Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Làm gì để khống chế triệu chứng trầm cảm sau sinh?

Thứ Bảy 01/07/2017 , 14:35 (GMT+7)

Gia đình nên hiểu rằng bệnh đang ở giai đoạn tạm thời và sự giúp đỡ của họ có thể giúp cho người mẹ phục hồi nhanh chóng. Đừng quên rằng người mẹ không được khỏe và đừng quấy rầy. Hãy cố gắng đối xử với cô ta như một căn bệnh bình thường.

Câu chuyện người mẹ trẻ có biểu hiện trầm cảm sau sinh đã dìm chết con đẻ mới 35 ngày tuổi ở xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Hà Nội một lần nữa cảnh tỉnh nghiêm khắc về việc trang bị những kiến thức y học cần thiết cho sản phụ và thân nhân. Bài viết của bác sĩ chuyên khoa Lê Thị Thu Hà đến từ Bệnh viện Từ Dũ – TPHCM ít nhiều giúp bạn đọc có thêm thông tin bổ ích!

07-29-30_tr41
Ảnh minh họa

Trầm cảm sau sinh là tình trạng liên quan đến suy nghĩ và cảm giác mệt mỏi, buồn chán, lo lắng xuất hiện sau sinh. Những phụ nữ mắc bệnh trầm cảm sau sinh thường kèm theo trạng thái lo sợ con mình sẽ bị hại và bản thân mình là người mẹ xấu. Trầm cảm sau sinh có thể nhẹ, vừa hoặc nặng, có thể thoáng qua hoặc kéo dài. Bệnh có thể điều trị và trong một số trường hợp có thể dự phòng.
 

Ảnh hưởng của trầm cảm sau sinh đến sức khỏe

Ảnh hưởng đến bản thân người mẹ: Về thể chất sụt cân, suy dinh dưỡng. Về tinh thần: suy nhược thần kinh, hoang tưởng, hành vi nguy hiểm. 

Ảnh hưởng đến người thân: Trường hợp nhẹ: Chồng và con không được chăm sóc tốt. Gia đình không được vui vẻ. Còn trường hợp nặng: Người bị trầm cảm sau sinh có ý nghĩ hay hành vi tự tử (41.2%).  Một số người rối loạn tâm thần, luôn có cảm giác bị hại nên tìm cách trả thù hay đối phó. Có những bà mẹ nghĩ con mình bị ma quỉ nhập nên tìm cách trừ tà, như vậy rất nguy hiểm đến tính mạng của bé. Ngay cả những người thân khác trong gia đình cũng vậy, có khi bà mẹ mang dao đâm người thân chỉ vì hoang tưởng bị hại.
 

Nguyên nhân bệnh trầm cảm sau sinh?

Thay đổi về nội tiết: Sau khi sinh, việc giảm đột ngột estrogen và progestrogen góp phần gây nên. Hormones tuyến giáp giảm nhanh chóng gây ra cảm giác mệt mỏi và trầm cảm. 

Thay đổi về thể tích máu, huyết áp, hệ miễn dịch và chuyển hóa dẫn đến tình trạng mệt mỏi và dễ thay đổi cảm xúc. Mâu thuẫn gia đình, vấn đề tài chính, thiếu sự giúp đỡ của người thân. 

Khó khăn trong chăm sóc  bé. Nhiều bà mẹ cảm thấy căng thẳng, mất ngủ, lo lắng về khả năng chăm sóc bé. Từ đó cảm thấy mất hứng thú sống và mất kiểm soát cuộc sống bản thân. 

Yếu tố di truyền: trong gia đình có người bị trầm cảm (mẹ, chị, cha) thì nguy cơ bệnh cao. Những đối tượng dễ mắc bệnh trầm cảm sau sinh

Tiền sử bị bệnh trầm cảm sau sinh, nguy cơ lập lại 50%. Tiền sử trầm cảm ngoài thai kỳ, nguy cơ trầm cảm sau sinh 25%. Ngưng dùng thuốc chống trầm cảm lúc mang thai, 68% rơi vào trạng thái trầm cảm, nếu tiếp tục dùng thuốc thì 25% bị trầm cảm.

Tuổi < 18.

Những sự kiện gây căng thẳng trong thời gian trước: bệnh tật, hiếm muộn, thất nghiệp.

Thiếu sự giúp đỡ, đồng cảm chia xẻ của người thân, đặc biệt là người chồng.

Mâu thuẫn vợ chồng, mâu thuẫn với mẹ chồng.

Thai kỳ không mong muốn.

Biến chứng thai kỳ: thai lưu, sẩy thai.

Trầm cảm dễ xuất hiện ở người con so, tuy nhiên vẫn có thể xảy ra ở con rạ.
 

Nhận biết sớm bệnh trầm cảm sau sinh

Suy nhược cơ thể : Nhiều sản phụ cảm thấy đau khổ, vô vọng tăng dần sau khi sinh con, thậm chí khóc lóc cả ngày mà không có lý do cụ thể nào cả. Đôi khi họ lại cảm thấy bị chồng, gia đình, bạn bè bỏ rơi. Những cảm giác này thường không có căn cứ. Những phụ nữ suy nhược này có thể rơi vào trạng thái mệt mỏi triền miên, thờ ơ với công việc nhà. Họ không buồn tắm rửa, chải chuốt.

Lo lắng: Những bà mẹ suy yếu thường hay có nhiều mối lo, thường là về sức khỏe bản thân. Có thể họ cảm thấy đau dữ dội ở đâu đó nhưng bác sĩ lại chẳng tìm ra nguyên nhân. Thường là đau ở đầu và ở cổ. Những người khác lại đau lưng, đau ngực, có thể là do các vấn đề về tim. Bà mẹ có nhiều than phiền về sức khỏe đến nỗi điều này càng làm cho họ stress thêm. Triệu chứng thường gặp nhất là đau một vùng nào đó trên  cơ thể và cảm giác bị bệnh. Những triệu chứng này sẽ trở nên trầm trọng nếu  không được chữa trị. Bà mẹ nhiều khi cảm thấy căng thẳng và thiếu tự tin khi ra khỏi nhà. Họ thậm chí khó có thể gặp gỡ những người bạn thân, từ chối trả lời điện thoại hay thư từ. Trong trường hợp này, người mẹ thường không đến bác sĩ nên gia đình cần mời bác sĩ đến nhà. 

Hoảng hốt: Người mẹ có thể cảm thấy hoảng hốt đối với những tình huống xảy ra hằng ngày, và khó có thể bình tĩnh lại. Vì thế, tốt nhất là giúp họ tránh những tình huống mà họ bị stress. 

Căng thẳng: Căng thẳng thường đi kèm với trầm cảm. Những bà mẹ bị căng thẳng thường bị trầm cảm nặng nề hơn. Họ thường khó có thể thư giãn được, nhiều khi có cảm giác như muốn nổ tung ra. Loại căng thẳng này là một triệu chứng của trầm cảm, không thể giải quyết bằng thuốc an thần được. Phụ nữ uống thuốc an thần không nên thất vọng vì không làm việc được. Nếu chuyển sang một số dạng thuốc khác ít tính phụ thuộc hơn thì sẽ tốt.

Cảm giác bị ám ảnh: Bà mẹ bị trầm cảm thường hay bị ám ảnh, có thể về một người, một tình huống hay một hoạt động cụ thể nào đó. Vài người có thể trở nên sợ hãi và tin rằng mình là mối nguy hại cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt là đứa trẻ. Những nỗi sợ này là triệu chứng thường gặp của trầm cảm, có thể đi kèm với cảm giác tội lỗi. Điều này thường không có nguyên do, nhưng nếu người mẹ sợ ảnh hưởng đến con mình thì nên báo với gia đình và bác sĩ.

Mất tập trung: Một bà mẹ trầm cảm thường khó tập trung đọc sách, xem TV hay trò chuyện bình thường. Họ sẽ cảm thấy trí nhớ sao mà kém quá, và đôi lúc không sắp xếp được suy nghĩ. Họ có thể ngồi đó không làm gì, chỉ nghĩ rằng họ cảm thấy rất tồi tệ.

Rối loạn giấc ngủ: Thường người bị trầm cảm rất khó ngủ. Họ có thể thao thức đến gần sáng, hoặc không ngủ được tí gì. Vài người ngủ không liên tục, hay bị thức giấc vào giữa đêm, thỉnh thoảng gặp ác mộng và không thể ngủ lại được. Nhiều bà mẹ cảm thấy stress hơn vào buổi tối, nên bị mất ngủ lâu dài. Lúc này bác sĩ thường kê toa thuốc ngủ, nhưng đôi lúc dùng liều cao vẫn không hiệu quả. Trong trường hợp này, bà mẹ sẽ cảm thấy thất vọng hơn. Quan trọng là chữa được trầm cảm thì sẽ ngủ lại được bình thường. Tốt nhất là nên có người giúp mẹ cho bé bú vào buổi tối.

Tình dục: Mất hứng thú tình dục có thể xảy ra đối với các bà mẹ trầm cảm sau sinh, thường kéo dài một thời gian, nên các ông bố cần thông cảm và hiểu rằng đây chỉ là triệu chứng của bệnh. Hứng thú tình dục sẽ trở lại khi mẹ hết trầm cảm. Các ông bố nên kiên nhẫn và cố gắng an ủi vợ hồi phục khỏi trầm cảm sau sinh. Cách giúp mẹ cảm thấy thoải mái bao gồm đụng chạm nhẹ, ôm  ấp và vuốt ve, sẽ tốt cho cả hai.
 

Điều trị bệnh trầm cảm sau sinh

Hỗ trợ từ người thân: Bạn bè và gia đình chắc chắn rằng người mẹ bị trầm cảm đang được bác sĩ chỉ định điều trị. Nếu đơn thuốc không thích hợp thì phải động viên bệnh nhân trở lại bác sĩ và yêu cầu thay đổi đơn thuốc.

Gia đình nên hiểu rằng bệnh đang ở giai đoạn tạm thời và sự giúp đỡ của họ có thể giúp cho người mẹ phục hồi nhanh chóng. Đừng quên rằng người mẹ không được khỏe và đừng quấy rầy. Hãy cố gắng đối xử với cô ta như một căn bệnh bình thường.

Khi cô ta  không được khỏe thì hãy để cô ta nghỉ ngơi nhiều hơn, còn khi khỏe thì cô ta có thể làm bất cứ việc gì cô ta thích. Hãy nhớ rằng trầm cảm không phải là một dấu hiệu của bệnh. Thường thì một người mẹ trầm cảm không thích sự cô độc, do vậy hãy cố gắng sắp xếp để lúc nào cũng có 1 người mà cô ta có thể tin tưởng ở bên cạnh.          

Điều trị bằng thuốc: Khi người mẹ nghĩ rằng mình bị trầm cảm sau sanh thì nên đến bác sĩ càng sớm càng tốt, nếu không thể được thì mời bác sĩ đến nhà. Cố gắng báo với bác sĩ về tất cả các triệu chứng gây khó chịu, điều này sẽ giúp cho thầy thuốc chẩn đoán chính xác về bệnh hơn. Thuốc được kê toa thông thường hoặc là thuốc an thần hoặc là thuốc chống trầm cảm. Nhiều phụ nữ nhận thấy rằng  thuốc an thần không hiệu quả và quay trở lại bác sĩ yêu cầu đổi thuốc. Với thuốc chống trầm cảm thì người bệnh có cảm giác khô miệng và buồn ngủ.

Nếu dùng thuốc làm người bệnh cảm thấy khó chịu hơn thì nên đến bác sĩ đổi thuốc, nếu bạn dùng thuốc trong vài tuần mà không hiệu quả thì cũng nên đến bác sĩ thay đổi thuốc khác mạnh hơn hoặc tăng liều.

Bên cạnh việc dùng thuốc thì điều quan trọng là phải duy trì chế độ dinh dưỡng tốt, vitamin B6 hoặc vitamin tổng hợp nên được dùng.

Nếu thuốc thích hợp với bạn thì đừng nên rút ngắn thời gian điều trị bởi vì trầm cảm cần thời gian điều trị kéo dài để được phục hồi hoàn toàn. Nếu sau khi ngưng thuốc mà các triệu chứng tái phát thì đừng nên thất vọng mà nên đến bác sĩ tư vấn  thêm. Thông thường bác sĩ tiếp tục điều trị với thuốc trước đó. Sau đó nếu có hiệu quả thì giảm liều dần, và điều này dự phòng được việc tái phát.

(Kiến thức gia đình số 25)

Nguy hiểm methanol ‘đội lốt’ cồn sát trùng

Nguy hiểm methanol ‘đội lốt’ cồn sát trùng

Sống khỏe 15/07/2020 - 06:01

Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra cảnh báo về nguy cơ kép khi các sản phẩm cồn sát trùng bị làm giả từ methanol.

Cứu sống sản phụ mắc bệnh tim bẩm sinh nặng

Cứu sống sản phụ mắc bệnh tim bẩm sinh nặng

Sống khỏe 14/07/2020 - 16:47

Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cấp cứu sau 15 phút. Ca phẫu thuật diễn ra thành công, đón một bé gái cân nặng 2,4 kg chào đời.

Bệnh tay chân miệng lan rộng, hơn 10 ngàn trường hợp mắc

Bệnh tay chân miệng lan rộng, hơn 10 ngàn trường hợp mắc

Sống khỏe 14/07/2020 - 16:07

Bệnh tay chân miệng diễn biến phức tạp, Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh, thành phố tăng cường phòng, chống dịch, hạn chế thấp nhất số ca mắc, tử vong.

Gần 100 y bác sĩ sẽ phẫu thuật tách dính cặp song sinh

Gần 100 y bác sĩ sẽ phẫu thuật tách dính cặp song sinh

Sống khỏe 14/07/2020 - 15:46

Sau hơn một năm cùng chung nhau phần bụng, hai chị em song sinh nặng 15 kg đã đủ điều kiện sức khỏe để được tách dính.

Chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo tác hại của việc lạm dụng đường trong đồ uống

Chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo tác hại của việc lạm dụng đường trong đồ uống

Sống khỏe 14/07/2020 - 14:05

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia chia sẻ về tác hại của việc lạm dụng đường trong đồ uống nói riêng, chế độ dinh dưỡng nói chung.

Lá ngón độc hại thế nào với con người?

Lá ngón độc hại thế nào với con người?

Sống khỏe 13/07/2020 - 17:45

Chỉ cần ăn từ 3 lá ngón trở lên là sẽ chết người ngay lập tức! Vậy chất độc của lá ngón mạnh và tác động thế nào tới con người?

Virus lây truyền từ chó khiến 44 người thiệt mạng

Virus lây truyền từ chó khiến 44 người thiệt mạng

Sống khỏe 13/07/2020 - 17:20

Trong 6 tháng đầu năm 2020, cả nước đã ghi nhận 44 trường hợp tử vong do bệnh dại tại 21 tỉnh, thành phố (cao hơn 12 ca so với cùng kỳ năm 2019).

2 bệnh nhân ăn lá ngón ở Hà Giang hiện ra sao?

2 bệnh nhân ăn lá ngón ở Hà Giang hiện ra sao?

Sống khỏe 13/07/2020 - 10:25

2 bệnh nhân ăn lá ngón ở thôn Nà Lầu, xã Linh Hồ, huyện Vị Xuyên được Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang điều trị đến nay các chỉ số sống tạm ổn định.

Nỗi lo bệnh bạch hầu khiến các trung tâm tiêm chủng trở nên quá tải

Nỗi lo bệnh bạch hầu khiến các trung tâm tiêm chủng trở nên quá tải

Sống khỏe 12/07/2020 - 11:04

Hai ngày cuối tuần, cả 6 trung tâm tiêm chủng thuộc Hệ thống tiêm chủng VNVC tại TPHCM đều chật kín khách hàng mong muốn phòng ngừa bệnh bạch hầu.

Nam phi công người Anh chính thức xuất viện trở về quê hương

Nam phi công người Anh chính thức xuất viện trở về quê hương

Sống khỏe 11/07/2020 - 13:55

Ngày 11/7, Bộ Y tế Việt Nam và Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) đã tổ chức Lễ xuất viện cho bệnh nhân 91 (43 tuổi, nam phi công Anh) sau 115 ngày điều trị.

Bí quyết làm đẹp của 'Nữ hoàng nhạc phim' Trang Pháp

Bí quyết làm đẹp của 'Nữ hoàng nhạc phim' Trang Pháp

Sống khỏe 11/07/2020 - 13:10

Nguyễn Phạm Thùy Trang nổi tiếng với nghệ danh Trang Pháp là người được nhiều hãng phim mời sáng tác nhạc phim.

Khi trẻ chậm tăng trưởng chiều cao, phụ huynh nên làm gì?

Khi trẻ chậm tăng trưởng chiều cao, phụ huynh nên làm gì?

Sống khỏe 11/07/2020 - 09:35

Trong các giai đoạn phát triển chiều cao của trẻ, tốc độ tăng trưởng chiều cao ở giai đoạn nào là vượt trội nhất, giai đoạn nào phụ huynh cần đặc biệt lưu ý?

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư

Hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư

Công ty Athenex đã chuyển đổi paclitaxel - loại thuốc hóa trị thường được tiêm tĩnh mạch - thành dạng uống mà bệnh nhân có thể dùng tại nhà.

Điều trị suy tim sung huyết

Điều trị suy tim sung huyết

Mục tiêu của điều trị suy tim sung huyết là để tim đập hiệu quả hơn giúp đáp ứng nhu cầu năng lượng của cơ thể.

Triệu chứng đường huyết thấp: Nguy hiểm, nguyên nhân và điều trị

Triệu chứng đường huyết thấp: Nguy hiểm, nguyên nhân và điều trị

Hạ đường huyết là hội chứng có nguyên nhân từ lượng đường trong máu thấp. Nó thường xảy ra như là một tác dụng phụ của thuốc chữa bệnh tiểu đường.

9 loại thảo dược phổ biến nhất thế giới

9 loại thảo dược phổ biến nhất thế giới

Trong nhiều thế kỷ, các nền văn hóa trên thế giới đã dựa vào thuốc thảo dược truyền thống để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe.