Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Thủy điện - Những quả 'bom nước' treo trên núi cao

Thứ Năm 26/07/2018 , 13:15 (GMT+7)

Không phải đến bây giờ khi thủy điện XePian - XeNamnoy nằm ở hai tỉnh Champask và Attapeu của Lào bị vỡ, người ta mới ngộ ra rằng: Thủy điện đang là mối hiểm họa khủng khiếp cho con người. 

Tỉnh miền núi Yên Bái hiện có 53 nhà máy thủy điện đã phát điện, đang xây dựng và khảo sát. Những hồ chứa của các nhà máy thủy điện nằm trên các sườn núi cao từ 600 - 700m, chẳng khác gì những quả “bom nước” khổng lồ chờ chực nổ mỗi khi mùa mưa bão về…
 

Vây hãm cánh đồng và sự sống người dân

Theo thống kê của Sở Công thương Yên Bái, tất cả các dòng sông, suối của tỉnh Yên Bái có nguồn năng lượng đều được khảo sát và xây dựng các nhà máy thủy điện. Tỉnh Yên Bái hiện có 53 dự án thủy điện, trong đó có 18 nhà máy đã phát điện, 7 nhà máy đang thi công, đến quý III/2018 một số nhà máy hoàn thành, một số nhà máy hết năm 2019 sẽ phát điện; 12 dự án thủy điện đang chuẩn bị khởi công; 16 dự án đã cấp thỏa thuận khảo sát sẽ được các chủ dự án triển khai trong vài năm tới.

17-39-47_m1
Thủy điện Mường Kim xây dựng trên dòng Nậm Kim huyện Mù Cang Chải

Một hệ thống thủy điện dày đặc trên các dòng sông, dòng suối không chỉ phá vỡ môi sinh, môi trường và dòng chảy tự nhiên mà còn đang vây hãm các cánh đồng và đe dọa cuộc sống người dân sống dọc các con sông, con suối có các nhà máy thủy điện.

Cánh đồng Mường Lò lớn thứ hai vùng Tây Bắc, với diện tích gần 3.000ha trong đó có hơn 2.000ha ruộng nước, được các dòng suối Thia, Nậm Đông, suối Xuân, Bản Hát, Bản Lừu, Nậm Mười, Nậm Mìn… bồi đắp từ triệu triệu năm trước. Từ lâu, cánh đồng Mường Lò nổi tiếng là vùng gạo trắng nước trong, nơi quần tụ của các dân tộc Thái, Mường, Kinh, Tày… từ mấy trăm năm nay. Cánh đồng Mường Lò còn là một vùng văn hóa Thái đặc sắc, mà tiêu biểu là 6 điệu xòe cổ và Hạn Khuống đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể.

Kể từ khi các nhà máy thủy điện Noong Phai, Nậm Đông, Xà Hồ, Nậm Tục… tiến hành xây dựng trên dòng suối Thia và Nậm Đông thì cánh đồng Mường Lò bị đe dọa nghiêm trọng.

17-39-47_m2
Nhà máy thủy điện Khao Mang Thượng trước giờ tích nước

Trận lũ lịch sử ngày 11/10/2017 khởi nguồn từ huyện Trạm Tấu nơi có những nhà máy thủy điện Hát Lừu, Nậm Tục, Nậm Đông III, Nậm Đông IV… đồng loạt xả lũ đã phá tan tành cánh đồng bản Hát, xã Hát Lừu huyện Trạm Tấu với diện tích gần 50ha, cánh đồng Mường Lò gần 100ha bị lũ cuốn bay và vùi lấp, cầu Thia bị sập, hàng chục ngôi nhà của người dân sống cạnh các con suối bị cuốn trôi, sập đổ. Mặc dù các hồ chứa của các nhà máy thủy điện này không có chức năng điều tiết lũ, nhưng việc xả lũ đồng loạt do sợ vỡ đập là hiện tượng lũ chồng lũ gây ra hiểm họa khôn lường cho người dân.

17-39-47_m6
Cánh đồng bản Hát bị tàn phá sau lũ

Vụ xuân 2018, thủy điện Noong Phai do không duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định 1,25 m3/s, dẫn tới thiếu nước cục bộ, nhất là thời gian người dân lấy nước cày, cấy. Nhà máy chỉ phát điện 5 giờ/ngày trong thời gian cao điểm, dẫn tới diện tích thiếu nước 50ha, trong đó có 4ha thuộc xã Nghĩa Lợi, TX Nghĩa Lộ phải chuyển đổi sang trồng hoa màu.

17-39-47_m4
Thủy điện Noong Phai xây dựng trên dòng suối Thia


Sông, suối bị sa mạc hóa do thủy điện

Tỉnh Yên Bái có 3 con suối lớn cung cấp nguồn điện năng dồi dào, đó là suối Thia có 9 bậc thang thủy điện ở dòng chính và các chi lưu. Vào mùa khô các nhà máy đồng loạt tích nước để phát điện vào giờ cao điểm để bán với giá điện cao hơn giờ bình thường, dòng Thia trở thành dòng suối chết. Người ta không cần xắn quần có thể lội qua được, nhiều bãi cát trở thành sân bóng đá của trẻ chăn trâu, hệ thủy sinh trên dòng suối này đã bị tiêu diệt.

17-39-47_m7
Suối Thia đang bị sa mạc hóa vì thủy điện

Thủy điện Nậm Tục trên chi lưu của suối Thia đặt ở xã Phúc Sơn, mùa khô người dân xã Sơn A (Văn Chấn), Nghĩa Phúc (TX Nghĩa Lộ) nhiều năm phải vác dao, gậy gộc lên yêu cầu nhà máy thủy điện xả nước, họ phải đứng canh nhiều giờ để lấy nước vào đồng ruộng cho cày cấy.

Trên suối Nậm Kim ở huyện Mù Cang Chải có 6 nhà máy thủy điện đã phát điện và đang xây dựng. Vào mùa khô dòng suối Nậm Kim đã bị sa mạc hóa vì không có nước, đá trơ tận đáy, mùa lũ đồng loạt xả nước khiến cánh đồng xã Mường Kim (huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu) bị tàn phá nặng nề.

17-39-47_m3
Dòng suối Nậm Kim huyện Mù Cang Chải cạn khô

Dòng suối ngòi Hút hiện có 5 nhà máy thủy điện đã xây dựng và đang xây dựng, khảo sát, trong đó có 3 nhà máy đã phát điện. Xã Phong Dụ Thượng huyện Văn Yên có tới hai nhà máy thủy điện là Ngòi Hút I và Ngòi Hút 2A thì dòng suối tan hoang là không thể bàn cãi.

Báo Nông nghiệp Việt Nam đã đăng tải bài viết “Thủ phạm giấu mặt gây hạn hán và lũ quét?”, chỉ rõ các nhà thủy điện là thủ phạm giấu mặt gây ra hạn hán và lũ lụt cho người dân Yên Bái. Một điều tệ hại nữa là hàng triệu khối đất đá do các nhà máy thủy điện đào đắp, san ủi mặt đường đều đổ xuống suối, gây bồi lắng, nâng cao lòng suối lên. Khi lũ về, nước dâng cao tàn phá ruộng đồng và hàng trăm ngôi nhà của người dân sống dọc bờ suối và các công trình thủy lợi, đường sá, cầu cống.

Với hàng ngàn quả “bom nước” của các nhà máy thủy điện treo trên các sườn núi ở khắp các tỉnh miền núi phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên sẽ "nổ" bất cứ lúc nào khi mùa mưa tới sẽ là thảm họa khôn lường không chỉ cho người dân miền núi mà người dân thành phố và đồng bằng sẽ phải gánh chịu.

Chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch kém

Chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch kém

Khoa học - Công nghệ 07/08/2020 - 06:30

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin ngày 6/8 về giám sát chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch.

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch vẫn ở mức thấp

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch vẫn ở mức thấp

Khoa học - Công nghệ 31/07/2020 - 06:30

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 30/7.

Người quản đốc làm... nhà sư phạm

Người quản đốc làm... nhà sư phạm

Khoa học - Công nghệ 24/07/2020 - 08:14

Nhắc đến anh Phan Tấn Đề có lẽ phải nhắc đến mô hình đào tạo mà anh là người xây dựng, triển khai, mang lại những hiệu quả rất tích cực trong nhiều năm qua.

Phát triển dự án điện gió ngoài khơi trị giá 10 tỷ USD

Phát triển dự án điện gió ngoài khơi trị giá 10 tỷ USD

Khoa học - Công nghệ 22/07/2020 - 15:02

Sáng 22/7, Biên bản ghi nhớ (MOU) phát triển dự án điện gió ngoài khơi La Gàn, tỉnh Bình Thuận trị giá tới 10 tỷ USD chính thức được ký kết tại Hà Nội.

Việt Nam tăng cường nhập khẩu điện từ Lào, Campuchia và Trung Quốc

Việt Nam tăng cường nhập khẩu điện từ Lào, Campuchia và Trung Quốc

Khoa học - Công nghệ 22/07/2020 - 10:59

Để đảm bảo cung cấp điện cho nhu cầu sản xuất và sinh hoạt trong nước, Việt Nam đang gia tăng nhập khẩu điện từ Trung Quốc và Lào và Trung Quốc.

Cây trồng biến đổi gen nhiều triển vọng phát triển ở Kenya và Bangladesh

Cây trồng biến đổi gen nhiều triển vọng phát triển ở Kenya và Bangladesh

Khoa học - Công nghệ 20/07/2020 - 10:32

Cây trồng biến đổi gen (BĐG) đang ngày càng được chấp nhận rộng rãi và đầy triển vọng tại Kenya và Bangladesh. Đó là những thông tin mới nhất từ CropLife Việt Nam.

Nam Định: Đảm bảo an toàn đê điều trong mùa mưa bão

Nam Định: Đảm bảo an toàn đê điều trong mùa mưa bão

Khoa học - Công nghệ 19/07/2020 - 09:26

Để đảm bảo an toàn hệ thống đê điều trong mùa mưa bão, tỉnh Nam Định đã tập trung đánh giá hiện trạng đê điều và lên phương án hộ đê, bảo vệ trọng điểm.

Nhiều quan điểm khác biệt về giống cây trồng chỉnh sửa gen

Nhiều quan điểm khác biệt về giống cây trồng chỉnh sửa gen

Khoa học - Công nghệ 17/07/2020 - 20:40

Một số quốc gia đã xếp công nghệ chỉnh sửa gen vào cùng nhóm các công nghệ và cây trồng thông thường khác, tuy nhiên EU lại xem đây là phẩm biến đổi gen (GMO).

Lộc Trời ra mắt chương trình liên kết phát triển HTX kiểu mới ở ĐBSCL

Lộc Trời ra mắt chương trình liên kết phát triển HTX kiểu mới ở ĐBSCL

Khoa học - Công nghệ 17/07/2020 - 08:40

Với mô hình HTX kiểu mới, Lộc Trời sẽ hỗ trợ đầy đủ các dịch vụ bao gồm tài chính, nhân sự, máy móc cơ giới, vật tư nông nghiệp, dịch vụ kỹ thuật cao…

Chất lượng nước hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp

Chất lượng nước hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp

Khoa học - Công nghệ 17/07/2020 - 06:10

Độ mặn trên các sông tiếp tục giảm, đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 16/7.

Lão nông 'biến' vườn sầu riêng thường thành sầu riêng Thái

Lão nông 'biến' vườn sầu riêng thường thành sầu riêng Thái

Khoa học - Công nghệ 16/07/2020 - 06:01

Sầu riêng là loại cây trồng khó tính, nhưng một lão nông tại tỉnh Đăk Nông đã cải tạo được vườn sầu riêng thường thành sầu riêng Thái, mang lại hiệu quả kinh tế cao...

Khoảng 1.700 hồ chứa có nguy cơ mất an toàn

Khoảng 1.700 hồ chứa có nguy cơ mất an toàn

Khoa học - Công nghệ 10/07/2020 - 09:04

Trong đó khoảng 500 hồ có nguồn kinh phí sửa chữa và nâng cấp, còn lại 1.200 hồ vẫn chưa có nguồn vốn.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Giàu lên nhờ nuôi hươu sao

Giàu lên nhờ nuôi hươu sao

Sau khi xuất ngũ về địa phương nhiều cựu chiến binh của HTX Nuôi hươu Trọng Hùng Tân Hòa đã cùng nhau phát triển kinh tế từ nuôi hươu.

Trồng rong nho rủi ro ít, lợi nhuận cao

Trồng rong nho rủi ro ít, lợi nhuận cao

Nghề trồng rong nho đang được phường Ninh Hải, TX Ninh Hòa (Khánh Hòa) khuyến khích phát triển vì độ rủi ro ít, lợi nhuận cao.