| Hotline: 0983.970.780

Trồng bồn bồn, một công đôi việc

Thứ Tư 04/05/2011 , 10:23 (GMT+7)

Các loài bồn bồn (Typha spp) vừa là cây thực phẩm lâu đời cho nhiều dân tộc các nước vừa là loài thực vật có khả năng kỳ diệu làm sạch môi trường nước nơi chúng sinh sống.

Mấy năm gần đây người dân các tỉnh đồng bằng ven biển, nhất là các vùng ngoại ô và phụ cận thành phố Hồ Chí Minh khai thác một loài cỏ lác gọi là bồn bồn dùng làm thức ăn.

Dưa và gỏi bồn bồn hiện là những đặc sản trong các nhà hàng nhưng cũng là những món ăn dân dã trong các gia đình. Tinh ý một chút chúng ta có thể nhận ra những nơi bồn bồn còn gọi là cỏ nến lan tới thì dòng nước sông rạch trở nên trong lành hơn, vừa ít rong rêu lại nhiều tôm cá. Thực ra các loài bồn bồn (Typha spp) vừa là cây thực phẩm lâu đời cho nhiều dân tộc các nước vừa là loài thực vật có khả năng kỳ diệu làm sạch môi trường nước nơi chúng sinh sống.

Đã từ lâu các nhà môi trường trồng bồn bồn trên các bãi lọc ngầm (constructed wetland) cùng với các loài sậy (Phragmites) hay sậy trố (Phaleris) để làm sạch nguồn nước ô nhiễm đổ ra từ các nhà máy công nghiệp, cơ sở chế biến thủy sản và từ các vùng dân cư đô thị. Nước bẩn được cho chảy vào ruộng rồi thấm xuống bộ rễ của lớp thực vật trồng trên nền đất cát sỏi. Ở đó các chất bẩn lơ lửng và hòa tan bị giữ lại, nước sạch theo nền đáy chảy ra các ao hồ hay sông rạch. Bộ rễ nhóm thực vật đặc biệt này có khả năng phân hủy nhiều hợp chất hữu cơ độc hại, kềm giữ các kim loại nặng, hấp thụ lượng thừa phân bón và chất dinh dưỡng trôi vào trong nước. Khả năng hấp thụ của bồn bồn có thể lên đến 1,43-2,30g đạm và 0,17-0,29g lân một ngày trên mỗi mét vuông bãi lọc.

Cây bồn bồn có thể sống được ở cả trên cạn và trong nước. Chúng thường phát triển rất mạnh trong môi trường ngập nước và có khả năng thích ứng với các vùng phèn mặn hay nhiễm mặn, thậm chí với những nguồn nước đen từ các vùng dân cư đô thị lớn như ở đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng. Mỗi bông bồn bồn có hình cây nến màu nâu cho ra hàng trăm ngàn hạt có khả năng nẩy mầm. Nhưng người ta thường nhân giống bồn bồn bằng các cây con mọc ra từ các thân ngầm. Ở vùng đất tốt và có nhiều nước thì chỉ sau một năm mỗi cây bồn bồn có thể đâm rễ ra đến 3 mét ở về mọi phía và từ đó mọc ra khoảng 100 mầm cây gần giống với cây măng tây (Asparagus). Mầm non chứa đến 30% tinh bột và đường, cùng với thân lá non và thân củ non làm nên những món ăn sống, nấu luộc, chiên xào hay làm dưa bóp gỏi.

Ở những nơi đất mặn và phèn mặn người ta thấy cả hai loài cây mắm (Avicennia) và cây bồn bồn đều có khả năng đưa ôxy xuống bộ rễ để làm hạ phèn và kềm giữ các kim loại nặng độc hại. Khả năng kềm giữ này tỏ ra mạnh hơn so với rau muống và bèo lục bình, đặc biệt có hiệu quả với kim loại chì (Pb), cadmi (Cd), đồng (Cu), kẽm (Zn), nickel (Ni) và cobalt (Co) chảy ra từ các khu công nghiệp. Nhưng ưu điểm quan trọng nhất của bồn bồn trồng trên các bè nổi là thân ngầm và bộ rễ phát triển rất mạnh trong vùng có đường kính đến 3 mét quanh thân và xuống sâu hàng chục centimét tạo thành nơi trú ngụ cho các loài côn trùng dưới nước vốn là nguồn thực phẩm của các loài tôm cá.

Với các nhà kỹ thuật môi trường người ta tạo nên các bè cây bồn bồn với bộ khung nổi làm bằng ống nhựa PVC và màng lưới nylon phủ đáy để đổ đất trồng. Các bè nổi thường có kích thước không lớn vì bán kính rễ lan ra rất rộng, lại nữa thường được di chuyển đến những vị trí khác nhau để khử sạch nguồn nước, làm giảm độ bùn, hạ thấp độ mặn và đưa các chỉ số COD, BOD trở lại bình thường. Tốc độ khử bùn để làm trong nước tỏ ra mạnh hơn kể từ năm thứ hai. Nhưng với các nhà vườn, nhà nông ven sông, ven rạch có thể trồng cây bồn bồn vừa làm thực phẩm vừa làm sạch nước và thu hút cá bằng bắc giàn thấp nằm ngang mặt nước chạy dọc theo bờ. Lúc đó bộ rễ phát triển rất nhanh để thu nguồn dinh dưỡng trong khi các thân ngầm mọc trong lớp bùn trên giàn sinh ra rất nhiều mầm non khả dĩ làm nguồn thức ăn, đem bán ở chợ và cả chế biến đem đi xuất khẩu.

'Bác sĩ nông học' chẩn bệnh tại Tây Nguyên

'Bác sĩ nông học' chẩn bệnh tại Tây Nguyên

Khoa học - Công nghệ 05/12/2020 - 08:23

Chuỗi chương trình 'Bác sĩ nông học' đã trở thành sân chơi bổ ích tư vấn khoa học, giải đáp chính sách, tăng cường liên kết 4 nhà.

Dịch tả lợn Châu Phi tái phát tại Quảng Bình

Dịch tả lợn Châu Phi tái phát tại Quảng Bình

Khuyến nông 03/12/2020 - 17:00

Sau hơn 1 năm tạm lắng, dịch tả lợn châu Phi đã tái xuất hiện ở tỉnh Quảng Bình…

Hiệu quả mô hình trồng lúa bằng sữa tươi

Hiệu quả mô hình trồng lúa bằng sữa tươi

Trồng trọt 03/12/2020 - 15:00

Mô canh tác lúa của của ông Dương Xuân Quả (Năm Nhã) cả vụ chỉ sử dụng sữa tươi, hột gà và phân lân Địa Long phun cho lúa.

Nuôi gà thả đồi 'mát mặt'

Nuôi gà thả đồi 'mát mặt'

Chăn nuôi 03/12/2020 - 14:00

Tôi tìm đến Tổ hợp tác chăn nuôi gà đồi của HTX Nông nghiệp và Phát triển cây dược liệu Hòa Bình ở xóm Gò Mè, xã Cư Yên, huyện Lương Sơn, Hòa Bình.

Thực hành quản lý tốt và an toàn sinh học trong chăn nuôi gia cầm

Thực hành quản lý tốt và an toàn sinh học trong chăn nuôi gia cầm

Chăn nuôi 03/12/2020 - 10:56

Đó là chủ đề hội thảo do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Sở NN-PTNT Hải Phòng vừa tổ chức.

Nam Định: Bám sát diễn biến thời tiết để giành thắng lợi

Nam Định: Bám sát diễn biến thời tiết để giành thắng lợi

Trồng trọt 03/12/2020 - 10:39

Chủ động, tích cực khắc phục khó khăn, bám sát diễn biến của thời tiết phấn đấu sản xuất vụ xuân 2021 đạt kết quả cao trong mọi tình huống…

Phát triển cây sắn bền vững ở miền Trung

Phát triển cây sắn bền vững ở miền Trung

Trồng trọt 03/12/2020 - 10:32

Trong điều kiện hiện nay, việc sử dụng các giống sắn mới và áp dụng tiến bộ KHKT vào sản xuất là rất quan trọng để tăng hiệu quả kinh tế cho bà con.

Người đưa giống lúa Thơm RVT về đất nước

Người đưa giống lúa Thơm RVT về đất nước

Trồng trọt 02/12/2020 - 15:42

Tri ân cố Phó Thủ tướng Nguyễn Công Tạn, người đưa nhiều giống cây trồng, vật nuôi về cho nông dân, cho đất nước…

Thuốc diệt chuột thế hệ mới mang tính đột phá cao

Thuốc diệt chuột thế hệ mới mang tính đột phá cao

Khoa học - Công nghệ 01/12/2020 - 19:03

Thuốc diệt chuột DR8 đã được thử nghiệm trên toàn Việt Nam trong vòng hai năm qua và có hiệu lực với tất cả các loài chuột được lựa chọn tham gia thử nghiệm.

Sản xuất phải tuân thủ lịch thời vụ

Sản xuất phải tuân thủ lịch thời vụ

Trồng trọt 01/12/2020 - 10:43

Tỉnh Hà Tĩnh chưa xem xét thay đổi lịch thời vụ sản xuất vụ Xuân 2021. Yêu cầu các địa phương bố trí lúa trỗ tập trung từ 25/4 – 30/4, kết thúc trước 5/5/2021.

Đồng Tháp: Bảo tồn 550 ha quýt hồng trước nguy cơ cây bị dịch bệnh

Đồng Tháp: Bảo tồn 550 ha quýt hồng trước nguy cơ cây bị dịch bệnh

Trồng trọt 01/12/2020 - 08:35

UBND tỉnh Đồng Tháp vừa phê duyệt đề án bảo tồn vườn quýt hồng huyện Lai Vung, giai đoạn 2020 – 2024 lên đến 550 ha trước nguy cơ dịch bệnh lây lan nhanh.

Nuôi vịt sinh sản trên cạn

Nuôi vịt sinh sản trên cạn

Chăn nuôi 01/12/2020 - 07:45

Ông Ngô Thế Tranh được biết đến là nông dân đầu tiên của tỉnh Hưng Yên áp dụng mô hình nuôi vịt sinh sản trên cạn cho doanh thu hàng chục tỷ đồng.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Nuôi gà đẻ trứng sạch

Nuôi gà đẻ trứng sạch

Với quy mô hơn 20.000 con gà được chăn nuôi theo hướng VietGAP, mỗi ngày gia đình anh Nguyễn Văn Phúc (Trực Hùng, Trực Ninh, tỉnh Nam Định) thu về trên 16.000 quả trứng sạch.

Nam Định: Bám sát diễn biến thời tiết để giành thắng lợi

Nam Định: Bám sát diễn biến thời tiết để giành thắng lợi

Chủ động, tích cực khắc phục khó khăn, bám sát diễn biến của thời tiết phấn đấu sản xuất vụ xuân 2021 đạt kết quả cao trong mọi tình huống…

'Bác sĩ nông học' chẩn bệnh tại Tây Nguyên

'Bác sĩ nông học' chẩn bệnh tại Tây Nguyên

Chuỗi chương trình 'Bác sĩ nông học' đã trở thành sân chơi bổ ích tư vấn khoa học, giải đáp chính sách, tăng cường liên kết 4 nhà.

Báo Nông Nghiệp