Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Rừng gỗ quý Trường Sơn bị đốn hạ: [Bài I] Vào nơi rừng 'đổ'

Thứ Ba 12/05/2020 , 08:35 (GMT+7)

Những cánh rừng già của dãy Trường Sơn thuộc địa phận tỉnh Quảng Bình bị lâm tặc khai thác trái phép và hàng chục cây gỗ quý lớn bị đốn hạ.

Gốc cây lim lớn bị cưa hạ tại tiểu khu 300. Ảnh: TP.

Gốc cây lim lớn bị cưa hạ tại tiểu khu 300. Ảnh: TP.

Khi chủ rừng gần như “bất lực” trước tình trạng này thì Quảng Bình vẫn chưa tìm ra được giải pháp để bảo vệ nguồn gỗ quý…

Trong rừng, còn nhiều phách gỗ được xẻ vuông thành sắc cạnh dài ngoằng mà lâm rặc chưa kịp lấy đi nằm ngang dọc. Nhiều cây gỗ lớn bị đón hạ còn mới tươi, mùn cưa còn bốc lên mùi thơm ngai ngái của gỗ rừng…

Còn đâu gỗ quý?

Sáng sớm. Chúng tôi đã có mặt ở đường Hồ Chí Minh (nhánh Tây) và rẽ vào rừng theo con đường khai thác (đường phục vụ cho việc khai thác rừng trồng và trồng rừng keo mới) gần Trạm bảo vệ rừng (BVR) số 8 của Chi nhánh Lâm trường Trường Sơn thuộc Công ty TNHH MTV Lâm công nghiệp Long Đại (Công ty Long Đại).

Con đường ngoằn ngoèo hết lên dốc lại đổ dốc rồi băng qua ngầm nước xiết của con suối lớn. Dưới ngầm nước, đá đẫy bằng hai chiếc mũ cối úp lại nằm như xếp trận đồ.

Cứ như vậy, vượt qua bốn ngầm bê tông và tám ngầm đá thì chúng tôi đến được vùng rừng thuộc tiểu khu 300 (nằm trên địa bàn xã Trường Sơn (huyện Quảng Ninh). Hai bên mái núi, rừng đã bị phát trắng và cây keo lai đã được trồng lên.

Nếu tính từ Trạm BVR số 8 vào đến đây khoảng 15km đường chim bay. Đứng trên một đỉnh đồi, mắt thường thấy rõ dãy núi Năm Giàn và nơi đó là biên giới Việt - Lào. Tiểu khu này, có sự “giao thoa” giữa rừng già, rừng trồng đang được khai thác và rừng đang được trồng. Nghĩa là, bước ra khỏi bìa rừng trồng là vào đến ngõ rừng tự nhiên.

“Chính vì vậy mà việc giữ được rừng không bị phá là điều vô cùng khó khăn”,  anh Minh, một cán bộ BVR của Lâm trường Trường Sơn khó nhọc thốt lên.

Một cây gỗ hạ xuống còn nguyên trong rừng. Ảnh: TP.

Một cây gỗ hạ xuống còn nguyên trong rừng. Ảnh: TP.

Từ con đường khai thác, theo lối mòn nhỏ đi chừng hơn chục phút là đến được nơi rừng bị lâm tặc đốn hạ. Những cây gỗ lim, gõ, ráu, sến… bị lam tặc đốn hạ.

Nếu như quay một vòng tròn thì khu vực rừng bị khai thác nhiều nhất ở các địa danh rừng Phạ Thả, Xà Biên trong, Xà Biên ngoài… (thuộc lâm phần của Lâm trường Trường Sơn). Rừng ở đây được xác định trữ lượng giàu với nhiều loại gỗ quý có giá trị như lim, gõ, táu, sến… Rừng cổ thụ với cây gỗ có đường kính từ 0,5 đến 1m, cao trên chục mét.

Trước đây, xen giữa các khoảng rừng già là rừng kinh tế được trồng keo tràm. Đến nay, rừng kinh tế được khai thác theo chu kỳ. Việc kiểm soát lỏng lẻo đã để lâm tặc lợi dụng khai thác rừng trồng vào đốn hạ rừng tự nhiên. Từ những con đường phục vụ khai thác rừng trồng sẽ “đấu nối” với điểm khai thác bằng con đường nhỏ do lâm tặc đi lại nhiều lần mà thành lối. Ở bìa rừng, nếu để ý mới thấy được “rào chắn” bằng cành cây khô, nhưng phải thật để ý thì mới phát hiện ra.

Cành ngọn và bìa bắp của một cây gỗ gõ mới  bị khai thác. Ảnh: TP.

Cành ngọn và bìa bắp của một cây gỗ gõ mới  bị khai thác. Ảnh: TP.

Hồ Tâng (người dẫn đường, đã thay đổi họ tên) trèo lên con dốc nhỏ ngó nghiêng rồi bảo: Vô đây này, kiểu chi cũng có cây lớn bị đốn hạ”.

Theo con đường nhỏ phủ đầy lá khô, chúng tôi đi chưa đầy chục phút đã bắt gặp một gốc cây lớn bị đốn hạ bằng cưa xăng. Phần gốc còn lại chỉ cách mặt đất chừng hơn gang tay. Vết cắt mới, màu gỗ ở mặt cắt đỏ ối. Hồ Tâng nhìn gốc cây rồi bảo: “Đây chắc chắn là cây gỗ gõ rồi”.

Cả vạt rừng xung quanh toang hoác, nắng như xối trên đỉnh đầu. Do cây lớn, tán rậm nên khi bị đốn hạ xuống đã kéo theo hàng chục cây khác kiến cả vạt rừng loãng đi. Quanh trong khu vực cũng có ba cây gỗ lớn nữa bị đốn hạ.

“Mấy cây ni là gỗ lim”, Hồ Tâng nói. Tất cả gỗ đã được lấy đi chỉ còn lại cành ngọn và bìa bắp (phần vỏ bên ngoài).

Một điểm khai thác trái phép tại tiểu khu 300. Ảnh: TP.

Một điểm khai thác trái phép tại tiểu khu 300. Ảnh: TP.

Cắt chéo sườn núi, băng qua con khe nhỏ, chúng tôi tiếp cận một khoảnh rừng khác. Như theo một quy luật, cứ phát hiện thấy đường nhỏ, lá khô xếp ép sát do người đi lại nhiều lần là ở đó có cây gỗ bị đốn hạ. Có những cây gỗ được xẻ ra thành hộp có mặt gỗ khoảng 0,4m còn nằm dưới tán cây rừng.

Hồ Tâng bảo chỉ vài hôm nữa là người ta vào gùi đi hết. Hỏi, họ gùi (mang gỗ lên vai như bà con đeo gùi) đi miết vậy sao? Hồ Tâng lắc lắc đầu: "Không mô, họ chỉ gùi ra đến sườn dốc là lao xuống khe nước. Rồi họ nhờ nước để kéo ra. Hết khe lại gùi. Như rứa là họ đưa gỗ ra khỏi rừng”.

Theo Hồ Tâng, vùng này đồi núi bát úp có nhiều khe suối nên lâm tặc tận dụng để đưa gỗ ra mà không cần phải kêu đến trâu lĩa (trâu kéo gỗ).

Khai thác kiểu “cuốn chiếu”

Hò Tâng cho chúng tôi hay, bây giờ lâm tặc khôn hơn nhiều. Để tránh lực lượng chức năng kiểm tra phát hiện, họ thường khai thác ở vùng nào thì sau đó “dọn sạch” luôn dấu vết.

“Sau khi lấy gỗ ra, họ sẽ cắt bìa bắp thành đoạn ngắn, gom lại với mạt cưa, chất quanh gốc cây và đốt. Khi cán bộ đi kiểm tra thì khó phát hiện và chỉ quan sát thì xem đó là gốc cây đã khai thác trước đây nhiều năm chứ không phải dấu vết mới”, Hồ Tâng bảo vậy, đầy kinh nghiệm.

Điều này cũng đã giải thích được vì sao nhiều gốc cây đã bị đốt cháy. Thậm chí, đoạn ngọn bỏ lại cũng bị đốt cháy ở phần cưa để không còn thấy dấu vết cưa tác động vào mà chỉ là vết cháy nham nhở...

Bìa bắp cây gỗ gõ bị cắt ngắn để đốt. Ảnh: TP.

Bìa bắp cây gỗ gõ bị cắt ngắn để đốt. Ảnh: TP.

Thậm chí, khi khai thác xong một điểm nào đó, lâm tặc xới xáo lá khô trên đường để tạo dấu hiệu bình thường.

Nhiều khi, con đường đang đi thì bị mất dấu bởi có mấy cành cây khô “vô tình” chắn ngang. Mỗi lần như vậy, chúng tôi phải “xẻ” rừng đi tìm quanh một hồi lâu mới phát hiện ra gốc cây bị đốn hạ.

Điều lạ là dù chúng tôi đã băng qua nhiều khoảng rừng rộng nhưng chưa hề bắt gặp lán trại của lâm tặc để trú qua đêm. Hồ Tâng cho biết, bây giờ, các “đầu nậu” khôn lắm, họ kêu “thợ rừng” là những người có kinh nghiệm trong việc hạ, xẻ gỗ ở vùng Bố Trạch đi làm.

Khi hạ cây gỗ xuống, lập tức có người cắt thành khúc, có người xẻ khúc gỗ lớn ra thành phiến và nhanh chóng đưa gỗ đi. Vì vậy, lâm tặc không ngủ lại đêm trong rừng. “Lán tạm chỉ của những người khai thác gỗ rừng trồng thôi”, Hồ Tâng nói chắc nịch.

Một gốc cây lim bị lâm tặc khai thác trái phép và đốt cháy để xóa dấu vết. Ảnh: TP.

Một gốc cây lim bị lâm tặc khai thác trái phép và đốt cháy để xóa dấu vết. Ảnh: TP.

Ở một khoảnh rừng khác, cách gốc cây bị cưa hạ không xa là mấy, tấm gỗ phách còn mới. Hồ Tâng cúi xuống dùng hai tay nâng đầu một phách gỗ rồi lắc đầ: “Nặng lắm”. Rồi Hồ Tâng cứ như bần thần người: “Thấy gỗ rừng bị hạ nhiều xót bụng lắm, mà rừng thì rộng, cán bộ bảo vệ không làm sao đi hết được đâu”.

Điểm cuối của chuyến đi là nơi một khoảng rừng quang. Một cây gỗ lim có đường kính gốc gần một mét đã bị đốn ngang. Phần thân cây tròn đều, thẳng tắp nằm vắt ngược lên đỉnh dốc. Cây này bị lâm tặc cắt hạ nhưng chưa xẻ ra thành gỗ hộp. Cây gỗ lim này cũng thuộc hạng cổ thụ ở vùng rừng này.

Gỗ đã được xẻ thành phách lớn còn lại trong rừng. Ảnh: TP.

Gỗ đã được xẻ thành phách lớn còn lại trong rừng. Ảnh: TP.

Tại một số điểm cây rừng bị khai thác, chúng tôi cũng bắt gặp một số gốc, ngọn cây được đánh số ký hiệu. Những cây này đã được cán bộ bảo vệ của lâm trường kiểm tra rừng phát hiện ra và lập biên bản...

Dù có kiểm tra, có đánh dấu, rừng cổ thụ ở Trường Sơn vẫn đang bị khai thác trái phép ở nhiều nơi, nhiều địa điểm khác nhau. Nghe chúng tôi bàn luận về chuyện này, Hồ Tâng cất giọng buồn buồn: “Rừng cả vùng rộng lớn ri, đi chỗ mô e cũng thấy cây gỗ quý bị đốn hạ thôi. Xót lắm thôi”.

Biến đá thành nhạc cụ

Biến đá thành nhạc cụ

Phóng sự 30/05/2020 - 09:10

Ông không biết về âm nhạc, cũng chẳng được học nhạc, làm nhạc cụ một ngày nào. Thế nhưng, đôi bàn tay tài hoa của ông đã giúp đá lên tiếng hát.

Những cánh đồng rau Mê Linh bạc trắng vì thuốc sâu 'Tàu'

Những cánh đồng rau Mê Linh bạc trắng vì thuốc sâu 'Tàu'

Phóng sự 29/05/2020 - 09:45

Sâu Tàu là cách mà dân gọi tắt loại thuốc lậu của Trung Quốc. Lúc mới phun, chúng cho hiệu quả không ngờ mà giờ thì đánh hôm qua, nay sâu vẫn còn lúc nhúc...

Tàn giấc mơ hoa

Tàn giấc mơ hoa

Phóng sự 28/05/2020 - 08:56

Anh Quân người xóm Đường (xã Mê Linh, huyện Mê Linh, TP Hà Nội) cầm sợi dây giật mạnh một cái, tiếng động cơ của chiếc máy bơm công suất cao vang lên giòn giã.

Trong 'lốc xoáy' dần lệ thuộc vào thuốc độc

Trong 'lốc xoáy' dần lệ thuộc vào thuốc độc

Phóng sự 27/05/2020 - 08:41

Nhân viên của một công ty bảo hiểm nhân thọ nói với tôi rằng đừng nhìn vào vẻ hào nhoáng bên ngoài của Lục Ngạn với nhiều nhà gác mà tưởng dân nơi đây giàu.

Thuốc lậu rao bán trên facebook, tràn ra đồng ruộng

Thuốc lậu rao bán trên facebook, tràn ra đồng ruộng1

Phóng sự 26/05/2020 - 08:20

Thuốc BVTV lậu Trung Quốc, trong đó nhiều hoạt chất độc bị cấm, vẫn tràn vào Việt Nam, rao bán cả công khai lẫn lén lút khiến nông dân dần bị lệ thuộc.

Nhọc nhằn bên nông trường  'vàng trắng'

Nhọc nhằn bên nông trường  'vàng trắng'

Phóng sự 25/05/2020 - 14:42

Nhiều người chẳng thể ngờ rằng, có một ngày, họ sống và làm việc ngay bên nông trường "vàng trắng" cao su mà lại đầy ắp lo toan và nhọc nhằn đến thế...

Bí thư đưa mùa vàng về cho dân bản

Bí thư đưa mùa vàng về cho dân bản

Phóng sự 21/05/2020 - 09:10

Hơn 5 ha lúa nếp than được canh tác trên miền tây huyện Lệ Thủy (Quảng Bình) đã mang lại hy vọng lớn cho bà con dân tộc Vân Kiều…

Anh em 'thuyền trưởng Hoàng Sa'

Anh em 'thuyền trưởng Hoàng Sa'1

Phóng sự 20/05/2020 - 09:10

Mỗi lần con tàu QNg 90617 TS tiến ra Hoàng Sa đánh cá, bạn chài xem 2 anh em ngư dân Trần Hồng Thọ và Trần Hồng Thiên như thuyền trưởng và thuyền phó.

Chặt 'vòi bạch tuộc' thuốc nổ

Chặt 'vòi bạch tuộc' thuốc nổ

Phóng sự 14/05/2020 - 08:08

Bộ độ Biên phòng Quảng Ngãi vừa tổ chức phá bắt một loạt các đối tượng liên quan đến việc mua bán và vận chuyển thuốc nổ.

Rau rừng ra phố

Rau rừng ra phố

Phóng sự 13/05/2020 - 13:17

Lá nhíp là loại rau rừng gắn với đồng bào S’Tiêng Bình Phước. Từ sản vật tự nhiên, lá nhíp giờ đã trở thành cây trồng chủ lực xóa nghèo của bà con nơi đây.

Rừng gỗ quý Trường Sơn bị đốn hạ: [Bài II] Khai thác trái phép nhiều nơi

Rừng gỗ quý Trường Sơn bị đốn hạ: [Bài II] Khai thác trái phép nhiều nơi

Phóng sự 13/05/2020 - 08:50

Tùy theo ở đó có nhiều hay ít cây gỗ giá trị cao (lim, gõ, sến táu…) mà mức độ xâm hại ít hay nhiều.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Thái Nguyên có tân Bí thư Tỉnh ủy

Thái Nguyên có tân Bí thư Tỉnh ủy

Bà Nguyễn Thanh Hải - Trưởng ban Dân nguyện Quốc hội vừa được Bộ Chính trị phân công giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên.

Chưa đủ điều kiện, không liều lĩnh tái đàn lợn

Chưa đủ điều kiện, không liều lĩnh tái đàn lợn

Quảng Nam có quy mô chăn nuôi nông hộ chiếm tỷ lệ lớn nên để đảm bảo an toàn sinh học rất khó khăn. Do đó, việc tái đàn cần phải đặc biệt cẩn trọng.