Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Đảm bảo an ninh nguồn nước là 'mệnh lệnh tất yếu'

Thứ Ba 12/11/2019 , 09:25 (GMT+7)

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp cho rằng, biến đổi khí hậu sẽ gây ra những hình thái thời tiết cực đoan và khó lường.

14-28-40_tl-01
Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp chủ trì hội thảo bàn về khoa học thủy lợi gắn với an ninh nguồn nước.

Chính vì thế, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, quản lý nguồn nước và hệ thống thủy lợi để đảm bảo an ninh nguồn nước là mệnh lệnh tất yếu.
 

Sử dụng nước còn lãng phí, hiệu quả thấp

Theo Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Hoàng Hiệp, gần 63% của 840 tỷ m3 tổng lượng nước ở Việt Nam từ nước ngoài chảy vào. Do đó, Việt Nam là quốc gia đã, đang và sẽ phải chịu nhiều thách thức về an ninh nguồn nước đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Tình trạng suy thoái, cạn kiệt nguồn nước mặt, nước ngầm, thiếu nước, khan hiếm nước ngày càng trở nên phổ biến hơn. 

Cạnh tranh khai thác, sử dụng nước giữa các ngành, đặc biệt là nước phục vụ sản xuất nông nghiệp có xu hướng ngày càng gay gắt hơn, nhất là trong mùa khô. Suy giảm rừng đầu nguồn, chất lượng rừng kém cùng với khai thác, sử dụng nước lãng phí, hiệu quả sử dụng thấp dẫn đến chưa bảo đảm việc sử dụng tổng hợp, đa mục tiêu ở nhiều khu vực, lưu vực sông.

Trước bối cảnh trên, Chính phủ Việt Nam đã đầu tư hàng tỷ đô la Mỹ cho các hệ thống công trình thủy lợi và nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai với 6.336 hồ chứa, 10.000 đập, 13.000 trạm bơm, 255.000km kênh mương, 25.958km đê kè.

Các hệ thống này đã mang lại những kết quả quan trọng cho sản xuất nông nghiệp với xuất khẩu nông sản đạt 40,02 tỷ đô la Mỹ, GDP nông lâm thủy sản tăng 3,76% (2018), đồng thời góp phần quan trọng xây dựng một xã hội an toàn trước thiên tai.

PGS.TS Nguyễn Tùng Phong – PGĐ Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam chia sẻ, những tiến bộ trong quản lý tài nguyên nước và thủy lợi đã đưa ngành nông nghiệp và Việt Nam ra khỏi quốc gia không an toàn về thực phẩm, để trở thành một trong những nhà xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới. Đây là một trong những thành tựu to lớn, có đóng góp của những nhà nghiên cứu, chuyên gia và nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực này.
 

Quản trị hệ thống thủy lợi trong kỷ nguyên mới

Trong kỷ nguyên mới của công nghệ tiên tiến, kết nối vạn vật (IOTs), dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đã lan tỏa đến mọi tầng lớp và thay đổi nhiều lối tư duy truyền thống. Quản lý nguồn nước và thủy lợi ở Việt Nam đã có nhiều cơ hội tiếp cận tiến bộ công nghiệp, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức.

14-28-40_tl-04
Đoàn công tác của Tổng cục Thủy lợi kiểm tra hệ thống công trình thủy lợi của Công ty TNHH Thủy nông Bắc Nam Hà.

Ví dụ, trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bằng sông Hồng, thì các vấn đề ô nhiễm và quản lý chất lượng nước trong các hệ thống thủy lợi trong vùng sẽ vô cùng khó khăn và phức tạp. Các hệ thống thủy lợi này, đang phải đối mặt với các vấn đề về môi trường và chất lượng nước.

Việc tiếp cận các nguồn nước thải từ khu công nghiệp, nông nghiệp và làng nghề xung quanh hệ thống thủy lợi dẫn đến việc suy giảm chất lượng nước. Việc quan trắc chất lượng nước trong các hệ thống thủy lợi cho thấy ô nhiễm nước đã gia tăng cả về phạm vi và mức độ.

Còn tại đồng bằng sông Cửu Long, một nghiên cứu của nhóm tác giả thuộc Viện Quy hoạch tài nguyên nước miền Nam và Cơ quan Hợp tác Đức cho biết: Trong những năm gần đây, Việt Nam đã đầu tư hàng triệu đô la vào cơ sở hạ tầng, đặc biệt là ở đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, nguy cơ mất các khoản đầu tư do thời tiết khắc nghiệt và các thảm họa khởi phát như nước biển dâng đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách ra quyết định phải đảm bảo khả năng phục hồi của cả các khoản đầu tư hiện tại và các khoản đầu tư mới.

Trong bối cảnh này, đánh giá rủi ro khí hậu cho cơ sở hạ tầng được công nhận là một công cụ hiệu quả để xác định và ưu tiên các nhu cầu thích ứng. Đồng thời làm cơ sở kỹ thuật để phát triển chiến lược thích ứng biến đổi khí hậu.

Nếu có giải pháp quản lý sử dụng nước hợp lý, chúng ta hoàn toàn có thể tiết kiệm được nguồn tài nguyên quý giá này. Một câu chuyện cụ thể đối với cây lúa – cây lương thực chính ở đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long. Lượng nước sử dụng để tưới cho ruộng lúa dao động từ 5.000 đến 7.000 m3/ha/vụ.

Để tránh lãng phí nước, Viện Nước và Môi trường Việt Nam phối hợp với Đại học Kyoto và Công ty Kitai Seikkei (Nhật Bản) đã tiến hành nghiên cứu tiết kiệm quản lý nước trên ruộng tại xã Phú Thịnh, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên trên quy mô 50,2 ha (thời gian nghiên cứu từ 2015 – 2017).

Kết quả từ 6 vụ sản xuất lúa cho thấy, năng suất ruộng thí điểm tăng 6% so với bên ngoài mô hình, lượng nước tưới giảm 20,5%, khí nhà kính giảm 22,13%. Dựa trên kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm trên từ Nhật Bản, nhóm nghiên cứu của Viện Nước và Môi trường Việt Nam đã mở rộng áp dụng, trợ lý kỹ thuật ở Bắc Trung Bộ.

Thịt lợn đông lạnh: Bảo quản và rã đông đúng cách, ngon như thịt tươi

Thịt lợn đông lạnh: Bảo quản và rã đông đúng cách, ngon như thịt tươi

Khoa học - Công nghệ 02/06/2020 - 07:10

Đến nay, Việt Nam đã chấp thuận cho 24 quốc gia được phép xuất khẩu thịt và sản phẩm thịt gia súc, gia cầm vào Việt Nam.

Sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả

Sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả

Khoa học - Công nghệ 01/06/2020 - 08:42

Từ tư duy “bón càng nhiều càng tốt”, đến nay người nông dân Sơn La đã biết sử dụng thuốc BVTV hợp lý, hiệu quả hơn.

Hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cấp nước sản xuất

Hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cấp nước sản xuất

Khoa học - Công nghệ 29/05/2020 - 05:35

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 28/5.

Tăng năng lực cạnh tranh sản xuất mía đường nhờ ứng dụng công nghệ mới

Tăng năng lực cạnh tranh sản xuất mía đường nhờ ứng dụng công nghệ mới1

Khoa học - Công nghệ 28/05/2020 - 10:50

Công nghệ thông tin đang hiện diện và đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong quá trình quản trị, điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp.

VIGOVA tổng kết 5 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ

VIGOVA tổng kết 5 năm nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ

Khoa học - Công nghệ 26/05/2020 - 14:44

VIGOVA đã được Bộ trưởng Bộ NN&PTNT tặng Bằng khen về thành tích xuất sắc 5 năm thực hiện tái cơ cấu ngành.

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á

Khoa học - Công nghệ 22/05/2020 - 08:14

Theo Cục Năng lượng Đan Mạch, Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á, với công suất lên tới 160 GW.

Israel ‘chỉnh’ hệ vi sinh của bò để giảm phát thải khí mê-tan

Israel ‘chỉnh’ hệ vi sinh của bò để giảm phát thải khí mê-tan

Khoa học - Công nghệ 18/05/2020 - 15:02

Công nghệ táo bạo này vừa được các nhà nghiên cứu thực hiện ở Đại học Ben-Gurion (BGU), miền nam Israel.

Đi xem robot gắp, rửa 65.000 quả trứng mỗi giờ

Đi xem robot gắp, rửa 65.000 quả trứng mỗi giờ

Khoa học - Công nghệ 15/05/2020 - 08:41

Hai cánh tay robot vươn ra, thoắt cái đã nhấc lên hai khay 60 quả trứng đưa vào cho các robot khác rửa, quét, hong khô, “make up” se khít hơn 8.000 lỗ thông khí…

Bí quyết làm giàu một cách khoa học của gã liều

Bí quyết làm giàu một cách khoa học của gã liều

Khoa học - Công nghệ 14/05/2020 - 06:01

Nhắc đến cái tên Hoàng Văn Trào ở xã Tích Giang (Phúc Thọ, Hà Nội) từ cán bộ đến dân nhiều người phải phục lăn bởi độ liều hiếm có nhưng mà khoa học…

Nguồn nước Ô Môn – Xà No và Nam Măng Thít đảm bảo chất lượng tưới

Nguồn nước Ô Môn – Xà No và Nam Măng Thít đảm bảo chất lượng tưới

Khoa học - Công nghệ 13/05/2020 - 08:50

Theo Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam, nguồn nước tại các hệ thống Ô Môn – Xà No, Nam Măng Thít đã đảm bảo chất lượng tưới, nhưng hạn mặn vẫn đang gay gắt.

Làm cách nào để quả mít nhanh chín?

Làm cách nào để quả mít nhanh chín?2

Khoa học - Công nghệ 13/05/2020 - 06:35

Gần đây trên mạng, sau câu hỏi của một người dân, đã có rất nhiều ý kiến đóng góp về các biện pháp để làm cho quả mít mau chín.

Quản lý sản xuất trồng trọt trong biến đổi khí hậu

Quản lý sản xuất trồng trọt trong biến đổi khí hậu

Khoa học - Công nghệ 12/05/2020 - 08:12

Để ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng đến một nền nông nghiệp phát triển bền vững thì công tác quản lý sản xuất trồng trọt đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Bản Mông nuôi trâu, bò mộng

Bản Mông nuôi trâu, bò mộng

Bản Phiêng Ten là nơi có 3 cái nhất của xã Sinh Long: Có nhiều hộ người Mông sinh sống nhất, nuôi nhiều trâu, bò nhất và tỷ lệ hộ nghèo thấp nhất.

Neem, cây chịu hạn cực giỏi ở nam miền Trung!

Neem, cây chịu hạn cực giỏi ở nam miền Trung!3

Tôi vừa ở Ninh Thuận ra. Điều ấn tượng nhất đối với tôi tại vùng nắng gắt dữ dội này lại không phải là nóng mà chính là cây neem.