Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Môi trường nông thôn chịu nhiều áp lực

Thứ Tư 17/07/2019 , 13:10 (GMT+7)

Theo các nhà khoa học, cảnh quan môi trường nông thôn là nơi ở, nơi sản xuất và là nơi lưu trữ văn hóa bản sắc dân tộc, truyền cảm hứng, động lực phát triển nông thôn. Tuy nhiên, cảnh quan môi trường nông thôn đang trở nên rất mong manh trước các áp lực của đời sống, kinh tế, xã hội.

Áp lực ô nhiễm

Theo GS.TS Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, mặc dù ai cũng biết, gốc rễ sự sống của con người chỉ có ba thứ, gồm oxy, nước uống và thức ăn. Ba thứ này gắn bó rất mật thiết với cảnh quan và môi trường nông thôn. Nếu duy trì tốt tạo nguồn sinh kế, đảm bảo sức khỏe tốt – đó mới chính là chất lượng thực của cuộc sống.

Các điều kiện vật chất khác như điện, đường, trường, trạm, nhà ở… là các điều kiện bổ trợ, giúp tăng thêm các yếu tố về lượng đối với cuộc sống của con người.

Với rất nhiều lý do khách quan và chủ quan trong tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, cảnh quan, tài nguyên và môi trường tự nhiên đã bị suy giảm nghiêm trọng. Đây là một trong những yếu tố ảnh hưởng mạnh tới xây dựng NTM để nâng cao và đảm bảo chất lượng cuộc sống thực của người dân.

Sự phá hủy hoặc làm suy giảm cảnh quan, môi trường như làm giảm cơ hội cho phát triển các nguồn sinh kế ổn định lâu dài của người dân nông thôn. Từ đó làm mất cân bằng sinh thái, suy giảm đa dạng sinh học dẫn tới sự gia tăng các rủi ro về thiên tai, dịch bệnh và thị trường.

Bãi biển xã Đa Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa trong vấn nạn rác thải.

Đồng thời làm gia tăng các loại bệnh nan y, làm suy giảm sức khỏe cộng đồng và các thế hệ tương lai. Cái giá phải trả khi bỏ qua việc duy trì và đảm bảo cảnh quan, môi trường tốt là rất lớn, không chỉ trong ngắn hạn với các thế hệ hiện tại mà còn kéo dài nhiều năm sau và ảnh hưởng nặng nề đến nhiều thế hệ tương lai.

Ông Sơn đánh giá, qua 10 năm xây dựng NTM, cảnh quan môi trường nông thôn nhiều nơi được thay đổi theo hướng tích cực, nhưng cũng đang đối mặt nhiều thách thức.

Tới nay, có gần 91% người dân nông thôn được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh. Vấn đề xây dựng nhà bếp, nhà vệ sinh được người dân cải thiện hơn rất nhiều so với năm 2010. Ngoài ra, đường làng, ngõ xóm ở nhiều địa phương như Nam Định, Hà Tĩnh, Lâm Đồng, Đồng Nai đã được trồng hoa, tạo cảnh quan đẹp.

Tuy nhiên, môi trường nông thôn hiện nay đang chịu áp lực rất lớn của vấn đề ô nhiễm. Hiện trạng nổi cộm hiện nay là về rác và nước thải sinh hoạt. Biện pháp xử lý rác thải sinh hoạt chủ yếu hiện nay ở hầu hết các vùng nông thôn là chôn lấp và đốt tự do. Nước thải sinh hoạt cũng gia tăng và hầu như không được xử lý trước khi thải ra mương, rãnh, ao, hồ tại các vùng nông thôn.

Ô nhiễm môi trường cũng thể hiện rõ ràng trong trồng trọt theo hướng hàng hóa, tập trung. Nông dân Việt Nam có mức sử dụng phân hóa học và thuốc hóa học BVTV rất cao so với khu vực (với phân hóa học là 361 kg/ha và hóa chất BVTV là 8,3 kg/ha – so với ASEAN là 2,1 kg/ha).

Nhiều hộ gia đình vẫn chăn nuôi ngay trong khu vực dân cư, xả chung nước thải chăn nuôi theo hệ thống nước thải sinh hoạt mà không được xử lý.
 

Quan tâm hơn môi trường nông thôn

Theo GS.TS Đặng Kim Chi (Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam), hiện nay chưa có mô hình nào thực sự hiệu quả để đảm bảo giảm thiểu và xử lý chất thải phù hợp cho khu vực nông thôn. Do vậy cần thiết phải có các nghiên cứu xây dựng các mô hình và giải pháp phù hợp nhằm bảo vệ môi trường và duy trì phát triển bền vững các khu vực nông thôn với các đặc trưng của vùng, miền.

GS.TS Đặng Kim Chi cho rằng, hiện trạng các làng nghề là khu vực ở nông thôn tồn tại nhiều bất cập về môi trường. Hoạt động các làng nghề cũng là một nguồn gây ô nhiễm môi trường khu vực nông thôn.

15-23-19_2
Người dân xã Hồng Quang, huyện Nam Trực xem biểu diễn múa rối nước.

Ô nhiễm môi trường tại làng nghề nói chung đa dạng do khí thải, nước thải, chất thải rắn và cả ô nhiễm nhiệt, tiếng ồn… ở nhiều làng nghề đã trở nên nghiêm trọng tại chính khu vực sản xuất, gây tác động trực tiếp đến sức khỏe người lao động và dân cư sống xen kẽ trong làng.

Bà Chi đề xuất, cần xác định rõ vai trò của hệ sinh thái nông nghiệp và nông thôn trong giai đoạn trước mắt và lâu dài. Không nên coi nông thôn đơn thuần là nơi sinh sống làm lao động của người nông dân, tạo ra lương thực thực phẩm cho xã hội.

Đồng quan điểm, GS.TS Nguyễn Hồng Sơn cho rằng, việc xây dựng NTM trong giai đoạn tiếp theo phải lấy cảnh quan, môi trường làm nền tảng với thông điệp: “Bảo vệ cảnh quan, môi trường và tài nguyên tự nhiên để xây dựng NTM”.

“Cảnh quan và môi trường trong xây dựng NTM mới là vấn đề cốt lõi cần được quan tâm hơn nữa. Đây là yếu tố điều khiển chất lượng thật sự của cuộc con người nói chung, người dân nông thôn nói riêng”, GS.TS Nguyễn Hồng Sơn nhấn mạnh.

77,9% dân số nông thôn Nam Định được sử dụng nước sạch

77,9% dân số nông thôn Nam Định được sử dụng nước sạch

Nông thôn mới 15/07/2020 - 11:49

Đến hết tháng 6/2020, toàn tỉnh Nam Định mới có 77,9% dân số nông thôn sử dụng nước sạch, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu kế hoạch là 95%.

Dấu ấn nhiệm kỳ ở Hà Tĩnh: Cán bộ, đảng viên tiên phong

Dấu ấn nhiệm kỳ ở Hà Tĩnh: Cán bộ, đảng viên tiên phong

Nông thôn mới 15/07/2020 - 06:35

Hơn một thập kỷ xây dựng nông thôn mới (NTM), xã Cẩm Bình, huyện Cẩm Xuyên dẫn đầu tỉnh từ phong trào xây dựng vườn mẫu đến xã đạt chuẩn rồi chuẩn NTM nâng cao.

Đề nghị xét, công nhận huyện Vĩnh Tường đạt chuẩn nông thôn mới

Đề nghị xét, công nhận huyện Vĩnh Tường đạt chuẩn nông thôn mới

Nông thôn mới 14/07/2020 - 19:14

Chiều 13/7, BCĐ thực hiện các chương trình MTQG tỉnh Vĩnh Phúc tổ chức Hội nghị thảo luận bỏ phiếu đề nghị xét, công nhận huyện Vĩnh Tường đạt chuẩn nông thôn mới.

Huyện thứ 4 của Hà Tĩnh đạt chuẩn NTM

Huyện thứ 4 của Hà Tĩnh đạt chuẩn NTM

Nông thôn mới 14/07/2020 - 15:49

100% thành viên Hội đồng thẩm định Trung ương đã bỏ phiếu công nhận huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh đạt chuẩn huyện NTM.

Sức bật từ đề án nông thôn mới cấp thôn, bản

Sức bật từ đề án nông thôn mới cấp thôn, bản

Nông thôn mới 14/07/2020 - 10:56

Năm 2013, Thanh Hóa thí điểm mô hình NTM cấp thôn, bản miền núi sau đó ban hành bộ tiêu chí, thực hiện toàn tỉnh. Bộ mặt thôn bản miền núi nay đã khởi sắc.

Nam Định hướng tới xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu

Nam Định hướng tới xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu

Nông thôn mới 13/07/2020 - 14:24

Nam Định đặt mục tiêu năm 2020 và cả giai đoạn 2021 - 2025 đó là hướng tới xây dựng nông thôn mới (NTM) nâng cao, kiểu mẫu.

Khen thưởng bằng công trình phúc lợi 1 tỷ đồng cho các xã đạt chuẩn

Khen thưởng bằng công trình phúc lợi 1 tỷ đồng cho các xã đạt chuẩn

Nông thôn mới 12/07/2020 - 07:28

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình vừa mới ký ban hành Quyết định số 1990/QĐ – UBND về việc khen thưởng các xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) năm 2018.

Phát triển sản phẩm OCOP gắn với xây dựng nông thôn mới

Phát triển sản phẩm OCOP gắn với xây dựng nông thôn mới

OCOP 12/07/2020 - 07:25

Toàn huyện Châu Thành (Đồng Tháp) hiện có 4 làng nghề, 18 HTX, 332 tổ hợp tác và 12 hội quán đang hoạt động sản xuất kinh doanh nhiều ngành nghề chủ lực khác nhau.

Bình đẳng giới trong xây dựng nông thôn mới còn nhiều giới hạn

Bình đẳng giới trong xây dựng nông thôn mới còn nhiều giới hạn

Nông thôn mới 11/07/2020 - 19:02

Hướng tới bình đẳng giới đã và đang một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu của các quốc gia trên thế giới.

Công nhận Đức Thọ đạt chuẩn huyện nông thôn mới

Công nhận Đức Thọ đạt chuẩn huyện nông thôn mới

Nông thôn mới 11/07/2020 - 16:28

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 994/QĐ-TTg công nhận huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh đạt chuẩn NTM năm 2020.

Về thăm xã đầu tiên đạt chuẩn NTM nâng cao

Về thăm xã đầu tiên đạt chuẩn NTM nâng cao

Nông thôn mới 11/07/2020 - 09:06

Xã Hòa Quang Bắc (huyện Phú Hòa) vừa tổ chức đón nhận xã đầu tiên của tỉnh Phú Yên đạt chuẩn nông thôn mới (NTM) nâng cao.

Tỉnh Thừa Thiên- Huế công nhận 6 sản phẩm OCOP đợt I năm 2002

Tỉnh Thừa Thiên- Huế công nhận 6 sản phẩm OCOP đợt I năm 2002

Nông thôn mới 11/07/2020 - 09:03

Trong 6 sản phẩm OCOP được UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế công nhận đợt I năm 2020, có 3 sản phẩm đạt 4 sao và 3 sản phẩm đạt 3 sao.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Đồng Nai: Vay vốn trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tăng mạnh

Đồng Nai: Vay vốn trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tăng mạnh

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Đồng Nai đang giải quyết cho vay vốn trong lĩnh vực không phải đảm bảo bằng tài sản nông nghiệp, nông thôn…

Làng nông thôn mới ở Giang Tô

Làng nông thôn mới ở Giang Tô

Mô hình xã hội tiểu khang hay thịnh vượng vừa phải vẫn luôn là giấc mơ từ hàng ngàn năm nay của người nông dân Trung Quốc. Câu chuyện dưới đây là một ví dụ.

Nam Định: Phấn đấu năm 2025 có 300 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên

Nam Định: Phấn đấu năm 2025 có 300 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên

Sau nhiều năm nỗ lực phấn đấu, ngành nông nghiệp tỉnh Nam Định đã hoàn thành vượt mức các mục tiêu chiến lược quốc gia an toàn thực phẩm giai đoạn 2011 - 2020.