Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

Thấy gì quanh vụ kiện bản quyền 'Thần đồng Đất Việt'

Thứ Ba 22/01/2019 , 08:38 (GMT+7)

Dự kiến, ngày 24/1, Tòa án nhân dân Quận 1 – TP.HCM xét xử vụ kiện bản quyền bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt”, sau khi phải hoãn phiên tòa ngày 28/12/2018 vì bị đơn xin vắng mặt.

Đây là phiên tòa liên quan đến bản quyền có thời gian tranh chấp kéo dài lâu nhất từ trước đến nay. Vụ kiện giữa họa sĩ Lê Linh và công ty Phan Thị phát sinh từ tháng 4/2007 mà dây dưa tận bây giờ, ít nhiều cho thấy vấn đề bản quyền ở nước ta chưa được nhìn nhận thấu đáo.

Bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt” tranh chấp bản quyền suốt 12 năm qua

“Thần đồng đất Việt“ là một bộ truyện thành công nhất trong ngành xuất bản truyện tranh Việt Nam. Tập đầu tiên ra mắt vào năm 2002, liên tục 17 năm qua, các ấn phẩm của bộ truyện này rất được giới hâm mộ chào đón. Tuy chưa thể ngang vai phải lứa với những bộ tranh truyện nổi tiếng của Nhật Bản như “Doremon” hoặc “Conan” nhưng nhiều bậc phụ huynh rất yên tâm khi chọn mua “Thần đồng Đất Việt” làm quà tặng cho con em.

Thế nhưng, những người thực hiện bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt” đã xảy ra mâu thuẫn. Tháng 4/2007, họa sĩ Lê Linh gửi đơn kiện Công ty Phan Thị, yêu cầu Công ty Phan Thị công nhận ông là tác giả duy nhất với các hình vẽ các nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo trong bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt” từ tập 1-78, không phải là đồng tác giả với bà Phan Thị Mỹ Hạnh như trong hồ sơ đăng ký bản quyền mà phía Công ty Phan Thị đưa ra.

Họa sĩ Lê Linh cũng yêu cầu Công ty Phan Thị không được làm các biến thể của các nhân vật từ các tập tiếp theo, vì làm biến dạng tác phẩm nguyên gốc của ông, xâm phạm quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm. Lê Linh cũng yêu cầu cầu Công ty Phan Thị phải xin lỗi ông trên các phương tiện truyền thông đại chúng.

Các nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo là linh hồn để dẫn dắt những câu chuyện hài hước về văn hóa và lịch sử trong bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt”. Nếu không có các nhân vật ấy, thì bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt” không thể chuyển tải những thông điệp gần gũi và yêu thương cho độc giả nhí.

Bị đơn là bà Phan Thị Mỹ Hạnh trình bày, thì họa sĩ Lê Linh không phải là tác giả bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt”. Bởi lẽ, khi đến làm việc cho Công ty Phan Thị, thì hoạ sĩ Lê Linh không có những tác phẩm này. Cụ thể hơn, bà Phan Thị Mỹ Hạnh đã hình dung ra các nhân vật trong bộ truyện tranh “Thần đồng Đất Việt” và thuê ông Linh vẽ theo đúng quan niệm thẩm mỹ của bà.

Đại diện Phan Thị cho biết trước đây ông Lê Linh là nhân viên làm theo hợp đồng chính thức của Công ty Phan Thị, nhận lương hàng tháng để vẽ ra hình tượng các nhân vật. Ngoài lương hàng tháng, khi ấn bản các tập truyện Thần đồng đất Việt ra thị trường, ông Lê Linh còn được nhận thêm tiền nhuận bút. Cho đến khi rời khỏi Công ty Phan Thị, ông Lê Linh đã nhận tiền nhuận bút là 3 tỷ 90 triệu đồng. Vào lúc đó, đây thật sự là một số tiền rất lớn.

Về lý do hai phía từng là đối tác ăn ý phải lâm vào cảnh "vô phúc đáo tụng đình", Công ty Phan Thị nói: “Ông Lê Linh khởi kiện không phải như lý do ông ấy lan truyền là tác giả duy nhất. Nguyên nhân sâu xa bởi ông ta yêu cầu Công ty Phan Thị trả cực kỳ nhiều tiền mà công ty không đáp ứng được… Thấy “Thần đồng đất Việt” bán chạy, thông qua luật sư của mình, ông Lê Linh yêu cầu Công ty Phan Thị trả thêm cho ông ta 10% trên giá bìa từng tập “Thần đồng đất Việt”. Hơn thế nữa, ông Linh còn yêu cầu chia 30% trị giá của tất cả các hợp đồng khai thác truyện “Thần đồng đất Việt” nào mà Công ty Phan Thị ký với các đối tác khác”.

Dư luận vẫn chia thành hai phe ủng hộ cho nguyên đơn và bị đơn. Những người làm sách thì cho rằng thái độ của họa sĩ Lê Linh không đàng hoàng trong quan hệ làm ăn. Tuy nhiên, giới sáng tác lại nghiêng về họa sĩ Lê Linh. Trong một văn bản do ông Huỳnh Văn Mười- Chủ tịch Hội Mỹ thuật TPHCM ký, đã bày tỏ quan niệm về quyền tác giả duy nhất phải thuộc về họa sĩ Lê Linh: “Nếu bảo là người không hề biết vẽ, không hề biết quy luật tạo hình, biết quy luật thẩm mỹ, không hề biết thế nào là tư duy thị giác ngôn ngữ truyền thông thị giác mà có ý nghĩ (chỉ hình dung) là có quyền sở hữu nghệ thuật thị giác thì quả là phản khoa học. Bởi lẽ, đối với giới nghệ sĩ, khi đã có ý tưởng (qua quá trình động não) thì chưa chắc đã hình tượng hóa được nếu không có tài năng. Có khi vẽ mãi không được. Bởi có khi đó là “ý tưởng không khả thi” về ngôn ngữ thị giác.

Do đó, bắt buộc phải thay đổi cách suy nghĩ quan niệm tạo hình mới có thể làm hiển thị ý tưởng trừu tượng thành hình tượng thị giác. Từ hai ý trên, chúng tôi nhận thấy rằng, lập luận của bà Hạnh không có cơ sở khoa học về nghệ thuật thị giác”.

Vụ kiện bản quyền kéo dài 12 năm của bộ tranh truyện “Thần đồng Đất Việt” chủ yếu do sự mơ hồ về ý tưởng sáng tạo. Lẽ ra, người đưa ý tưởng nhân vật và người vẽ hình ảnh nhân vật phải được thỏa thuận sòng phẳng ngay từ khi khởi động dự án “Thần đồng Đất Việt”.

Trùng tu hay xâm hại di tích? - [Bài 1] Thon thót trùng tu

Trùng tu hay xâm hại di tích? - [Bài 1] Thon thót trùng tu

Văn hóa 18/02/2020 - 08:26

Đối với các nhà nghiên cứu di sản văn hóa cổ truyền, mỗi khi được tin di tích nào được trùng tu thì vừa mừng lại vừa thon thót giật mình.

Valentine là ngày gì, nguồn gốc từ đâu?

Valentine là ngày gì, nguồn gốc từ đâu?

Văn hóa 14/02/2020 - 13:50

Ngày Valentine, còn gọi là Ngày lễ tình yêu hay là Ngày lễ tình nhân được đặt tên theo thánh Valentine.

Đặc sản vùng đất cổ Đường Lâm

Đặc sản vùng đất cổ Đường Lâm

Văn hóa 14/02/2020 - 10:35

Gà Mía là một giống gà quý đã từ bao đời truyền lại, đây là một chủng loại riêng, không giống với bất cứ loại gà nào.

Để lại cho đời một nguồn tài liệu quý

Để lại cho đời một nguồn tài liệu quý

Văn hóa 13/02/2020 - 09:23

Nhà văn - nhà báo Trần Thanh Phương vừa qua đời tại TP.HCM, hưởng thọ 80 tuổi. Di sản của ông là một thư viện thông tin quý hiếm!

Giới làm sách loay hoay với nCoV

Giới làm sách loay hoay với nCoV

Văn hóa 12/02/2020 - 09:25

Nhiều ấn phẩm chuẩn bị cho Hội sách TP.HCM dự kiến tổ chức vào tháng 3/2020 có nguy cơ ế ẩm!

Lễ hội, tín ngưỡng là câu chuyện văn hóa, không phải xin xỏ, trục lợi

Lễ hội, tín ngưỡng là câu chuyện văn hóa, không phải xin xỏ, trục lợi

Văn hóa 11/02/2020 - 16:30

"Những hiện tượng xảy ra trong lễ hội chính là chỉ dấu cho những vấn đề của xã hội hiện nay".

Giới thiệu tiểu thuyết Việt Nam tại Hội sách quốc tế Cuba

Giới thiệu tiểu thuyết Việt Nam tại Hội sách quốc tế Cuba

Văn hóa 11/02/2020 - 09:37

Trong khuôn khổ Hội sách Quốc tế La Habana 2020, với tư cách khách mời của nước chủ nhà Cuba, đoàn Việt Nam đã có buổi giới thiệu cuốn sách “Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75”.

Hoa hậu Khánh Vân: Tôi có sự mạnh mẽ, bản lĩnh của người đàn ông

Hoa hậu Khánh Vân: Tôi có sự mạnh mẽ, bản lĩnh của người đàn ông

Văn hóa 08/02/2020 - 14:10

Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019 Nguyễn Trần Khánh Vân cho biết cô có được sự bản lĩnh, tự tin là nhờ công uốn nắn, dạy dỗ của ba.

Ông bầu Phước Sang sau vỡ nợ 'làm gì để nhiều tiền'?

Ông bầu Phước Sang sau vỡ nợ 'làm gì để nhiều tiền'?

Văn hóa 08/02/2020 - 13:15

Dù có lịch chiếu muộn màng nhất trên thị trường phim Tết Canh Tý 2020 vừa qua, nhưng bộ phim “Tiền nhiều để làm gì?” lại gây chú ý cho công chúng vì đánh dấu sự trở lại của ông bầu Phước Sang sau 6 năm vỡ nợ.

Lòng Chế Lan Viên 'từ độ ai qua'?

Lòng Chế Lan Viên 'từ độ ai qua'?

Văn hóa 08/02/2020 - 07:10

Năm 2020, người yêu thơ không thể không nhớ kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chế Lan Viên (1920-1989).

Không tổ chức phát ấn đền Trần, đóng cửa đền từ 22 giờ ngày 7/2

Không tổ chức phát ấn đền Trần, đóng cửa đền từ 22 giờ ngày 7/2

Văn hóa 07/02/2020 - 19:32

BTC Lễ hội đền Trần xuân Canh Tý 2020 cho biết, năm nay Nam Định không tổ chức phát ấn.

Bình Định: Dừng các hoạt động văn hóa, thể thao đông người tham gia

Bình Định: Dừng các hoạt động văn hóa, thể thao đông người tham gia

Văn hóa 07/02/2020 - 09:50

Động thái trên được tỉnh đưa ra trong nỗ lực phòng chống dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do nCoV gây ra.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Đội tuyển nữ mất trung vệ số một trước thềm play-off

Đội tuyển nữ mất trung vệ số một trước thềm play-off

Trung vệ Chương Thị Kiều vẫn chưa hoàn toàn bình phục chấn thương và bỏ ngỏ khả năng ra sân đá play-off với nữ Australia.

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

15 món ăn dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể

Ban Chủ nhiệm Dự án bảo tồn và phát huy một số di sản văn hóa dân tộc công bố 15 món ẩm thực dân tộc đặc trưng vùng hồ Ba Bể.

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Kiểng tết độc, lạ hút hàng

Chị Loan trước đây là một chủ nhân của vườn kiểng nổi tiếng về bộ sưu tập kiểng thú bằng hoa mẫu đơn, nay chị mở rộng kinh doanh thêm mặt hàng si rô kiểng.

Báo Nông Nghiệp