Thứ tư, 23/05/2018 10:05 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Lợi ích của phân hữu cơ

05/09/2014, 09:40 (GMT+7)

Càng bón phân hữu cơ lâu dài thì làm cho tính chất của đất sẽ tốt hơn, chứ không phải nghèo đi.

Viết theo yêu cầu của các bạn Nguyễn Đăng Phương (Tiền Giang), Trần Văn Nam (Đồng Tháp), Nguyễn Văn Ninh và một số người khác ở Bình Thuận.

Các nhà khoa học thường coi chất hữu cơ trong đất là một chỉ tiêu để đánh giá độ phì nhiêu của đất. Đất càng có hàm lượng chất hữu cơ cao thì đất đó sẽ được đánh giá tốt hơn.

Ví dụ xem kết quả phân tích 2 loại đất có nguồn gốc phát sinh gần giống nhau, 1 loại đất có hàm lượng chất hữu cơ là 1,05% và loại đất khác có hàm lượng hữu cơ là 5,3%, thì chưa cần xem các chỉ tiêu nông hóa hay vật lý khác, ta đã nghĩ ngay là loại đất có hàm lượng chất hữu cơ 5,3% sẽ có độ phì nhiêu tốt hơn.

Tại sao lại nói như vậy? Vì đất có hàm lượng chất hữu cơ cao trước hết sẽ có tính chất vật lý tốt hơn, đất được trở nên tơi, xốp, hạt đất không bị rời rạc hay quá kết chặt.

Nếu là loại đất trồng màu, thì đất chứa nhiều không khí, vi sinh vật hoạt động mạnh, các loại giun đất cũng hoạt động mạnh làm đất càng thêm tơi xốp hơn.

Đất có khả năng giữ ẩm tốt hơn nên tránh được hạn tốt hơn. Chất hữu cơ lại có khả năng đệm tốt nên giữ cho độ pH của đất ít thay đổi, có khả năng giữ các chất khoáng do ta bón vào tốt hơn để rồi cung cấp dần dần lại cho rễ cây tốt hơn.

09-52-22_phn-du-tru-hcmk-7-dng-bot

Chính vì vậy các nhà khoa học khuyên ta bón phân hữu cơ cho đất hay ít ra là trả lại một phần chất hữu cơ do ta đã lấy đi hàng vụ. Vậy có bao nhiêu loại phân hữu cơ? Trong SX, có nhiều loại phân hữu cơ, tạm phân ra các nhóm sau:

Nhóm phân hữu cơ truyền thống, bao gồm các loại phân gia súc, gia cầm như chất thải của trâu, bò, lợn, gà, vịt, dê, cừu. Các loại chất thải này nếu dùng nguyên chất thì có hàm lượng dinh dưỡng khá cao. Ví dụ, trong phân bò tươi có chứa chất đạm khoảng 0,341%, phân trâu có chứa 0,306% còn trong phân lợn có 0,669% chất N.

Nhưng trong phân chuồng chế biến, do cần có lượng phân nhiều nên ta phải độn thêm rơm, rác, lá cây.

Tùy theo lượng chất độn mà hàm lượng dinh dưỡng có nhiều hay ít, nhưng chắc chắn là ít hơn phân nguyên chất rất nhiều. Ngoài các chủng loại phân nói trên ta còn có phân bùn ao, phân bùn của nhà máy đường, phân xanh, phân rác các loại khác.

Nhóm phân hữu cơ chế biến công nghiệp, bao gồm:

Phân hữu cơ: Có hàm lượng hữu cơ khoảng 20%, chứa chất đạm từ 2% trở lên, tỷ lệ C/N khoảng 12 (chất hữu cơ so với chất đạm).

Phân hữu cơ khoáng: Có hàm lượng hữu cơ phải chiếm từ 15% trở lên và tổng số N+P+K phải được 8% trở lên (8 - 18%).

Hiện nay vì chưa có đủ số lượng phân hữu cơ để bón cho nhiều loại cây trồng, nên chỉ ưu tiên phân hữu cơ cho các loại rau xanh, cây dược liệu, cây tiêu và một số cây ăn trái. Phần lớn các loại cây khác chỉ cần đảm bảo chất dinh dưỡng của phân hữu cơ các loại chiếm từ ¼ đến 1/3 tổng số dinh dưỡng cây cần. Nhưng hy vọng này cũng còn xa mới đáp ứng được.

Vì vậy sử dụng NPK cân đối cho tất cả các loại cây vẫn là chiến lược lâu dài mà đất vẫn không hề bị suy thoái.

Phân hữu cơ sinh học: Hàm lượng các axit Humic, Fulvic hay Humin hoặc tổng các axit amin, vitamin hay hợp chất sinh học khác phải đạt từ 5% trở lên.

Phân hữu cơ vi sinh: Chất hữu cơ trên 15%, có ít nhất 1 vi sinh vật hữu ích có mật số bào từ ít nhất là 1,5 x 106/gr hoặc ml.

Phân bón khoáng hữu cơ: Có chất hữu cơ chiếm từ 5 - 15%, chất khoáng khoảng 18% trở lên.

Phân vi sinh vật: Trong phân chứa ít nhất 1 chủng vi sinh hữu ích, có số bào tử sống tối thiểu 1,5 x 108.

Bón phân hữu cơ các loại cho cây trồng nói chung là rất tốt. Nhưng muốn biết phân hữu cơ có đảm bảo đủ dinh dưỡng cho cây trồng không trước hết ta cần biết rằng, cây nào cũng cần có ít nhất là 16 chất dinh dưỡng thiết yếu, đó là N,P,K Ca, Mg, S, Si và các chất vi lượng.

Các chất này đều có mặt trong các loại phân hữu cơ. Nhưng hàm lượng rất khác nhau.

Trong lúc đó, để có 1 tấn thóc cây lấy đi từ đất và từ phân ta bón vào khoảng 18 kg N, 3 - 4 kg lân (P205) và 18 - 20 kg kali (K20). Các loại cây khác số lượng này có khác nhau. Như vậy ta cần phải biết các loại phân hữu cơ đó có chứa bao nhiêu chất khoáng và hàm lượng bao nhiêu mới tính đủ, tính đúng cho cây.

Đã có thí nghiệm bón 20 tấn phân chuồng chế biến theo phương pháp truyền thống so với bón 10 tấn và bổ sung 50% dinh dưỡng còn lại bằng phân hóa học thì năng suất lúa của công thức này cao hơn công thức bón 20 tấn phân chuồng truyền thống.

Điều chủ yếu là dù khi tính thì hàm lượng dinh dưỡng trong 20 tấn phân chuồng này tương đương với công thức bón một nửa phân chuồng và một nửa phân hóa học. Nhưng các chất dinh dưỡng trong 20 tấn phân chuồng chứa dạng dễ tiêu không đủ để cung cấp cho cây dùng ngay, nên năng suất thấp.

Vì vậy nếu chỉ bón cho cây bằng phân hữu cơ các loại thì ta cần cung cấp đủ số lượng để có đủ các chất khoáng thiết yếu thì sẽ vẫn có năng suất cao. Và càng bón phân hữu cơ lâu dài thì làm cho tính chất của đất sẽ tốt hơn, chứ không phải nghèo đi.

GS.TS MAI VĂN QUYỀN

Đang được quan tâm

Gửi bình luận