 - 08:35

Hiện nay diện tích trồng xoài vùng ĐBSCL nói riêng và cả nước nói chung đang gia tăng nhanh chóng, và xoài là một trong những cây chủ lực trong canh tác cây ăn trái.

Làm lúa thành tỷ phú

Làm lúa thành tỷ phú

Trồng trọt 05/06/2020 - 08:29

Từ 1ha đất ruộng nhiễm phèn ban đầu, giờ đây, vợ chồng anh Vương đã có trong tay hơn 32ha đất ruộng canh tác 2 vụ lúa/năm, đem lại thu nhập hơn 1 tỷ đồng/năm.

Vĩnh Châu trúng mùa củ cải trắng

Vĩnh Châu trúng mùa củ cải trắng

Trồng trọt 05/06/2020 - 08:28

Gần tháng nay nông dân Khmer miệt biển thị xã Vĩnh Châu (Sóc Trăng) bước vào vụ thu hoạch củ cải trắng trên nền đất vụ hành tím với niềm vui được mùa, được giá.

Nắng hạn, keo nhẹ ký, rớt giá

Nắng hạn, keo nhẹ ký, rớt giá

Trồng trọt 04/06/2020 - 13:10

Nông dân các huyện miền núi của tỉnh Phú Yên thu hoạch keo, thế nhưng thời gian qua nắng hạn làm keo khô lá dẫn đến nhẹ ký, giá giảm.

Được mùa lúa xuân, khẩn trương vụ hè thu

Được mùa lúa xuân, khẩn trương vụ hè thu

Trồng trọt 04/06/2020 - 08:37

Dưới cái nắng nóng bỏng rát cũng không cưỡng nổi người dân Nghệ An ra đồng thu hoạch nhanh gọn lúa xuân.

Cây xoài Úc bén rễ vựa lúa Gia Lai

Cây xoài Úc bén rễ vựa lúa Gia Lai

Trồng trọt 03/06/2020 - 13:10

Nhận thấy triển vọng kinh tế từ cây xoài Úc, vựa lúa gạo của tỉnh Gia Lai- huyện Phú Thiện đã xây dựng phương án trồng loại cây này.

Chuyển lúa sang mía trái vụ thu nhập cao

Chuyển lúa sang mía trái vụ thu nhập cao

Trồng trọt 03/06/2020 - 11:10

Giang Sơn Đông là xã miền núi của huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Cây lúa đối với bà con nông dân ở xã này rất cần cho mục tiêu an ninh lương thực.

Sử dụng thuốc BVTV đúng cách: Đưa nông sản Sơn La vươn tầm thế giới

Sử dụng thuốc BVTV đúng cách: Đưa nông sản Sơn La vươn tầm thế giới

Trồng trọt 03/06/2020 - 09:15

Sau 3 năm triển khai, chương trình hợp tác giữa Tổ chức CropLife Việt Nam và Cục BVTV đã góp phần đưa nông sản Sơn La có tên trên bản đồ nông sản thế giới.

Nỗ lực phát triển bơ Đắk Lắk của chàng 9X

Nỗ lực phát triển bơ Đắk Lắk của chàng 9X

Trồng trọt 03/06/2020 - 08:10

Nhận thấy bơ là sản phẩm đặc trưng của quê hương, thanh niên 9X quyết đầu tư sản xuất, thành lập hợp tác xã để nâng tầm sản phẩm, làm việc với đối tác lớn.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Tuyên Quang: Phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa

Tuyên Quang: Phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa

Phát triển chăn nuôi trang trại đang giúp nền nông nghiệp của Tuyên Quang có bước tiến mới. Nhiều nông dân có của ăn của để, thu lãi cả trăm triệu đồng mỗi năm.