Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Giải pháp khắc phục bệnh vàng cao do ngộ độc phèn nhôm

Thứ Tư 22/04/2020 , 09:18 (GMT+7)

“Không có rầy nâu lấy đâu ra bệnh vàng lùn!” - Phản ứng chung của nhà nông ĐBSCL khi đứng trước chân ruộng giai đoạn đẻ nhánh bị vàng lá chết cây đến nhót ruột.

Ruộng lúa nhiễm 'bệnh vàng cao' do ngộ độc phèn nhôm.

Ruộng lúa nhiễm “bệnh vàng cao” do ngộ độc phèn nhôm.

Nhầm tưởng vàng lùn - lùn xoắn lá

Thời điểm Hè Thu 2020 năm nay khi đi thăm bất cứ cánh đồng lúa giai đoạn sau 25 ngày tuổi ở các tỉnh An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ… đều phát hiện một triệu chứng chung là nhiều cây lúa bị vàng cam rồi chết dần chết mòn mà không có cách nào cứu được.

Bà con trồng lúa chẩn đoán đó là bệnh vàng lùn virus do rầy nâu tryền bệnh nên họ có xu hướng nhổ bỏ những cây bị vàng nhưng triệu chứng “vàng cam chết cây” vẫn cứ lan rộng từ từ như trêu tức nhà nông.

“Bệnh vàng lùn không thể lây nhiễm từ cây này qua cây kia và đầu vụ tới giờ không có rầy nâu di trú vào ruộng nên tôi nghĩ đây là bệnh khác” - Nhà nông Đoàn Văn Đức (Tân Hiệp - Kiên Giang) chia sẻ.

Quan sát triệu chứng vàng cam chết cây trên ruộng, hầu hết có những điểm chung là lá vàng (lá chân vàng trước) và chuyển sang màu cam, phần gân lá còn xanh, trên phiến lá xuất hiện các đốm màu nâu.

Thân cây lùn, còi cọc, kém phát triển, thân và gốc cứng. Cây vẫn cao bình thường nên nhà nông hay truyền miệng là “bệnh vàng cao”. Rễ lúa xù xì và nhám như miếng “cước chùi nồi, không còn màu trắng như bình thường.

Hiện tượng này thường khởi đầu là vài cây trên ruộng rồi lan ra chết dần cả bụi lúa. Xuất hiện khoảng sau 25 ngày sau sạ và kéo dài có khi đến thu hoạch.

Triệu chứng vàng cam chết cây.

Triệu chứng vàng cam chết cây.

Canh tác liên vụ - Máy xới và ngộ độc phèn “nhôm” Al3+

Phần lớn đất ở ĐBSCL đều có tầng sinh phèn nằm cách mặt đất khoảng 40 cm. Hơn 20 năm trước bà con có thói quen cày ải, độ nặng của máy cày và độ dài lưỡi cày đã tạo ra tầng canh tác dày chắc nên rất có hiệu quả trong việc ém phèn.

Qua khoảng thời gian canh tác liên vụ không có thời gian nghỉ giữa vụ nên nhà nông xài máy xới, độ nặng máy xới và độ dài lưỡi xới chỉ tạo được tầng canh tác mỏng (nằm cách mặt đất tầm 20 cm).

Từ đó phát sinh ra hai hướng ngộ độc phèn trên lúa Hè Thu những năm nay, một là rễ lúa ăn sâu đụng tầng phèn, hai là biến đổi khí hậu nắng nóng làm mặt ruộng khô nứt nẻ, phèn bị xì lên mặt đất làm hư hại rễ lúa.

Thành phần chủ yếu trong đất phèn là nhôm (Al3+) và Sắt (Fe2+). Quan sát nước ruộng ở các vùng bị nhiễm “bệnh vàng cao” thấy mặt nước trong xanh, đất quanh bờ có màu xám và chỉ thấy có cỏ năn mọc lác đác từng chòm. Từ đó xác định đất nhiễm phèn nhôm (phèn lạnh).

Nước trong xanh, xung quanh ít cỏ và nhiều cỏ năng là chỉ thị của đất nhiễm phèn nhôm.

Nước trong xanh, xung quanh ít cỏ và nhiều cỏ năng là chỉ thị của đất nhiễm phèn nhôm.

Một vài trường hợp đặc biệt là có người xúc đất làm ao nuôi cá, móc đất dưới lớp sâu có chứa chất phèn lên làm bờ ao. Các ruộng xung quanh vuông này sẽ bị nhiễm phèn nặng khi mùa mưa tới mà không phải do xì phèn.

Cách cải thiện: “Rửa ruộng” và rải phân nền “khô”

Khi ruộng lúa đang bị vàng cam chết cây do phèn nhôm theo 3 bước:

Rửa ruộng: Cho nước vào ngập ruộng (chú ý nơi gò cho nước ngập trước) rồi tháo nước ra (đưa các chất độc ra ngoài). Sau đó đưa nước mới vào toàn ruộng rồi xả ra lần 2 đến khi mặt đất chỉ còn ẩm (không cần mực nước)

Bón phân nền khô ẩm xin nhắc lại là nền khô ẩm: Công thức 2 Ure + 6DAP + 2kali/1000m2. Nếu có điề kiện bà con nên bón lân hoặc vôi với liều lượng 20kg/1000m2 trước khi bón phân.

Sở dĩ bón phân trên nền khô ẩm để kích thích cây lúa phát triển một bộ rễ mới gần mặt ruộng “né” tầng phèn bên dưới đồng thời cây lúa sẽ cứng chắc hạn chế đổ ngã khi thu hoạch.

Những ruộng để nước bón phân thì tình trạng ngộ độc phèn nhôm thường không cải thiện do khi phân tan ngấm sâu dưới đất, rễ lúa ăn theo bị đụng tần phèn dẫn đến ngộ độc nặng thêm. Sau 4 - 5 ngày bón phân nền ẩm, cây lúa chớm xanh lại, nhà nông có thể vô nước mới và canh tác bình thường.

Bổ sung dinh dưỡng bên trên: Khi cây lúa bị ngộ độc phèn nhôm rễ lúa đã bị suy yếu hoặc hư nên không thể hấp thụ được dinh dưỡng có trong đất bà con nên bổ sung thêm dinh dưỡng qua lá.

Lưu ý lựa chọn các sản phẩm dinh dưỡng được sản xuất bằng công nghệ Nano như Amino Tech (Hà Lan), PhosCup (Tây Ban Nha)…để giúp cây lúa hấp thu nhanh, vượt qua tình trạng ngộ độc.

Bón phân nền ẩm là giải pháp cải thiện 'bệnh vàng cao' do ngộ độc phèn nhôm.

Bón phân nền ẩm là giải pháp cải thiện “bệnh vàng cao” do ngộ độc phèn nhôm.

Đất phèn và nước mưa đầu mùa

Lưu ý các vùng đất nhiễm phèn nặng ở Long An, Kiên Giang. Bà con không nên dùng nước mưa đầu mùa để bí lại rải phân. Nước mưa đầu mùa chứa nhiều chất Hydro còn bản chất đất phèn có chứa Lưu huỳnh.

Khi hai chất này kết hợp lại sẽ tạo thành chất độc làm hư hại rễ lúa dẫn đến tình trạng ngộ độc nặng thậm chí chết lúa non khi mới gieo sạ.

Trong khâu làm đất nên đánh đường nước sâu rộng và thiết kế thêm các đường “xương cá” giúp xả phèn trong ruộng khi cần thiết.

Ở vụ Hè Thu trước các cữ phân nên thay mới nước ruộng hoặc rải phân nền ẩm giúp lúa hấp thụ phân bón tốt hơn trong điều kiện nước phèn. Rửa phèn là biện pháp tốt nhất để đối phó tình trạng nhiễm phèn hiện nay.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam hợp tác về khoa học công nghệ với Quảng Ninh

Học viện Nông nghiệp Việt Nam hợp tác về khoa học công nghệ với Quảng Ninh

Khoa học - Công nghệ 22/09/2020 - 19:17

Ngày 21/9, Sở Khoa học công nghệ Quảng Ninh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Đại học Xây dựng đã có buổi làm việc về hợp tác hoạt động khoa học công nghệ.

Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y - Định hướng phát triển bền vững

Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y - Định hướng phát triển bền vững

Khoa học - Công nghệ 22/09/2020 - 07:36

Ngày 25/9 tới đây, tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam sẽ diễn ra Hội thảo “Khoa học công nghệ chăn nuôi, thú y, định hướng phát triển bền vững”.

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn ở mức thấp

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn ở mức thấp

Khoa học - Công nghệ 18/09/2020 - 07:29

Lũ đồng bằng sông Cửu Long vẫn đang ở mức thấp trong tháng 9/2020. Đó là thông tin và dự báo từ Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam.

Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê bền vững VnSAT

Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê bền vững VnSAT

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 16:35

Bộ NN-PTNT tổ chức hội nghị Công bố kết quả liên kết chuỗi cà phê Dự án Chuyển đổi Nông nghiệp bền vững VnSAT tại các tỉnh Tây Nguyên, ngày 16/9, tại Gia Lai.

Đầu tư nguồn vốn phải hiệu quả mang lại giá trị cho ngành cà phê

Đầu tư nguồn vốn phải hiệu quả mang lại giá trị cho ngành cà phê

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 16:33

Đây là chỉ đạo của Thứ trưởng Lê Quốc Doanh tại hội nghị Giao ban thúc đẩy tiến độ thực hiện Dự án VnSAT - hợp phần cà phê của 5 tỉnh Tây Nguyên.

Sửa gen tạo giống 'siêu bố'

Sửa gen tạo giống 'siêu bố'

Khoa học - Công nghệ 16/09/2020 - 06:01

Đây là công nghệ mà các nhà khoa học đang hướng đến vừa nâng cao chất lượng di truyền ở vật nuôi vừa đảm bảo nhu cầu lương thực.

Công nghệ sinh học thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển vượt bậc

Công nghệ sinh học thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển vượt bậc

Khoa học - Công nghệ 10/09/2020 - 07:30

Nhờ thành quả từ chương trình nghiên cứu trọng điểm phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học, ngành lâm nghiệp những năm qua có sự phát triển vượt bậc.

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh đạt năng suất cao

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh đạt năng suất cao

Khoa học - Công nghệ 08/09/2020 - 08:00

Lúa mô hình nông nghiệp thông minh ở Quảng Nam không những phát triển tốt và sạch sâu bệnh mà còn cho năng suất cao hơn phương pháp canh tác truyền thống.

Hậu Giang: Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc nông sản

Hậu Giang: Ứng dụng công nghệ vào sản xuất, truy xuất nguồn gốc nông sản

Khoa học - Công nghệ 04/09/2020 - 10:24

Trung tâm Khuyến nông Hậu Giang đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất sản phẩm sạch, dễ dàng truy xuất nguồn gốc nông sản.

Tưới tiết kiệm xoài bằng công nghệ mini pan

Tưới tiết kiệm xoài bằng công nghệ mini pan

Khoa học - Công nghệ 31/08/2020 - 10:36

Từ khi được chuyển giao phương pháp tưới tiết kiệm bằng mini pan, “thủ phủ” xoài cát Hòa Lộc ở Bình Định không còn lo lắng về nước tưới.

Nam Định xây dựng gần 20 km đê kiểu mẫu

Nam Định xây dựng gần 20 km đê kiểu mẫu

Khoa học - Công nghệ 29/08/2020 - 07:30

Nam Định đăng ký xây dựng 17 đoạn đê kiểu mẫu với tổng chiều dài 19,974 km tại 8 huyện, thành phố.

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch có xu hướng tăng

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch có xu hướng tăng

Khoa học - Công nghệ 28/08/2020 - 20:03

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 27/8.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện giúp nâng cao năng suất vật nuôi vừa được Wisium Việt Nam giới thiệu vào ngày 21/9 tại TP Hồ Chí Minh.

Đồng Nai: Nhân rộng mô hình sản xuất VietGAP

Đồng Nai: Nhân rộng mô hình sản xuất VietGAP

Đồng Nai hiện đang tích cực nhân rộng các mô hình sản xuất sạch, sản xuất an toàn theo quy trình VietGAP.