Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Ký ức đô thị bao nhiêu buồn vui?

Thứ Sáu 07/02/2020 , 09:09 (GMT+7)

Sau hai cuốn “Sài Gòn dòng sông tuổi thơ” và “Sài Gòn khâu lại mảnh thời gian”, nhà văn Lê Văn Nghĩa ở tuổi 67 tiếp tục ra mắt tập tạp bút “Sài Gòn chuyện xưa mà chưa cũ”.

Tạp bút do Nhà xuất bản Trẻ vừa ấn hành đầu xuân Canh Tý; hơn 400 trang sách là những ký ức vừa rộn ràng vừa xôn xao về đô thị nhộn nhịp nhất phương Nam.

Nhà văn Lê Văn Nghĩa sinh ra và lớn lên ở Chợ Lớn. Sau khi trở thành một tác giả chuyên viết trào phúng với bút danh Hai Cù Nèo, nhà văn Lê Văn Nghĩa chuyển sang viết thể loại văn chương ít chất hài hước hơn để ghi lại những kỷ niệm đời mình.

Chắt chiu năm tháng tuổi thơ, Lê Văn Nghĩa viết được 3 truyện dài “Mùa hè năm Petrus”, “Chú chiếu bóng, nhà ảo thuật, tay đánh bài và tụi con nít xóm nhỏ Sài Gòn năm ấy” và “Tụi lớp nhứt trường Bình Tây, cây viết máy và con chó nhỏ”. Cảm thấy vẫn chưa đủ để cảm tạ mảnh đất đã nuôi dưỡng mình, nhà văn Lê Văn Nghĩa viết thêm những tạp bút nhằm hé lộ những buồn vui với Sài Gòn.

Đầu tiên phải khẳng định, giá trị vượt trội của “Sài Gòn chuyện xưa mà chưa cũ” là tư liệu. Thế nhưng, ngoài tư cách một người sưu tầm cẩn trọng, nhà văn Lê Văn Nghĩa còn thể hiện đầy đủ phẩm chất một nhân chứng tha thiết yêu Sài Gòn.

Mỗi tạp bút của ông luôn cho thấy sự cộng hưởng giữa hai yếu tố ấy, nên dễ dàng thuyết phục được độc giả. Đọc “Rạp hát - những thiên đường tuổi nhỏ”, người ta ngỡ ngàng vì bây giờ Sài Gòn đang mất dần các địa chỉ văn hóa lừng lẫy một thời như Vĩnh Khánh, Nam Quang, Thủ Đô, Lệ Ngọc, Đại Đồng, Long Vân…

Đọc “Mua một giấc mơ”, người ta thích thú vì hiểu thêm về nghề bán vé số ở Sài Gòn từ ngày nghệ nhân Trần Văn Trạch còn hát “triệu phú đến nơi, chỉ mươi đồng thôi, mua lấy xe nhà, giàu sang mấy hồi”…

Đọc “Đi ngược về những cái tên”, người ta bồi hồi về những địa danh đang phai mờ theo tốc độ công nghiệp hóa, từ Xóm Lách, Xóm Cải, Xóm Chỉ, Xóm Củi đến Lò Siêu, Lò Gốm, Lò Lu, Lò Than…

Lối viết tạp bút sở trường của nhà văn Lê Văn Nghĩa là nhân sự kiện đang diễn ra mà khơi gợi lại những điều chìm khuất trong quá khứ. Ví dụ, khi có hầm vượt sông Sài Gòn thì “Nhớ lại một con phà” để kể chuyện đi lại của người dân Thủ Thiêm trước đây, khi thịt heo tăng giá vì dịch tả lợn châu Phí thì nhắc “Có thời kỳ thịt heo bị cấm bán” vào tháng 11/1961 tại Sài Gòn để ổn định thị trường vì… vùng nuôi heo cần phục hồi sau trận lũ lụt.

Vốn quen nghề báo, nhà văn Lê Văn Nghĩa có phương pháp sưu tầm tài liệu khá chỉnh chu và lớp lang. Cho nên, từ tài liệu riêng, ông triển khai thành đề tài hấp dẫn như “Phở trong văn chương và báo chí Sài Gòn”, “Quảng cáo - rao vặt trên báo Sài Gòn xưa”, “Giai phẩm xuân học trò” hoặc “Tuần báo Nhân Loại trong dòng văn học Sài Gòn”, “Thuở ban đầu của nhạc nước ngoài lời Việt”.

Mặt khác, nhà văn Lê Văn Nghĩa biết đối chiếu các nguồn tài liệu, để tài liệu báo chí và tài liệu văn học được tương tác và tôn vinh nhau. Chẳng hạn, để chứng minh “Sài Gòn từng có cao su”, ngoài việc đưa ra nghị định khuyến khích trồng cao su tại Sài Gòn của toàn quyền Đông Dương vào năm 1897, ông còn diễn giải cây cao su từng xuất hiện trong các tác phẩm viết về Sài Gòn của Nam Cao, Nguyễn Xuân Hoàng và Triệu Từ Truyền.

Nhà văn Lê Văn Nghĩa cảm thán: “Ngồi ngẫm lại, không lẽ không có cái gì ở Sài Gòn là không có? Rồi tự hỏi khơi khơi, không biết có người Sài Gòn nào buổi sáng, buổi chiều tập thể dục, hít thở, những người yêu nhau ngồi ngắm tầng cây xanh công viên Gia Định có biết rằng đây đã từng là một đồn điền cao su đầu tiên lớn nhất Việt Nam?”. 

Tuy nhiên, vẫn phải nhấn mạnh lần nữa, tạp bút của nhà văn Lê Văn Nghĩa chỉ thực sự phô diễn hết bản sắc khi giá trị tài liệu được kết hợp với giá trị nhân chứng. Tạp bút nào chỉ đơn thuần giá trị tài liệu thì khô khan (như “Về một bài thơ gây chấn động”), còn tạp bút nào chỉ đơn thuần giá trị nhân chứng thì lãng đãng (như “Cơn mưa trong đời”). Khép cuốn “Sài Gòn chuyện xưa mà chưa cũ”, độc giả chắc chắn vẫn bâng khuâng về vẻ đẹp năng động và hào hiệp của Sài Gòn khi cùng nhà văn Lê Văn Nghĩa hoài niệm “Hương gây mùi Tết” hoặc “Bữa cơm bình dân”.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Nhạc sĩ Phó Đức Phương giã biệt ‘trên đỉnh Phù Vân’ ở tuổi 77

Văn hóa 19/09/2020 - 14:35

Nhạc sĩ Phó Đức Phương - tác giả ca khúc “Trên đỉnh Phù Vân”, vừa qua đời lúc 12h18’ ngày 19/9 tại Hà Nội, hưởng thọ 77 tuổi.

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Nhà văn Đoàn Thạch Biền tình nhỏ làm sao quên sau 30 năm?

Văn hóa 19/09/2020 - 10:42

Nhà văn Đoàn Thạch Biền đi dọc các tỉnh tổ chức kỷ niệm 30 năm gắn bó với tập san Áo Trắng, đúng như tên tác phẩm “tình nhỏ làm sao quên” của ông.

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Game show truyền hình có đủ sức cầm cự hết dịch Covid-19?

Văn hóa 19/09/2020 - 07:10

Cục Thuế TP.HCM vừa công khai thông tin những doanh nghiệp nợ thuế, trong đó đáng chú ý là Công ty Điền Quân, có số thuế quá hạn phải nộp hơn 11 tỷ đồng.

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

‘Sài Gòn mùa thu xanh’ và một người phụ nữ trong gia tộc nổi tiếng

Văn hóa 18/09/2020 - 20:59

Hồi ký “Sài Gòn mùa thu xanh” kể về bà Lê Thu Hằng cả cuộc đời hy sinh cho chồng con có sự nghiệp nổi tiếng bậc nhất miền Nam.

Chiếc thìa nhôm một thuở

Chiếc thìa nhôm một thuở

Văn hóa 18/09/2020 - 07:10

Cả một chặng dài những cái thìa nhôm quen thuộc được cắm trong ống đũa buộc bên chạn bát, thế mà nhãng đi một thời gian và đến giờ mấy người còn nhớ?

Nhà báo Đinh Phong qua đời ở tuổi 83

Nhà báo Đinh Phong qua đời ở tuổi 83

Văn hóa 17/09/2020 - 19:03

Nhà báo Đinh Phong - cựu Chủ tịch Hội Nhà báo TPHCM- cựu Phó Chủ tịch Hội Nhà báo VN, vừa qua đời sáng 17/9 tại nhà riêng ở TPHCM, hưởng thọ 83 tuổi.

TPHCM chính thức có tên đường Lê Văn Duyệt

TPHCM chính thức có tên đường Lê Văn Duyệt

Văn hóa 16/09/2020 - 19:07

Ngày 16/9, nhân lễ giỗ lần thứ 188 của danh nhân Lê Văn Duyệt, chính quyền TPHCM chính thức gắn tên một con đường mang tên Lê Văn Duyệt tại quận Bình Thạnh.

Bình Định tổ chức Lễ tưởng niệm 228 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Trung

Bình Định tổ chức Lễ tưởng niệm 228 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Trung

Văn hóa 16/09/2020 - 15:00

Do ảnh hưởng dịch Covid-19, nên Lễ tưởng niệm 228 năm ngày mất của Hoàng đế Quang Trung năm nay được tổ chức ngắn gọn nhưng vẫn tôn nghiêm, thành kính.

Nhà văn Nguyễn Thanh Việt làm giám khảo giải thưởng Pulitzer

Nhà văn Nguyễn Thanh Việt làm giám khảo giải thưởng Pulitzer

Văn hóa 16/09/2020 - 08:36

Nhà văn Nguyễn Thanh Việt - một nhà văn Mỹ gốc Việt đã chính thức được mời vào Hội đồng giám khảo gồm 19 thành viên của giải thưởng Pulitzer nổi tiếng thế giới

Cục Điện ảnh tổ chức cuộc thi để bớt khan hiếm kịch bản

Cục Điện ảnh tổ chức cuộc thi để bớt khan hiếm kịch bản

Văn hóa 15/09/2020 - 19:30

Cục Điện ảnh vừa phát động cuộc thi “Sáng tác kịch bản phim truyện điện ảnh năm 2020” nhằm giải quyết bài toán thiếu hụt kịch bản nghệ thuật thứ bảy.

Cuộc chiến chống sách giả trên Lazada vẫn chưa có tiếng nói chung

Cuộc chiến chống sách giả trên Lazada vẫn chưa có tiếng nói chung

Văn hóa 15/09/2020 - 18:58

Công ty Trí Việt - First News liên tục tung ra hai động thái quyết liệt để chống sách giả bày bán công khai trên Lazada.

Vĩ nhân tác động đến đời sống như thế nào?

Vĩ nhân tác động đến đời sống như thế nào?

Văn hóa 14/09/2020 - 19:01

Cuốn sách “Trò chuyện với vĩ nhân” của Osho do NXB Văn Hóa - Văn Nghệ ấn hành, giúp công chúng hiểu hơn quan hệ giữa sự phi thường và sự bình thường.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Ngoại trưởng Hàn Quốc cảm ơn HLV Park Hang-seo về ‘đóng góp độc nhất’

Ngoại trưởng Hàn Quốc cảm ơn HLV Park Hang-seo về ‘đóng góp độc nhất’

Ngoại trưởng Kang Kyung-hwa gặp HLV Park Hang-seo tối 18/9, tại khách sạn JW Marriott, Hà Nội, và bày tỏ lời cảm ơn khi giúp quảng bá hình ảnh Hàn Quốc.

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Đậm đà đĩa bánh bột lọc

Trong kí ức của mỗi người, đều có một khoảng thời gian gợi cho mình bao nỗi nhớ riêng...

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.