Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Nhân 74 năm Ngày Truyền thống ngành Thủy lợi: Đôi điều suy nghĩ về an toàn hồ đập

Thứ Năm 15/08/2019 , 09:29 (GMT+7)

Điểm lại thành tựu chung của ngành Thủy lợi, không thể không nhắc đến các hồ chứa nước với vai trò vô cùng quan trọng.

Toàn cảnh hồ Núi Cốc, tỉnh Thái Nguyên.

Nước là một vật thể bình thường trong suy nghĩ của nhiều người. Nhưng nó là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá. Bởi nước là sự sống của mọi sinh vật, là yếu tố không thể thay thế được trong các hoạt động của nhân loại. Nhưng nước cũng gây ra bao điều bất lợi. Thủy lợi là lĩnh vực khoa học và công nghệ chuyên nghiên cứu sử dụng mặt lợi của nước và phòng, chống, tránh, giảm nhẹ tác hại do nước gây ra.

Nhận rõ vai trò của thủy lợi trong sự phát triển của kinh tế - xã hội, trong đời sống con người, ngày 28/8/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thành lập Chính phủ lâm thời của Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trong đó có ngành Thủy lợi nằm trong Bộ Giao thông Công chính.

Ngành Thủy lợi, có giai đoạn là một bộ riêng với tên gọi Bộ Thủy lợi (4/1958-1960; 1964-10/1995), có giai đoạn là một ngành thuộc Bộ Giao thông Công chính (8/1945-9/1055), Bộ Thủy lợi và Kiến trúc (9/1955-4/1958), Bộ Thủy lợi và Điện lực (1960-1964), Bộ Nông nghiệp và Phát triên Nông thôn (từ 10/1995 đến nay).

Suốt 74 năm qua, dù đứng riêng một Bộ, hay là một ngành của Bộ đa ngành, những con người làm thủy lợi đã cùng toàn dân làm nên những thành tựu to lớn. Đó là hàng nghìn hệ thống công trình thủy lợi, gần 7.000 hồ đập, 10.000 trạm bơm điện lớn, 5.500 cống tưới tiêu, 234.000 ki lô mét kênh mương, gần 43.000 ki lô mét đê các loại trong đó có hơn 5.300 ki lô mét đê song và gần 3.000 ki lô mét đê biển.

Tất cả đã tạo nên hiệu quả to lớn trong sản xuất nông nghiệp và đời sống: chủ động tưới cho 7,3 triệu ha đất lúa, 1,5 triệu ha rau màu và cây công nghiệp; tiêu cho 1,72 triệu ha đất nông nghiệp; cấp 6 tỷ mét khối nước phục vụ cho sinh hoạt mỗi năm; cảnh báo thiên tai; ứng phó lũ, bão; hạn chế thảm họa thiên nhiên đối với môi trường sống; đã góp phần đảm bảo an ninh lương thực và đưa Việt Nam thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu trên thế giới.

Ghi nhận những đóng góp to lớn của ngành Thủy lợi và động viên hàng vạn người trực tiếp đã, đang cống hiến cho sự nghiệp thủy lợi, ngày 21/8/2008, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định 1135/QĐ-TTg lấy ngày 28/8 là Ngày Truyền thống của Ngành Thủy lợi Việt Nam.

Điểm lại thành tựu chung của ngành Thủy lợi, không thể không nhắc đến các hồ chứa nước với vai trò vô cùng quan trọng. Trước năm 1945 Việt Nam có rất ít hồ chứa nước. Trong giai đoạn 1945-1975, Việt Nam đã xây dựng hàng trăm hồ chứa nước thủy lợi, thủy điện lớn nhỏ các loại (hồ lớn nhất có dung tích hàng trăm triệu mét khối nước).

Sau khi giải phóng miền Nam, đất nước thống nhất, cùng với sự phát triển chung của mọi ngành, mọi lĩnh vực, ngành Thủy lợi được đầu tư xây dựng hàng nghìn hồ đập, trong đó nhiều hồ có dung tích hàng tỷ mét khối nước. Đến nay trên khắp đất nước ta, đã có gần 7.000 hồ chứa các loại, trong đó có gần 6.700 hồ thủy lợi, chủ yếu tập trung ở miền Trung, Tây Nguyên, Tây Bắc, Đông Nam bộ và miền núi phía Bắc.

Hồ Lòng Sông, tỉnh Bình Thuận.

Hệ thống hồ chứa nước của Việt Nam thực sự phát huy tác dụng và đóng góp quan trọng cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đó là cấp nước cho nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt, môi trường; phát điện; cắt lũ, chậm lũ; cải tạo môi trường sinh thái; giao thông thủy; du lịch; nuôi trồng thủy sản….

Nhìn lại công cuộc xây dựng và khai thác hồ đập, thấy còn nhiều vấn đề liên quan đến phát huy hiệu quả của hồ đập cùng với an toàn vùng hạ du. Một là, hồ đập đa phần được xây dựng đã lâu và bị xuống cấp. Hai là, đập thấp, đập vật liệu địa phương chiếm tỷ lệ lớn, thi công thủ công nên dễ bị sự cố. Ba là, quản lý hồ đập mới chú trọng khai thác sử dụng, ít quan tâm đến nghiên cứu trên công trình thực tế. Bốn là, biến đổi khí hậu, tạo ra những hình thái thời tiết cực đoan, làm nguy cơ mất an toàn đập càng cao. Năm là, sự phát triển kinh tế- xã hội đòi hỏi an toàn đập ở mức độ cao hơn và phải gắn với giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt ở vùng hạ du.

Rõ ràng năm vấn đề trên đã cho thấy gần 1.200 đập của chúng ta đang có nhiều vấn đề, hơn 300 hồ đập đang bị hư hỏng, đặc biệt, trong đó 120 đập hồ hư hỏng nghiêm trọng. Số còn lại đều tồn tại những nguy cơ bất ổn định. Hiện nay chương trình WB8 đang thực hiện đầu tư nâng cấp cho 450 hồ trên toàn quốc. Thực tế đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ, căn cơ và phải quyết liệt thực hiện cho bằng được. Đó là, nâng cao nhận thức và tăng cường sự hiểu biết về hồ đập; tiếp tục hoàn thiện hệ thống và cụ thể hóa các văn bản pháp lý; tập trung đầu tư (không dàn trải); nâng cao chất lượng công tác tư vấn thiết kế và công nghệ xây dựng hồ đập; đổi mới cơ bản công tác quản lý hồ đập.

Cuộc sống không thể không có nước. Nước song hành cùng con người, thì hồ đập là một phần không thể thiếu. Nhận rõ những bất cập của hồ đập để Nhà nước và nhân dân luôn giữ cho hồ đập an toàn và thực thi hiệu quả nhiệm vụ mà nó đảm nhận. Đó thực sự là một suy nghĩ không của riêng ai. Đó cũng là một cách thể hiện yêu nghề, gắn bó với ngành, nhân 74 năm Ngày Truyền thống của ngành Thủy lợi Việt Nam.    

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống và cụ thể hóa các văn bản pháp lý về hồ đập

Hồ đập hiện chịu sự điều chỉnh của Luật Tài nguyên nước (2012), Luật Phòng chống thiên tai (2013), Luật Thủy lợi (2017), các Nghị quyết của Quốc hội, Nghị định số 67 (2018) quy định chi tiết một số điều của Luật Thủy lợi, Nghị định 114 (2018) về quản lý an toàn đập; các Thông tư của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Các văn bản pháp lý cần được cụ thể bằng các văn bản hướng dẫn, theo hướng cập nhật tiến bộ KH-CN, sát với những thay đổi của thực tế; Thống nhất về một mối quản lý chỉnh thể nhưng cụ thể rõ ràng; Xem xét lập dự án văn bản pháp luật phù hợp để có cơ sở pháp lý đủ mạnh, quản lý nhà nước, quản lý ngành, quản lý kỹ thuật công tác an toàn hồ đập và đảm bảo lợi ích đa mục tiêu của hồ chứa nước trong cả hệ thống.

(Trường Đại học Thủy lợi)

Chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch kém

Chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch kém

Khoa học - Công nghệ 07/08/2020 - 06:30

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin ngày 6/8 về giám sát chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch.

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch vẫn ở mức thấp

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch vẫn ở mức thấp

Khoa học - Công nghệ 31/07/2020 - 06:30

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 30/7.

Người quản đốc làm... nhà sư phạm

Người quản đốc làm... nhà sư phạm

Khoa học - Công nghệ 24/07/2020 - 08:14

Nhắc đến anh Phan Tấn Đề có lẽ phải nhắc đến mô hình đào tạo mà anh là người xây dựng, triển khai, mang lại những hiệu quả rất tích cực trong nhiều năm qua.

Phát triển dự án điện gió ngoài khơi trị giá 10 tỷ USD

Phát triển dự án điện gió ngoài khơi trị giá 10 tỷ USD

Khoa học - Công nghệ 22/07/2020 - 15:02

Sáng 22/7, Biên bản ghi nhớ (MOU) phát triển dự án điện gió ngoài khơi La Gàn, tỉnh Bình Thuận trị giá tới 10 tỷ USD chính thức được ký kết tại Hà Nội.

Việt Nam tăng cường nhập khẩu điện từ Lào, Campuchia và Trung Quốc

Việt Nam tăng cường nhập khẩu điện từ Lào, Campuchia và Trung Quốc

Khoa học - Công nghệ 22/07/2020 - 10:59

Để đảm bảo cung cấp điện cho nhu cầu sản xuất và sinh hoạt trong nước, Việt Nam đang gia tăng nhập khẩu điện từ Trung Quốc và Lào và Trung Quốc.

Cây trồng biến đổi gen nhiều triển vọng phát triển ở Kenya và Bangladesh

Cây trồng biến đổi gen nhiều triển vọng phát triển ở Kenya và Bangladesh

Khoa học - Công nghệ 20/07/2020 - 10:32

Cây trồng biến đổi gen (BĐG) đang ngày càng được chấp nhận rộng rãi và đầy triển vọng tại Kenya và Bangladesh. Đó là những thông tin mới nhất từ CropLife Việt Nam.

Nam Định: Đảm bảo an toàn đê điều trong mùa mưa bão

Nam Định: Đảm bảo an toàn đê điều trong mùa mưa bão

Khoa học - Công nghệ 19/07/2020 - 09:26

Để đảm bảo an toàn hệ thống đê điều trong mùa mưa bão, tỉnh Nam Định đã tập trung đánh giá hiện trạng đê điều và lên phương án hộ đê, bảo vệ trọng điểm.

Nhiều quan điểm khác biệt về giống cây trồng chỉnh sửa gen

Nhiều quan điểm khác biệt về giống cây trồng chỉnh sửa gen

Khoa học - Công nghệ 17/07/2020 - 20:40

Một số quốc gia đã xếp công nghệ chỉnh sửa gen vào cùng nhóm các công nghệ và cây trồng thông thường khác, tuy nhiên EU lại xem đây là phẩm biến đổi gen (GMO).

Lộc Trời ra mắt chương trình liên kết phát triển HTX kiểu mới ở ĐBSCL

Lộc Trời ra mắt chương trình liên kết phát triển HTX kiểu mới ở ĐBSCL

Khoa học - Công nghệ 17/07/2020 - 08:40

Với mô hình HTX kiểu mới, Lộc Trời sẽ hỗ trợ đầy đủ các dịch vụ bao gồm tài chính, nhân sự, máy móc cơ giới, vật tư nông nghiệp, dịch vụ kỹ thuật cao…

Chất lượng nước hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp

Chất lượng nước hệ thống thủy lợi An Trạch đảm bảo cho sản xuất nông nghiệp

Khoa học - Công nghệ 17/07/2020 - 06:10

Độ mặn trên các sông tiếp tục giảm, đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 16/7.

Lão nông 'biến' vườn sầu riêng thường thành sầu riêng Thái

Lão nông 'biến' vườn sầu riêng thường thành sầu riêng Thái

Khoa học - Công nghệ 16/07/2020 - 06:01

Sầu riêng là loại cây trồng khó tính, nhưng một lão nông tại tỉnh Đăk Nông đã cải tạo được vườn sầu riêng thường thành sầu riêng Thái, mang lại hiệu quả kinh tế cao...

Khoảng 1.700 hồ chứa có nguy cơ mất an toàn

Khoảng 1.700 hồ chứa có nguy cơ mất an toàn

Khoa học - Công nghệ 10/07/2020 - 09:04

Trong đó khoảng 500 hồ có nguồn kinh phí sửa chữa và nâng cấp, còn lại 1.200 hồ vẫn chưa có nguồn vốn.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Giàu lên nhờ nuôi hươu sao

Giàu lên nhờ nuôi hươu sao

Sau khi xuất ngũ về địa phương nhiều cựu chiến binh của HTX Nuôi hươu Trọng Hùng Tân Hòa đã cùng nhau phát triển kinh tế từ nuôi hươu.

Trồng rong nho rủi ro ít, lợi nhuận cao

Trồng rong nho rủi ro ít, lợi nhuận cao

Nghề trồng rong nho đang được phường Ninh Hải, TX Ninh Hòa (Khánh Hòa) khuyến khích phát triển vì độ rủi ro ít, lợi nhuận cao.