Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Làm gì để đối phó ung thư phổi?

Chủ Nhật 19/08/2018 , 07:30 (GMT+7)

Ung thư phổi (UTP) là bệnh ác tính, thường gặp ở cả nam và nữ. Nó đang là gánh nặng cho toàn xã hội, bởi tỷ lệ tử vong đứng hàng đầu.

Vì đa phần khi có triệu chứng lâm sàng là bệnh ở giai đoạn tiến xa, không có cơ may điều trị triệt để, rất ít trường hợp UTP phát hiện ở giai đoạn sớm. Vậy làm sao phát hiện bệnh giai đoạn sớm và việc tầm soát ung thư phổi như thế nào, KTGĐ đã trò chuyện với Thầy thuốc ưu tú - BS CKII Trần Đình Thanh (Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn) để độc giả hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

14-47-32_bc_si_thnh
Thầy thuốc ưu tú - BS CKII Trần Đình Thanh - Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn

Thưa BS, những nguyên nhân nào có thể dẫn đến UTP?

Trước tiên, khói thuốc lá là yếu tố hàng đầu (người tiếp xúc trực tiếp với khói thuốc và người hút thuốc lá thụ động), khoa học đã chứng minh, điếu thuốc lá như một nhà máy hóa học tổng hợp mà trong khói thuốc có hơn 40 chất là tác nhân sinh ung thư. Tiếp đến là hít khí radon, amiăng, không khí ô nhiễm, tiền căn xạ trị vào phổi (tia X). Và gần đây, người ta cho rằng, UTP có tính di truyền, tức là trong gia đình có người từng bị UTP thì những người còn lại đều có nguy cơ mắc bệnh.

Những người nào có nguy cơ bị UTP thưa BS?

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, đối với những người từ 50 tuổi trở lên, không hút thuốc hoặc hút thuốc ít, hoặc từng hút thuốc nhưng đã ngưng trên 15 năm thì có nguy cơ trung bình. Còn đối với những người từ 50 tuổi, hút thuốc trung bình 30 gói/năm (PA=30; PA: số gói thuốc hút trong 1 ngày nhân với số năm hút thuốc) nghĩa là hút 1 gói/ ngày trong vòng 30 năm hoặc 2 gói/ngày trong vòng 15 năm đều có nguy cơ mắc UTP cao.

Những dấu hiệu nào để nhận biết bị UTP?

Những dấu hiệu thường gặp như ho khan, dai dẳng, ho ra máu, đau ngực… (là những dấu hiệu cũng phổ biến trong bệnh đường hô hấp); hơn 70% trường hợp UTP có ho kèm một số triệu chứng khác như khó thở, ho ra máu, viêm phổi tái diễn nhiều lần, đau ngực. Đôi khi bệnh nhân bị khàn tiếng, do khối bướu xâm lấn trực tiếp dây thần kinh quặt ngược (là dây thần kinh điều khiển dây thanh âm) hay do các hạch bạch huyết ở trung thất bị di căn xâm lấn và làm liệt dây thanh âm.

Những bệnh nhân có bướu ở đỉnh phổi xâm lấn thành ngực và đám rối thần kinh cánh tay khiến bệnh nhân có biểu hiện đau cánh tay, đau vai kèm dị cảm da, lâu ngày gây xệ vai. Một số bệnh nhân có u đỉnh phổi xâm lấn hệ thần kinh giao cảm, gây sụp mi, đồng tử co lại, lõm mắt và không bài tiết mồ hôi ở phía mặt cùng bên tổn thương.

Bên cạnh đó sụt cân cũng là một dấu hiệu thường gặp, kết hợp với các triệu chứng khác khi bệnh tiến xa.

Những bệnh nhân UTP giai đoạn trễ (bệnh tiến xa) thường có biểu hiện khó thở do bướu lớn chèn ép, hoặc có biểu hiện tràn dịch, tràn khí màng phổi. Hay kèm khàn tiếng và có hạch ở vùng cổ. Một số bệnh nhân có biểu hiện di căn não, gây yếu liệt tay, chân hay gây co giật. Đôi khi bệnh nhân bị phù mặt và 2 tay do bướu chèn ép tĩnh mạch trung tâm trong lồng ngực mà thầy thuốc hay gọi là phù áo khoác.

UTP có thể phát hiện sớm được không?

Các bệnh nhân UTP ở giai đoạn sớm thường không có triệu chứng gì. Để phát hiện bệnh sớm thì cần phải tầm soát những người có nguy cơ bị UTP khi chưa có triệu chứng gì. Hiện nay, các nhóm có nguy cơ UTP đã được xác định, các phương tiện tầm soát UTP cũng có sẵn, do vậy việc phát hiện bệnh sớm là khả thi.

14-47-32_hinh_2_-_utp
Khói thuốc & bệnh ung thư phổi

Làm gì để tầm soát UTP?

Có 3 loại cận lâm sàng thường thực hiện để tầm soát UTP là chụp X-quang phổi, xét nghiệm tìm tế bào ung thư từ chất đờm, chụp cắt lớp điện toán ngực liều thấp (CT scan). Tuy nhiên, việc tầm soát hữu hiệu nhất là chụp cắt lớp điện toán với liều thấp. Việc tầm soát UTP chỉ nhằm vào các đối tượng có nguy cơ. Bên cạnh những thuận lợi từ việc tầm soát và phát hiện sớm UTP để tăng khả năng điều trị khỏi, giảm nguy cơ tử vong, thì việc chụp X-quang cũng làm tăng nguy cơ phơi nhiễm chất phóng xạ, có khả năng dẫn đến ung thư. Chính vì vậy, người có nguy cơ cao nên chụp CT ngực liều thấp mỗi năm 1 lần, người có nguy cơ trung bình thì chụp CT ngực liều thấp 2 năm 1 lần.

Làm gì để phòng ngừa UTP?

Tỷ lệ mắc UTP ở người hút thuốc lá cao gấp 10 lần so với những người không hút, do đó, việc đầu tiên là bỏ thuốc lá, tránh hút thuốc chủ động, cũng như tránh xa những làn khói thuốc xung quanh. Tập thể dục thường xuyên có thể hữu ích trong phòng ngừa UTP, ngay cả những hoạt động đơn giản như làm vườn, đi bộ,… Nên ăn bổ sung nhiều rau xanh, hoa quả tươi, các loại rau nhiều màu sắc như súp lơ, rau chân vịt, táo, cà chua, cam,… những thực phẩm này không chỉ phòng bệnh hiệu quả mà còn rất tốt cho những bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường,… Đối với những công nhân làm việc trong môi trường có nguy cơ rò rỉ hóa chất, cần phải áp dụng các biện pháp bảo hộ hiệu quả, tránh hoặc giảm tối thiểu việc tiếp xúc với những yếu tố độc hại gây ung thư.

Xin cảm ơn bác sĩ!

(Kiến thức gia đình số 33)

Ung thư não: Định nghĩa, triệu chứng, nguyên nhân

Ung thư não: Định nghĩa, triệu chứng, nguyên nhân

Ung thư 06/04/2020 - 09:55

Ung thư não là một bệnh về não trong đó các tế bào ung thư (tế bào ác tính) phát sinh trong mô não.

Triệu chứng và chẩn đoán ung thư phổi

Triệu chứng và chẩn đoán ung thư phổi

Ung thư 03/04/2020 - 17:18

Dấu hiệu cảnh báo ung thư phổi không phải lúc nào cũng rõ ràng hoặc dễ xác định.

Xét nghiệm máu mới có thể phát hiện 50 loại ung thư

Xét nghiệm máu mới có thể phát hiện 50 loại ung thư

Ung thư 31/03/2020 - 19:40

Hệ thống sử dụng lập trình cho máy tính tự học tìm ra cách thức mới để sàng lọc các bệnh ung thư khó phát hiện.

Những điều cơ bản cần biết về ung thư phổi

Những điều cơ bản cần biết về ung thư phổi

Ung thư 30/03/2020 - 15:40

Ung thư phổi là nguyên nhân số một gây tử vong do ung thư ở cả nam và nữ ở Hoa Kỳ nói riêng cũng như toàn thế giới nói chung.

Sử dụng virus Ebola để... điều trị ung thư não

Sử dụng virus Ebola để... điều trị ung thư não

Ung thư 26/03/2020 - 16:35

Các thành phần của virus Ebola lại có khả năng hỗ trợ điều trị Glioblastomas - khối u não không ngừng tiến triển, khó chữa và thường gây tử vong.

Sự thật về liên hệ giữa 'bột Tan' và ung thư

Sự thật về liên hệ giữa 'bột Tan' và ung thư

Ung thư 26/03/2020 - 14:25

Mặc dù gây tranh cãi nhiều năm và thiệt hại hàng tỷ đô la bồi thường, một nghiên cứu mới kết luận rằng "bột Tan" (Talc) không có liên quan đến ung thư buồng trứng.

Những điều cần biết về ung thư phổi giai đoạn III và hóa trị liệu

Những điều cần biết về ung thư phổi giai đoạn III và hóa trị liệu

Ung thư 24/03/2020 - 10:55

Mặc dù bạn không thể kiểm soát được quá trình bị bệnh, nhưng bạn có thể sắp xếp điều trị theo ý mình. 

Phẫu thuật cắt gan cho 2 bệnh nhi ung thư nguyên bào gan

Phẫu thuật cắt gan cho 2 bệnh nhi ung thư nguyên bào gan

Ung thư 25/02/2020 - 18:01

Ung thư nguyên bào gan rất hiếm gặp ở trẻ em, với tỷ lệ chỉ 1/1 triệu cháu và được điều trị đa mô thức.

Gia tăng bệnh nhân mắc ung thư đại trực tràng

Gia tăng bệnh nhân mắc ung thư đại trực tràng

Ung thư 14/12/2019 - 13:15

Ung thư đại trực tràng thường gặp ở những người trên 50 tuổi, tuy nhiên tỉ lệ mắc ung thư đại trực tràng trong nhiều năm gần đây tăng nhanh ở giới trẻ.

Bệnh nhân ung thư có nguy cơ tắc mạch cao hơn người bình thường

Bệnh nhân ung thư có nguy cơ tắc mạch cao hơn người bình thường

Ung thư 22/09/2019 - 15:38

Theo BS Nguyễn Thanh Liêm, bệnh nhân ung thư là nhóm bệnh nhân có khả năng bị tắc mạch cao hơn người bình thường do những đặc điểm riêng biệt của bệnh lý ung thư.

Tự ý điều trị ung thư tại nhà - tự tước đi cơ hội sống

Tự ý điều trị ung thư tại nhà - tự tước đi cơ hội sống

Ung thư 08/09/2019 - 07:05

Tự điều trị ung thư tại nhà là câu chuyện không còn xa lạ với các bác sĩ điều trị ung thư tại Bệnh viện K.

Cập nhật các phương pháp điều trị ung thư phổi

Cập nhật các phương pháp điều trị ung thư phổi

Ung thư 01/09/2019 - 15:42

Đó là tên hội thảo do Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn tổ chức với sự tham gia của các bác sĩ, chuyên gia ung bướu trong và ngoài nước.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch vành

Chẩn đoán và điều trị bệnh động mạch vành

Phòng ngừa là chìa khóa để tránh bệnh tim mạch và tối ưu hóa điều trị. Tuy nhiên, không phải lúc nào phòng ngừa cũng hiệu quả 100%.

9 loại thảo dược phổ biến nhất thế giới

9 loại thảo dược phổ biến nhất thế giới

Trong nhiều thế kỷ, các nền văn hóa trên thế giới đã dựa vào thuốc thảo dược truyền thống để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe.