Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

Kinh nghiệm ứng phó ô nhiễm môi trường: [Bài I] Nỗ lực tuyên chiến với ô nhiễm không khí của Trung Quốc

Thứ Năm 09/01/2020 , 09:00 (GMT+7)

Ô nhiễm môi trường đang từng ngày đe dọa đời sống con người và để chống lại nó, đòi hỏi những biện pháp đấu tranh mạnh mẽ, quyết đoán.

nh-1142910820
Một ngày ô nhiễm ở Thượng Hải hồi năm 2017. Ảnh: Reuters.

Trong vòng nửa thập kỷ tuyên chiến với ô nhiễm không khí, Trung Quốc đã giảm được lượng bụi mịn bằng Mỹ làm trong hơn 10 năm.

Ngày 4/3/2014, trong bài phát biểu trước Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc và người dân theo dõi trực tiếp qua sóng truyền hình, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tuyên bố “Chúng ta sẽ quyết chiến với ô nhiễm giống như quyết chiến với đói nghèo”.

Tuyên bố của ông như lời khẳng định rằng Bắc Kinh đang đề cao giải quyết vấn đề môi trường hơn so với thực hiện chính sách phát triển kinh tế chú trọng tăng trưởng lâu nay, theo New York Times.

4 năm sau lời tuyên chiến với kẻ thù “ô nhiễm”, tính tới năm 2018, Trung Quốc đã giành phần thắng với tốc độ cực kỳ ấn tượng. Các thành phố tại quốc gia này đã cắt giảm được trung bình 32% bụi siêu mịn trong không khí.

Tốc độ tăng trưởng của động lực giảm thiểu ô nhiễm không khí đặt ra những câu hỏi quan trọng về mặt chi phí con người. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng nếu Trung Quốc vẫn duy trì những biện pháp giảm ô nhiễm như hiện nay thì sức khỏe của người dân sẽ ngày càng được cải thiện, tuổi thọ trung bình sẽ gia tăng.

Nhờ đâu mà Bắc Kinh có thể làm được điều gần như không tưởng? Vài tháng trước bài phát biểu của Thủ Tướng Lý Khắc Cường, Trung Quốc công bố kế hoạch hành động nhằm cải thiện chất lượng không khí, chỉ đạo tất cả các tỉnh thành giảm ít nhất 10% nồng độ bụi mịn, trong đó một số thành phố sẽ phải giảm nhiều hơn thế. Đặc biệt, thủ đô Bắc Kinh có kế hoạch chi tới 120 tỷ USD để giảm 25% bụi mịn.

Hướng tới các mục tiêu kể trên, Trung Quốc đã đình chỉ một số nhà máy nhiệt điện than mới tại các khu vực ô nhiễm nặng nhất, bao gồm cả Bắc Kinh. Các nhà máy được tiếp tục hoạt động sẽ phải giảm lượng khí thải công nghiệp, hoặc sẽ phải chuyển từ than đá sang khí thiên nhiên.

Những thành phố lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu phải hạn chế số lượng xe lưu thông trên đường. Ngoài ra, chính phủ Trung Quốc cũng cắt giảm công suất sản xuất sắt, thép và yêu cầu đóng cửa hàng loạt mỏ than.

Vài chính sách thậm chí mang tính cực đoan. Ví dụ, Bộ Bảo vệ Môi trường mùa hè năm 2017 ban hành một kế hoạch hành động dài 143 trang, trong đó nhấn mạnh việc loại bỏ các lò hơi đốt than mà nhiều gia đình và doanh nghiệp vẫn sử dụng để sưởi ấm mùa đông. Điều này khiến một số hộ gia đình, doanh nghiệp và sinh viên rơi vào cảnh không có gì để sưởi ấm trong thời tiết lạnh giá.

Dẫu vậy, sự tiến bộ là không thể phủ nhận. Hầu hết các khu vực đều vượt xa mục tiêu đặt ra. Các thành phố đông dân nhất chứng kiến mức giảm mạnh nhất. Tình đến năm 2018, nồng độ bụi mịn của Bắc Kinh giảm 35%, Thạch Gia Trang, thủ phủ tỉnh Hà Bắc, giảm 39% và Bảo Định, thành phố ô nhiễm nhất Trung Quốc năm 2015, giảm 38%.

Cuộc chiến với ô nhiễm không khí của Trung Quốc đã tạo ra nền tảng cho những lợi ích phi thường về tuổi thọ con người. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhờ môi trường được cải thiện, tuổi thọ của người dân ở Bắc Kinh sẽ kéo dài thêm 3,3 năm, trong khi tuổi thọ của người dân ở Thạch Gia Trang sẽ tăng 5,3 năm. Con số ở Bảo Định là 4,5 năm.

Để hiểu được quy mô và tốc độ cải thiện môi trường của Trung Quốc đáng kinh ngạc đến đâu, chúng ta có thể nhìn lại mức độ ô nhiễm nghiêm trọng ở nhiều thành phố Mỹ, đặc biệt là tại Vành đai Rỉ sét, những năm 1950, 1960.

Đạo luật Không khí Sạch Mỹ năm 1970 được coi là đã giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng ô nhiễm không khí. 4 năm sau khi ban hành đạo luật, mức độ ô nhiễm không khí của Mỹ giảm trung bình 20%. Nhưng phải mất hơn 10 năm, và vào giai đoạn suy thoái 1981 -1982, Mỹ mới đạt mức giảm 32% như Trung Quốc làm chỉ trong 4 năm.

Tất nhiên, mức độ ô nhiễm không khí vẫn vượt quá tiêu chuẩn của Trung Quốc lẫn khuyến nghị an toàn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Câu hỏi đặt ra hiện nay là liệu Trung Quốc có thể duy trì mức giảm ô nhiễm không khí trong tương lai như nửa thập kỷ qua hay không.

nh2142910986
Một điểm bán than lậu ở Trung Quốc. Ảnh: NYTimes.

Thành công bước đầu của Trung Quốc chủ yếu dựa vào những chỉ thị của chính quyền thay vì dựa vào quan sát biến động thị trường để tìm ra phương pháp ít tốn kém nhất nhằm giảm ô nhiễm môi trường. Phương pháp tiếp cận này đi kèm những cái giá nhất định, chẳng hạn nhiều người dân Trung Quốc phải sống trong cảnh không có lò sưởi vào mùa đông.

Vài thập kỷ sau khi ban hành Đạo luật Không khí Sạch, các nhà hoạch định chính sách Mỹ đã sử dụng nhiều công cụ khác nhau để giảm thiểu ô nhiễm, trong đó việc ban hành các quy định dựa trên yếu tố thị trường đã chứng minh được hiệu quả về mặt chi phí. Trung Quốc đang áp dụng hệ thống mua bán phát thải để giảm lượng CO2 và đến nay, họ vẫn chưa chuyển sang các chính sách dựa trên yếu tố thị trường giống như Mỹ.

“Sẽ là một bất ngờ nếu cuối cùng đảng Cộng sản Trung Quốc chiến thắng cuộc chiến chống ô nhiễm bằng cách tuân thủ những quy định dựa trên yếu tố thị trường, trong khi Mỹ tiếp tục vận dụng chúng một cách ngắt quãng”, cây bút Michael Greenstone từ New York Times bình luận.

Facebook cấm quảng cáo gây hiểu lầm về Covid-19

Facebook cấm quảng cáo gây hiểu lầm về Covid-19

Thế giới 26/02/2020 - 21:32

Ngày 26/2, Facebook cho biết sẽ cấm các quảng cáo gây hiểu lầm về Covid-19 như phương pháp chữa trị hoặc phòng ngừa...

800.000 người dân Hàn đòi ‘xử tội’ Tổng thống

800.000 người dân Hàn đòi ‘xử tội’ Tổng thống

Thế giới 26/02/2020 - 21:12

"Nhìn vào cách ông Moon xử lý khủng hoảng coronavirus, tôi cảm giác rằng ông ấy là nhà lãnh đạo của Trung Quốc chứ không phải Hàn Quốc".

12 người Hàn Quốc tử vong trong số 1.261 ca mắc Covid-19

12 người Hàn Quốc tử vong trong số 1.261 ca mắc Covid-19

Thế giới 26/02/2020 - 19:53

284 trường hợp nhiễm mới Covid-19 tại Hàn Quốc trong ngày 26/2 nâng tổng số ca mắc bệnh lên 1.261, trong đó 12 người tử vong.

5 người chết, 3 người mất tích trong trận lụt nhấn chìm Jakarta

5 người chết, 3 người mất tích trong trận lụt nhấn chìm Jakarta

Thế giới 26/02/2020 - 15:20

5 người thiệt mạng, 3 người mất tích và hàng ngàn người không thể trở về nhà sau khi lũ lụt nhấn chìm một phần thủ đô của Indonesia.

Cập nhật trưa 26/2: Hàng chục hành khách tàu Diamond Princess bị sốt, nghi nhiễm Covid-19

Cập nhật trưa 26/2: Hàng chục hành khách tàu Diamond Princess bị sốt, nghi nhiễm Covid-19

Thế giới 26/02/2020 - 12:05

Hàng chục hành khách được phép rời khỏi tàu Diamond Princess đã phát triển các triệu chứng nhiễm Covid-19 bao gồm sốt.

Xét nghiệm khẩn 200.000 tín đồ Tân Thiên Địa

Xét nghiệm khẩn 200.000 tín đồ Tân Thiên Địa

Thế giới 26/02/2020 - 10:30

Giới chức y tế Hàn Quốc cho biết đang tiến hành xét nghiệm toàn bộ tín đồ thành viên giáo phái này khi có tới hơn 60% ca lây nhiễm Covid-19 thuộc tôn giáo này.

Nhiều nước châu Âu đồng loạt xác nhận có người nhiễm Covid-19

Nhiều nước châu Âu đồng loạt xác nhận có người nhiễm Covid-19

Thế giới 26/02/2020 - 09:12

Cả Pháp, Thụy Sĩ, Áo, Romania, Tây Ban Nha đều xác nhận bắt đầu có người nhiễm virus, tất cả bệnh nhân đều đã đến Italia.

Cập nhật sáng 26/2: Hàn Quốc xác nhận thêm 169 ca nhiễm mới Covid-19

Cập nhật sáng 26/2: Hàn Quốc xác nhận thêm 169 ca nhiễm mới Covid-19

Thế giới 26/02/2020 - 08:51

Hiện đã có 11 người chết trong tổng số 1.146 ca nhiễm Covid-19 tại Hàn Quốc.

Singapore cấm các du khách đến từ Cheongdo và Daegu

Singapore cấm các du khách đến từ Cheongdo và Daegu

Thế giới 25/02/2020 - 20:54

Ngày 25/2, Singapore tuyên bố sẽ cấm ngắn hạn những du khách gần đây đã đến Cheongdo và Daegu (Hàn Quốc).

Thứ trưởng Bộ Y tế Iran nhiễm Covid-19

Thứ trưởng Bộ Y tế Iran nhiễm Covid-19

Thế giới 25/02/2020 - 20:39

Ông Iraj Harirchi, Thứ trưởng Bộ Y tế của Iran, có kết quả xét nghiệm dương tính với virus Corona chủng mới.

Cựu Tổng thống Ai Cập Mubarak qua đời

Cựu Tổng thống Ai Cập Mubarak qua đời

Thế giới 25/02/2020 - 20:11

Cựu Tổng thống Hosni Mubarak, nhà lãnh đạo Ai Cập trong gần 30 năm, đã qua đời ở tuổi 91.

Hành khách thứ tư trên tàu Diamond Princess tử vong vì Covid-19

Hành khách thứ tư trên tàu Diamond Princess tử vong vì Covid-19

Thế giới 25/02/2020 - 11:05

Cả trường hợp mới nhất và ba cái chết trước đó đều là người Nhật và có độ tuổi trên 80.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Để bảo vệ đàn heo của mình, Anova đã chủ động áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn sinh học và nâng cao sức đề kháng của vật nuôi.

Cuộc cạnh tranh chiến lược ở châu Phi

Cuộc cạnh tranh chiến lược ở châu Phi

Các quan chức Mỹ nói họ bị đánh động trước ảnh hưởng đang gia tăng của Nga cũng như Trung Quốc tại châu Phi.

Khi người giàu nhất thế giới mua nhà hơn 3.600 tỷ đồng

Khi người giàu nhất thế giới mua nhà hơn 3.600 tỷ đồng

Tỷ phú Jeff Bezos, người có tổng tài sản trị giá 131 tỷ USD, đã cùng bạn gái lùng mua nhà ở khu sang chảnh Beverly Hills và Bel Air ở California.

Báo Nông Nghiệp