Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Giải pháp nào cho sự phát triển chăn nuôi gia cầm

Thứ Ba 25/02/2020 , 14:42 (GMT+7)

Dự báo đến năm 2030, sản xuất chăn nuôi nước ta thuộc nhóm các quốc gia tiên tiến trong khu vực.

Ngành chăn nuôi gia cầm đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Ngành chăn nuôi gia cầm đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức.

Tại Dự thảo Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2020 – 2030, tầm nhìn 2040, Bộ NN- PTNT đặt ra mục tiêu mức tăng trưởng giai đoạn 2020-2025 trung bình 4-5%/năm; giai đoạn 2026-2030 trung bình 3-4%/năm. Theo đó, đến năm 2030, sản xuất chăn nuôi nước ta thuộc nhóm các quốc gia tiên tiến trong khu vực.

Phần lớn sản phẩm chăn nuôi hàng hóa được sản xuất ở những trang trại, hộ chăn nuôi chuyên nghiệp, thân thiện với môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm, đáp ứng nhu cầu trong nước và đẩy mạnh xuất khẩu.

Vậy giải pháp nào cho sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi nước ta từ nay đến năm 2030 và tầm nhìn 2040? Theo chúng tôi, có thể nhận diện những nhân tố chính sau đây ảnh hưởng đến sản xuất hàng hoá trong chăn nuôi giai đoạn tới để từ đó đề ra các nhóm giải pháp phù hợp.

Các chủ thể sản xuất

Cần phải xác định đúng chủ thể sản xuất chính trong lĩnh vực chăn nuôi trong giai đoạn tới là ai? Hiện nay, các chủ thể trong sản xuất nông nghiệp nói chung và trong chăn nuôi nói riêng chủ yếu là hộ nông dân và các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Và những năm sắp tới các đối tượng đó vẫn là những chủ thể sản xuất chính trong ngành chăn nuôi.

Một thực trạng là điều kiện sản xuất của các chủ thể, nhất là các hộ nông dân còn rất non yếu. Tiến hành sản xuất, kinh doanh trong điều kiện mới, các chủ thể sản xuất chăn nuôi gặp rất nhiều khó khăn về vốn, công nghệ, thị trường…

Gần đây, Chính phủ đã có nhiều cơ chế chính sách mới trong nông nghiệp, nhờ đó đã khơi dậy những tiềm năng sản xuất đối với hộ nông dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, đó mới chỉ là bước đầu. Để sản xuất chăn nuôi phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế, Nhà nước cần phải tiếp tục có các chính sách đối xử phù hợp, hiệu quả đối với từng đối tượng chủ thể sản xuất nêu trên. Vì hộ nông dân và doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn là hai chủ thể sản xuất chính trong ngành chăn nuôi trong những thập kỷ tới.

Trong nền kinh tế thị trường, sức lao động là một trong hai yếu tố cơ bản cấu thành quá trình sản xuất và tái sản xuất nông nghiệp.

Mở rộng thị trường lao động chính là môi trường tạo nên sự chuyển dịch người lao động từ nơi thừa đến nơi thiếu, từ việc làm không hiệu quả sang việc làm có hiệu quả hơn, tạo điều kiện để phân bố sức lao động hợp lý, phù hợp với khả năng, trình độ của người lao động trong nông nghiệp nói chung và chăn nuôi nói riêng.

Chính sự phân công lao động và chuyên môn hóa lao động trong nông nghiệp là cơ sở và là điều kiện để hình thành và phát triển chăn nuôi hàng hóa. Thị trường lao động có phát triển hay không, nhanh hay chậm phụ thuộc nhiều vào trình độ dân trí, khả năng lao động, kỹ năng nghề nghiệp, tính chất cần cù, thông minh của người lao động.

Trên trực tế, trình độ của người sản xuất kinh doanh trong chăn nuôi hàng hóa phải cao hơn người sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế tự cung tự cấp, biểu hiện họ là những người dám kinh doanh làm giàu cho mình và cho xã hội, họ dám bỏ sức lực và tiền của vào sản xuất loại hàng hóa có hiệu quả nhất.

Để thực hiện điều đó, người sản xuất cần phải có những kiến thức cơ bản về khoa học - công nghệ, về quản trị kinh doanh, biết tiếp cận và nghiên cứu thị trường, nhận biết nhu cầu của thị trường, từ đó đưa ra chiến lược kinh doanh hiệu quả và bền vững.

Nhân tố về thị trường

Ngày nay chăn nuôi hướng tới mục đích chính là sản xuất ra sản phẩm hàng hoá, nên điều kiện về thị trường giữ vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của ngành hàng này. Thị trường vừa là điều kiện, vừa là môi trường của kinh tế hàng hóa.

Nó thừa nhận giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa cũng như khối lượng sản phẩm chăn nuôi tiêu thụ trên thị trường, đồng thời điều tiết (thúc đẩy hoặc hạn chế) quan hệ kinh tế của cả người quản lý, nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Chính “phong vũ biểu” giá cả thị trường sẽ cung cấp tín hiệu, thông tin nhanh nhạy để điều tiết hành vi kinh tế của các chủ thể sao cho có lợi nhất. Thông qua sự vận động của giá cả, thị trường có tác dụng định hướng cho người sản xuất điều chỉnh quy mô sản xuất, thay đổi mặt hàng, thay đổi kỹ thuật công nghệ cho phù hợp với nhu cầu của thị trường.

Thị trường ngày càng phát triển sẽ góp phần làm cho sản phẩm chăn nuôi ngày càng đa dạng, phong phú. Thị trường cũng lựa chọn, đòi hỏi cao về số lượng và chất lượng, phong phú về chủng loại sản phẩm chăn nuôi. Điều kiện về thị trường bao gồm cả thị trường đầu vào của sản xuất và thị trường sản phẩm đầu ra.

Thị trường đầu vào bao gồm đất đai, vốn, lao động, công nghệ …, trong đó đặc biệt là thị trường đất và lao động. Trong nông nghiệp nói chung và chăn nuôi nói riêng, đất đai tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất ra sản phẩm, nó là đối tượng lao động không thể thay thế được. Hiệu quả của sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào hiệu quả sử dụng đất đai.

Việc cho phép người chăn nuôi được quyền sử dụng đất sản xuất lâu dài thì nguồn tài nguyên đất đai mới sử dụng có hiệu quả, phát huy hết khả năng kinh doanh nông nghiệp của mình. Mặt khác, quá trình chuyển nhượng quyền sử dụng đất sẽ dẫn đến đất đai vận động theo hướng tập trung, hình thành nên các trang trại, doanh nghiệp chăn nuôi có quy mô sản xuất hàng hóa lớn, đem lại lợi nhuận cao.

Trong quá trình công nghiệp hoá, sự biến đổi của cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại sẽ làm tăng chỉ tiêu đất đai bình quân một nhân khẩu, hay một lao động. Đồng thời, tiến bộ của khoa học và công nghệ cũng sẽ làm cho chỉ tiêu này ngày càng ít quan trọng hơn đối với sản xuất hàng hoá và chuyên môn hoá sản xuất nông nghiệp.

Việc xây dựng thị trường đầu ra cho chăn nuôi hàng hóa là cơ sở để các trang trại, doanh nghiệp tồn tại và phát triển. Trong nền sản xuất hàng hóa, sản phẩm sản xuất ra là nhằm để bán và trao đổi trên thị trường.

Do vậy, điều kiện cơ bản để các chủ thể kinh tế trong chăn nuôi tiến hành hoạt động kinh doanh của mình là phải xác định được thị trường đầu ra, tìm kiếm được khách hàng và lựa chọn được phương thức tiêu thụ sản phẩm.

Thị trường tiêu thụ sản phẩm trong chăn nuôi rất đa dạng và phong phú, đó có thể là các doanh nghiệp công nghiệp (các cơ sở công nghiệp chế biến), các doanh nghiệp thương mại (các nhà bán buôn, bán lẻ, các đại lý...) và những người tiêu dùng, sản phẩm chăn nuôi thông qua các chợ, các đại lý tiêu thụ, các cơ sở chế biến công nghiệp tiêu thụ ở thị trường trong nước và nước ngoài thông qua các nhà xuất khẩu.

Khả năng khai thác và mở rộng thị trường trong và ngoài nước của các doanh nghiệp là nhân tố hết sức quan trọng quyết định quy mô và trình độ phát triển chăn nuôi hàng hóa.

Vai trò khoa học và công nghệ 

Khoa học và công nghệ (KH-CN) là một trong những yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy quá trình chuyển dịch từ nền chăn nuôi tự cung, tự cấp sang chăn nuôi hiện đại, công nghệ cao. Trong thời đại ngày nay, KH- CN có vai trò ngày càng quan trọng đối với sự hình thành và phát triển sản xuất hàng hoá.

Giá gia cầm sau tết Nguyên đán đang giảm khá sâu.

Giá gia cầm sau tết Nguyên đán đang giảm khá sâu.

Để đánh giá về đóng góp của KH-CN đối với sự phát triển của một quốc gia, các nhà kinh tế thường xem xét dựa trên giá trị của TFP (Total Factor Productivity = Nhân tố năng suất tổng hợp). Cấu thành tăng trưởng bao gồm 3 yếu tố cơ bản là vốn đầu tư, lao động và công nghệ, tri thức, trình độ quản lý (hay gọi là nhân tố năng suất tổng hợp).

Như vậy, nhân tố năng suất tổng hợp là toàn bộ các yếu tố tạo ra tăng trưởng kinh tế mà không giải thích được bằng sự gia tăng của vốn đầu tư (K) hay lao động (L) mà có cả khoa học, tiến bộ kỹ thuật, hiệu quả quản lý,…

Các chuyên gia kinh tế tính toán rằng, giá trị TFP của Việt Nam trong từng khu vực kinh tế là khác nhau. Những năm gần đây, trong khu vực nông nghiệp, giá trị TFP cao nhất khoảng 33%; trong khu vực công nghiêp - xây dựng là 28%; và trong khu vực dịch vụ khoảng 22%.

Trong những năm qua, KH-CN đã và đang là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội nói chung, trong đó có lĩnh vực sản xuất chăn nuôi. KH-CN được xem là giải pháp tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng sản phẩm chăn nuôi. Với sự đóng góp của cộng đồng các nhà khoa học, sự vào cuộc của các doanh nghiệp, nhiều kết quả nghiên cứu KH-CN đã được chuyển giao, ứng dụng có hiệu quả vào sản xuất chăn nuôi như các giống vật nuôi, quy trình công nghệ và tiến bộ kỹ thuật mới.

Từ đó góp phần tăng năng suất, giảm giá thành sản phẩm và mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Theo đánh giá của Bộ NN- PTNT, hiện nay KH-CN đã đóng góp trên 30% giá trị gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt hoạt động KH-CN trong lĩnh vực chăn nuôi giá trị gia tăng đạt 38%. (Còn nữa)

Để KH-CN phát huy vai trò quan trọng đến hiệu quả sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực chăn nuôi, cần thực hiện các giải pháp sau:

- Thực hiện tốt những đổi mới cơ bản về cơ chế hoạt động KH-CN theo tinh thần của Luật Khoa học và Công nghệ cũng như các nghị định hướng dẫn thi hành, như: Cơ chế đặt hàng, Cơ chế quỹ, Cơ chế khoán, Cơ chế liên kết và Cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm.

- Tăng cường đầu tư cho KH-CN lĩnh vực NN - PTNT, trong đó tập trung vào việc tổ chức thực hiện có hiệu quả các chương trình quốc gia về KH-CN đến năm 2030, trong đó có một số chương trình quan trọng như: Phát triển sản phẩm quốc gia; Hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ; Đổi mới công nghệ quốc gia; và các Chương trình quốc gia như: Phát triển công nghệ cao; Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm hàng hóa của doanh nghiệp; Chương trình KH-CN phục vụ phát triển nông thôn mới; Các Chương trình/đề án Phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, bảo vệ môi trường.

- Để thực hiện thành công Chương trình tái cơ cấu ngành chăn nuôi, ngoài các giải pháp về tổ chức lại sản xuất, chính sách về ưu đãi tín dụng, chính sách tổ chức thị trường thì không có cách nào khác là phải đẩy mạnh ứng dụng các thành tựu của KH- CN vào sản xuất kinh doanh, dich vụ.

Phải tăng cường áp dụng các giống cây con mới, đưa kỹ thuật, công nghệ tiến tiến, công nghệ cao vào sản xuất, đưa công nghệ thông tin vào nông thôn phục vụ kết nối thị trường để các hàng hóa sản xuất từ nông nghiệp, nông thôn có chất lượng tốt, có sức cạnh tranh tốt trên thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

- Tăng cường phối hợp hoạt động giữa Bộ KH- CN, Bộ NN- PTNT và các Bộ, ngành khác trong việc tổ chức thực hiện các giải pháp nêu trên.

(nguyên Viện trưởng Viện Chăn nuôi)

Sóc Trăng triển khai hướng dẫn thực hiện Luật Chăn nuôi

Sóc Trăng triển khai hướng dẫn thực hiện Luật Chăn nuôi

Chăn nuôi 06/07/2020 - 15:39

Phòng Kinh tế TP Sóc Trăng tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện Nghị định số 13 của Chính phủ và thông tư 23 hướng dẫn Luật Chăn nuôi.

Tiêu hủy bắt buộc đàn gà bị cúm A/H5N6

Tiêu hủy bắt buộc đàn gà bị cúm A/H5N6

Chăn nuôi 05/07/2020 - 16:13

Huyện Bình Sơn (Quảng Ngãi) vừa tiến hành tiêu hủy bắt buộc đàn gà bị nhiễm cúm A/H5N6.

Tổ hợp sản xuất, chế biến nông sản hữu cơ quy mô lớn tại Huế

Tổ hợp sản xuất, chế biến nông sản hữu cơ quy mô lớn tại Huế

Chăn nuôi 05/07/2020 - 08:59

Chăn nuôi an toàn sinh học là hướng đi phù hợp nhằm chấm dứt tình trạng chăn nuôi ô nhiễm trong khu dân cư để đảm bảo môi trường, giảm thiệt hại khi dịch bệnh.

Phát hiện thêm 1 ổ dịch tả lợn châu Phi

Phát hiện thêm 1 ổ dịch tả lợn châu Phi

Chăn nuôi 02/07/2020 - 14:53

Theo Sở NN-PTNT tỉnh Hà Giang, tỉnh này mới phát hiện thêm 1 ổ dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) tại xã Linh Hồ, huyện Vị Xuyên.

Duyên nghiệp thầy Quang

Duyên nghiệp thầy Quang

Chăn nuôi 02/07/2020 - 13:15

Sắp ngưỡng thất thập nhưng thày giáo Trần Đình Quang, nguyên giảng viên Đại học Nông lâm Thái Nguyên vẫn chưa trút bỏ, thoát khỏi duyên nghiệp nhà nông.

Tăng cường giám sát, khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Tăng cường giám sát, khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Chăn nuôi 02/07/2020 - 09:00

Dù đã nỗ lực phòng chống, nhưng đến nay Nghệ An vẫn còn hai địa phương có ổ dịch tả lợn Châu Phi (DTL CP) chưa qua 30 ngày.

Công ty Cổ phần Giống gia súc Hà Nội: 60 năm xây dựng và phát triển

Công ty Cổ phần Giống gia súc Hà Nội: 60 năm xây dựng và phát triển

Chăn nuôi 02/07/2020 - 06:01

Công ty Cổ phần Giống gia súc Hà Nội đã đóng góp nhiều thành tích trong lĩnh vực sản xuất con giống, góp phần vào sự phát triển chung của ngành nông nghiệp.

Nuôi gà đặc sản thu nhập cao

Nuôi gà đặc sản thu nhập cao

Chăn nuôi 01/07/2020 - 11:10

Người dân ở xã Tịnh Hà, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi đều ngưỡng mộ ông Nguyễn Văn Hùng, bởi ông đã nuôi thành công 2 giống gà quý hiếm.

Ruồi lính đen 'cứu cánh' lão nông Ninh Thuận

Ruồi lính đen 'cứu cánh' lão nông Ninh Thuận

Chăn nuôi 01/07/2020 - 10:58

Dồn vốn chăn nuôi heo với khát vọng làm giàu nhưng rồi ông Phong trở thành kẻ trắng tay do dịch tả heo châu Phi. May mắn, ruồi lính đen cứu ông thoát nghịch cảnh.

Tình hình dịch tả lợn Châu Phi: 255 xã của cả nước còn dịch

Tình hình dịch tả lợn Châu Phi: 255 xã của cả nước còn dịch

Chăn nuôi 01/07/2020 - 09:40

Dịch tả lợn Châu Phi (dịch tả heo Châu Phi) đến thời điểm này xuất hiện ở 255 xã thuộc 66 huyện của 20 tỉnh, thành phố. Chỉ riêng tháng 6/2020 có hơn 5.800 con lợn phải tiêu hủy.

Quảng Bình: Kết quả tái đàn còn khiêm tốn!

Quảng Bình: Kết quả tái đàn còn khiêm tốn!

Chăn nuôi 01/07/2020 - 09:02

Dù ngành NN-PTNT Quảng Bình đã có nhiều động tác để tái đàn lợn sau dịch tả lợn châu Phi (DTLCP), nhưng kết quả vẫn còn khiêm tốn…

Dịch tả lợn châu Phi là gì? Có lây sang người không?

Dịch tả lợn châu Phi là gì? Có lây sang người không?

Chăn nuôi 30/06/2020 - 14:36

Dịch tả lợn châu Phi đang xuất hiện trở lại và bùng phát thời gian gần đây. Vậy dịch tả lợn châu Phi là gì? Nguy hiểm như thế nào?

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Tuyên Quang: Hơn 100 ha keo bị khô héo

Tuyên Quang: Hơn 100 ha keo bị khô héo

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật tỉnh Tuyên Quang cho biết, thời gian gần đây trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang có hơn 100 ha keo bị khô héo.

Syngenta cam kết phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Syngenta cam kết phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Ông Nguyễn Minh Hợi ở Di Linh, Lâm Đồng vẫn nhớ như in những kỹ thuật, kinh nghiệm học hỏi được từ các chuyên gia nông nghiệp Syngenta Việt Nam.