Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Giới quan sát lo Duterte 'chiều lòng' Trung Quốc ở Cấp cao ASEAN

Thứ Năm 27/04/2017 , 19:29 (GMT+7)

Tổng thống Philippines Duterte có thể tập trung quan tâm tới nhóm thân thiết với Trung Quốc trong Cấp cao ASEAN cuối tuần này, không tuyên bố gay gắt về Biển Đông.

Tổng thống Philippines, phải, gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, khi ông Duterte đến thăm Bắc Kinh hồi tháng 10 năm ngoái. Ảnh: Rappler

"Chủ tịch ASEAN năm nay, Philippines, dường như sẽ đưa ra quan điểm ôn hòa về tranh chấp Biển Đông trong hội nghị cấp cao đầu tiên", chuyên gia Richard Javad Heydarian, Đại học De La Salle, Philippines, nói với VnExpress khi nhắc tới Hội nghị cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) sắp tới.

Cấp cao ASEAN lần thứ 30 và các hội nghị liên quan sẽ diễn ra tại Manila trong hai ngày 28/4 và 29/4, với sự tham gia của lãnh đạo của các nước thành viên ASEAN.

Có trong tay tài liệu dự thảo về tuyên bố của chủ tịch ASEAN, ông Heydarian lưu ý cụm từ "áp dụng đầy đủ các tiến trình pháp lý và ngoại giao" là quan điểm đồng thuận với mẫu thức chung ở mức thấp nhất mà ASEAN đã đạt được từ đầu năm 2016. Vấn đề đã được nêu lên trong hội nghị giữa lãnh đạo Hiệp hội với Tổng thống Mỹ vào thời điểm năm ngoái là Barack Obama tại Sunnylands.

Đáng chú ý, nó được nêu lên trước khi Tòa trọng tài quốc tế tháng 7/2016 tuyên bố Philippines thắng kiện Trung Quốc, trong đó bác bỏ yêu sách đường lưỡi bò của Bắc Kinh ở Biển Đông. Thực tế là Philippines tỏ ra chậm trễ trong việc định hình và chỉ đạo cuộc thảo luận trong khu vực.

Từ đó, chuyên gia Philippines cho rằng thảo luận về tranh chấp sẽ không có tiến triển. Tổng thống Philippines Duterte sẽ trung thành với mẫu thức chung nói trên, chỉ nói về "tiến trình pháp lý", tôn trọng Công ước luật biển năm 1982 của Liên Hợp Quốc (UNCLOS). Thậm chí ông Duterte cũng sẽ không đề cập tới phán quyết của Tòa trọng tài.

"Chính quyền của ông Duterte không muốn gây xáo trộn việc cải thiện quan hệ với Trung Quốc và tránh làm mất lòng các thành viên ASEAN thân thiện với Bắc Kinh", ông Heydarian nhấn mạnh.

Tổng thống Philippines từ khi lên nắm quyền đã thể hiện rõ quan điểm muốn có quan hệ gần gũi với Trung Quốc. Ông Duterte khẳng định chỉ có Trung Quốc mới giúp được Philippines, đặc biệt là xây dựng nền kinh tế, khi ông Duterte có những kế hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng lớn nhưng thiếu vốn. Nhà lãnh đạo Philippines thẳng thắn cho biết sẽ không gây chiến với Trung Quốc vì tranh chấp trên biển, thừa nhận không thể ngăn Bắc Kinh xây dựng các cơ sở trên bãi cạn Scarborough, khu vực hai nước có tranh chấp, thậm chí cho biết Manila sẵn lòng chia sẻ các tài nguyên trong khu vực nước này có đặc quyền ở Biển Đông với Trung Quốc. Các quan chức Philippines tiết lộ nước này và Trung Quốc sẽ thảo luận trực tiếp về Biển Đông trong tháng 5. Trong khi quan điểm chung của ASEAN là cần có đàm phán đa phương, có sự tham gia của các nước liên quan. 

Ngoài Philippines, Trung Quốc còn tranh chấp với một số thành viên ASEAN tại Biển Đông, gồm Việt Nam, Malaysia và Brunei.

Bình luận về dự thảo tuyên bố của Chủ tịch ASEAN sắp tới, Giáo sư Carl Thayer, Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales, cho biết Philippines thay đổi rất nhiều so với tuyên bố chung của Hiệp hội trong năm ngoái, theo hướng giảm thiểu các vấn đề quan trọng. Manila không đề cập vấn đề phi quân sự và tự kiềm chế trong thực hiện tất cả các hoạt động, kể cả cải tạo đất ở Biển Đông. Philippines cũng không nhắc đến tới an toàn hàng hải và liên lạc trên biển, các quy định được nêu trong Tuyên bố của các bên (DOC).

"Rõ ràng ông Duterte có vẻ đang nỗ lực giúp Trung Quốc bằng cách làm dịu bớt bất kỳ vấn đề nào mà Bắc Kinh có thể phản đối", ông Thayer nói.

Tỏ ra thận trọng hơn, Ei Sun Oh, nghiên cứu viên cao cấp tại Trường nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam, Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, đặt ra cả hai khả năng rằng Philippines có thể không nêu lên tranh chấp Biển Đông tại hội nghị cấp cao (do đang có quan hệ thân thiện với Trung Quốc), nhưng cũng có thể tỏ ra kiên quyết hơn (kêu gọi ASEAN đoàn kết). Ông cho rằng việc dự đoán không dễ dàng vì Philippines gần đây có sự đảo ngược chính sách liên quan đến Biển Đông.

Hôm 13/4, Tổng thống Duterte tuyên bố hoãn kế hoạch kéo quốc kỳ trên đảo Thị Tứ thuộc chủ quyền của Việt Nam ở Biển Đông, vì "coi trọng tình hữu nghị với Trung Quốc". Đến 21/4, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana đã đến thăm địa điểm này. Ông Lorenzana cho biết ông Duterte yêu cầu ông khảo sát để đảm bảo các hạ tầng ở Thị Tứ được xây dựng càng sớm càng tốt.

Là người theo dõi diễn biến Biển Đông trong nhiều năm, Giáo sư Stein Tonnesson, Khoa nghiên cứu Hòa bình và xung đột, Đại học Uppsala, Thụy Điển, nhận định nếu Tổng thống Philippines khôn ngoan như một số người đánh giá, ông sẽ tận dụng thiện chí với Trung Quốc để thúc đẩy một cơ chế ngăn xung đột thông qua Bộ quy tắc COC.

"Cơ chế đó bao gồm việc ngăn cản hiệu quả hoạt động xây dựng ở bất cứ đá hay thực thể nào và đưa ra khung thời gian nhằm phi quân sự hóa các đảo tranh chấp", ông Tonnesson bày tỏ hy vọng.

Nhà nghiên cứu Philippines Richard Javad Heydarian cho rằng nếu Tổng thống Dutert bỏ qua, không bàn tới vấn đề cải tạo và quân sự hóa Biển Đông tại Cấp cao ASEAN sắp tới, thì đó là điều đáng thất vọng vì đây là mối quan ngại lớn không chỉ của riêng Philippines mà còn là sự lo lắng của nhiều nước. Trung Quốc đã triển khai các vũ khí tiên tiến và chiến đấu cơ tới các đảo nhân tạo mà nước này chiếm giữ ở Biển Đông.

"Các chuyên gia an ninh đang lo rằng Trung Quốc có thể sớm có khả năng thiết lập một khu vực ngăn cấm chính thức trên thực tế, chủ yếu gây thiệt hại cho một vài nước ASEAN, trong đó có Philippines. Thật lạ là, tuyên bố dự thảo của chủ tịch ASEAN lại dịu giọng hơn rất nhiều so với tuyên bố cách đây 4 năm, khi Myanmar làm chủ tịch ASEAN", ông Heydarian nói.

VnExpress

Năm kịch bản quân đội Triều Tiên pháo kích Hàn Quốc

Năm kịch bản quân đội Triều Tiên pháo kích Hàn Quốc

Điểm nóng 08/08/2020 - 16:18

Theo đó các chuyên gia quân sự Mỹ đã lên kịch bản tồi tệ nhất khi quân đội Triều Tiên pháo kích đồng loạt sang Hàn Quốc, có thể khiến hơn 200.000 người thương vong.

Sức công phá vụ nổ kho phân bón ở Libăng bằng 1/10 bom nguyên tử

Sức công phá vụ nổ kho phân bón ở Libăng bằng 1/10 bom nguyên tử

Điểm nóng 06/08/2020 - 10:22

Sức công phá của vụ nổ kho phân bón ở Libăng bằng 1/10 so với quả bom nguyên tử rơi xuống Hiroshima và được xếp vào vụ nổ phi hạt nhân lớn nhất.

Amoni nitrat là gì mà gây cháy nổ kinh hoàng?

Amoni nitrat là gì mà gây cháy nổ kinh hoàng?

Điểm nóng 05/08/2020 - 11:08

Vụ nổ kho chứa 2.750 tấn phân bón khiến gầm trăm người chết và hàng ngàn người bị thương, bắt nguồn từ hợp chất hóa học amoni nitrat.

Cuộc khủng hoảng nước ở châu Á & ý kiến chuyên gia hàng đầu

Cuộc khủng hoảng nước ở châu Á & ý kiến chuyên gia hàng đầu

Điểm nóng 04/08/2020 - 09:23

Khủng hoảng nước sẽ ngày một nghiêm trọng hơn là dự báo của giáo sư Brahma Chellaney, chuyên gia phân tích chiến lược, nguyên cố vấn Hội đồng An ninh quốc gia Ấn Độ.

Covid-19 khiến GDP của Mỹ giảm xuống mức tệ nhất kể từ năm 1947

Covid-19 khiến GDP của Mỹ giảm xuống mức tệ nhất kể từ năm 1947

Điểm nóng 01/08/2020 - 11:08

Đại dịch Covid-19 khiến GDP của Mỹ - nền kinh tế số một thế giới giảm với tốc độ kỷ lục trong quý II, và số người xin trợ cấp thất nghiệp vẫn tăng mạnh.

Tuyên bố chung Mỹ- Úc lên án Trung Quốc yêu sách ở Biển Đông

Tuyên bố chung Mỹ- Úc lên án Trung Quốc yêu sách ở Biển Đông

Điểm nóng 29/07/2020 - 15:21

Trong tuyên bố chung Mỹ- Úc, bốn vị Bộ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng đã lên án các yêu sách hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông là "không thể chấp nhận được".

Mỹ- Úc chung chiến tuyến 'đấu' Trung Quốc

Mỹ- Úc chung chiến tuyến 'đấu' Trung Quốc

Điểm nóng 28/07/2020 - 10:34

Giới chức Mỹ- Úc đã mở cuộc đàm phán cấp cao nhằm tiến đến một mặt trận chống Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng ngày một leo thang giữa Washington và Bắc Kinh.

Iran kéo tàu sân bay giả đến Eo biển Hormuz giữa lúc căng thẳng với Mỹ

Iran kéo tàu sân bay giả đến Eo biển Hormuz giữa lúc căng thẳng với Mỹ

Điểm nóng 28/07/2020 - 09:35

Tàu sân bay giả của Iran sao chép giống như các tàu sân bay lớp Nimitz mà hải quân Hoa Kỳ thường xuyên đi vào Vịnh Ba Tư.

Các nước châu Phi bất hòa vì đập thủy điện GERD

Các nước châu Phi bất hòa vì đập thủy điện GERD

Điểm nóng 26/07/2020 - 16:15

Mặc dù Trung Quốc không trực tiếp tài trợ 4,6 tỷ USD cho dự án đập thủy điện GERD gây tranh cãi ở thượng nguồn sông Nile, nhưng liệu Bắc Kinh có vô can?

Xuất hiện video mô phỏng vỡ đập Tam Hiệp

Xuất hiện video mô phỏng vỡ đập Tam Hiệp

Điểm nóng 24/07/2020 - 15:10

Một video vừa lan truyền trên mạng xã hội mô phỏng tình huống xảy ra sự cố vỡ đập Tam Hiệp ước tính, tốc độ của dòng nước sẽ đạt 100 km trên giờ.

Hồ chứa Tam Hiệp chịu đỉnh lũ thứ hai, Trung Quốc lên dây cót cảnh báo

Hồ chứa Tam Hiệp chịu đỉnh lũ thứ hai, Trung Quốc lên dây cót cảnh báo

Điểm nóng 18/07/2020 - 08:41

Siêu công trình Tam Hiệp đang đứng trước áp lực mới của đỉnh lũ thứ hai đã hình thành ở thượng nguồn sông Dương Tử  do mưa lớn vẫn chưa dứt.

Chiến hạm USS Ralph Johnson của Mỹ hoạt động ở Biển Đông mạnh cỡ nào?

Chiến hạm USS Ralph Johnson của Mỹ hoạt động ở Biển Đông mạnh cỡ nào?

Điểm nóng 16/07/2020 - 10:25

Chiến hạm USS Ralph Johnson của Mỹ vừa hoạt động ở Biển Đông, gần khu vực quần đảo Trường Sa của Việt Nam là khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke.

Xem thêm
Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Để bảo vệ đàn heo của mình, Anova đã chủ động áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn sinh học và nâng cao sức đề kháng của vật nuôi.

Mỹ mời Trung Quốc đàm phán kiểm soát vũ khí

Mỹ mời Trung Quốc đàm phán kiểm soát vũ khí

Mỹ ngày 9/7 mời Trung Quốc đàm phán về kiểm soát vũ khí, nhận thấy có thể tổ chức đối thoại ba bên với Nga dù còn có khác biệt.

Xu hướng thực phẩm sau đại dịch

Xu hướng thực phẩm sau đại dịch

Hậu quả tàn khốc của đại dịch nên là chất xúc tác để chúng ta mở rộng khẩu vị, kiến thức, nhận thức và góp phần xây dựng một hệ thống thực phẩm hiệu quả...