| Hotline: 0983.970.780

'Quán Thủy Thần' ở làng quê Bắc bộ

Thứ Bảy 04/07/2020 , 05:30 (GMT+7)

Bằng vốn sống ở làng quê Bắc bộ, cô giáo Nguyễn Hải Yến đã gây hứng thú cho công chúng với tập truyện ngắn “Quán Thủy Thần”.

Tập truyện đầu tay được trao giải thưởng Hội Nhà văn VN.

Tập truyện đầu tay được trao giải thưởng Hội Nhà văn VN.

Vừa xuất hiện với tập truyện ngắn đầu tay, đã được trao giải thưởng Hội Nhà văn VN. Đó là trường hợp tác giả Nguyễn Hải Yến - một cô giáo ở huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương và “Quán Thủy Thần”.

Khi quyết định ấn hành “Quán Thủy Thần” của Nguyễn Hải Yến, chắc chắn Nhà xuất bản Văn Hóa - Văn Nghệ cũng không dám tin sức lan tỏa từ tác phẩm này đến công chúng ra sao.

Vì vậy, lời nói đầu cuốn sách được giới thiệu khá chừng mực: “Nguyễn Hải Yến là một nữ tác giả truyện ngắn trẻ tuổi. Tất cả những điều nghĩ ngợi, ưu tư, trằn trọc… với cuộc đời đều dẫn dắt, xui khiến Yến đến thẳng diễn ngôn bằng thể loại truyện ngắn.

Có lẽ cây bút trẻ này cho rằng, viết về đời sống hiện thực của đất nước hôm qua, hôm nay, và cả ngày mai nữa, thông qua những thân phận nhân vật truyện ngắn và những câu chuyện về cuộc đời họ, từ lâu, đã thật ám ảnh Yến, và chỉ được “xả xú páp” qua cái viết của chính mình.

Và cái viết ở đây đã buộc Yến lựa chọn biểu thị bằng thể loại truyện ngắn, trong cách phải kể một câu chuyện ngắn gọn, không nhiều lớp lang chương hồi như tiểu thuyết.

Và mỗi câu chuyện của Yến chỉ ôm trọn một tình huống, vừa xinh, đủ để chất chứa trong đó một đôi kiếp người và những kiếp người ấy ắt phải vẫy vùng khuấy động cõi lòng người viết đến điều, thúc ép Yến phải cho chúng tràn ra mặt giấy, hiện hình thành truyện ngắn…”

Thế nhưng, không ai ngờ, những mảnh đời lam lũ ở làng quê Bắc bộ qua cách nhìn và cách viết của Nguyễn Hải Yến đã thực sự chinh phục được người đọc. Cuốn sách liên tục được tái bản và nhận được sự tán thưởng của giới viết lách chuyên nghiệp.

PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái hào hứng đánh giá: “Nguyễn Hải Yến bất ngờ xuất hiện với tập truyện ngắn đầu tay, dày dặn, đậm đà thương cảm về cõi nhân gian của người Việt hiện đại. Như một cõi tình, tràn ngập cảm thương của người viết.

Đã đành, nhà văn Việt Nam nào mà không muốn xúc cảm đến đáy lòng mình về cái cõi nhân gian mênh mang biển rộng ấy, đặng đẻ ra những truyện ngắn hay, ghim chặt lòng người đọc.

Thuộc thế hệ nhà văn trẻ của văn chương truyện ngắn hiện đại Việt Nam đầu thế kỷ 21, Nguyễn Hải Yến biết tìm cách riêng độc đáo trong cái viết truyện ngắn về cõi nhân gian người Việt hiện đại, đã và đang trải qua quá nhiều bi kịch cá nhân để chung tay giải quyết cái bi kịch chung của sự phát triển xã hội Việt Nam hiện đại.

Một cách giải quyết mang nhiều đau đớn, bi thương và đầy quyết liệt, để hướng tới sự nhất định phải được hạnh phúc, phải được phát triển một cách tự do và độc lập.

Sự thật mang chân lý này, sau hai nghiệm sinh lịch sử về kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đến thời hòa bình, đã được người Việt hiện đại nghiệm sinh lần nữa, trong sự đối diện, và trả giá rất đắt để xây dựng và phát triển đất nước ở thế kỷ 21”.

Với 200 trang in, 10 truyện ngắn của “Quán Thủy Thần” mở ra một không gian vừa quen thuộc vừa lạ lẫm. Những con người tưởng chừng lầm lũi, tưởng chừng hắt hiu lại hé lộ tâm tư đa chiều, đa dạng. Có cái buồn xa thẳm, có cái nhớ mông mênh, có cái đau nghẹn đắng, có cái vui rộn ràng… trong vòng xoáy công nghiệp hóa và hiện đại hóa.

Các truyện ngắn tiêu biểu như “Đi giữa trời xanh mây trắng”, “Bên đường có cái đầm nước”, “Nhân gian một cõi”, “Giếng mắt rồng”, “Hoa đại đỏ”, “Gió lên thả ngọn đèn trời”…khiến người đọc phải bâng khuâng, phải nghĩ ngợi, phải xao xuyến trước bao nhiêu số phận chìm lấp xung quanh.

Đến khi Hội Nhà văn VN quyết định trao giải thưởng hàng năm cho tập truyện ngắn “Quán Thủy Thần”, thì thực sư một trường hợp thú vị đã xuất hiện trong làng văn chương Việt Nam.

Vậy tác giả Nguyễn Hải Yến là ai? Chị bộc bạch: “Tôi thuộc thế hệ 7X đời đầu, sinh ra và lớn lên ở một vùng quê nghèo thuộc huyện Thanh Miện, Hải Dương. Năm 14 tuổi, vì nhiều lý do, tôi bắt đầu rời làng lên phố.

Đi suốt mấy chục năm, chẳng có nhiều dịp về quê nhưng trong tâm trí tôi luôn có một góc để cho quê hương. Mỗi lần chạm nhẹ vào đó, tôi lại thấy ký ức với rạ rơm đồng bãi ùa về.

Tôi đi học, làm giáo viên ở một trường THCS thuộc huyện Gia Lộc ở Hải Dương, sau đó lao vào vật lộn với cuộc sống, suốt năm không có một ngày nghỉ, nhưng vẫn không quên thói quen đọc sách bất cứ lúc nào rảnh rỗi.

Mãi đến cuối năm 2015, tôi dùng Facebook, và viết những dòng đầu tiên trên đó - những ký ức về làng. Bạn bè tôi đọc rồi động viên, hối thúc, buộc tôi phải nhìn nhận vấn đề viết một cách nghiêm túc. Truyện ngắn đầu tay của tôi ra đời vào khoảng tháng 3/2016.

Có thể nói, người se mối nhân duyên của tôi với văn chương là mẹ tôi - một cán bộ trung cấp nông nghiệp kiêm đánh máy chữ ở Phòng Nông nghiệp huyện.

Bà thường dẫn chị em tôi đi bộ hàng tiếng đồng hồ qua đồng sang phố huyện để mua sách cho con đọc, hay mỗi ngày Hè lại thả con cả ngày ở thư viện huyện, giữa đống sách mới ít, mối xông mọt đục thì nhiều. Chị em chúng tôi ham đọc sách và tự học qua sách cách viết của các nhà văn là vì thế”.

Tác giả Nguyễn Hải Yến là giáo viên trường huyện.

Tác giả Nguyễn Hải Yến là giáo viên trường huyện.

Khác với nhiều tác giả trẻ dùng những câu văn ngắn để truyền tải nhanh những ý tưởng, Nguyễn Hải Yến viết nhẩn nha và có được những trang mơ mộng.

Ví dụ, truyện ngắn “Quán Thủy Thần” được đặt tên cho cả tập, có mấy câu đề từ vần điệu “Tháng ba ngủ trên triền sóng/ Khát hoa gạo lưng trời/ Xô bến cạn vỡ thành muôn mảnh/ Soi mảnh nào cũng thấy trùng khơi” thì cách miêu tả phong cảnh cũng đậm chất thơ: “Từ làng tôi ra cửa sông phải đi qua một con đường đất gồ sống trâu xuyên cánh đồng, bốn mùa hun hút gió.

Đến cuối đường, nếu quay đầu nhìn lại sẽ thấy làng mạc tan thành vệt xanh lơ, những hôm ẩm trời lẫn cả vào màu mây đang sà xuống lan như khói, sẽ thấy mình cô đơn đến ngộp thở giữa sắc màu đơn điệu không biết là đất hay là trời nếu như mắt không tìm thấy một điểm dừng – một cây cầu quán cũ, nền đất cao vượt hẳn lên, lặng thinh nằm bên gốc gạo già buông bóng sừng sững, mái ngói âm dương xô từng mảng, quanh năm gió đồng hút qua khe hở chiếc mõ dài hình con cá gỗ treo phía trong cột quá, nghe u u vang và lạnh như tiếng sáo thủy thần”.

Tương tự, tác giả Nguyễn Hải Yếu tỏ ra tỉ mỉ và khéo kéo khi viết về thú uống trà: “Những ngón tay run run chạm khẽ vào chiếc ấm đất, màu men tím thẫm ngả sang ánh tối rồi dừng lại ở vệt trắng mờ cong cong như cánh hoa khô… Nó chỉ dùng pha duy nhất một loại trà…

Đây là chiếc ấm đất Tử Sa nhưng pha thêm chút tro hoa bưởi… Trà xuân núi Ngọc ướp hương bưởi rừng thung Mây không chỉ thơm mùi hoa mà còn tròn nguyên vị sương của núi, nó chát đằm mà mượt như lụa, vừa nồng nàn hối hả như thời gian hữu hạn, lại êm và ngọt lửng lơ lững thững như khí xuân chưa muốn giao mùa”.

Sau tập truyện “Quán Thủy Thần”, tác giả Nguyễn Hải Yến tiếp tục khai thác thế mạnh của cô về vốn sống ở làng quê bằng hai tác phẩm “Hoa gạo đáy hồ” và “Ma đồng bằng Bắc bộ”. 

Cô giáo đang làm sôi động văn đàn, chia sẻ: “Tôi yêu văn chương từ ngày nhỏ, luôn coi văn chương cùng với các bộ môn nghệ thuật khác là nguồn nuôi dưỡng của tâm hồn, để tâm hồn con người được phong phú, đằm sâu và nhân ái.

Yêu văn chương, tôi làm nghề dạy học, cũng mong thỏa một phần ước mơ làm sao cho nhiều người trẻ cũng yêu văn, cũng biết khám phá những vẻ đẹp ẩn sâu dưới những tầng ngôn ngữ, chuyên chở ý nghĩa cuộc đời, ý nghĩa và hạnh phúc được làm người.

Đó là một việc khó, nhưng hấp dẫn. Viết văn còn hấp dẫn hơn nhưng cũng khó khăn hơn bội phần. Bởi vì dạy văn là cùng học trò hưởng thụ, còn viết văn là làm, là tạo ra nguồn thực phẩm ấy.

Dạy văn là nói với dăm ba chục người, còn viết văn là “nói” với mọi người. Cho nên tôi tự dặn mình, phải nỗ lực, nỗ lực không ngừng”.

(Kiến thức gia đình số 27)

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Vỡ lẽ

Vỡ lẽ

Lên Thủ đô, hôm đầu Hải và Dung tá túc trong một nhà nghỉ. Hôm sau, họ tìm nhà, và thật may mắn, thuê được một căn hộ tập thể trên tầng 10 của một chung cư, với giá rất hợp lý, chỉ 5 triệu đồng một tháng.

Đội Quảng Ninh đi 'làm kinh tế'

Đội Quảng Ninh đi 'làm kinh tế'

Khi hơn vị trí thứ bảy 7 điểm thời điểm giai đoạn một chỉ còn 4 vòng, Quảng Ninh coi như chắc chân tốp 6 và bắt đầu nghĩ đến những chuyện ngoài chuyên môn.

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Cách mua xe cũ giá rẻ: Những điều nên và không nên

Thị trường xe cũ đã qua sử dụng đa dạng, tuy nhiên cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Dưới đây là một số điều nên, không nên để mua được chiếc xe ưng ý.

Biến tướng của tham nhũng vặt

Biến tướng của tham nhũng vặt

Không khí gia đình Tiều Phu thật nặng nề, Bán gánh củi được 100 nghìn, Tiều Phu quyết định đi làm thẻ căn cước, nhưng không cho Mục Đồng 50 nghìn mua quà sinh nhật.