Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

Ghe hàng bồng bềnh miền sông nước

Chủ Nhật 19/01/2020 , 08:20 (GMT+7)

…Đó là những cửa hàng tạp hóa di động, mà theo đúng cách gọi dân dã là cửa hàng tạp pô.

16-51-06_trongchinh_ghehngmiensongnuoc_01
Ảnh: Trọng Chính.

Không biết những cửa hàng di động này xuất hiện lần đầu tiên khi nào; nhưng khi tôi lên 5-7 tuổi, đã thấy những chiếc ghe hàng này xuất hiện gần như mỗi ngày trên con sông nhỏ chảy êm đềm vắt ngang ngõ nhà tôi ở quê…

Ghim sâu nhất vào ký ức tôi cho đến bây giờ, là hình ảnh chú họ của tôi từ Bến Tre đưa thím tôi vào Cà Mau sinh sống và lập nghiệp. Chú thím tôi là “rổ rá cạp lại”, cho nên ngoài căn nhà tạm che nắng che mưa, chú thím tôi bắt đầu “khởi nghiệp” từ chiếc ghe hàng như thế.

Chiếc ghe hàng của chú thím tôi ngày đó, chỉ là một hình ảnh đại diện sinh động nhất và thật nhất cho vô số những chiếc ghe hàng buôn bán bồng bềnh ở miền Tây sông nước này, trải qua nhiều thăng trầm như dòng chảy ngược xuôi của những con rạch chằng chịt với nhiều bồi lở vốn có của miệt châu thổ chín rồng…

Hàng có mặt trên những chiếc ghe đó, theo thời gian và theo “vốn liếng” của các chủ ghe, cũng có nhiều thay đổi. Quy mô của những chiếc ghe này, không thể sánh như những ghe thương hồ rày đây mai đó được. Thường, những chủ ghe hàng là đôi vợ chồng ở một con rạch hoặc một “ngọn” nào đó, sẵn có phương tiện là chiếc ghe hơi lớn một chút, thêm một ít vốn (cũng không cần quá nhiều)… cứ thế mà lên chợ huyện hoặc những xóm chợ đông đúc rồi “bổ hàng”.

Ngày tôi còn nhỏ, khoảng thập niên 80 của thế kỷ trước; đại đa số cuộc sống của người dân ở quê đều khó khăn, chật vật, thiếu thốn mọi thứ; cho nên thời điểm đó, các ghe hàng này thường ít có hàng dự trữ phong phú, chủ yếu là bán các mặt hàng nhu yếu phẩm cần thiết nhất mà thôi; ví dụ như bán đường, đậu, nước mắm, bột ngọt (mì chính), tương hột, mỡ thùng, dầu lửa… mà ôi thôi, đường cát thì đen xì hoặc đường mía thì ướt nhẹp, chảy chèn nhẹt…

Khó quên nhất là hình ảnh những người đờn ông chèo ghe sau lái, những người phụ nữ thì ngồi ở đầu mui ghe rao “ghe hàng đây” “ghe hàng đây” theo từng nhịp nhanh chậm của mái chèo; cũng có khi lui cui bên trong mui ghe với bếp củi hoặc bếp dầu cho bữa ăn thường nhật trên sông nước.

(Đó là ngày xưa chứ bây giờ, các ghe hàng nấu nướng qua bữa bằng bếp gas mini hết rồi). Thời điểm đó, thỉnh thoảng cũng có ghe hàng đi bán bằng xuồng có gắn máy kohler, những xuồng hàng này thường được xếp vào loại “oai nhất vùng” vì gia đình nào khấm khá mới có điều kiện trang bị máy kohler thay cho sức người chèo.

Những chiếc ghe hàng bồng bềnh trên sông nước miền Tây bây giờ đã khác mấy mươi năm trước rất nhiều. Đời sống vật chất và tinh thần dần được nâng lên, từ nhu cầu ăn no mặc ấm; giờ, bà con quê mình đã biết chuyển sang nhu cầu ăn ngon mặc đẹp. Chính điều này đã làm phong phú hơn nguồn hàng dự trữ của các ghe hàng.

Hình dáng ghe cũng khác, rộng hơn, sạch sẽ và thoáng mát hơn; và đặc biệt, ghe hàng không còn di chuyển bằng chèo tay nữa, tất cả đều dùng máy có gắn động cơ hỗ trợ hết.

Khi giao thông nông thôn đã được đầu tư và nâng cấp, thôn liền thôn, ấp liền ấp; thì việc buôn bán của các ghe hàng có phần chậm lại; vì chỉ cần có một sự chênh lệch giá nhất định nào đó, người tiêu dùng sẽ tự mình chạy xe đi mua hàng ở những nơi khác ngay, không nhất thiết phải mua hàng ở những ghe buôn bán nhỏ này. Đây chính là điểm khác biệt gần như lớn nhất khi tôi tự mình so sánh những chiếc ghe hàng từ 20-30 năm trước với những chiếc ghe hàng thời… @ hiện tại.

16-51-06_trongchinh_ghehngmiensongnuoc_04
Ảnh: Trọng Chính.

Tuy nhiên, nói đi thì cũng phải nói lại, trẻ con ở quê bây giờ so với bọn trẻ con ở quê của chúng tôi ngày trước, cũng là sự “chênh lệch” khá xa, chỉ nhìn qua góc độ ghe hàng này thôi, chưa kể tới những điều kiện khác tác động.

Ngày xưa, mỗi khi nghe tiếng rao văng vẳng của ghe hàng từ rất xa vọng lại, dù đang chơi trò gì, ở đâu, thể nào bọn tôi cũng ù chạy về xin mẹ mấy đồng lẻ 200; 500 để mua kẹo; mà không phải ngày nào cũng được mẹ “mở hầu bao” ít ỏi của mẹ ra để cho đâu… Cũng có nhiều khi bọn trẻ của bọn tôi ngày đó ngậm ngùi nuốt nước miếng nhìn theo nhịp chèo của người đờn ông đứng phía sau lái xuồng mà khoan thai khỏa sóng…

Trẻ con ở quê bây giờ làm gì biết cái cảm giác khát quà vặt đó, bởi bây giờ, chúng cũng không khác gì trẻ con ở thành thị, cái gì cũng có thể dễ dàng mua được ở bất kỳ đâu, không phải mỏi cổ đợi ghe hàng như bọn tôi ngày nhỏ…

Mãi hoài trong ký ức tôi là hình ảnh bữa xa xưa nọ, mẹ tôi gọi ghe hàng ghé lại mua đường mía để thắng nước màu. Mà mẹ tôi cũng chặt dạ thiệt luôn, năn nỉ mẹ cho xin 500 đồng mua bánh lỗ tai heo, mẹ tôi nhất quyết không cho, tôi buồn muốn rơi nước mắt.

Vậy mà trong cái thèm (không phải cái khó) cũng ló cái khôn: Tôi múc sẵn nước mưa đổ đầy cái chén có kẽ viền xanh phía gần trên miệng chén, khi mẹ tôi bỏ đường vào chảo và bắt đầu đốt củi cho đường mía tan dần ra, khi đường tan dậy lên màu vàng đều, thơm nức, tôi liền nhón gót chân lên cho cao gần bằng ông táo và lấy muỗng múc một muỗng đường đang sôi thật đầy ngâm liền vào chén nước mưa đã để sẵn… Chỉ vài phút sau, muỗng đường nguội và đặc cứng lại trong chén nước, thế là tôi đã có kẹo…

Những chiếc ghe hàng bồng bềnh trên sông nước nơi miền Tây quê tôi…, giờ vẫn đang còn hiện hữu. Lần về quê gần nhất vừa rồi, khi nghe tiếng rao hàng, tôi giật mình như chạm miền ký ức dày khao khát cũ… Và bây giờ, nếu không được mẹ cho tiền như hồi đó, tôi tin mình sẽ có cách làm cho muỗng đường trên chảo mẹ đang thắng nước màu ngon hơn, thơm hơn…

Cà Mau, tháng 11/2019

(Kiến thức gia đình số Tết Âm lịch)

Google tôn vinh ca trù Việt Nam

Google tôn vinh ca trù Việt Nam

Văn hóa 23/02/2020 - 08:47

Từ 0h sáng ngày 23/2, Google tôn vinh loại hình nghệ thuật ca trù qua biểu tượng Doodle trên trang chủ Google.com.vn.

Giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức quy mô cấp quốc gia

Giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức quy mô cấp quốc gia

Văn hóa 23/02/2020 - 08:01

BTC Giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng cho biết, Giỗ tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm Canh Tý 2020 sẽ được tổ chức quy mô cấp quốc gia.

Câu chuyện còn lại của một bà mẹ quê

Câu chuyện còn lại của một bà mẹ quê2

Văn hóa 22/02/2020 - 06:55

Cụ bà Trần Thị Sen, thân mẫu của nhà thơ Trần Đăng Khoa, đã tạ thế ngày 6/2/2020, hưởng thọ 102 tuổi.

'Cây tre thần' giữa mùa đại dịch

'Cây tre thần' giữa mùa đại dịch

Văn hóa 21/02/2020 - 13:21

Dù nỗi lo Covid-19 vẫn ám ảnh, nhưng nhà tạo mẫu Sĩ Hoàng vẫn từ Sài Gòn ra Hà Nội tham gia vở kịch “Cây tre thần”.

Giai điệu bổng trầm với Covid-19

Giai điệu bổng trầm với Covid-19

Văn hóa 20/02/2020 - 10:45

“Đánh giặc Corona. Đoàn kết toàn dân ta, đánh giặc Corona. Từ trẻ đến người già, đánh giặc Corona. Ngành y là xung kích, thề quyết thắng đại dịch...".

'Em và Trinh' trong những mối tình sương khói

'Em và Trinh' trong những mối tình sương khói

Văn hóa 20/02/2020 - 09:19

Dự án điện ảnh “Em và Trịnh” tổ chức tuyển chọn diễn viên trong không khí chuẩn bị kỷ niệm sinh nhật nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (29/2)

Fetival Huế 2020 lùi thời gian tổ chức

Fetival Huế 2020 lùi thời gian tổ chức

Văn hóa 19/02/2020 - 08:33

Ngày 18/2, Văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế cho biết, tỉnh này vừa có quyết định việc lùi thời gian tổ chức Festival Huế lần thứ 11.

Trùng tu hay xâm hại di tích? - [Bài 1] Thon thót trùng tu

Trùng tu hay xâm hại di tích? - [Bài 1] Thon thót trùng tu

Văn hóa 18/02/2020 - 08:26

Đối với các nhà nghiên cứu di sản văn hóa cổ truyền, mỗi khi được tin di tích nào được trùng tu thì vừa mừng lại vừa thon thót giật mình.

Valentine là ngày gì, nguồn gốc từ đâu?

Valentine là ngày gì, nguồn gốc từ đâu?

Văn hóa 14/02/2020 - 13:50

Ngày Valentine, còn gọi là Ngày lễ tình yêu hay là Ngày lễ tình nhân được đặt tên theo thánh Valentine.

Đặc sản vùng đất cổ Đường Lâm

Đặc sản vùng đất cổ Đường Lâm

Văn hóa 14/02/2020 - 10:35

Gà Mía là một giống gà quý đã từ bao đời truyền lại, đây là một chủng loại riêng, không giống với bất cứ loại gà nào.

Để lại cho đời một nguồn tài liệu quý

Để lại cho đời một nguồn tài liệu quý

Văn hóa 13/02/2020 - 09:23

Nhà văn - nhà báo Trần Thanh Phương vừa qua đời tại TP.HCM, hưởng thọ 80 tuổi. Di sản của ông là một thư viện thông tin quý hiếm!

Giới làm sách loay hoay với nCoV

Giới làm sách loay hoay với nCoV

Văn hóa 12/02/2020 - 09:25

Nhiều ấn phẩm chuẩn bị cho Hội sách TP.HCM dự kiến tổ chức vào tháng 3/2020 có nguy cơ ế ẩm!

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Vì sao không cần cách ly HLV Park Hang Seo?

Vì sao không cần cách ly HLV Park Hang Seo?

Tối 23/2, vị HLV trưởng đội tuyển bóng đá Việt Nam Park Hang Seo và vợ đã trở lại Việt Nam sau kỳ nghỉ tại Hàn Quốc.

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

Ban Chủ nhiệm Dự án bảo tồn và phát huy một số di sản văn hóa dân tộc công bố 15 món ẩm thực dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể.

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Chị Loan trước đây là một chủ nhân của vườn kiểng nổi tiếng về bộ sưu tập kiểng thú bằng hoa mẫu đơn, nay chị mở rộng kinh doanh thêm mặt hàng si rô kiểng.

Báo Nông Nghiệp