Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Giữ nguồn lợi biển

Thứ Ba 05/11/2019 , 08:40 (GMT+7)

Biển mênh mông, nhưng ít ai nghĩ rằng nguồn lợi thủy sản đang ở mức báo động.

Không có gì là vô tận, kể cả tài nguyên biển, ngư dân khai thác biển thiếu kiểm soát khiến cạn kiệt nguồn lợi thủy sản là chưa làm chủ được ngư trường.

Biển sẽ cạn kiệt

Chuyến đi biển dài ngày của tàu Vân Đồn 90964 của thuyền trưởng Bùi Văn Như (thị trấn Cái Rồng, Vân Đồn, Quảng Ninh) có ngày đầu tiên thả lưới cách đảo Bạch Long Vĩ (Hải Phòng) chừng 20 hải lý. Tàu của ông Như đánh bắt đa phần được cá, mực nhỏ. Ngay lập tức, ngư dân trên tàu thay tấm lưới khác có kích thước mắt lưới lớn hơn, điều này giúp cá, mực nhỏ dễ dàng thoát ra khỏi lưới và chỉ thu lại những loại cá, mực có kích thước lớn.

imgl6301105419898
Đánh bắt kiểu tận diệt khiến nguy cơ biển cạn kiệt. Ảnh: KC.

Theo ông Như, nếu không thay lưới, các loại cá, mực nhỏ sẽ bị đánh bắt hết. Biển sẽ cạn kiệt. “Kiểu đánh bắt mạnh ai nấy làm hiện nay vẫn được duy trì ở nhiều tàu, thuyền đánh cá, kể cả đánh bắt xa bờ. Cứ thế này, sẽ rất nhanh chóng làm biển hết cá”, ông Như nói.

Ngoài ra, không chỉ số lượng tàu, thuyền qua lại ngày một đông đúc, rác thải, dầu máy khiến môi trường biển xuống cấp trầm trọng, sinh vật khó có thể sinh sống trong vùng biển bẩn như thế. Ông Như kể, cách đây mấy năm thôi, chúng tôi tận mắt nhìn thấy những loài sinh vật biển to lớn như cá heo, thậm chí là cá voi vẫy vùng, tung tăng trên mặt biển. Thế nhưng, đến giờ để đánh bắt được cá thu, hay cá ngừ có trọng lượng trên 20kg cũng là một sự may mắn bất ngờ.

Trên khoang lái, một thiết bị radar dùng để dò cá hiển thị nhiều chấm vàng, tỷ lệ xuất hiện của chấm vàng tương ứng với số lượng cá. Tuy nhiên, không thể nào biết trước sinh vật hiển thị trên radar là gì, kích thước ra sao.

Nếu như hôm nay, ở vị trí này khi đánh lưới sẽ bắt được nhiều cá thu, nhưng ngày mai ở nguyên vị trí này chưa chắc lặp lại. Không có kinh nghiệm nào chính xác cho chu kỳ hoạt động của thủy sản, càng khó xác định vùng thủy sản chuyên biệt.

Có thể thấy, ngư dân không chỉ dựa vào sự lão luyện, kinh nghiệm hay dũng cảm của người đi trước, mà đánh bắt hiệu quả hay không phụ thuộc phần lớn vào nguồn lợi thủy sản trên biển. Nếu biển cạn kiệt nguồn cá, thì ngư dân chỉ còn cách trông chờ vào may mắn để tránh được lỗ vốn trong mỗi lần đi biển.
 

Chế tài xử phạt chưa nghiêm

Trở lại chuyến đi biển đánh bắt của tàu Vân Đồn 90964, ông Như tính toán: Một chuyến đi biển của ngư dân không đơn giản, tiền dầu mỗi chuyến đi dài ngày (khoảng 20 - 25 ngày) có khi lên đến 200 triệu đồng, đó là chưa tính đến tiền ăn, nhân công, lưới… Nếu không tận thu các sản phẩm từ biển thì cầm chắc chuyến đi lỗ vốn.

“Một vòng luẩn quẩn hình thành, từ đánh bắt tận diệt, tránh lỗ vốn, đến cạn kiệt nguồn lợi, lại tiếp tục tận thu, rồi lỗ vốn, và cuối cùng là không còn cả người lao động trên biển nữa”, ông Như phân tích.

imgl635310534817
Ngư dân chưa có ý thức trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Ảnh: KC.

Theo ông Như, chúng ta chưa có bất cứ biện pháp cụ thể nào quy định độ lớn nhỏ của mắt lưới đánh bắt. Hơn nữa việc xử phạt ở địa phương còn chưa nghiêm, vẫn có tâm lý thương dân nên dẫn đến tình trạng “nhờn” pháp luật. Đây chính là những tồn tại dẫn tới nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm và lãng phí tài nguyên.

Đồng thời, cũng chưa hề có bất cứ chỉ dẫn quy chuẩn nào cho ngư dân về những loài cá. Trên tàu ông Như, chúng tôi nghe ngư dân nói cá Bom, hỏi mất 2 ngày mọi người mới nhớ tên của loại cá theo ngôn ngữ phổ thông là cá ngừ đại dương. Nhưng, thời điểm đó, những con cá ngừ đại dương “to” đúng bằng chai nước lọc 1,5l được ngư dân xuýt xoa là may mắn bắt được chỉ có giá 35 nghìn đồng. Nhìn sang bên cạnh, hàng trăm tàu, thuyền bắt tận diệt bằng giã cào thì thử hỏi, sinh vật nào có thể lớn được?

“Các loài mực, cá nhỏ là thức ăn của các loài lớn hơn theo chuỗi thức ăn. Việc đánh bắt tận diệt là nguyên chính dẫn đến đảo lộn chuỗi thức ăn, khiến chu trình phát triển của sinh vật biển thay đổi. Để các loài cá lớn lên đúng mùa, đúng kích thước đánh bắt cần quy định hướng dẫn ngư dân và xử phạt nặng khi vi phạm, như vậy mới bảo vệ nguồn lợi thủy sản không bị cạn kiệt va khai thác bền vững. Có nên chăng, chúng ta cần cấm biển trong thời kỳ cá sinh sản, từ tháng 6 – 8 hằng năm”, ông Như đề xuất. 

Luật Thủy sản 2017 chính thức có hiệu lực từ 1/1/2019 được kỳ vọng sẽ là giải pháp quan trọng trong xác định rõ vấn đề bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản lâu dài cũng như trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội và người dân để ai cũng thấy được trách nhiệm bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Để điều tra được hết nguồn lợi thủy sản tổng thể, biến động các loài, theo một số ngư dân đi biển nhiều kinh nghiệm, cần tập trung điều tra nguồn lợi thủy sản ở độ sâu dưới 200m để làm cơ sở quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản theo tiếp cận phù hợp với khả năng cho phép. Cần phải ban hành quy định vùng, khu vực cấm khai thác và phải thực hiện cấm tuyệt đối bởi những khu vực tập trung sinh sản, hoặc khu vực thủy sản còn non tập trung sinh sống.

Phát hiện, tạm giữ 4 tàu khai thác thủy sản trái phép

Cuối tháng 10/2019, tại khu vực Hòn Pháo, Vịnh Hạ Long, Đội tuần tra kiểm soát của Hải đội 2 (Bộ đội Biên phòng Quảng Ninh) trong khi làm nhiệm vụ đã phát hiện và tạm giữ 2 tàu cá sử dụng ngư cụ cấm để khai thác thủy sản.

Các tàu vi phạm gồm: Tàu cá biển kiểm soát QN - 1176TS, công suất 47CV do ông Đỗ Văn Quyết, sinh năm 1975 điều khiển và tàu cá QN - 1179TS do Đỗ Văn Dũng, sinh năm 1979 điều khiển. Cả hai người điều khiển phương tiện đều trú tại phường Tân An, TX Quảng Yên.

Cùng ngày, tại khu vực phía nam Cửa Sậu, huyện Vân Đồn tỉnh Quảng Ninh, đội tuần tra của đơn vị cũng đã phát hiện, tạm giữ 2 tàu cá NĐ - 95969TS và NĐ - 95958TS sử dụng cặp chã đôi khai thác thủy sản sai vùng ghi trong giấy phép khai thác thủy sản.

Thủy sản Nam Định tăng trưởng khá

Thủy sản Nam Định tăng trưởng khá

Khai thác 05/07/2020 - 19:39

Thời tiết 6 tháng đầu năm 2020 thuận lợi nên việc nuôi trồng, khai thác thủy sản ở Nam Định đạt hiệu quả cao.

Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để khai thác thủy sản hiệu quả

Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để khai thác thủy sản hiệu quả

Khai thác 04/07/2020 - 08:48

Sử dụng máy dò ngang đa chùm, áp dụng đèn LED, hầm bảo quản PU hay bảo quản bằng Ni tơ lỏng là những tiến bộ kỹ thuật giúp nâng cao hiệu quả khai thác.

Nâng cao hiệu quả khai thác thủy sản nhờ ứng dụng tiến bộ kỹ thuật

Nâng cao hiệu quả khai thác thủy sản nhờ ứng dụng tiến bộ kỹ thuật

Khai thác 03/07/2020 - 08:13

Việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trên tàu khai thác thủy sản xa bờ là rất cần thiết, bởi giúp chủ tàu giảm chi phí cho chuyến biển, nâng cao hiệu quả khai thác.

Chấm dứt tàu cá vi phạm chống đánh bắt IUU

Chấm dứt tàu cá vi phạm chống đánh bắt IUU

Khai thác 03/07/2020 - 07:10

Tàu cá vi phạm về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định của Việt Nam (IUU) sẽ bị xử lí mạnh tay.

Nỗi khổ lao động nghề cá không chuyên

Nỗi khổ lao động nghề cá không chuyên

Khai thác 29/06/2020 - 06:01

Gần đây, sản lượng đánh bắt của ngư dân Bình Định đạt thấp, ngoài việc do biển vắng cá, lao động không chuyên cũng là nguyên nhân giảm hiệu suất đánh bắt.

Cảng cá gây khó khi yêu cầu tách lượng thủy sản xin cấp giấy S/C

Cảng cá gây khó khi yêu cầu tách lượng thủy sản xin cấp giấy S/C

Khai thác 23/06/2020 - 06:35

Gần đây, một số cảng cá đã yêu cầu doanh nghiệp tách lượng nguyên liệu thu mua xin cấp giấy S/C. Điều này đang gây bức xúc cho nhiều doanh nghiệp thủy sản.

Thiếu nguồn lực chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

Thiếu nguồn lực chống khai thác thủy sản bất hợp pháp

Khai thác 13/06/2020 - 09:15

Mặc dù khối lượng công việc lớn, song nguồn lực về kinh tế cũng như con người hạn chế khiến cho việc thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU chuyển biến chậm.

Áp dụng truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử

Áp dụng truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử

Khai thác 10/06/2020 - 06:35

Áp dụng truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử vừa góp phần loại bỏ hành vi khai thác IUU, vừa để sản phẩm thủy sản hanh thông đến các thị trường trên thế giới.

Tất cả tàu cá xa bờ của Khánh Hòa có thiết bị giám sát hành trình

Tất cả tàu cá xa bờ của Khánh Hòa có thiết bị giám sát hành trình

Khai thác 29/05/2020 - 16:09

Từ cuối 2018 đến nay tàu cá Khánh Hòa không vi phạm vùng biển nước ngoài. Các tàu đánh bắt xa bờ đều được giám sát hành trình chặt chẽ.

Nuôi trồng và khai thác hải sản bền vững

Nuôi trồng và khai thác hải sản bền vững

Khai thác 28/05/2020 - 07:19

Đây là một trong những nội dung trong Đề án hợp tác về phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030.

Bạc Liêu: Gỡ thẻ vàng IUU bước đầu khả quan

Bạc Liêu: Gỡ thẻ vàng IUU bước đầu khả quan

Khai thác 24/05/2020 - 10:01

Từ đầu năm 2020 đến nay, chưa có tàu cá nào của tỉnh Bạc Liêu vi phạm khai thác hải sản tại vùng biển nước ngoài bị bắt giữ.

Tổng quan khắc phục 'thẻ vàng' EC: Chuyển biến lớn

Tổng quan khắc phục 'thẻ vàng' EC: Chuyển biến lớn

Khai thác 20/05/2020 - 06:10

Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương trong thực hiện các giải pháp cấp bách khắc phục “thẻ vàng” EC đã mang lại chuyển biến lớn.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Chủ động ứng phó dịch bệnh ở tôm nuôi

Chủ động ứng phó dịch bệnh ở tôm nuôi

Để nghề nuôi tôm tại Nghệ An phát triển bền vững, một trong những yếu tố sống còn là hình thành những vùng nuôi quy chuẩn và chủ động ứng phó với dịch bệnh.

Giá tôm sẽ tốt vào đầu quý 3

Giá tôm sẽ tốt vào đầu quý 3

Thị trường tiêu thụ vẫn ổn định trong bối cảnh Covid-19, trong khi sản lượng tôm ở nhiều nước bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Dự báo giá tôm sẽ tốt vào đầu quý tới.

Lệnh cấm biển phi lý của Trung Quốc càng khiến ngư dân kiên tâm bám biển

Lệnh cấm biển phi lý của Trung Quốc càng khiến ngư dân kiên tâm bám biển

Trước lệnh cấm đánh bắt thủy sản trên biển Đông phi lý của Trung Quốc, ngư dân Bình Định không hề nao núng, vẫn vững chãi tinh thần vươn khơi bám biển.