Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Bài 5: Khi nào mới có vacxin ASF?

Thứ Sáu 28/06/2019 , 08:51 (GMT+7)

Dù phát hiện được hơn 100 năm, những nỗ lực tìm ra kháng nguyên cho virut tả lợn châu Phi (ASF) đến giờ vẫn chưa mang lại hiệu quả.

Giá thành cao

Có 7 loại vacxin là nhược độc, bất hoạt, vô bào, giải độc tố, cộng hợp, DNA và vector tái tổ hợp. Mỗi loại vacxin lại có ưu, nhược điểm riêng.

Nhiều bệnh ở lợn như suyễn, tai xanh, phù đầu, lở mồm long móng... ở lợn có thể phòng được nhờ tiêm vacxin.

Trong đó, vacxin tiêm cho vật nuôi thường là nhược độc. Đây là loại vacxin chứa các vi sinh vật sống đã được làm yếu đi trong phòng thì nghiệm để không còn khả năng gây bệnh. Do là loại gần với nhiễm trùng tự nhiên nhất nên vacxin nhược độc là "người thầy" tốt nhất cho hệ miễn dịch, giúp cơ thể kích thích các kháng thể phản ứng và có khả năng miễn dịch lâu dài. Hạn chế của vacxin nhược độc là vi sinh vật chứa trong vacxin có khả năng chuyển thành dạng có động lực và gây bệnh. Ngoài ra, vacxin này yêu cầu bảo quản lạnh để giữ hoạt tính, và dễ gây phản ứng – lý do khiến không thể tiêm vacxin này cho những gia súc bị bệnh.

Loại vacxin thứ hai có thể được tiêm cho vật nuôi là bất hoạt. Đây là loại vacxin có được bằng cách giết các vi sinh vật bằng hóa chất, nhiệt hoặc tia xạ. Loại vacxin này có ưu điểm là ổn định và an toàn hơn loại nhược độc nhưng hiệu quả không tốt bằng và phải tiêm nhiều lần.

Với virut gây bệnh ASF, cả hai cách điều chế thông thường đều gặp vấn đề bởi cấu trúc gen của virut này phức tạp, có nhiều loại protein khác nhau được mã hóa bởi nhiều gen khác nhau. Trong hàng nghìn công trình nghiên cứu của các nhà khoa học suốt chục năm qua, họ chưa xác định được loại kháng nguyên nào có thể dùng để sản xuất vacxin để giúp lợn có cả đáp ứng miễn dịch dịch thể và miễn dịch qua trung gian tế bào. Lý do bởi, virut ASF tấn công vào tế bào đại thực bào hoặc tế bào lympho của lợn, nhân lên, phá hủy hoặc điều chỉnh chức năng hoạt động của tế bào này, dẫn đến lợn bị nhiễm bệnh không còn khả năng tạo ra miễn dịch để chống lại virut.

Ở một số phòng thí nghiệm, người ta đã điều chế được một số vacxin phòng bệnh ASF, giúp lợn tạo ra kháng thể nhưng kháng thể này không hoặc ít có khả năng làm trung hòa, tiêu diệt được virut. Bên cạnh đó, những vacxin này chưa có được tế bào dòng ổn định để nuôi cấy làm tăng virut với số lượng lớn cần thiết để sản xuất đại trà. Muốn đủ vacxin để cung cấp cho toàn thế giới, người ta cần phải giết hàng triệu con lợn. Giá thành của vacxin, vì thế, sẽ bị đẩy lên rất cao.

Tại châu Âu, nơi có nền y học phát triển, nhiều quốc gia đã chi hàng trăm triệu USD để nghiên cứu vacxin nhưng chưa mang lại bước tiến đáng kể. Trung Quốc, quốc gia có đàn lợn lớn nhất thế giới, được cho là đã phân lập được virut ASF, nhưng ở bước cuối để điều chế vacxin, nước này chưa cho ra lời đáp.
 

Không liên quan tới HIV

Sự phát triển khó lường của virut ASF khiến nhiều người cho là nó có nguồn gốc với virut HIV, một loại virut xuất phát từ loài linh trưởng nhưng sau khi truyền qua con người đã biến đổi, và hiện chưa có thuốc hay vacxin đặc trị.

Một số thuyết âm mưu cho rằng do được tìm thấy gần như cùng thời điểm, cùng bắt đầu từ châu Phi khiến mọi người tin là hai loại virut này có thể liên quan, hoặc chung nguồn gốc. Tuần san y học The Lancet, trong số báo ra hồi thập niên 80, từng đưa ra nhiều phỏng đoán về điều này.

Vacxin phòng ASF chưa thể được nhân rộng vào thời điểm này.

Tuy nhiên, sau khi virut HIV được xác nhận là gây ra bệnh AIDS, khiến cơ thể người suy giảm miễn dịch, còn virut ASF chưa có bằng chứng nào gây hại cho con người, mối liên quan giữa ASF và HIV bị xóa bỏ. Những nỗ lực tìm ra vacxin đặc trị ASF được đẩy mạnh, nhưng do cấu trúc phức tạp của bộ gen tuyến tính lên tới 150 gen và kích thước lớn, kết quả thu được không đáng kể.           

Các nhà khoa học ở Đại học Florida, Mỹ nhận xét rằng virut ASF khiến giới nghiên cứu đau đầu vì cấu trúc di truyền phức tạp. Họ ví virut ASF với hai chủng virut khổng lồ gây xôn xao dư luận hồi năm ngoái là Tupanvirus và Mimivirus. Sự nhân lên của virut ASF trong vật chủ diễn ra ở các khu vực hạt nhân. Đó là một quá trình phối hợp chặt chẽ, có khả năng tự sao chép bộ gen của chính nó và có thể tự thích ứng với tế bào vật chủ bằng cách cắt bỏ các protein cấu trúc, cùng nhiều protein không cần thiết cho việc sao chép gen trong tế bào.

Tại Việt Nam, thiệt hại của ASF hiện giới hạn trong lĩnh vực kinh tế. Thông tin từ Cục Thú y, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn khẳng định, các phòng thí nghiệm trong nước đang thực hiện bước nuôi cấy, phân lập để phân loại virut phục vụ nghiên cứu sản xuất vacxin. Bộ cũng đã được nhiều tổ chức nước ngoài hứa hỗ trợ kinh phí trong quá trình điều chế vacxin chống ASF. Một số giáo sư đầu ngành thú y ở Việt Nam nhận định, vacxin ASF cần từ 3 đến 4 năm nữa để được đưa vào dùng trong thực tế.

Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Bài 7: 4 nguyên tắc của Anova

Để bảo vệ đàn heo của mình, Anova đã chủ động áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn sinh học và nâng cao sức đề kháng của vật nuôi.

Bài 9: Kiểm soát đàn và thông tin dịch bệnh bằng TE-FOOD

Bài 9: Kiểm soát đàn và thông tin dịch bệnh bằng TE-FOOD

Công nghệ TE-FOOD đã được triển khai tại 14 quốc gia trên thế giới và đang được áp dụng thử nghiệm ở Việt Nam trong kiểm soát đàn và thông tin dịch bệnh trên heo.

Bài 8: Giải pháp nào cho chăn nuôi nông hộ, trang trại?

Bài 8: Giải pháp nào cho chăn nuôi nông hộ, trang trại?

Bộ NN-PTNT khuyến nghị các trang trại, nông hộ cần đi theo hướng chăn nuôi thực hiện các biện pháp an toàn sinh học.

Bài 3: Thay thế đạm động vật bằng đạm thực vật

Bài 3: Thay thế đạm động vật bằng đạm thực vật

Quá trình đi thực tế, chúng tôi nhận thấy sự trùng hợp là những doanh nghiệp, trang trại, HTX đến thời điểm này vẫn an toàn trước dịch tả lợn Châu Phi đa phần đang sử dụng thức ăn chăn nuôi không có bột xương, bột xương thịt.

Bài 5: An toàn sinh học từ những điều nhỏ nhất

Bài 5: An toàn sinh học từ những điều nhỏ nhất

Ngoài những tiêu chí an toàn sinh học ở tầm vĩ mô như khoảng cách của trại, quy trình, sát trùng, vận chuyển… kinh nghiệm thực tế cho thấy việc quản lý khoa học, bài bản các công đoạn, chi tiết nhỏ trong chăn nuôi lợn cũng đóng vài trò vô cùng quan trọng.

Bài 4: Giấc mơ đưa thịt lợn Việt Nam đi Nhật

Bài 4: Giấc mơ đưa thịt lợn Việt Nam đi Nhật

Đàn lợn nuôi theo kiểu Nhật Bản của ông Lưu Đình Độ ở xã Hùng An, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên vẫn sống khỏe, trong khi hầu hết chuồng nuôi khu vực lân cận đã trống trơn.

Bài 2: Kiểm soát mọi đường lây lan dịch bệnh bằng an toàn sinh học

Bài 2: Kiểm soát mọi đường lây lan dịch bệnh bằng an toàn sinh học

Để bảo vệ các trại heo trước nguy cơ xâm nhập của dịch tả heo Châu Phi, C.P Việt Nam đã xây dựng và thực hiện quy trình an toàn sinh học (ATSH) theo hướng kiểm soát chặt chẽ mọi đường có thể lây lan dịch bệnh từ bên ngoài vào trong trại.

Bài 1: Giải pháp hàng đầu

Bài 1: Giải pháp hàng đầu

Kết luận tại các hội nghị triển khai công tác phòng chống dịch tả lợn Châu Phi (DTLCP) thời gian qua, Bộ NN-PTNT đã thống nhất xác định chăn nuôi an toàn sinh học (ATSH) là giải pháp hàng đầu nhằm ứng phó, từng bước “sống chung” với DTLCP.

Bài 6: Bảo vệ tuyệt đối đàn heo giống gốc

Bài 6: Bảo vệ tuyệt đối đàn heo giống gốc

Trại Heo giống Quốc gia Bình Minh (Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Chăn nuôi heo Bình Thắng – Phân Viện Chăn nuôi Nam Bộ), là nơi đang nuôi giữ nhiều giống gốc của nhà nước bao gồm các giống heo thuần chủng cao sản cấp cụ kị để sản xuất ra con giống ông bà cho các địa phương.

Bài 5: Đẩy mạnh nghiên cứu vacxin

Bài 5: Đẩy mạnh nghiên cứu vacxin

Suốt 100 năm qua, các nhà khoa học thế giới đã dày công nghiên cứu vacxin ASF nhưng việc thương mại hóa vấp phải nhiều khó khăn. Chung dòng chảy nghiên cứu, các nhà khoa học Việt Nam đã đạt được những tín hiệu ban đầu.

Bài 4: Lực lượng thú y quá tải

Bài 4: Lực lượng thú y quá tải

Ngoài những yếu tố chủ quan, thiếu quyết liệt ở một số địa phương, cuộc chiến phòng chống ASF của Việt Nam đã nảy sinh hàng loạt khó khăn, bất cập.

Bài 3: Cuộc chiến cam go

Bài 3: Cuộc chiến cam go

Trong bối cảnh chưa biết đến khi nào mới có vacxin ASF  cứu vãn ngành chăn nuôi, Việt Nam vẫn đang tiến hành  mọi giải pháp  đối phó với đại dịch này nhằm giảm thiểu thiệt hại.

Xem thêm
MeToo khuấy đảo chính trường Hàn Quốc

MeToo khuấy đảo chính trường Hàn Quốc

Sau cái chết của Thị trưởng Seoul Park Won-soon, phong trào chống quấy rối và bạo hành tình dục #MeToo ở Hàn Quốc đang tiếp tục hướng đến nhiều nhân vật tai to mặt lớn.

Mỹ mời Trung Quốc đàm phán kiểm soát vũ khí

Mỹ mời Trung Quốc đàm phán kiểm soát vũ khí

Mỹ ngày 9/7 mời Trung Quốc đàm phán về kiểm soát vũ khí, nhận thấy có thể tổ chức đối thoại ba bên với Nga dù còn có khác biệt.

Covid-19 làm khổ phụ nữ mang thai

Covid-19 làm khổ phụ nữ mang thai

Mặc dù biện pháp tránh thai và phá thai được xếp vào loại thiết yếu, nhưng cách ly xã hội đã khiến phụ nữ rất khó tiếp cận các dịch vụ sức khỏe sinh sản.