Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Việt Nam từ 'dư thừa sử dụng' sang 'khủng hoảng sử dụng' thuốc BVTV

Chủ Nhật 23/07/2017 , 13:25 (GMT+7)

Có thể giảm thiểu sử dụng thuốc BVTV từ 30-40% mà sản xuất vẫn đảm bảo an toàn và phát triển đồng thời giảm được trên 50% nguy cơ đối với con người và môi trường…

09-55-57_dsc_6824
Nông dân đang phun thuốc BVTV cho rau.


Thực trạng ở Việt Nam

Thuốc BVTV được bắt đầu sử dụng ở miền Bắc Việt Nam vào năm 1955. Nó tỏ ra là phương tiện quyết định, nhanh chóng dập tắt các dịch sâu bệnh trên diện rộng như sâu đục thân lúa, bọ rầy xanh truyền bệnh vàng lụi, rầy nâu, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá... Nếu không có thuốc BVTV nhiều dịch hại cây trồng có thể làm giảm 40-60% năng suất trên diện rộng, cục bộ có thể mất trắng. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc BVTV ở nước ta tăng quá nhanh. Theo số liệu của Cục BVTV trong giai đoạn 1981-1986 số lượng thuốc sử dụng là 6,5 – 9,0 ngàn tấn thương phẩm, tăng lên 20-30 ngàn tấn trong giai đoạn 1991 – 2000 và 36 – 75,8 ngàn tấn trong giai đoạn 2001-2010.

Tương ứng như vậy số lượng hoạt chất tính theo đầu diện tích canh tác (kg/ha) cũng tăng từ 0,3kg (1981-1986) lên 1,24 – 2,54kg (2001-2010). Số loại thuốc đăng ký sử dụng, trước năm 2000 số hoạt chất là 77, tên thương phẩm là 96, đến năm 2011 lên 1.202 và 3.108… Cả nước hiện còn tồn đọng trên 706 tấn thuốc cần tiêu hủy và 19.600 tấn rác bao bì thuốc BVTV chưa được thu gom và xử lý, hàng năm phát sinh mới khoảng 9.000 tấn. Số vụ ngộ độc thuốc BVTV trên người tiếp tục gia tăng.

Sử dụng thuốc quá nhiều, quá mức cần thiết, dẫn đến tăng dư lượng trong nông sản, làm ô nhiễm môi trường, tổn hại hệ sinh thái, nhiều khi bùng phát dịch bệnh, giảm hiệu quả kỹ thuật và hiệu quả kinh tế, tổn hoại sức khỏe của người sản xuất và cộng đồng. Theo Phạm Văn Lầm số lần phun thuốc BVTV cho chè ở Thái Nguyên từ 6,2 đến 29,7 lần/năm, cho lúa ở đồng bằng sông Hồng từ 1 – 5 lần/vụ, ở đồng bằng sông Cửu Long từ 2-6 lần/vụ, trên 6 lần có 35,6% hộ. Số lần phun cho rau từ 7-10 lần/vụ ở đồng bằng sông Hồng, ở TP Hồ Chí Minh 10-30 lần. Một kết quả điều tra khác năm 2010 của Bùi Phương Loan ở vùng rau đồng bằng sông Hồng phun thuốc BVTV từ 26-32 lần trong 1 năm…

Như vậy có thể thấy, việc sử dụng thuốc BVTV ở nước ta trong vòng 10 năm lại đây, bên cạnh những thành tựu và ưu điểm cũng còn nhiều tồn tại, thiếu sót, tác hại có nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó có nguyên nhân chủ quan từ phía xây dựng, ban hành, thực hiện các chính sách quản lý và kỹ thuật và chủ quan từ phía thực hiện của người sản xuất nông nghiệp. Hoàn toàn có thể giảm thiểu sử dụng thuốc BVTV từ 30-40% mà sản xuất vẫn đảm bảo an toàn và phát triển. Qua đó sẽ giảm thiểu được trên 50% nguy cơ của thuốc BVTV đối với con người và môi trường.
 

Xây dựng chiến lược sử dụng thuốc BVTV

Cần sớm xây dựng chiến lược sử dụng thuốc BVTV ở Việt Nam trong 10-15 năm tới với mục tiêu giảm nguy cơ của thuốc BVTV từ 40-50% so với hiện nay. Loại bỏ các loại thuốc có độ độc cao (Bảng I, II ). Giảm thiểu lượng thuốc sử dụng hàng năm khoảng 30-40% đặc biệt trên lúa, rau, chè, quả, vùng nông sản xuất khẩu. Giảm số lượng hoạt chất trong danh mục 30-40%, số sản phẩm thương mại 50-60%, cho 1 loại hoạt chất tối đa có 10 tên thương mại. Nâng tỷ lệ thuốc sinh học, thuốc có độ độc thấp (nhóm 4, 5), có thời gian cách ly dưới 7 ngày, thuốc thân thiện môi trường lên trên 60%. Quy hoạch lại mạng lưới sản xuất kinh doanh thuốc BVTV, giảm số lượng các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh thuốc BVTV xuống dưới 50, các đại lý buôn bán thuốc BVTV từ 2-3 cửa hàng/1 xã. Từng bước xây dựng công nghiệp sản xuất thuốc BVTV của Việt Nam, giảm lệ thuộc vào nước ngoài.

Đổi mới toàn diện và năng cao hiệu quả, tính minh bạch trong quản lý thuốc BVTV theo danh mục. Theo chúng tôi, do chúng ta chưa có 1 nền công nghiệp sản xuất thuốc BVTV mà gần như phải nhập khẩu. Do sự yếu kém và rất khó khăn trong thanh tra hậu kiểm nên chúng ta vẫn phải quản lý thuốc BVTV theo danh mục như thuốc y tế. Thuốc BVTV gồm hàng ngàn loại với thành phần, đặc tính khác nhau của cả hoạt chất, phụ gia, độ độc, điều kiện sản xuất và sử dụng... nên không thể áp dụng những quy chuẩn kỹ thuật chung được, càng không thể xây dựng hàng ngàn quy chuẩn kỹ thuật riêng được.

Tuy nhiên cần có quy định chặt chẽ, khoa học, minh bạch về việc khảo nghiệm, công nhận, về việc “có ra có vào”, về cơ cấu chủng loại, về thủ tục đăng ký và loại bỏ khỏi danh mục, về cả thành phần và chất lượng của thành phần Hội đồng thẩm định. Thời gian qua có nhiều ý kiến không đồng tình về hoạt động này… Cần có chế tài quy định cụ thể, chặt chẽ về xây dựng, ban hành và thực hiện danh mục đáp ứng các định hướng sau:

Hạn chế số lượng hoạt chất trong danh mục, rất hạn chế các loại hoạt chất hỗn hợp, hạn chế số tên sản phẩm cho 1 hoạt chất. Hạn chế đăng ký sản phẩm mới cũng như nhập khẩu thuốc BVTV. Đăng ký khảo nghiệm sản phẩm thương mại thay vì hoạt chất kỹ thuật, đánh giá hiệu quả kỹ thuật đồng thời hiệu quả về môi trường, an toàn thực phẩm, hiệu quả kinh tế của cả hoạt chất lẫn phụ gia. Hạn chế đăng ký sản phẩm thuộc nhóm độc I, II có thời gian cách ly dài, có độc tính cao với ký sinh thiên địch và cá. Xem xét tăng phí khảo nghiệm và đăng ký. Đổi mới cơ cấu các nhóm thuốc trong danh mục, tăng tỷ lệ thuốc sinh học lên 30-40% trong 5-7 năm tới, giảm rõ các loại thuốc thuộc nhóm độc I và II.

Định kỳ 3 năm cần rà soát lại sản phẩm, loại bỏ các loại thuốc không hoặc chưa được sử dụng trên thị trường, thuốc đã bộc lộ nhiều nhược điểm. Xây dựng các danh mục khuyến cáo sử dụng của Trung ương và từng tỉnh giúp người nông dân lựa chọn đúng. Xây dựng chương trình hoặc đề án tổng thể việc áp dụng và mở rộng ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật mới như IPM, 3 giảm 3 tăng, công nghệ sinh thái BVN, SRI, VietGAP. Tăng cường thanh kiểm tra khâu sử dụng thuốc BVTV. Có chế tài xử lý đủ nặng và răn đe các vi phạm trong cung ứng và sử dụng thuốc BVTV. Củng cố và nâng cao quyền lực của hệ thống thanh tra chuyên ngành về BVTV, môi trường và vệ sinh an toàn thực phẩm. Đặc biệt xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm của chính quyền cấp xã phường trong quản lý, giám sát, kiểm tra việc sử dụng thuốc BVTV…

(Nguyên Phó chủ tịch thường trực Hội KHKT BVTV Việt Nam)

Phòng trừ bệnh thán thư hại dưa hấu

Phòng trừ bệnh thán thư hại dưa hấu

Thuốc bảo vệ thực vật 10/07/2020 - 06:01

Dưa hấu là cây trồng cho giá trị kinh tế cao, vì vậy thường được đầu tư thâm canh cao.

Phun thuốc gì đặc trị sâu cuốn lá?

Phun thuốc gì đặc trị sâu cuốn lá?

Thuốc bảo vệ thực vật 22/06/2020 - 14:58

Theo nhiều nông dân, vụ lúa hè thu năm 2020 sâu cuốn lá xuất hiện sớm hơn mọi năm, mật độ cũng cao hơn.

Benevia® - Một thành tựu mới trong lĩnh vực bảo vệ thực vật

Benevia® - Một thành tựu mới trong lĩnh vực bảo vệ thực vật

Thuốc bảo vệ thực vật 17/06/2020 - 07:10

Sự có mặt của Benevia® trên thị trường đã mở ra một hướng mới, tích cực hơn cho bà con nông dân.

Bệnh xoăn, khảm lá cây khoai mì

Bệnh xoăn, khảm lá cây khoai mì

Thuốc bảo vệ thực vật 12/06/2020 - 06:15

Gần đây, bệnh xoăn, khảm lá cây khoai mì đang phát triển ngày một nặng trên các vùng sản xuất tại Việt Nam làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng.

Nhiều kịch bản phòng chống dịch châu chấu sa mạc

Nhiều kịch bản phòng chống dịch châu chấu sa mạc

Thuốc bảo vệ thực vật 02/06/2020 - 19:38

Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường vừa có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình châu chấu sa mạc thế giới và khả năng sẵn sàng ứng phó của Việt Nam.

Bộ NN-PTNT tiếp tục đề nghị dừng dự trữ quốc gia thuốc bảo vệ thực vật

Bộ NN-PTNT tiếp tục đề nghị dừng dự trữ quốc gia thuốc bảo vệ thực vật

Thuốc bảo vệ thực vật 02/06/2020 - 19:32

Do việc dự trữ thuốc bảo vệ thực vật như hiện nay không thực sự hiệu quả, Bộ NN-PTNT tiếp tục đề nghị dừng dự trữ quốc gia thuốc bảo vệ thực vật.

Broadsafe 200EC - thuốc đặc trị cỏ cho cây mè

Broadsafe 200EC - thuốc đặc trị cỏ cho cây mè

Thuốc bảo vệ thực vật 29/05/2020 - 05:30

Broadsafe 200EC đặc trị cỏ lá hẹp hằng niên và đa niên thuộc nhóm hòa bản rất an toàn cho cây trồng lá rộng như: đậu tương, đậu phộng, vừng, khoai mỡ.

Bệnh khảm vàng lá cây cà tím

Bệnh khảm vàng lá cây cà tím

Thuốc bảo vệ thực vật 08/05/2020 - 05:40

Virus gây khảm, vàng lá cà thường khá phổ biến trên các vườn cà tím và các cây trồng cạn ngắn ngày khác, làm giảm đáng kể năng suất và chất lượng trái cây.

Dạng chai Dupont™ Pexena™ 106SC mới: Chất lượng không đổi - Tiện lợi nhân đôi!

Dạng chai Dupont™ Pexena™ 106SC mới: Chất lượng không đổi - Tiện lợi nhân đôi!

Thuốc bảo vệ thực vật 21/04/2020 - 05:59

Có mặt trên thị trường Việt Nam từ tháng 12/2018, đến nay Dupont™ Pexena™ 106SC phát triển thêm dạng chai.

Bệnh mốc sương hại nho

Bệnh mốc sương hại nho

Thuốc bảo vệ thực vật 10/04/2020 - 05:25

Nho là cây trồng có giá trị kinh tế cao; tuy nhiên cây thường hay bị bệnh mốc sương là một trong những loại bệnh hại nguy hiểm có thể gây mất mùa.

Nhân Covid 19, nhìn lại virus hại cây trồng

Nhân Covid 19, nhìn lại virus hại cây trồng1

Thuốc bảo vệ thực vật 07/04/2020 - 07:35

Virus là những đơn vị sinh học có kích thuốc rất nhỏ, chưa có cấu tạo tế bào, đường kính trung bình từ 20 tới 300 nm, chỉ nhìn thấy qua kính hiển vi.

Sâu tơ hại rau cải và biện pháp phòng trừ

Sâu tơ hại rau cải và biện pháp phòng trừ

Thuốc bảo vệ thực vật 27/03/2020 - 09:01

Sâu tơ là loại sâu rất nguy hiểm mà các nhà vườn trồng rau cải rất lo ngại. Bất kể các loại rau nào dù thân cứng hay mềm điều bị sâu tơ phá hại.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Để canh tác lúa đạt hiệu quả cao trên đất phèn vùng Tứ giác Long Xuyên

Để canh tác lúa đạt hiệu quả cao trên đất phèn vùng Tứ giác Long Xuyên

Biến đổi khí hậu ngày càng ảnh hưởng quá trình canh tác lúa của bà con vùng Tứ giác Long Xuyên nằm trên địa phận ba tỉnh, thành Kiên Giang, An Giang và Cần Thơ.

Giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng mạnh

Giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tăng mạnh

Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 và tăng giá của đồng USD nên nguyên liệu đầu vào cho ngành sản xuất chăn nuôi tại Việt Nam tăng mạnh thời gian gần đây.

Sản xuất thành công vacxin phòng bệnh phù đầu và phó thương hàn lợn

Sản xuất thành công vacxin phòng bệnh phù đầu và phó thương hàn lợn

Phân viện Thú y miền Trung vừa nghiên cứu và sản xuất thành công vacxin kép Colisal phòng bệnh phù đầu và phó thương hàn lợn.