| Hotline: 0983.970.780

Dự án Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé: Bộ NN-PTNT báo cáo Thủ tướng

Thứ Tư 14/11/2018 , 10:15 (GMT+7)

Mới đây, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 8915/VPCP-NN ngày 17/9/2018 của Văn phòng Chính phủ, Bộ NN-PTNT đã có báo cáo các vấn đề liên quan đến Dự án Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn 1. Báo cáo do Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Hoàng Văn Thắng ký.

Kiểm soát nguồn nước

Theo báo cáo, khi xây dựng Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn I sẽ kiểm soát nguồn nước, tạo điều kiện sản xuất ổn định cho vùng hưởng lợi với diện tích tự nhiên 384.120ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp là 346.241ha. Giảm thiệt hại do thiên tai (hạn, mặn) vào mùa khô cho đất lúa vùng U Minh Thượng và Tây sông Hậu, đất tôm - lúa cũng như chuyên tôm ở huyện An Minh và An Biên, tỉnh Kiên Giang.

10-52-41_1311182
Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Hoàng Văn Thắng (đứng) tại cuộc hội thảo ở tỉnh Kiên Giang ngày 7/9 có đông nhà khoa học và quản lý tham dự

Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé tăng cường giữa ngọt trong mùa mưa cho diện tích tôm - lúa vùng An Minh, An Biên với những năm mưa ít. Bên cạnh, phòng chống thiên tai: tăng cường tiêu thoát và giảm ngập úng cho vùng hưởng lợi của dự án; giảm khối lượng đắp đập tạm hàng năm của tỉnh Kiên Giang, Hậu Giang. Trữ nước vào mùa mưa để phục vụ tiêu chua, rửa phèn, cải tạo đất và phục vụ sản xuất, sinh hoạt trong mùa khô, giảm quy mô và diện tích khai thác nước ngầm. Tạo nguồn cấp nước bổ sung để duy trì hệ sinh thái của rừng, phòng và chống cháy rừng trong mùa khô.

Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé còn tăng cường khả năng thoát lũ, tiêu úng, tiêu chua và cải tạo đất trong điều kiện biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún đất. Kết hợp tuyến để biển Tây tạo thành cụm công trình phòng chống thiên tai, nước dâng do bão, giảm ngập úng khi mặt đất hạ thấp (do sụt lún đất). Vận hành cống để cắt triều cường trong trường hợp mưa lũ lớn và mở cửa để đầy nhanh tiêu thoát khi triều cường xuống.

Tài liệu phân tích, đặc điểm vùng này mặn ngọt không ổn định. Vùng có nguồn nước mặn - lợ thường xuyên (chủ yếu ven biển, ven sông Cái Lớn) sản xuất chính là nuôi tôm. Tuy nhiên, cần độ mặn trong ngưỡng an toàn và thuận lợi cho sinh trưởng của tôm, thường yêu cầu dưới 25%o. Trong khi đó, độ mặn vùng này vào mùa khô có những thời điểm lên đến 35-40%o, không phù hợp với nuôi tôm. Nhiều nơi phải hút nước ngầm bổ sung nguồn ngọt, làm cho lún sụt gia tăng mạnh. Việc xây dựng công Cái Lớn - Cái Bé sẽ điều tiết nguồn nước trong vùng phục vụ sản xuất (kiểm soát mặn, hỗ trợ tạo nguồn nước ngọt đầu mùa khô và những năm ít mưa trong mùa mưa).
 

Giải trình ý kiến phản đối

Báo cáo cho biết, Bộ NN-PTNT đã tổ chức lấy ý kiến rộng rãi các nhà khoa học trong và ngoài ngành thủy lợi. Chủ đầu tư cũng ký hợp động với Viện Nghiên cứu Phát triển ĐBSCL của Trường Đại học Cần Thơ thực hiện phản biện xã hội về việc đầu tư xây dựng dự án. “Đa số các ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học, địa phương và Hội Khoa học Kỹ thuật Thủy lợi TP.HCM đồng thuận với việc xây dựng dự án và đề nghị Bộ NN-PTNT sớm triển khai thực hiện, tuy nhiên cũng còn một số ý kiến băn khoăn về tác động của dự án và đề nghị chưa triển khai thực hiện”, báo cáo viết.

Về ý kiến: “Dự án chưa thực hiện theo Nghị quyết I20/NQ-CP của Chính phủ”, thậm chí “đi ngược lại” và “Dự án có nhiệm vụ ngọt hóa, phục vụ sản xuất lúa ở vùng Bán đảo Cà Mau”. Báo cáo của Bộ NN-PTNT giải trình: Giải pháp thủy lợi chỉ nhằm kiểm soát nguồn nước để hỗ trợ cho các mô hình sản xuất, với vùng kinh tế nước ngọt thì ngăn xâm nhập mặn lúc triều cường, hỗ trợ chuyển nước ngọt ở những năm mực nước sông Hậu thấp; với vùng sản xuất dựa vào nước mặn - lợ, giải pháp thủy lợi đảm bảo độ mặn không thay đổi quá mức, bất lợi cho sản xuất nông nghiệp; còn với vùng có sản xuất nông nghiệp dựa vào nguồn nước ngọt - lợ luân phiên, giải pháp thủy lợi đảm bảo ôn định nguồn nước cho mô hình canh tác này. “Dự án không có mục tiêu ngọt hóa ở vùng thường xuyên có nước mặn, lợ”, báo cáo khẳng định.

10-52-41_1311181
Chuyên gia trong và ngoài nước khảo sát khu vực dự án Cái Lớn - Cái Bé

Về ý kiến “Dự án Ba Lai là dẫn chứng không thành công khi làm ngọt hóa”. Báo cáo giải trình, dự án Ba Lai chưa hoàn thành nên thời gian qua vẫn có thiệt hại lớn. Tuy nhiên, hiện dự án đã được Chính phủ Nhật Bản cho vay vốn để hoàn thành vào năm 2023. Khi hoàn thành, dự án sẽ kiểm soát mặn và tiêu nước cho 204.270ha đất tự nhiên thuộc 9 huyện/thành phố của tỉnh Bến Tre. Chủ động phục vụ sản xuất nông nghiệp kết hợp nuôi trồng thủy sản cho khoảng 110.442ha theo hướng đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi; cung cấp nước ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt cho 207.275 hộ dân.

Về ý kiến: “Dự án Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn I làm xong có khép kín không?”. Báo cáo giải trình, dự án nằm trong tổng thể toàn vùng, trong đó tuyến đê ven Biển Tây và các cống trên tuyến đê đã cơ bản hoàn thành (hiện còn 16 cống vùng An Minh, An Biên đang được tỉnh Kiên Giang chuẩn bị đầu tư), các cống trên tuyến đê ven Biển Tây sử dụng vốn vay của WB và nguồn vốn khác đã được thực hiện. Khi cống Cái Lớn - Cái Bé được xây dựng sẽ khép kín toàn vùng đê Biển Tây thuộc tỉnh Kiên Giang, đảm bảo việc kiểm soát nguồn nước, hỗ trợ ổn định sản xuất trước tác động cực đoan từ Biển Tây. Còn tác động từ Biển Đông vào vùng dự án cơ bản đã được kiểm soát bởi các cống của hệ thống Quản Lộ - Phụng Hiệp.

Về ý kiến: “Nguy cơ tác động môi trường của dự án”. Báo cáo giải trình, kết quả tính toán của GS.TS Tăng Đức Thắng và GS.TS Nguyễn Tất Đắc cho thấy, khi xây dựng công trình trên sông Cái Lớn, Cái Bé, có tác động đến môi trường vùng dự án, nhưng tác động này không lớn, có thể khắc phục bằng quy trình vận hành hệ thống. Thời gian trung bình để kiểm soát mặn của cống là 24 ngày/năm (chia làm nhiều đợt, bình quân 6 ngày/tháng cho 4 tháng mùa kiệt); đối với năm nhiều nước, thời gian vận hành có thể ít hơn và ngược lại. Trong tương lại, khi nước biển dâng, đất sụt lún thì thời gian đóng cửa cống sẽ nhiều hơn là xu thế chung của tất cả các công trình. “Như vậy, có thể thấy các tác động môi trường của dự án đều có thể chủ động kiểm soát được”, báo cáo viết.
 

Kết luận

Báo cáo của Bộ NN-PTNT “trân trọng ý kiến của các chuyên gia, các nhà khoa học, đây là những góp ý chân tình và đầy trách nhiệm, Bộ đã chỉ đạo các cơ quan Bộ nghiêm túc lắng nghe, tiếp tục nghiên cứu để có giải pháp khắc phục tốt nhất những tồn tại, hạn chế”. Báo cáo cũng nhấn mạnh đây là công trình có quy mô lớn, xây dựng ở vùng đất có điều kiện tự nhiên phức tạp, chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu, phát triển của vùng và thượng nguồn nên “đang tập trung chỉ đạo đồng bộ, để làm rõ, tạo đồng thuận và sớm triển khai xây dựng vào năm 2019”.

Dự án Hệ thống thủy lợi Cái Lớn - Cái Bé giai đoạn I, xây cống trên hai con sông đổ ra biển Tây lớn nhất ĐBSCL tại tỉnh Kiên Giang, vốn đầu tư 3.310 tỷ đồng. Giai đoạn 2 với số vốn tương tự, xây dựng một số công trình khác, để cả dự án có khả năng giúp chủ động sản xuất nông nghiệp trên vùng đất tự nhiên rộng 909.248ha ở các tỉnh Kiên Giang, Hậu Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Sóc Trăng và TP Cần Thơ.

 

Thuốc diệt chuột thế hệ mới mang tính đột phá cao

Thuốc diệt chuột thế hệ mới mang tính đột phá cao

Khoa học - Công nghệ 01/12/2020 - 19:03

Thuốc diệt chuột DR8 đã được thử nghiệm trên toàn Việt Nam trong vòng hai năm qua và có hiệu lực với tất cả các loài chuột được lựa chọn tham gia thử nghiệm.

Hoàn tất bản đồ hiện trạng đất của vùng nguyên liệu mía lớn nhất nước

Hoàn tất bản đồ hiện trạng đất của vùng nguyên liệu mía lớn nhất nước

Khoa học - Công nghệ 30/11/2020 - 11:00

Công ty CP Đường Quảng Ngãi đã phối hợp cùng Công ty Phân bón Việt Nhật thành lập bản đồ hiện trạng dinh dưỡng trong đất trên vùng nguyên liệu mía lớn nhất nước.

Sáng tạo của nhóm sinh viên chế biến nhựa sinh học từ vỏ tôm

Sáng tạo của nhóm sinh viên chế biến nhựa sinh học từ vỏ tôm

Khoa học - Công nghệ 28/11/2020 - 16:12

Từ các phế phẩm của ngành chế biến thuỷ hải sản như vỏ tôm, cua, ghẹ,… nhóm sinh viên Trường Đại học Trà Vinh đã chế tạo thành công nhựa sinh học.

Thực trạng đất sản xuất nông nghiệp đang rất đáng báo động

Thực trạng đất sản xuất nông nghiệp đang rất đáng báo động1

Khoa học - Công nghệ 27/11/2020 - 07:00

PGS.TS Vũ Năng Dũng, Chủ tịch Hội khoa học đất Việt Nam khẳng định, thực trạng đất sản xuất nông nghiệp Việt Nam rất đáng báo động, cần phải có sự thay đổi.

Lưu ý trong chuyển đổi cây trồng ở đồng bằng sông Cửu Long

Lưu ý trong chuyển đổi cây trồng ở đồng bằng sông Cửu Long

Khoa học - Công nghệ 26/11/2020 - 10:08

ĐBSCL đang chuyển đổi cơ cấu sản xuất mạnh. Một số nông dân thường nghĩ đất có thể trồng bất cứ cây gì, đấy là hiểu sai.

Khoa học công nghệ là động lực tăng trưởng của ngành chăn nuôi

Khoa học công nghệ là động lực tăng trưởng của ngành chăn nuôi

Khoa học - Công nghệ 25/11/2020 - 16:03

Ngày 25/11, Viện Chăn nuôi tổ chức Hội nghị Khoa học công nghệ giai đoạn 2018 - 2020.Đây là sự kiện khoa học lớn nhất của ngành chăn nuôi diễn ra hai năm một lần.

Sức khỏe đất đã đến mức suy kiệt!

Sức khỏe đất đã đến mức suy kiệt!

Khoa học - Công nghệ 25/11/2020 - 07:14

Đó là ý kiến của TS Nguyễn Đăng Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Tư vấn nông nghiệp nhiệt đới về tình trạng sức khỏe đất nông nghiệp hiện nay.

Cân đối vô cơ - hữu cơ, tránh cực đoan!

Cân đối vô cơ - hữu cơ, tránh cực đoan!1

Khoa học - Công nghệ 24/11/2020 - 10:00

Gần đây có xu hướng cực đoan về vai trò của nông nghiệp hữu cơ và phân bón vô cơ, coi phân bón vô cơ như “tội đồ”. Thực tế không như vậy.

Giáo sư Đại học Kyoto gợi ý giải pháp cải thiện sức khỏe đất

Giáo sư Đại học Kyoto gợi ý giải pháp cải thiện sức khỏe đất

Khoa học - Công nghệ 23/11/2020 - 14:42

Để cải thiện sức khỏe đất và quản lý dịch hại từ đất, canh tác hữu cơ tạo môi trường lợi khuẩn là một giải pháp quan trọng, đang được áp dụng ở nhiều nơi.

Phục hồi chất lượng đất Tây Nguyên

Phục hồi chất lượng đất Tây Nguyên

Khoa học - Công nghệ 20/11/2020 - 10:16

Trước tình trạng đất Tây Nguyên bị thoái hóa, xói mòn nghiêm trọng, việc phục hồi đất cũng như có biện pháp chống xói mòn là nhiệm vụ hết sức cần thiết.

Đất Tây Nguyên bị 'bóc lột' nghiêm trọng: Hậu quả!

Đất Tây Nguyên bị 'bóc lột' nghiêm trọng: Hậu quả!1

Khoa học - Công nghệ 19/11/2020 - 09:24

Diện tích tăng, năng suất và sản lượng giảm, đất bị thoai hóa nghiêm trọng... Đó là hậu quả tất yếu của ngành cà phê và hồ tiêu Việt Nam.

Khoa học, công nghệ đóng vai trò quyết định trong phát triển bền vững nông nghiệp

Khoa học, công nghệ đóng vai trò quyết định trong phát triển bền vững nông nghiệp

Khoa học - Công nghệ 19/11/2020 - 07:16

Theo Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp, khoa học, công nghệ đóng vai trò quyết định trong phát triển bền vững ngành nông nghiệp…

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Nuôi gà đẻ trứng sạch

Nuôi gà đẻ trứng sạch

Với quy mô hơn 20.000 con gà được chăn nuôi theo hướng VietGAP, mỗi ngày gia đình anh Nguyễn Văn Phúc (Trực Hùng, Trực Ninh, tỉnh Nam Định) thu về trên 16.000 quả trứng sạch.

Người đưa giống lúa Thơm RVT về đất nước

Người đưa giống lúa Thơm RVT về đất nước

Tri ân cố Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn, người đưa nhiều giống cây trồng, vật nuôi về cho nông dân, cho đất nước…

Báo Nông Nghiệp