Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Thủy điện - Những quả 'bom nước' treo trên núi cao

Thứ Năm 26/07/2018 , 13:15 (GMT+7)

Không phải đến bây giờ khi thủy điện XePian - XeNamnoy nằm ở hai tỉnh Champask và Attapeu của Lào bị vỡ, người ta mới ngộ ra rằng: Thủy điện đang là mối hiểm họa khủng khiếp cho con người. 

Tỉnh miền núi Yên Bái hiện có 53 nhà máy thủy điện đã phát điện, đang xây dựng và khảo sát. Những hồ chứa của các nhà máy thủy điện nằm trên các sườn núi cao từ 600 - 700m, chẳng khác gì những quả “bom nước” khổng lồ chờ chực nổ mỗi khi mùa mưa bão về…
 

Vây hãm cánh đồng và sự sống người dân

Theo thống kê của Sở Công thương Yên Bái, tất cả các dòng sông, suối của tỉnh Yên Bái có nguồn năng lượng đều được khảo sát và xây dựng các nhà máy thủy điện. Tỉnh Yên Bái hiện có 53 dự án thủy điện, trong đó có 18 nhà máy đã phát điện, 7 nhà máy đang thi công, đến quý III/2018 một số nhà máy hoàn thành, một số nhà máy hết năm 2019 sẽ phát điện; 12 dự án thủy điện đang chuẩn bị khởi công; 16 dự án đã cấp thỏa thuận khảo sát sẽ được các chủ dự án triển khai trong vài năm tới.

17-39-47_m1
Thủy điện Mường Kim xây dựng trên dòng Nậm Kim huyện Mù Cang Chải

Một hệ thống thủy điện dày đặc trên các dòng sông, dòng suối không chỉ phá vỡ môi sinh, môi trường và dòng chảy tự nhiên mà còn đang vây hãm các cánh đồng và đe dọa cuộc sống người dân sống dọc các con sông, con suối có các nhà máy thủy điện.

Cánh đồng Mường Lò lớn thứ hai vùng Tây Bắc, với diện tích gần 3.000ha trong đó có hơn 2.000ha ruộng nước, được các dòng suối Thia, Nậm Đông, suối Xuân, Bản Hát, Bản Lừu, Nậm Mười, Nậm Mìn… bồi đắp từ triệu triệu năm trước. Từ lâu, cánh đồng Mường Lò nổi tiếng là vùng gạo trắng nước trong, nơi quần tụ của các dân tộc Thái, Mường, Kinh, Tày… từ mấy trăm năm nay. Cánh đồng Mường Lò còn là một vùng văn hóa Thái đặc sắc, mà tiêu biểu là 6 điệu xòe cổ và Hạn Khuống đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể.

Kể từ khi các nhà máy thủy điện Noong Phai, Nậm Đông, Xà Hồ, Nậm Tục… tiến hành xây dựng trên dòng suối Thia và Nậm Đông thì cánh đồng Mường Lò bị đe dọa nghiêm trọng.

17-39-47_m2
Nhà máy thủy điện Khao Mang Thượng trước giờ tích nước

Trận lũ lịch sử ngày 11/10/2017 khởi nguồn từ huyện Trạm Tấu nơi có những nhà máy thủy điện Hát Lừu, Nậm Tục, Nậm Đông III, Nậm Đông IV… đồng loạt xả lũ đã phá tan tành cánh đồng bản Hát, xã Hát Lừu huyện Trạm Tấu với diện tích gần 50ha, cánh đồng Mường Lò gần 100ha bị lũ cuốn bay và vùi lấp, cầu Thia bị sập, hàng chục ngôi nhà của người dân sống cạnh các con suối bị cuốn trôi, sập đổ. Mặc dù các hồ chứa của các nhà máy thủy điện này không có chức năng điều tiết lũ, nhưng việc xả lũ đồng loạt do sợ vỡ đập là hiện tượng lũ chồng lũ gây ra hiểm họa khôn lường cho người dân.

17-39-47_m6
Cánh đồng bản Hát bị tàn phá sau lũ

Vụ xuân 2018, thủy điện Noong Phai do không duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định 1,25 m3/s, dẫn tới thiếu nước cục bộ, nhất là thời gian người dân lấy nước cày, cấy. Nhà máy chỉ phát điện 5 giờ/ngày trong thời gian cao điểm, dẫn tới diện tích thiếu nước 50ha, trong đó có 4ha thuộc xã Nghĩa Lợi, TX Nghĩa Lộ phải chuyển đổi sang trồng hoa màu.

17-39-47_m4
Thủy điện Noong Phai xây dựng trên dòng suối Thia


Sông, suối bị sa mạc hóa do thủy điện

Tỉnh Yên Bái có 3 con suối lớn cung cấp nguồn điện năng dồi dào, đó là suối Thia có 9 bậc thang thủy điện ở dòng chính và các chi lưu. Vào mùa khô các nhà máy đồng loạt tích nước để phát điện vào giờ cao điểm để bán với giá điện cao hơn giờ bình thường, dòng Thia trở thành dòng suối chết. Người ta không cần xắn quần có thể lội qua được, nhiều bãi cát trở thành sân bóng đá của trẻ chăn trâu, hệ thủy sinh trên dòng suối này đã bị tiêu diệt.

17-39-47_m7
Suối Thia đang bị sa mạc hóa vì thủy điện

Thủy điện Nậm Tục trên chi lưu của suối Thia đặt ở xã Phúc Sơn, mùa khô người dân xã Sơn A (Văn Chấn), Nghĩa Phúc (TX Nghĩa Lộ) nhiều năm phải vác dao, gậy gộc lên yêu cầu nhà máy thủy điện xả nước, họ phải đứng canh nhiều giờ để lấy nước vào đồng ruộng cho cày cấy.

Trên suối Nậm Kim ở huyện Mù Cang Chải có 6 nhà máy thủy điện đã phát điện và đang xây dựng. Vào mùa khô dòng suối Nậm Kim đã bị sa mạc hóa vì không có nước, đá trơ tận đáy, mùa lũ đồng loạt xả nước khiến cánh đồng xã Mường Kim (huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu) bị tàn phá nặng nề.

17-39-47_m3
Dòng suối Nậm Kim huyện Mù Cang Chải cạn khô

Dòng suối ngòi Hút hiện có 5 nhà máy thủy điện đã xây dựng và đang xây dựng, khảo sát, trong đó có 3 nhà máy đã phát điện. Xã Phong Dụ Thượng huyện Văn Yên có tới hai nhà máy thủy điện là Ngòi Hút I và Ngòi Hút 2A thì dòng suối tan hoang là không thể bàn cãi.

Báo Nông nghiệp Việt Nam đã đăng tải bài viết “Thủ phạm giấu mặt gây hạn hán và lũ quét?”, chỉ rõ các nhà thủy điện là thủ phạm giấu mặt gây ra hạn hán và lũ lụt cho người dân Yên Bái. Một điều tệ hại nữa là hàng triệu khối đất đá do các nhà máy thủy điện đào đắp, san ủi mặt đường đều đổ xuống suối, gây bồi lắng, nâng cao lòng suối lên. Khi lũ về, nước dâng cao tàn phá ruộng đồng và hàng trăm ngôi nhà của người dân sống dọc bờ suối và các công trình thủy lợi, đường sá, cầu cống.

Với hàng ngàn quả “bom nước” của các nhà máy thủy điện treo trên các sườn núi ở khắp các tỉnh miền núi phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên sẽ "nổ" bất cứ lúc nào khi mùa mưa tới sẽ là thảm họa khôn lường không chỉ cho người dân miền núi mà người dân thành phố và đồng bằng sẽ phải gánh chịu.

Bayer và các đối tác hỗ trợ nông dân ứng phó hạn mặn và dịch Covid-19

Bayer và các đối tác hỗ trợ nông dân ứng phó hạn mặn và dịch Covid-19

Khoa học - Công nghệ 25/09/2020 - 08:18

Người nông dân khu vực đồng bằng Sông Cửu Long và Đông Nam Bộ đang đối mặt với khủng hoảng kép, đó là tình trạng hạn mặn ngày một nghiêm trọng và đại dịch Covid-19.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam hợp tác về khoa học công nghệ với Quảng Ninh

Học viện Nông nghiệp Việt Nam hợp tác về khoa học công nghệ với Quảng Ninh

Khoa học - Công nghệ 22/09/2020 - 19:17

Ngày 21/9, Sở Khoa học công nghệ Quảng Ninh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Đại học Xây dựng đã có buổi làm việc về hợp tác hoạt động khoa học công nghệ.

Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y - Định hướng phát triển bền vững

Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y - Định hướng phát triển bền vững

Khoa học - Công nghệ 22/09/2020 - 07:36

Ngày 25/9 tới đây, tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam sẽ diễn ra Hội thảo “Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y, định hướng phát triển bền vững”.

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn ở mức thấp

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn ở mức thấp

Khoa học - Công nghệ 18/09/2020 - 07:29

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn đang ở mức thấp trong tháng 9/2020. Đó là thông tin và dự báo từ Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam.

Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê bền vững VnSAT

Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê bền vững VnSAT

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 16:35

Bộ NN-PTNT tổ chức hội nghị Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê Dự án Chuyển đổi Nông nghiệp bền vững VnSAT tại các tỉnh Tây Nguyên, ngày 16/9, tại Gia Lai.

Đầu tư nguồn vốn phải hiệu quả mang lại giá trị cho ngành cà phê

Đầu tư nguồn vốn phải hiệu quả mang lại giá trị cho ngành cà phê

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 16:33

Đây là chỉ đạo của Thứ trưởng Lê Quốc Doanh tại hội nghị Giao ban thúc đẩy tiến độ thực hiện Dự án VnSAT - hợp phần cà phê của 5 tỉnh Tây Nguyên.

Sửa gen tạo giống 'siêu bố'

Sửa gen tạo giống 'siêu bố'

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 06:01

Đây là công nghệ mà các nhà khoa học đang hướng đến vừa nâng cao chất lượng di truyền ở vật nuôi vừa đảm bảo nhu cầu lương thực.

Công nghệ sinh học thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển vượt bậc

Công nghệ sinh học thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển vượt bậc

Khoa học - Công nghệ 10/09/2020 - 07:30

Nhờ thành quả từ chương trình nghiên cứu trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học, ngành lâm nghiệp những năm qua có sự phát triển vượt bậc.

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh đạt năng suất cao

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh đạt năng suất cao

Khoa học - Công nghệ 08/09/2020 - 08:00

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh ở Quảng Nam không những phát triển tốt và sạch sâu bệnh mà còn cho năng suất cao hơn phương pháp canh tác truyền thống.

Hậu Giang: Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc nông sản

Hậu Giang: Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc nông sản

Khoa học - Công nghệ 04/09/2020 - 10:24

Trung tâm Khuyến nông Hậu Giang đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất sản phẩm sạch, dễ dàng truy xuất nguồn gốc nông sản.

Tưới tiết kiệm xoài bằng công nghệ mini pan

Tưới tiết kiệm xoài bằng công nghệ mini pan

Khoa học - Công nghệ 31/08/2020 - 10:36

Từ khi được chuyển giao phương pháp tưới tiết kiệm bằng mini pan, “thủ phủ” xoài cát Hòa Lộc ở Bình Định không còn lo lắng về nước tưới.

Nam Định xây dựng gần 20 km đê kiểu mẫu

Nam Định xây dựng gần 20 km đê kiểu mẫu

Khoa học - Công nghệ 29/08/2020 - 07:30

Nam Định đăng ký xây dựng 17 đoạn đê kiểu mẫu với tổng chiều dài 19,974 km tại 8 huyện, thành phố.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện giúp nâng cao năng suất vật nuôi vừa được Wisium Việt Nam giới thiệu vào ngày 21/9 tại TP Hồ Chí Minh.

Giống lúa Nếp Hương trĩu hạt trên cánh đồng Hải Dương

Giống lúa Nếp Hương trĩu hạt trên cánh đồng Hải Dương

Giống lúa Nếp Hương có nhiều ưu điểm nổi bật được những người nông dân ở Hải Dương đánh giá là phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.