Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Rừng tre khổng lồ trên đỉnh Ngók Cung

Thứ Bảy 16/03/2019 , 13:10 (GMT+7)

Nhiều đời nay người dân Ca Dong sống trên dãy núi Ngọc Linh gìn giữ loại tre khổng lồ, họ cho rằng đây là báu vật chỉ có ở làng Long Riêu, xã Trà Nam (huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam) nên phải bảo vệ nghiêm ngặt.

Thân cây tre cao 25 m, đường kính hơn 20 cm, mỗi lóng dài hơn 60 m, chặt một cây măng hàng chục hộ dân ăn mới hết.
 

Không tiết lộ ra ngoài

Năm 2015, chính quyền xã Trà Nam mang một ít lóng tre xuống nhà trung tâm văn hóa huyện Nam Trà My (Quảng Nam) trưng bày trong lễ hội sâm núi Ngọc Linh. Mỗi ống tre dài hơn 60 cm, rộng 20 cm đưa ra đã khiến cho nhiều đến đây tham quan phải ngỡ ngàng. Vì là lần đầu tiên họ thấy một loại tre to như vậy nên không ít người thay nhau ôm khúc tre chụp ảnh mà bỏ quên xem những gian hàng bày bán sâm Ngọc Linh - loại sâm quý nhất thế giới.

nh-1094259364
Rừng tre khổng lồ trên núi Ngók Cung

Thời điểm đó, ông Hồ Văn Thuấn - Chủ tịch UBND xã Trà Nam khẳng định trên dãy núi Ngọc Linh rộng lớn có nhiều loại tre sinh trưởng nhưng tre khổng lồ chỉ có ở địa phương mình. Tuy nhiên đang vào mùa mưa, đường sá đến rừng tre rất khó khăn. Sau 3 năm, tôi quay lại “thánh địa sâm Ngọc Linh” và không quên loài tre khổng lồ hơn ba năm trước được chiêm ngưỡng nên hỏi đường để “mục sở thị”.

Từ trung tâm huyện Nam Trà My theo quốc lộ 40B đi tỉnh Kon Tum chừng 10 km thì rẽ phải lên cầu Trà Nam bắc qua sông Tranh. Từ đây đi khoảng 10 km đến làng Long Riêu (thôn 5, xã Trà Nam) nằm khuất giữa những cánh rừng nguyên sinh. Người dân chỉ đường rừng tre khổng lồ nằm trên núi Ngók Cung nhưng đến đó mất hơn 1 giờ cuốc bộ vượt núi.

Tuy nhiên thời điểm này người dân lên núi đốt nương rẫy trồng lúa, ngô, sắn nên trong làng chỉ còn vài người lớn tuổi ở nhà. May mắn khi được già làng Hồ Văn Thạch đồng ý dẫn đường. Trên đường đi, chúng tôi gặp hai thanh niên đang lên núi và được họ đồng ý cho nhập đoàn.

nh-2094259557
Những cây tre, măng mọc san sát giữa rừng

Ở lưng chừng ngọn núi Ngók Cung nhiều bụi tre mọc san sát vươn ngọn thẳng đứng. Mỗi bụi có khoảng 300 cây, thân cao hơn 25 m thẳng đuột, đường kính khoảng 20 cm, mỗi lóng dài 60 cm. Giữa bụi tre búp măng có màu đỏ rực, không giống như màu vàng của các loài tre khác.

Già Thạch khẳng định, loài tre khủng này chỉ có duy nhất tại núi Ngók Cung. Người dân trong làng đã đi quanh dãy núi Ngọc Linh nhưng không phát hiện có một loại tre nào to bằng tre ở đây. Cũng vì thế mà dân làng Long Riêu xem tre khổng lồ là báu vật được thiên nhiên ưu đãi ban tặng cho làng mình. Đã nhiều lần người dân đưa về trồng quanh làng và chăm sóc cẩn thận nhưng không một cây nào sống.

“Một năm, người Ca Dong ở làng Long Riêu chỉ chặt một vài cây và phân thành những đoạn ngắn đưa về làm vật dụng phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Còn để nguyên cây phải cần đến hàng chục thanh niên vác mới đưa về được”, già Thạch nói và cho biết một cây tre hạ xuống có đến mấy chục ống, cả làng chỉ đốn một cây sẽ dùng đủ, đặc biệt tre để rất lâu mới hư hỏng nên vài năm chặt một cây dùng.

nh-3094259740
Một đoạn tre được phân khúc có đường kính 20 cm

Ông Thạch cũng không biết những cây tre này có từ bao giờ, khi lớn lên được cha mẹ chỉ lên đây để lấy tre về làm ống đựng lúa, ngô giống; ống đựng nước và gối ngủ. Người đi trước luôn dặn con cháu đây là tre quý nên phải bảo vệ, chỉ khi có việc cần mới được đốn hạ.

“Rừng tre tồn tại nguyên vẹn đến ngày hôm nay do người dân Ca Dong biết cách bảo vệ và yêu quý nó. Mỗi khi ai có việc cần đốn tre về làm đồ vật trong nhà phải xin phép với già làng. Mọi người trong làng phải tuân thủ  quy định không được tiết lộ ra ngoài, vì lo sợ khi họ biết sẽ đến chặt phá hết rừng tre, mất đi báu vật của làng”, ông Thạch tiết lộ và cho rằng năm 2015, chính quyền xã có xin phép chặt một cây và lấy mấy ống đưa đi trưng bày, sau khi mọi người trong làng họp và thống nhất muốn quảng bá loại tre chỉ có ở vùng đất Long Riêu mới đồng ý cho chặt.
 

Cứu cánh những ngày đói

Tục lệ từ xa xưa để lại và được người dân luôn tuân thủ, mỗi nằm vào dịp Tết người dân chặt một cây để đưa về tổ chức ghi lễ cúng máng nước. Tre được dùng để chế tác các vật dụng làm trong buổi lễ mong muốn năm mới người dân trong làng gặp nhiều may mắn, an lành, mùa màng bội thu. Còn lại không được chặt hạ khi không có lý do chính đáng.

Sau khi xin phép già Thạch được đốn hạ một cây để chụp ảnh thì ông đồng ý. Già Thạch nói hai thanh niên dùng rựa phát lối đi vào đến gốc bụi tre. Hai thanh niên hạ một cây xuống và để chứng minh tre khổng lồ có nhiều công dụng đối với người dân, già Thạch đổ vào khoảng 6 lít nước. “Trước đây chưa có can, chai… bà con dùng ống tre để đựng nước mang theo khi đi làm trên nương rẫy, hay lấy nước từ ngoài suối đưa về nhà sử dụng”, vị già làng nói và tự hào trên dãy núi Ngọc Linh này tre, lồ ô mọc rất nhiều nhưng không có to bằng tre ở đây.

nh-4094300139
Một khúc tre hai lóng dài hơn 1 m được thanh niên trong làng Long Riêu vác đưa về

Ông Hồ Văn Kim  một người dân ở Long Riêu, khẳng định rừng tre khổng lồ là cứu cánh của người dân. Ông kể trước đây đời sống người Ca Dong ở làng Long Riêu còn khó khăn, để chống lại cái đói đành lên rừng tre chặt măng mang về. Đặc biệt vào những đợt mưa lớn kéo dài, đường sá bị sạt lở, chia cắt người dân không ra trung tâm xã để mua thức ăn thì mọi người lên rừng tre lấy măng khổng lồ đưa về.

“Măng của chúng có đường kính 20 cm, cao gần 1 m, khi làm sạch cắt nhỏ được một rổ lớn. Một cây măng chia cho 20 hộ dân trong làng ăn mới hết”, ông Kim nói và cho hay măng của loại tre khủng ăn rất ngon, có vị ngọt và giòn. Măng không đắng như nhiều loại măng khác ở trên rừng.

nh-6094300620
Cây măng được người dân làng Long Riêu chặt đưa về làm thức ăn

Ông Hồ Quang Bửu, Chủ tịch huyện Nam Trà My, cho biết rừng tre ở Long Riêu rất quý hiếm, nói về độ khủng thì trên địa bàn huyện không nơi nào có. Do đó huyện đang đang xây dựng chính sách bảo tồn, bước đầu huyện tuyên truyền người dân bảo vệ và không chặt phá.

“Huyện đã có chính sách khuyến khích người dân trồng thêm để nhân rộng, bởi rừng tre hiện đang còn ít. Khi rừng tre được mở rộng thêm huyện sẽ mở đường đất vào tận làng để thu hút khách tham quan khám phá, ăn nghỉ cùng bà con, thưởng thức văn hóa vùng cao", ông Bửu nói.

nh-5094300425
Ống tre khổng lồ được khoảng 6 lít nước

(Kiến thức gia đình số 11)

Tết Trung thu trong bệnh viện: Niềm vui của trẻ, nỗi niềm của cha

Tết Trung thu trong bệnh viện: Niềm vui của trẻ, nỗi niềm của cha

Phóng sự 01/10/2020 - 08:59

Cùng con đón Tết Trung thu trong bệnh viện, những người làm cha làm mẹ mang nặng những nỗi niềm, tâm sự về cuộc sống đầy rẫy khó khăn và vất vả.

Đánh thức Ba Vì - Phải bằng tình yêu tận hiến với thiên nhiên

Đánh thức Ba Vì - Phải bằng tình yêu tận hiến với thiên nhiên

Phóng sự 01/10/2020 - 07:10

Bảo tồn và phát huy giá trị phế tích ở Ba Vì không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn là sự tâm huyết, tình yêu, sự trân trọng đối với thiên nhiên.

Đánh thức Ba Vì - Không phải cứ bảo tồn là không được làm gì

Đánh thức Ba Vì - Không phải cứ bảo tồn là không được làm gì

Phóng sự 30/09/2020 - 07:10

Với những phế tích mang giá trị di sản giữa Vườn Quốc gia Ba Vì, đầu tư thái quá tất nhiên là không đúng nhưng theo các chuyên gia, không thể cứ để yên.

“Vàng đen” thất thế: Ngoạn mục cách nông dân xoay chuyển tình thế

“Vàng đen” thất thế: Ngoạn mục cách nông dân xoay chuyển tình thế

Phóng sự 29/09/2020 - 18:16

Cách làm sáng tạo, đầy kinh nghiệm của nhiều nông dân Bình Phước đã khiến họ hoàn toàn chủ động xoay chuyển tình thế, bất chấp giá hồ tiêu lao vực…

Đánh thức 'người đẹp ngủ trong rừng Ba Vì'

Đánh thức 'người đẹp ngủ trong rừng Ba Vì'

Phóng sự 29/09/2020 - 07:10

Sau gần một thế kỷ ngủ quên, thị trấn Pháp giữa rừng Ba Vì đang được Tập đoàn Melia đánh thức theo nguyên tắc 'bảo tồn để phát triển – phát triển để bảo tồn'.

Chuyện về một 'Thị trấn Pháp ngủ quên' giữa rừng Ba Vì

Chuyện về một 'Thị trấn Pháp ngủ quên' giữa rừng Ba Vì1

Phóng sự 28/09/2020 - 09:02

Không nhiều người biết, lẩn khuất giữa Vườn Quốc gia Ba Vì hiện còn có khoảng 200 phế tích là những dấu tích về một thị trấn Pháp từ gần một thế kỷ trước.

3 đứa trẻ ở phía bên kia đồi cao

3 đứa trẻ ở phía bên kia đồi cao1

Phóng sự 24/09/2020 - 12:11

Cuộc sống liệu có quá khắt khe khi cướp đi 3 đứa trẻ ở Bản Phung và đây không phải lần đầu tiên những gia đình ấy bị lấy đi điều quý giá nhất.

Con giun quế, mớ rau rừng và triết lý đạo Phật

Con giun quế, mớ rau rừng và triết lý đạo Phật

Phóng sự 24/09/2020 - 07:53

Cạnh căn nhà trong trang trại rộng 60ha có ngôi chùa nhỏ nơi chị hàng ngày vẫn tụng kinh niệm Phật. Làm nông nghiệp sạch cũng là cách để chị tạo phúc cho đời.

Gian nan giữ rừng nghiến cổ

Gian nan giữ rừng nghiến cổ

Phóng sự 23/09/2020 - 06:00

Vùng rừng núi Na Hang có hàng nghìn cây nghiến cổ thụ. Có cây sống lâu bằng cả mấy đời người. Có được rừng quý đã khó, việc giữ gìn, bảo vệ còn khó hơn.

Nghề 'ăn cơm đứng' của nông dân vùng cao

Nghề 'ăn cơm đứng' của nông dân vùng cao

Phóng sự 21/09/2020 - 12:02

Xã Đăng Hà có hơn 70% hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Nghề “ăn cơm đứng” đang giúp nhiều hộ nghèo vùng đồng bào này trở nên khá giả trông thấy…

Lợn đen Mường Pa 'đi ủng' màu trắng ở huyện Mai Châu

Lợn đen Mường Pa 'đi ủng' màu trắng ở huyện Mai Châu

Phóng sự 18/09/2020 - 15:14

Thấy nhành rau lang để trên bờ tường, con lợn đực không ăn ngay mà ụt ịt gọi con cái ô chuồng bên cùng đứng bằng cả hai chân, kề miệng ăn rất tình tứ.

Những phiên chợ bán đặc sản... ốc sên

Những phiên chợ bán đặc sản... ốc sên2

Phóng sự 17/09/2020 - 07:10

Thứ sáu chợ phiên Bao La, bát ngát những rổ, chậu ốc lấp ló đôi râu dài và cái lưỡi cứ đưa qua, đưa lại khiến người yếu bóng vía chợt giật nảy mình.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Ban Kinh tế Trung ương tham mưu cho Đảng nhiều chủ trương có tính đột phá

Ban Kinh tế Trung ương tham mưu cho Đảng nhiều chủ trương có tính đột phá

Ngày 30/9, Ban Kinh tế Trung ương tổ chức chương trình 'Ban Kinh tế Trung ương - 70 năm với sự nghiệp đổi mới và phát triển kinh tế của Đảng'.

Khởi công Trung tâm Chế biến rau quả Doveco Sơn La

Khởi công Trung tâm Chế biến rau quả Doveco Sơn La

Thứ trưởng Bộ NN-PTNT cho biết ông rất có niềm tin về tương lai trung tâm đi vào hoạt động trong năm 2021, mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp, lợi ích cho người dân.

Hà Giang: 2 người bị sét đánh, 25 nhà dân hư hỏng

Hà Giang: 2 người bị sét đánh, 25 nhà dân hư hỏng

Đã có 2 người bị sét đánh, 25 nhà dân hư hỏng trong trận mưa lớn kèm theo gió lốc diễn ra đêm 30/9, rạng sáng ngày 1/10 tại Hà Giang.