Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Chọn giống tốt nhờ phần mềm

Thứ Tư 01/01/2020 , 07:10 (GMT+7)

Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý và chọn lọc giống heo đã rất phổ biến ở các nước có nền chăn nuôi phát triển, đem lại hiệu quả cao.

Ở Việt Nam, từ nhiều năm nay, nhiều doanh nghiệp, trang trại cũng đã áp dụng một cách hiệu quả phần mềm quản lý đàn giống của Phân viện Chăn nuôi Nam Bộ.
 

Phần mềm phiên bản tiếng Việt

Theo TS Nguyễn Hữu Tỉnh, Giám đốc Phân viện Chăn nuôi Nam Bộ (Viện Chăn nuôi, Bộ NN-PTNT), công nghệ thông tin đang phát triển mạnh mẽ và đã được ứng dụng vào hầu hết các lĩnh vực sản xuất góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả quản lý.

Giao diện phần mềm HEOPRO_C sử dụng ở trại heo giống Khang Minh An.

Trong ngành chăn nuôi heo nói riêng và chăn nuôi nói chung, việc ứng dụng công nghệ thông tin đã mang lại những lợi ích đáng kể. Bên cạnh các phần mềm phối hợp khẩu phần thức ăn cho heo, các phần mềm quản lý và chọn lọc giống heo ngày càng phát triển và được áp dụng rộng rãi. Trên thế giới mỗi quốc gia đều có chương trình giống heo riêng, kèm theo đó các phần mềm được sử dụng để phục vụ mục tiêu này.

Ở Mỹ, phần mềm Pigcham được khuyến cáo sử dụng rộng rãi, trong khi đó hầu hết các trang trại chăn nuôi heo ở Canada sử dụng phần mềm Herdman. Ở châu Âu mỗi nước có một phần mềm riêng. Trong khi ở Anh phần mềm Easy Care được ưu tiên sử dụng thì ở Tây Ban Nha là phần mềm quản lý Porcitec...

Đặc biệt, ở Đan Mạch tất cả các trại chăn nuôi heo giống, heo thịt, nhà máy giết mổ đều được sử dụng một chương trình đánh giá di truyền và một hệ thống phần mềm chung cho cả nước (Agro-tech). Ở Australia, các trại heo giống sử dụng phần mềm quản lý Pigmania…

Một đặc điểm chung ở tất cả các nước có nền chăn nuôi heo phát triển là tất cả các trại chăn nuôi đều có sự liên kết chặt chẽ với nhau và chia sẻ thông tin cùng có lợi thông qua hệ thống các phần mềm kết nối các cơ sở dữ liệu. Như vậy, ở các quốc gia có nền chăn nuôi heo phát triển đều có ít nhất một phần mềm riêng, phù hợp với điều kiện chăn nuôi ở nước đó. Kết quả là chất lượng heo giống nói chung và năng suất nói riêng rất cao.

Ở Việt Nam, một số cơ sở giống heo cũng đã nhập khẩu các phần mềm quản lý đàn giống từ Mỹ, Thái Lan, Canada hay Đan Mạch. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại các phần mềm này chưa phù hợp với điều kiện sản xuất thực tế ở Việt Nam, nên hầu hết chưa phát huy được hiệu quả sử dụng, đặc biệt rất hạn chế trong việc khai thác dữ liệu để đánh giá di truyền và chọn giống. Do đó, quá trình chọn heo giống chủ yếu dựa vào đặc điểm ngoại hình, khiến cho chất lượng giống không đồng đều và chất lượng con giống không cao.

Để góp phần giải quyết vấn đề này, từ năm 2013, Phân viện Chăn nuôi Nam bộ đã kết hợp với Công ty Geoviet phát triển phần mềm HEOMAN, HEOPRO_C phiên bản tiếng Việt phục vụ cho công tác quản lý cơ sở dữ liệu đàn giống và khai thác cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý đàn, đánh giá di truyền và chọn giống.

Theo đánh giá trong đề tài nghiên cứu “Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý trang trại và sản xuất heo giống” do Thạc sỹ Nguyễn Văn Hợp (Phân viện Chăn nuôi Nam Bộ) làm chủ nhiệm và Sở Khoa học Công nghệ TP.HCM quản lý, đối với các trại chăn nuôi quy mô lớn và sản xuất giống, ngoài việc sử dụng phần mềm để quản lý dữ liệu, đánh giá hiệu quả sản xuất, thì số liệu còn được sử dụng để đánh giá di truyền chọn lọc giống heo. Đối với cơ quan quản lý, có thể sử dụng số liệu nhập tại phần mềm để quản lý đàn, xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển cho ngành chăn nuôi heo.

Trong đó, HEOMAN được thiết kế và phát triển nhằm hỗ trợ các cơ sở giống heo thu thập, lưu trữ dữ liệu cá thể và hỗ trợ quản lý sinh sản hiệu quả hơn. Đồng thời, cung cấp cơ sở dữ liệu cho việc đánh giá chất lượng và cải thiện di truyền đàn lợn giống theo mục tiêu nhân giống của mỗi cơ sở giống.

Phần mềm HEOPRO_C vận hành trên máy đơn (hoặc trong mạng LAN của cơ sở chăn nuôi), được thiết kế và phát triển với mục tiêu hỗ trợ các cơ sở nuôi giữ h nái sinh sản bố mẹ để sản xuất heo thịt thương phẩm, quản lý chu trình sinh sản của đàn heo nái một cách hệ thống qua từng giai đoạn: chờ phối, phối giống, kiểm tra đậu thai đến giai đoạn mang thai, chờ đẻ, nuôi con và cai sữa. Về công nghệ, HEOPRO_C được phát triển trên nền Desktop với công nghệ hiện đại dễ kết nối tới các hệ ứng dụng khác và SQL Server để quản trị cơ sở dữ liệu.
 

Phù hợp với thực tế chăn nuôi Việt Nam

HTX Chăn nuôi heo an toàn Tiên Phong (Củ Chi, TP.HCM) là một trong những đơn vị đã áp dụng HEOPRO_C vào quản lý giống heo. Ba trại chăn nuôi trực tiếp tham gia mô hình là trại heo giống Gia Phát, trại heo Chí Chung và trại heo Biopig. Đây là những trại giống có số lượng heo nái từ 250 - 1.000 con.

Các trại này được đầu tư bài bản từ chất lượng con giống, trang thiết bị, kỹ thuật chăn nuôi, dinh dưỡng thức ăn, công tác phòng và điều trị bệnh... Đặc biệt các trại có đội ngũ kỹ thuật được đào tạo chuyên môn cao. Có thể nói, các trại chăn nuôi nói riêng và Hợp tác xã Chăn nuôi heo an toàn Tiên Phong nói chung, đều phù hợp để áp dụng và phát triển mô hình.

Sau một thời gian thực hiện, đã có những phản hồi tích cực của HTX Chăn nuôi heo an toàn Tiên Phong về HEOPRO_C.

Cụ thể, theo đánh giá của các chủ trang trại, phần mềm rất phù hợp với thực tế chăn nuôi ở Việt Nam. Sau khi áp dụng phần mềm, người chăn nuôi có thể kiểm soát được đàn giống của trang trại tốt hơn trước. Các trại có thể sử dụng số liệu trong hạch toán kinh tế, áp dụng các kỹ thuật mới…

Sản xuất heo giống ở trại heo Gia Phát, một trang trại đang áp dụng HEOPRO_C.

Ngoài HTX Chăn nuôi heo an toàn Tiên Phong, nhiều cơ sở sản xuất giống cũng đã áp dụng có hiệu quả phần mềm quản lý đàn giống của Phân viện Chăn nuôi Nam Bộ như Trại heo giống Quốc gia Bình Minh (thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Chăn nuôi Heo Bình Thắng), Tập đoàn Dabaco, Cty TNHH Khang Minh An (Đồng Nai), Cty TNHH Chăn nuôi Nhật Minh (Khánh Hòa), hệ thống các trại khách hàng của Công ty Viphavet ở miền Nam, HTX Chăn nuôi Bắc Giang, hệ thống các trại khách hàng của Cty Cargill Việt Nam ở miền Bắc và miền Nam. Trong đó, nhiều trại vốn đã sử dụng phần mềm của nước ngoài, nhưng đã từ bỏ để dùng HEOPRO_C vì phù hợp hơn với thực tế chăn nuôi của Việt Nam.

Theo TS Nguyễn Hữu Tỉnh, đến nay, phần mềm quản lý đàn giống của Phân viện Chăn nuôi Nam Bộ đã được phát triển theo các phiên bản khác nhau, phù hợp với từng hệ thống nhân giống khác nhau.

Cụ thể: HEOMAN phát triển cho các cơ sở giống gốc quốc gia, với nhiệm vụ quản lý đàn heo giống cụ kỵ của quốc gia; HEOPRO_B phát triển cho các cơ sở giống hỗn hợp cụ kỵ, ông bà, bố mẹ của các công ty chăn nuôi; HEOPRO_C phát triển cho các cơ sở chăn nuôi nái sinh sản bố mẹ và thương phẩm; HEOPRO+ phát triển cho các đơn vị quản lý giống, khai thác dữ liệu liên kết nhiều trại giống.

Các ứng dụng quản lý, khai thác dữ liệu từ phần mềm HEOPRO bao gồm: Hỗ trợ các cơ sở giống lợn quản lý đàn giống sinh sản, đặc biệt với các trại giống cụ kỵ, ông bà có thể quản lý hệ phả từng các thể trong đàn giống, tăng hiệu quả chọn lọc và nhân giống. Tạo cơ sở dữ liệu phục vụ cho quản lý, truy xuất nguồn gốc, lý lịch cá thể.

TS Tỉnh cho biết, cái khó hiện nay là nhiều doanh nghiệp, trang trại chưa mạnh dạn chia sẻ dữ liệu, thông tin.

Trong khi đó, việc chia sẻ này là rất quan trọng vì nó sẽ giúp cho việc đánh giá di truyền giống có mức độ chính xác cao hơn, đồng thời giúp cho các trại trao đổi được nguồn gen tốt với nhau. Hơn thế nữa việc chia sẻ thông tin, dữ liệu sẽ giúp liên kết nhiều trại giống khác nhau trong hệ thống nhân giống lớn trong phạm vi vùng, khu vực và tiến tới toàn quốc gia.

Hải Phòng: Hiệu quả rõ rệt từ tái cơ cấu chăn nuôi

Hải Phòng: Hiệu quả rõ rệt từ tái cơ cấu chăn nuôi

Chăn nuôi 25/09/2020 - 07:17

Việc cơ cấu lại lĩnh vực chăn nuôi ở thành phố Hải Phòng thời gian qua có những bước chuyển biến tích cực, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người dân.

Nghệ An bùng phát bệnh Dịch tả lợn Châu Phi

Nghệ An bùng phát bệnh Dịch tả lợn Châu Phi

Chăn nuôi 24/09/2020 - 10:07

Trong tháng 9/2020, bệnh dịch tả lợn Châu Phi tái bùng phát ở nhiều địa phương tại Nghệ An.

Làm giàu từ mô hình khép kín ở Vĩnh Long

Làm giàu từ mô hình khép kín ở Vĩnh Long

Chăn nuôi 24/09/2020 - 09:30

Ông Lương Trung Nghĩa, 61 tuổi, ngụ ở xã Trung Nghĩa (Vũng Liêm, Vĩnh Long) mạnh dạn áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất cho hiệu quả vượt trội.

Nam Định: Rốt ráo chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

Nam Định: Rốt ráo chống dịch bệnh gia súc, gia cầm

Chăn nuôi 23/09/2020 - 06:58

Trước diễn biến phức tạp của bệnh cúm gia cầm, dịch tả lợn châu Phi, tỉnh Nam Định khuyến cáo người chăn nuôi tập trung bảo vệ an toàn dịch bệnh cho đàn vật nuôi.

Khánh Hòa xuất hiện dịch tả lợn Châu Phi

Khánh Hòa xuất hiện dịch tả lợn Châu Phi

Chăn nuôi 23/09/2020 - 06:30

Sau 7 tháng không ghi nhận ổ dịch tả lợn Châu Phi, mới đây trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa xuất hiện các ổ dịch trở lại.

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện nâng cao năng suất vật nuôi

Chăn nuôi 21/09/2020 - 16:09

Bộ giải pháp phụ gia toàn diện giúp nâng cao năng suất vật nuôi vừa được Wisium Việt Nam giới thiệu vào ngày 21/9 tại TP Hồ Chí Minh.

Bắc Kạn: 'Khoác áo mới' cho đàn đại gia súc

Bắc Kạn: 'Khoác áo mới' cho đàn đại gia súc

Chăn nuôi 21/09/2020 - 09:15

Mục tiêu của Bắc Kạn là duy trì ổn định tổng đàn, nhưng phải tăng cường trao đổi vật nuôi hàng hóa trên thị trường, đem lại thu nhập cao, ổn định cho người dân.

Bình Định: Công bố nhãn hiệu chứng nhận bò thịt chất lượng cao

Bình Định: Công bố nhãn hiệu chứng nhận bò thịt chất lượng cao

Chăn nuôi 18/09/2020 - 14:28

Sau thời gian dài đầu tư nâng cao chất lượng đàn bò, đến nay Bình Định đã được sở hữu nhãn hiệu chứng nhận bò thịt chất lượng cao.

Gà tiến vua trên đất Bình Phước

Gà tiến vua trên đất Bình Phước

Chăn nuôi 18/09/2020 - 07:27

Từng là sản vật tiến vua, sau nhiều năm Nam tiến, Bình Phước được xem là “đất lành” với các giống gà tiến vua như Đông Tảo (Hưng Yên), gà Mía (Hà Tây cũ)…

Sóc Trăng: Nhiều lợi thế phát triển đàn bò

Sóc Trăng: Nhiều lợi thế phát triển đàn bò

Chăn nuôi 17/09/2020 - 09:00

Nghề chăn nuôi bò đã góp phần giúp đời sống nhiều hộ dân tỉnh Sóc Trăng cải thiện đáng kể, nhiều hộ nuôi bò đã có thu nhập khấm khá hơn trước.

Hải Phòng siết chặt quản lý giết mổ và tiêu thụ sản phẩm thịt lợn

Hải Phòng siết chặt quản lý giết mổ và tiêu thụ sản phẩm thịt lợn

Chăn nuôi 16/09/2020 - 19:28

Thịt lợn, sản phẩm từ lợn đưa ra tiêu thụ phải được giết mổ, sơ chế tại cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và vận chuyển bằng phương tiện chuyên dụng.

Ngăn chặn vận chuyển trái phép gia cầm qua biên giới

Ngăn chặn vận chuyển trái phép gia cầm qua biên giới

Chăn nuôi 16/09/2020 - 16:19

Bộ NN-PTNT vừa có công văn đề nghị tổ chức ngăn chặn vận chuyển trái phép gia cầm, sản phẩm gia cầm qua biên giới.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Giống lúa Nếp Hương trĩu hạt trên cánh đồng Hải Dương

Giống lúa Nếp Hương trĩu hạt trên cánh đồng Hải Dương

Giống lúa Nếp Hương có nhiều ưu điểm nổi bật được những người nông dân ở Hải Dương đánh giá là phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.