Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Trăn trở bài toán cơ giới hóa sản xuất lúa

Thứ Ba 14/07/2020 , 10:39 (GMT+7)

Dù đưa ra nhiều biện pháp, tuy nhiên đến nay, tỷ lệ cơ giới hóa sản xuất lúa trong khâu gieo cấy các tỉnh phía Bắc tương đối thấp. Vậy đâu là nguyên nhân?

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia. Ảnh: Kế Toại.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia. Ảnh: Kế Toại.

Cơ giới hóa chưa đồng đều

Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Sở NN-PTNT Hải Dương phối hợp tổ chức diễn đàn “Đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa tại các tỉnh phía Bắc”.

Chương trình thu hút sự tham gia của nhiều nhà quản lý ngành nông nghiệp, doanh nghiệp cũng như nông dân các tỉnh Thái Bình, Vĩnh Phúc, Hưng Yên và Hà Nội.

So với cả nước, cơ giới hóa trong sản xuất lúa của các tỉnh phía Bắc thấp hơn phía Nam. Những tỉnh đồng bằng sông Hồng có mức độ cơ giới hóa đạt cao, tiêu biểu như: tỉnh Hải Dương, Nam Định, Thái Bình và thành phố Hà Nội, một số khâu như làm đất đạt 100%, thu hoạch đạt 80%.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia khẳng định, cơ giới hóa sản xuất giúp tăng hiệu quả, giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Đồng thời, đây cũng là động lực tạo ra các chuỗi liên kết, thúc đẩy việc dồn điền đổi thửa mạnh mẽ, gắn với xây dựng nông thôn mới.

Tuy vậy, hiện nay trong sản xuất lúa của các tỉnh phía Bắc, cơ giới hóa khâu gieo cấy còn đạt thấp.

Đồng thời, mức độ cơ giới hóa sản xuất lúa chưa toàn diện, chỉ mới cao ở một số khâu và khả năng ứng dụng cơ giới hóa còn khác nhau giữa các vùng miền.

Ông Thanh cho rằng, những người làm trong ngành nông nghiệp cần chung tay, suy nghĩ, tìm giải pháp, nâng cao tỷ lệ này trong những năm tiếp theo. 

Ông Vũ Anh Tuấn, Trưởng phòng Cơ điện, Cục Kinh tế hợp tác và PTNT thông tin, hiện nhiều khâu trong sản xuất lúa đã cơ giới hóa ở mức cao. Ở khâu làm đất bằng máy, bình quân toàn quốc đã tăng từ 75% năm 2008 lên 95% vào năm 2019.

Trong đó, vùng đồng bằng sông Cửu long và đồng bằng sông Hồng đạt gần 100%, vùng trung du miền núi phía Bắc đạt 68%.

Khâu chăm sóc lúa, bảo vệ thực vật, tỷ lệ cơ giới hóa từ 55% vào năm 2008 lên 75% vào năm 2019. Ở khâu thu hoạch, tốc độ cơ giới hóa tăng khá nhanh, năm 2008 mới đạt 15% đến nay đã đạt 70%...

Ở khâu gieo sạ, cấy lúa, tốc độ cơ giới hóa tăng trưởng khá tuy nhiên vẫn còn đạt thấp, từ mức 5% vào năm 2008 nay đã đạt 30%, trong đó, đồng bằng sông Hồng đạt 25% và đồng bằng sông Cửu Long đạt 65%. 

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh (thứ 2 từ trái qua) thăm cơ sở sản xuất mạ khay tại tỉnh Hải Dương. Ảnh: Tùng Đinh.

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh (thứ 2 từ trái qua) thăm cơ sở sản xuất mạ khay tại tỉnh Hải Dương. Ảnh: Tùng Đinh.

Đại diện quản lý nông nghiệp một số địa phương thẳng thắn nhận định, còn nhiều hạn chế trong ứng dụng cơ giới hóa sản xuất lúa. Hệ thống, trang bị máy động lực còn lạc hậu, hầu hết các máy làm đất công suất nhỏ. Cơ khí trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu máy và thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Chính sách hỗ trợ nông dân mua máy sản xuất nông nghiệp đã được ban hành tại Quyết định 68/2013/QĐ-TTg nhưng người dân vẫn khó tiếp cận vốn vay. Cơ chế hỗ trợ tín dụng đầu tư phát triển cho các cơ sở chế tạo máy, thiết bị nông nghiệp chưa hấp dẫn.

Đặc biệt, quy hoạch kết cấu hạ tầng cho các vùng sản xuất nông nghiệp chưa đảm bảo cho nhu cầu phát triển cơ giới hóa, hiện đại hóa.

Cơ chế chính sách hỗ trợ cơ giới hóa nông nghiệp đã được ban hành nhưng tính thực thi còn hạn chế, thiếu sự nhất quán, đặc biệt là về cơ chế tài chính do nguồn lực hạn chế. 

Nguyên nhân chủ quan, tình trạng đồng ruộng nhỏ lẻ, manh mún vẫn còn phổ biến, làm giảm năng lực cơ giới hóa của máy móc. Chi phí đầu tư cho làm mạ khay lớn nên ít hộ dân có đủ khả năng đầu tư. Khả năng huy động các nguồn lực trong xã hội phục vụ cơ giới hóa trong nông nghiệp còn hạn chế.

Nhận thức người dân và cấp ủy Đảng, chính quyền nhiều nơi chưa thực sự quan tâm đến những tiến bộ kỹ thuật mới, vẫn chưa thay đổi được thói quen cấy truyền thống…

Nói phải đi đôi với làm

Chính sách đã có, nhiều tỉnh cũng đưa ra các phương pháp để đẩy mạnh cơ giới hóa sản xuất. Nhưng vì sao, tỷ lệ này tại các tỉnh phía Bắc vẫn còn thấp? Phải chăng nói chưa đi đôi với làm.

Ông Trần Văn Quân, Giám đốc Sở NN-PTNT Hải Dương khẳng định, nâng tỷ lệ gieo cấy bằng máy đang là mục tiêu phấn đấu của địa phương.

Hiện nay, tỷ lệ cấy máy hiện nay tại Hải Dương đã tăng đáng kể nhưng cũng chỉ mới đạt 8% trên tổng diện tích lúa toàn tỉnh. Diện tích gieo cấy lúa hằng năm của địa phương khoảng 115.000 ha.

Tỷ lệ gieo cấy lúa bằng máy tại các tỉnh phía Bắc còn thấp. Ảnh: Tùng Đinh.

Tỷ lệ gieo cấy lúa bằng máy tại các tỉnh phía Bắc còn thấp. Ảnh: Tùng Đinh.

Trước thực trạng này, UBND tỉnh Hải Dương đã ban hành Đề án phát triển diện tích cấy máy giai đoạn 2020 – 2025. Phấn đấu đến 2025 sẽ có trên 20.000ha được gieo mạ khay. Nhiều giải pháp được đưa ra như hỗ trợ cơ sở sản xuất mạ khay, hỗ trợ nông dân cấy máy, tập huấn kỹ thuật cho nông dân.

Đến tháng 12/2019, toàn tỉnh Hải Dương có khoảng 85 máy cấy Kubota, Hamco, Yanmar... Hầu hết các huyện có diện tích lúa lớn trong tỉnh như: Bình Giang, Thanh Miện, Ninh Giang, Cẩm Giàng, Tứ Kỳ, Kinh Môn, Nam Sách... đã xây dựng mô hình cấy lúa bằng máy Kubota. Riêng huyện Bình Giang có 25 máy cấy Kubota, vụ xuân năm 2020 cấy 935ha chiếm khoảng 15,5% diện tích cấy lúa toàn huyện.

Đại diện Sở NN-PTNT Hưng Yên cho biết, tỉnh đang triển khai Dự án “Xây dựng mô hình áp dụng cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa nhằm giảm chi phí sản xuất, nâng cao giá trị thu nhập”, thực hiện trong năm 2020 – 2021.

Hưng Yên phấn đấu trong thời gian tới, diện tích lúa được phun thuốc bảo vệ thực vật bằng thiết bị bay không người lái đạt 30 – 50%, phấn đấu khoảng 50 – 60% diện tích lúa được gieo cấy bằng máy.

Đại diện Cục Kinh tế hợp tác và PTNT cho rằng, tùy điều kiện, đặc thù mỗi địa phương để áp dụng các phương pháp khác nhau. Tuy nhiên, tự chung lại, các tỉnh phải đẩy mạnh đầu tư, hoàn thiện kết cấu hạ tầng đồng ruộng, giao thông nội đồng.

Song song với đó là tăng cường ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ, công nghệ mới là những giải pháp ưu tiên.

Bên cạnh đó, phát triển thị trường máy nông nghiệp. Hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về máy nông nghiệp và chất lượng nông sản chế biến. Xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về cơ giới hóa. Đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Quan trọng nhất là tiếp tục đổi mới và hoàn thiện cơ chế chính sách. Hiện nay, Bộ NN-PTNT đang xây dựng Nghị định đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ trong nông nghiệp thay thế Quyết định số 68/2013/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch.

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh cho rằng, các địa phương cần làm tốt hơn nữa việc dồn điền đổi thửa, tạo động lực cho cơ giới hóa sản xuất. Ảnh: Tùng Đinh.

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh cho rằng, các địa phương cần làm tốt hơn nữa việc dồn điền đổi thửa, tạo động lực cho cơ giới hóa sản xuất. Ảnh: Tùng Đinh.

Trước hội nghị, Thứ trưởng NN-PTNT Lê Quốc Doanh đã đi thăm mô cơ sở sản xuất mạ khay và xem trình diễn cấy máy, phun thuốc BVTV bằng máy bay không người lái tại xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.

Thứ trưởng cho biết, hiện nay, trong SXNN, tại Hải Dương nói riêng, các tỉnh phía Bắc nói chung, các khâu như làm đất, thu hoạch áp dụng cơ giới hóa tương đối tốt. Tuy nhiên, khâu gieo và cấy lúa, phương pháp thủ công vẫn chiếm đa số.

Thứ trưởng khẳng định, cơ giới hóa không những nâng cao năng suất và giảm rất nhiều chi phí về nhân công, thuốc BVTV, phân bón, nước tưới. Theo Thứ trưởng, khâu khó nhất và cần giải quyết hiện nay là làm mạ khay, sao cho thật đơn giản, giảm giá thành sản xuất giúp người dân dễ tiếp cận.

"Các địa phương phải dần hình thành được các tổ dịch vụ, HTX. Bên cạnh đó, cần phải làm tốt công tác dồn điền đổi thửa. Đây là bước rất quan trọng, tạo động lực mạnh mẽ đưa cơ giới hóa vào sản xuất lúa", Thứ trưởng NN-PTNT Lê Quốc Doanh đề nghị.

Ninh Thuận: Hỗ trợ giống mãng cầu Thái cho nông dân

Ninh Thuận: Hỗ trợ giống mãng cầu Thái cho nông dân

Trồng trọt 13/08/2020 - 14:15

23 hộ dân tại xã Phước Thái, Phước Vinh, huyện Ninh Phước và xã Phước Đại, Phước Chính, huyện Bác Ái (Ninh Thuận) vừa được giao giống mãng cầu Thái để trồng.

Cử nhân sinh học lên rừng trồng nấm

Cử nhân sinh học lên rừng trồng nấm

Trồng trọt 13/08/2020 - 08:36

Có công việc ổn định ở thành phố, nhưng anh Nguyễn Kim Bình, 45 tuổi, thôn Nam Phú, xã Nam Đà (Krông Nô, Đăk Nông) đã bỏ việc để lên rừng trồng nấm.

Măng tây xanh trên đất Trà Vinh

Măng tây xanh trên đất Trà Vinh

Trồng trọt 13/08/2020 - 07:28

Măng tây xanh thích nghi tốt trên vùng đất Trà Vinh, cho thu nhập ổn định từ 30-50 triệu đồng/ha/vụ.

Làm thế nào để tăng năng suất lúa?

Làm thế nào để tăng năng suất lúa?

Trồng trọt 12/08/2020 - 21:19

“Giá mà chú biết đến Đạm Cà Mau sớm hơn” – Chú Tắc rạng rỡ cười, chụp ảnh với ruộng lúa hè thu vàng óng và mượt mà, đang xào xạc reo ca trong gió...

Xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng chế phẩm vi sinh

Xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng chế phẩm vi sinh

Trồng trọt 12/08/2020 - 10:23

Vừa qua, Trung tâm Khuyến nông Hưng Yên đã tổ chức trình diễn mô hình: Sử dụng chế phẩm vi sinh Sumitri xử lý rơm rạ trên ruộng lúa sau thu hoạch.

Nghệ An: Xuống đồng sau 'cơn mưa vàng'

Nghệ An: Xuống đồng sau 'cơn mưa vàng'

Trồng trọt 12/08/2020 - 08:22

Hơn 2 tháng nắng hạn, tại Nghệ An, hàng ngàn ha cây trồng khô héo, hơn 10.000 ha lúa khô nẻ đất, trong đó 5.000 ha lúa cháy khô không còn khả năng khôi phục.

Hòa Bình: Liên kết trồng bắp cải trái vụ

Hòa Bình: Liên kết trồng bắp cải trái vụ

Trồng trọt 12/08/2020 - 07:21

Tháng 4/2020, Trung tâm Khuyến nông Hòa Bình triển khai mô hình liên kết trồng bắp cải trái vụ tại xã Thành Sơn, huyện Mai Châu với 40 hộ tham gia, quy mô 1,2ha.

Nghệ An: Trồng dưa lưới ngoài trời

Nghệ An: Trồng dưa lưới ngoài trời

Trồng trọt 11/08/2020 - 10:20

Dưa lưới được trồng trong nhà kính là mô hình đang phổ biến ở nhiều nơi. Nhưng dưa lưới trồng ngoài trời thì còn khá xa lạ.

Lâm Đồng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh

Lâm Đồng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh

Trồng trọt 11/08/2020 - 07:24

Ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng đang phát triển mạnh mẽ theo hướng ứng dụng công nghệ cao với nhiều chương trình, dự án được triển khai thực hiện.

Thanh Hóa: Dưa chuột sạch lãi gấp 4 lúa

Thanh Hóa: Dưa chuột sạch lãi gấp 4 lúa

Trồng trọt 10/08/2020 - 09:48

Dưa chuột sạch ở xã Hà Giang, huyện Hà Trung, Thanh Hóa là sản phẩm an toàn thực phẩm được thị trường tiêu thụ mạnh, hiệu quả gấp 4 lần trồng lúa.

Đồng Tháp: Khuyến khích trồng xoài rải vụ gắn với tiêu thụ

Đồng Tháp: Khuyến khích trồng xoài rải vụ gắn với tiêu thụ

Trồng trọt 10/08/2020 - 05:55

Hiện nay tổng diện tích xoài ở Đồng Tháp đạt trên 10.000ha, khâu cung ứng cho thị trường còn hạn chế, gây khó khăn cho việc liên kết tiêu thụ bền vững.

Dân Liên Khê trồng na bở thu hoạch suốt 6 tháng

Dân Liên Khê trồng na bở thu hoạch suốt 6 tháng

Trồng trọt 09/08/2020 - 08:32

Na bở Liên Khê ở Hải Phòng có thể cho quả suốt 6 tháng trong năm, chăm sóc tốt, trung bình mỗi ha người dân thu về từ 500-600 triệu đồng.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Giàu lên nhờ nuôi hươu sao

Giàu lên nhờ nuôi hươu sao

Sau khi xuất ngũ về địa phương nhiều cựu chiến binh của HTX Nuôi hươu Trọng Hùng Tân Hòa đã cùng nhau phát triển kinh tế từ nuôi hươu.

46.000 tỷ đồng hiện đại hóa hệ thống thủy nông

46.000 tỷ đồng hiện đại hóa hệ thống thủy nông

Từ nguồn vốn ODA 2,3 tỷ USD (tương đương khoảng 46.000 tỷ đồng), trong thập kỷ qua, Bộ NN-PTNT đã sử dụng hiệu quả để hiện đại hóa hệ thống thủy lợi.