| Hotline: 0983.970.780

Trăn trở Lung Ngọc Hoàng

Thứ Tư 09/12/2020 , 07:55 (GMT+7)

Điều mà chúng tôi hết sức lo lắng là với diện tích hàng ngàn ha rừng nhưng lực lượng bảo vệ chỉ có khoảng 20 người...

Đường vào Lung Ngọc Hoàng.

Đường vào Lung Ngọc Hoàng.

Chiếc vỏ lãi cứ phom phom trên mặt sông đầy bông sung đang trổ hoa đỏ rực chốc chốc lại “bẻ cua” vào những con rạch nhỏ hơn để chúng tôi ghi lạo những tấm ảnh rất đẹp và hiếm hoi của Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên (KBTTN) Lung Ngọc Hoàng (tọa lạc tại ấp Phương Hòa, xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang).

Những khu rừng nguyên sinh cứ lần lượt nối tiếp nhau. Thỉnh thoảng những đàn vịt trời, cồng cộc bất ngờ bay nhanh qua rồi biến dạng sau những cánh rừng Tràm, Giá Tỵ, Mắm, Mua, Bằng lăng…

Trước khi đến đây, chúng tôi đã phát hiện có hàng ngàn cây cà na truyền thống được trồng dọc theo tuyến đường dài hơn 5 km đang nở hoa vàng rực hứa hẹn mùa bội thu.

Đường vào KBTTN nay đã khang trang hơn trước nhiều bởi hai bên đường ngoài cà na còn có nhiều giàn hoa, hàng rào, cột cờ thẳng tắp. Dưới sông các phương tiện thủy chở đầy bông súng tím, mía làm đường, lúa gạo… dập dìu. Tất cả đã minh chứng cho một cuộc đổi đời rất nhanh chóng của cư dân sinh sống xung quanh “Rún cá” độc đáo của vùng sông nước miền Tây.

Không biết hư thực ra sao nhưng nhiều lão tri điền ở đây quả quyết: xưa kia có rất nhiều đàn voi khổng lồ kéo nhau đi qua đây nên để lại những cái ao rộng lớn, lâu ngày biến thành Lung (ao sâu vùng ngập mặn) khổng lồ. Lâu lâu Ngọc Hoàng hạ giới xuống trần du ngoạn tại đây nên dần dần lung nầy có tên Lung Ngọc Hoàng (?)

Riêng nhà Nam bộ học Sơn Nam cho biết: Vùng đất Phụng Hiệp ngày xưa là một vùng đất trũng, hoang vu đầy lau sậy, người Pháp gọi là đồng sậy (Plaine des roseaux), người dân địa phương gọi là “lung”. Cách nay trên 120 năm đã có người đặt chân đến Lung Ngọc Hoàng để khai hoang. Trước Cách mạng tháng Tám cũng có nhiều địa chủ đến trồng lúa và khai thác cá.

Sau đó chiến tranh tràn tới, họ bỏ chạy ra thành, Lung Ngọc Hoàng trở thành căn cứ cách mạng vững chắc trong suốt hai thời kỳ kháng chiến. Lung nầy trước đây, cá, rùa, rắn và các loại thủy sản có rất nhiều vì không ai đánh bắt nhưng nay sản lượng đã vơi đi khá nhiều dù KBT đã canh phòng rất nghiêm nhặt

Nhiều người dân còn kể nhau nghe về câu chuyện cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã nhiều lần đến đây và kiên quyết chỉ đạo bảo vệ cho bằng được KBTTN còn lại duy nhất của ĐBSCL.

Ông Lư Xuân Hội, Giám đốc KBTTN thông tin: Diện tích lung hiện nay trên 2800 ha được phân chia làm 3 phân khu gồm: Khu Bảo vệ Nghiêm nhặt; khu hành chính; khu sinh thái.

KBT là một quần thể động vật, thực vật đa dạng với 76 loài chim, 31 loài bò sát, 135 loài chim nước quý hiếm như bạc má, cà cuốc, cò ốc, giang sen, đà đẩy, vạc, ác là... Cạnh đó còn đang sở hữu 73 loài cá khác nhau.

Đây vừa là rún cá vừa là lá phổi xanh bảo vệ một phần sinh thái đồng bằng, đồng thời góp phần bảo tồn các giá trị về văn hóa, lịch sử của địa phương. Điều đáng mừng là hiện nay các loài thú, cá quý hiếm như dơi chó, chồn mực, cáo mèo, càng đước, cua đinh, rùa vàng, cá còm... xuất hiện ngày càng nhiều, càng làm cho Lung Ngọc Hoàng tăng thêm sức hấp dẫn với du khách trong tương lai gần.

Điều mà chúng tôi hết sức lo lắng là với diện tích hàng ngàn ha rừng nhưng lực lượng bảo vệ chỉ có khoảng 20 người thì việc phòng cháy rừng và phòng, chống việc đánh bắt thủy sản, động vật quý hiếm là vô cùng nan giải.

Anh Nguyễn Quốc Thái, nhân viên bảo vệ KBTTN nói thật buồn: “ Lương hợp đồng của tôi cùng với các khoản khác mỗi tháng chưa đến 2 triệu đồng. Mỗi ngày đóng tiền ăn tập thể 18.000 đồng/buổi. Biết làm sao hơn. Thôi thì tới đâu hay đó.

Đã vậy khi bắt được các trường hợp đánh bắt trái phép, khai thác gỗ lậu minh đâu có quyền xử phạt, giữ người nên chỉ có cách duy nhất là tịch thu dụng cụ buộc viết cam kết rồi cho đi”.

Một vấn đề nan giải khác đã kéo dài trên 30 năm qua là hiện có 120 hộ dân sống đan xen trong KBTTN từ bao đời nay nên việc phòng chống cháy rừng, đánh bắt thủy sản, động vật hoang đã  lại càng thêm khó khăn.

Hiện có 120 hộ dân sống đan xen trong KBTTN từ bao đời nay.

Hiện có 120 hộ dân sống đan xen trong KBTTN từ bao đời nay.

Lý giải về vấn đề này, Giám đốc KBTTN Lung Ngọc Hoàng Lư Xuân Hội cho biết: họ nhận đất này từ khi còn là Nông trường đã mấy mươi năm. Hiện nay chính quyền vận động họ di tản ra khỏi nông trường với những chính sách ưu đãi như: cấp đất xây nhà tái định cư, cấp đất sản xuất nông nghiệp ( bên ngoài KBTTN), ưu tiên vay vốn… nhưng chưa được sự đồng thuận cao của họ vì nguồn lợi thực tế hiện nay của họ trong KBTTTN là rất lớn.

Chúng tôi càng lo lắng hơn khi nhìn thấy khu tái định cư rất khang trang với đầy đủ cơ sở hạ tầng hoàn chỉnh đang bị bỏ hoang trên 5 năm qua. Cạnh đó còn rất nhiều cây cầu xuống cấp, nhỏ hẹp trên đường vào KBTTN tạo ấn tượng không tốt với nhiều du khách.

Vậy là dự án phát triển khu du lịch sinh thái tại đây đã từng được bàn bạc, xem xét, qui hoạch rất nhiều lần vẫn đang là điều xa vời khi đường giao thông vẫn chưa thông thoáng; 120 hộ dân vẫn “an cư” tại KBTTN; hàng chục nhân viên bảo vệ vẫn đang căng mình bảo vệ “nàng công chúa” mỹ miều trước nạn cháy rừng, khai thác gỗ và đánh bắt thủy sản, động vật quý hiếm trái phép.

Chúng tôi khá chạnh lòng vì một sự lãng phí tài sản vô giá hiếm hoi của ĐBSCL chưa được quan tâm khai thác đúng mức, đúng tầm đáp ứng nhu cầu tham quan, thưởng lãm của du khách trong và ngoài nước. Và liệu những loại thú, cá quý hiếm có còn tồn tại, phát triển khi sự đầu tư, khai thác, bảo tồn tại đây chưa được địa phương thực sự vào cuộc.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Trồng rừng gỗ lớn, làm ăn lớn

Trồng rừng gỗ lớn, làm ăn lớn

Phát triển rừng keo gỗ lớn, tiến tới cấp chứng chỉ Quản lý rừng bền vững (FSC) nhằm tăng thu nhập cho người dân, bảo vệ môi trường sinh thái và tăng hấp thụ các bon là hướng đi mới của ngành lâm nghiệp.

Thái Nguyên chuẩn bị kỹ càng cho vụ trồng rừng mới

Thái Nguyên chuẩn bị kỹ càng cho vụ trồng rừng mới

Các điều kiện trồng rừng, trước mắt là trồng rừng vụ xuân tại Thái Nguyên đã được chuẩn bị kỹ càng, hứa hẹn một niên vụ trồng rừng mới đạt hiệu quả cao.

Vườn Quốc gia Vũ Quang cứu hộ khỉ mặt đỏ và trăn đất

Vườn Quốc gia Vũ Quang cứu hộ khỉ mặt đỏ và trăn đất

Hai cá thể khỉ mặt đỏ và một con trăn đất được người dân bàn giao cho Vườn Quốc gia Vũ Quang (Hà Tĩnh) để thả về môi trường tự nhiên.

Cao Bằng cam kết đủ nước sạch để dân Lục Khu đón Tết

Cao Bằng cam kết đủ nước sạch để dân Lục Khu đón Tết

Theo ông Triệu Đình Dũng, Phó Chủ tịch UBND huyện Hà Quảng, nếu người dân Lục Khu thiếu nước sinh hoạt, huyện sẽ chở nước sạch tận nơi giúp người dân vui xuân đón Tết.