| Hotline: 0983.970.780

Vàng tặc tung hoành giữa đại ngàn Pù Huống

Thứ Tư 17/04/2013 , 11:54 (GMT+7)

Năm 2012, không biết bằng cách nào một số cai vàng người Thái Nguyên... phát hiện dưới lòng đất của đồi Khe Hạng trong đại ngàn Pù Huống, thuộc bản Huổi Máy, xã Cắm Muộn, huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An có trữ lượng vàng lớn.

Năm 2012, không biết bằng cách nào một số cai vàng người Thái Nguyên... phát hiện dưới lòng đất của đồi Khe Hạng trong đại ngàn Pù Huống, thuộc bản Huổi Máy, xã Cắm Muộn, huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An có trữ lượng vàng lớn.

Họ lập tức cấu kết với một số dân địa phương tổ chức khai thác trái phép. Người dân cho biết: Lúc cao điểm, ngọn đồi này có từ 700-1.000 phu vàng, biến nơi đây thành một “công trường” tấp nập suốt ngày đêm.

CẬN CẢNH ĐỒI KHE HẠNG

Đồi Khe Hạng thuộc khoảnh 3, tiểu khu 144, Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, nằm cách bản Huổi Máy khoảng 8km. Từ trung tâm xã Cắm Muộn, chúng tôi luồn rừng, lội suối cuốc bộ mất gần 8 tiếng đồng hồ mới vào đến đồi Khe Hạng.

Bà con dân tộc Thái ở đây cho biết: Vàng sa khoáng rải rác khắp nơi, ngay dưới con đường chúng tôi đi và dưới các khe suối đều có vàng. Bởi thế, từ hàng chục năm qua đồng bào nhà nào cũng có các dụng cụ khai thác thủ công. Do mạnh ai nấy làm nên chỗ nào họ cũng đào đãi, được ít thì bỏ, chỗ nào đãi được nhiều lại xúm lại khoét rộng ra xung quanh khiến con đường vốn đã nhỏ lại nham nhở, khó đi.


Hầm vàng mọc san sát, chỉ được chống đỡ sơ sài

Do vàng sa khoáng có mặt khắp nơi nên khi khe suối cạn kiệt hoặc đã có chủ bà con quay sang đào bới, xới tung cả ruộng lúa nước, khu dân cư của bản, thậm chí khoét cả khu vực quanh nhà mình đang ở để tìm vàng…

Để tìm vàng sa khoáng dọc các khe suối nhanh và hiệu quả hơn, một số cai vàng đem theo các thiết bị máy móc và thuê phu vàng về khai thác một cách ồ ạt. Khi họ rút quân về, bỏ lại trên mặt đất và các khe suối chi chít hố lớn, nhỏ trông như một bãi chiến trường. Không hoàn thổ, các ụ đất đá ngày một chất cao như núi, cản trở dòng chảy khiến nước lũ xói lở khắp nơi. Môi trường bị hủy hoại nghiêm trọng. Mùa này nước dưới lòng suối chảy qua xã Cắm Muộn nhuộm một màu bùn đỏ, đặc quánh.


Một góc đồi Khe Hạng bị đào bới

Nằm cách trung tâm xã và các bản làng hàng chục km đường rừng, từ lâu đồi Khe Hạng bị lọt thỏm giữa đại ngàn với bốn bề điệp trùng cây cao, bóng cổ, chả mấy ai chú ý. Từ khi phát hiện đồi Khe Hạng có nhiều vàng, nhiều đối tượng người ngoại tỉnh mò vào đây khai thác đã khiến nơi đây bị đảo lộn... 

Ông Lô Văn Nhuệ, một phu đào đãi vàng, người bản Cắm, xã Cắm Muộn nói với chúng tôi: “Đồi Khe Hạng đã bị một số cai vàng người Thái Nguyên thuê người vào đây khai thác đã được 1 năm nay. Họ đào được nhiều lắm! Cho tới tận mồng 6 Tết Quý Tỵ thì dân bản mới biết người ta đào vàng trong đấy. Thấy họ được nhiều, ta cũng liều bán một con trâu, mua cái máy đưa vào đây để đào…”.

Ông Nhuệ cho biết thêm: "Dân các bản đi làm thuê cho đám cai vàng Thái Nguyên được trả 150 nghìn đồng/ngày. Họ dựng lán giữa rừng, chặt gỗ rừng cưa lấy ván lót nền để ăn ở qua đêm. Ai nấy hì hục đào từ sáng tinh mơ đến sẩm tối. Những ngày nắng ráo người ta còn nổ máy lấy điện để đào đãi tận khuya".


Cỗ máy khai thác vàng bị bỏ lại bên bờ suối

Ông Lô Văn Toại, một phu đào vàng người bản Pà Pản mặc bộ quần áo lao động lấm lem đất đỏ, cho biết: “Bản ta có nhiều người đi đào vàng thuê lắm. Đi làm bữa nào, người ta trả tiền bữa đó, cứ đến cuối buổi chiều là có người đến đưa tiền công. Còn người đó tên gì, người ở đâu thì ta cũng không biết”.

Đám chị em phụ nữ trong các bản không thể “xuyên” mình vào lòng đất để đào vàng như cánh mày râu thì hàng ngày đua nhau “cõng” lương thực, thực phẩm, xăng dầu… từ trung tâm xã vào tận đỉnh Khe Hạng cho đám cai vàng để lấy tiền công. Mỗi ngày, họ gùi trên lưng được một chuyến khoảng 40-50 kg và được nhận một khoản tiền công kha khá trên dưới 400 nghìn đồng.

Có khi một bữa làm, hai ba bữa nghỉ, vất vả cực nhọc, nhưng để có đồng thu nhập đã khiến hầu hết bà con bản Cắm, bản Pà Pản và các bản lân cận bỏ nương rẫy, đàn ông khỏe mạnh làm phu đào vàng, phụ nữ sung vào đội quân vận chuyển nhu yếu phẩm cho các cai vàng.

Đứng từ trên cao nhìn xuống, đồi Khe Hạng chi chít như những hố bom, ngổn ngang đất đá, cành cây, những căn lều được dựng lên tạm bợ, nhếch nhác hệt một bãi chiến trường sau những trận bom. Các hầm được bố trí san sát, ăn xuyên ra cả rìa ngọn đồi, tất cả đều được khoét hàm ếch sâu vào lòng đất. Chúng tôi đếm thử số hầm hào lớn nhỏ ngót nghét trên 100 hố.

Đan xen giữa các điểm đãi vàng là hệ thống quán dịch vụ ăn theo, cung cấp đủ các nhu yếu phẩm như nước giải khát, rượu, bia, mì ăn liền, thuốc lá, xăng, dầu diezen… cho đám phu vàng. Đám phu vàng từ đàn ông đến đàn bà, cả trẻ em, khi đã chấp nhận vào đây đều liều mình như chẳng có, bất chấp mọi hiểm nguy rình rập.

Quan sát kỹ hiện trường tôi bỗng rùng mình khi chứng kiến những chiếc hầm sâu từ 3 đến 8 mét ăn sâu vào lòng đất rồi khoét rộng ra xung quanh. Thế nhưng phía ngoài chỉ có vài ba khúc gỗ ngọn chống đỡ yếu ớt và chiếu lệ. Phía trên phần đất đá lộ thiên đã có nhiều đường nứt nẻ một cách đáng sợ. Chỉ cần sơ suất một tý là có thể độ ập xuống đầu số phu đào vàng đã khoét đất ở phía dưới lòng đất bất cứ lúc nào.

Từ trên mặt đất chúng tôi liều nhảy xuống một cái hầm “dế”, căng mắt ra nhìn vẫn không thấu đáy, bóng tối từ lòng đất gợi lên một cảm giác rùng mình, ghê rợn. Chỉ cần một vài trận mưa, cả khu đồi này sẽ biến thành bãi đất trống, nhão nhoét vùi lấp tất cả những gì hiện đang tồn tại trên mặt đất và dưới lòng đất sâu.


Khe suối đặc quánh bùn đỏ

Đan xen vào những đám đất trống phía dưới đã có một số chỗ đã bị khoét rỗng là các bể nước được che chắn bằng bạt dùng để dự trữ nước sinh hoạt và để đãi vàng, nước chảy lênh láng ra xung quanh, mùi hôi thối ở đâu đó bốc lên nồng nặc...

Một phu vàng nói với chúng tôi: Nguồn nước dùng để đãi vàng được dẫn từ một ngọn núi cách khu vực đào vàng khoảng 2 km bằng hệ thống ống dẫn nước kiên cố. Nghe nói để có nước đãi vàng, mỗi “cai” vàng phải trả cho “cai” nước không dưới 1 triệu đồng/ngày. Vì tranh dành nguồn nước đã có không ít cuộc ẩu đả xảy ra. (Còn nữa)

Xem thêm
Thái Nguyên thông qua nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã 2023-2025

Đây là 1 trong 10 nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội được thông qua tại Kỳ họp thứ 18 của HĐND tỉnh Thái Nguyên khóa XIV, nhiệm kỳ 2021-2026.

Syngenta tập huấn kỹ thuật, sử dụng drone an toàn, hiệu quả tại ĐBSCL

Vĩnh Long Ngày 26/4, tại Vĩnh Long, Công ty TNHH Syngenta Việt Nam tổ chức tập huấn cho 230 người điều khiển máy bay phun thuốc BVTV, cách sử dụng an toàn và hiệu quả tại ĐBSCL.

Du khách ở TP.HCM sắp được trải nghiệm xe điện

TP.HCM Sẽ có 70 xe điện được đưa vào phục vụ khách. Thời gian hoạt động từ 6-24 giờ hằng ngày, thí điểm trong 2 năm (từ quý II/2024 đến hết năm 2025).

Vụ học sinh Khánh Sơn ngộ độc: Phát hiện rong biển cơm cuộn có vi khuẩn

Cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa đã kết thúc điều tra, chỉ ra nguyên nhân 29 học sinh ở huyện Khánh Sơn bị ngộ độc thực phẩm sau khi ăn cơm cuộn.

Bình luận mới nhất

Tòa soạn chuyển cho tôi ý kiến bình luận của bạn đọc Kỳ Quang Vinh từ Cần Thơ, nguyên văn như sau: “Tôi cám ơn TS Tô Văn Trường đã có cái đầu lạnh của một người làm khoa học. Tôi thấy nội dung chính của bài báo là rất đáng suy nghĩ và làm theo. Tôi chỉ có một thắc mắc về kiểm soát lưu lượng bình quân ngày lớn nhất qua tuyến kênh là 3,6 m3/s”. Bạn đọc nên hiểu con số 3,6 m3/s chỉ là mở van âu thuyền cho nước đầy vào âu thuyền như thiết kế trong báo cáo của Campuchia. Chuyện mất nước trong bài báo tôi đã nói rõ rồi, đương nhiên hạn tháng 3-4 sẽ bị tác động lớn nhất theo tỷ lệ phần trăm vì lưu lượng thời kỳ này là thấp nhất. Lưu ý là ba kịch bản diễn giải như trường hợp 1 lưu lượng max bình quân ngày là 3,6 m3/s qua âu nghĩa là vận hành có kiểm soát theo thông báo của Campuchia. Các trường hợp 2 và 3 là vượt ra ngoài thông báo của Campuchia nghĩa là mở tự do bằng kịch bản 2 cộng gia tăng sản lượng nông nghiệp. Nhẽ ra, tôi nên viết rõ hơn là trường hợp 3 phải là như trường hợp 2 mở tự do kết hợp với gia tăng phát triển nông nghiệp. Tòa soạn cũng chuyển cho tôi bình luận của bạn đọc Nat về vị trí 3 tuyến âu, việc sử dụng nước và đánh giá chung là tác động của kênh đào Funan Techo không đáng kể đến đồng bằng sông Cửu Long. Điều tôi quan ngại nhất là khi Campuchia có ý định làm đập kiểm soát nguồn nước ở Biển Hồ hay là làm thủy điện ở sát gần biên giới Việt Nam. Trả lời bạn đọc thì mất thời gian trong khi quỹ thời gian của tôi rất eo hẹp nhưng cũng là niềm vui vì sản phẩm của mình làm ra được nhiều người quan tâm, đón đọc và bình luận. Tòa soạn cho biết ngay lúc đang buổi trưa 25/4 có gần nghìn người đang đọc bài viết của tiến sĩ Tô Văn Trường.
+ xem thêm