Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

| Hà Nội 34°C /57%

Giống sa nhân tím

Thứ Hai 23/03/2020 , 19:13 (GMT+7)

Giống sa nhân tím do Trung tâm Nghiên cứu Lâm sản ngoài gỗ (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) chọn tạo.

Cây và quả giống sa nhân tím.

Cây và quả giống sa nhân tím.

Đã được Bộ NN-PTNT công nhận tại Quyết định số 89/QĐ-BNN-TCLN ngày 1/01/2018, cho phép phổ biến ra sản xuất tại những nơi có điều kiện sinh thái tương tự nơi khảo nghiệm.

Đặc điểm

Là cây trồng lâm sản ngoài gỗ thuộc họ gừng (Zingiberaceae), dùng trong Đông y trị các chứng phong tê thấp, sốt rét, đường ruột, đau răng, an thai… Ngoài ra còn được dùng làm gia vị, làm hương liệu trong các mỹ phẩm cao cấp.

Dạng cây thân thảo, mọc thành đám, sống lưu niên, cao 1,5-2,5m. Thân rễ (thân ngầm) bò lan chằng chịt trên mặt đất gồm nhiều đốt. Thân khí sinh màu xanh do bẹ lá hình thành. Lá mọc so le thành 2 dãy, phiến lá hình thuôn, dài 20-30cm, rộng 5-6cm, gốc lá hình nêm, đầu lá nhỏ nhọn, mép nguyên, hai mặt nhẵn, mặt trên màu xanh đậm, mặt dưới nhạt hơn. Cuống lá dạng bẹ, dài 5-10cm. Lưỡi bẹ nhỏ, mỏng, hình mác, dài 1,5-4cm, màu nâu nhạt hoặc xám trắng.

Hoa dạng bông mọc cụm từ thân rễ ở gốc thân khí sinh. Cuống cụm hoa dài 3-6cm, gồm nhiều đốt, có vảy màu nâu, mỗi cụm có 3-5 hoa trở lên, màu trắng. Lá bắc ngoài hình bầu dục, màu nâu, dài 2,0-2,5cm, rộng 0,8cm, mép nguyên. Lá bắc bên trong dạng mo, hình ống, màu nâu nhạt, dài 1,3-1,5cm, bầu chia làm 2 thuỳ nông.

Đài hoa và tràng hoa hình ống, dài 1,6-1,7cm, mặt ngoài có lông thưa, gồm 3 thuỳ, thùy giữa to rộng hơn, hai thùy bên hẹp.

Cánh môi hình trứng ngược, lõm dạng thìa, đầu cánh môi cuộn ra phía sau, vệt giữa cánh môi màu vàng kéo dài đến đầu cánh môi, có 3 sọc tím hồng, gốc môi có móng, đỉnh lồi xẻ thuỳ, phía lưng cong. Bầu thuôn hình trứng, hơi phồng có lông dài 0,4-0,5cm. Vòi nhụy mảnh có lông tơ ngắn, đầu nhụy dạng phễu.

Quả nang hình trứng hoặc gần hình cầu có cuống ngắn, quả dài từ 1,3-1,6cm, rộng 1,2-1,3cm, chia làm 3 múi nông mang 3 khối hạt. Vỏ quả có gai ngắn, dày, màu tím nâu, khi già gai ngắn bớt và chuyển sang màu tím đen.

Hạt nhiều, từ 13-28 hạt/quả xếp thành 3 ô, hạt có áo màu trắng, hình đa diện, vị hơi ngọt, màu nâu đen, cắn vỡ có vị cay và mùi thơm của tinh dầu. Nhìn hình thái bên ngoài thì giữa các loài sa nhân tương đối giống nhau.

Riêng loài sa nhân tím có một số đặc điểm khác với các loài sa nhân khác như: Lưỡi bẹ hình mác nhọn dài trên 1,5cm (các loài khác có lưỡi bẹ ngắn hơn 1cm, đầu lá bẹ không vuốt nhọn). Hoa trắng có mép vàng. Quả hình trứng hay gần hình cầu, màu tím nâu khi chưa già, màu tím mốc khi già (các loài khác khi chưa già màu đỏ hồng hoặc xanh, khi già màu nâu đen).

Sa nhân tím 1 năm ra 2 vụ quả, cũng có thể ra quanh năm (tùy theo thời tiết). Vụ chính nở hoa vào tháng 4-5, quả già vào tháng 7-8 hàng năm, vụ kế tiếp (vụ phụ) nở hoa tháng 7-9, quả già tháng 11-12. Hạt có 3 cạnh tù, có gân đều. Khối hạt hình cầu, hơi dẹt hai đầu, không có u.

Hoa cây sa nhân tím.

Hoa cây sa nhân tím.

Sa nhân tím trồng dưới tán rừng keo.

Sa nhân tím trồng dưới tán rừng keo.

Vùng áp dụng và yêu cầu kỹ thuật

Áp dụng cho các vùng Sơn Long (Sơn Hòa - Phú Yên), Hoành Bồ (Quảng Ninh) và những nơi có điều kiện sinh thái tương tự.

Phương thức: Trồng dưới tán rừng tự nhiên nghèo kiệt, độ tán che 0,2-0,3.

Mật độ, trồng 1.660 cây/ha, khoảng cách 2x3m/cây.

Thời vụ trồng trong tháng 7. Cây giống gieo từ hạt hoặc nuôi cấy mô. Trường hợp khan hiếm giống có thể trồng bằng hom rễ.

Làm đất toàn diện. Cuốc hố thủ công. Kích thước hố 30x30x30cm.

Bón lót 1kg phân gà hoai/1 hố. Chăm sóc 2-3 lần/năm (vào các tháng 2-3, 6-7 và 10-11) chủ yếu thu dọn thực bì, nhổ cỏ gốc cây, cắt bỏ các thân khí sinh già đã thu quả và bón thúc phân vi sinh (0,2kg/khóm).

Thu hoạch (tháng 7-8 và tháng 11-12) khi vỏ quả chuyển từ màu nâu đỏ sang màu tím mốc, gai quả màu trắng mốc, hạt quả màu nâu đen. Cần thu hoạch đúng lúc, thu muộn hạt sẽ bị xốp không còn vị cay nồng, hàm lượng tinh dầu giảm, dễ bị mốc, mọt, khó bảo quản. Thu sớm quả sẽ bị non, hạt có màu trắng hay hơi vàng ít cay, chất lượng kém.

"Sa nhân tím là cây dễ trồng, sau trồng 1 năm đã cho thu hoạch. Giá sa nhân tím trên thị trường trong nước từ 300.000-500.000 đồng/kg quả khô; xuất khẩu 35-40 USD/kg (tùy năm)”, theo Trung tâm Nghiên cứu Lâm sản ngoài gỗ.

Phòng chống sinh vật gây hại lúa Đông Xuân, đảm bảo an ninh lương thực

Phòng chống sinh vật gây hại lúa Đông Xuân, đảm bảo an ninh lương thực

Trồng trọt 03/04/2020 - 18:12

Ngày 3/4, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường ban hành Chỉ thị về việc tăng cường công tác phòng, chống sinh vật gây hại lúa Đông Xuân ở các tỉnh phía Bắc.

Quảng Bình: Phát hiện sớm đạo ôn để phòng trừ

Quảng Bình: Phát hiện sớm đạo ôn để phòng trừ

Trồng trọt 03/04/2020 - 16:20

Thời điểm cao nhất, Quảng Bình có gần 1.000 ha lúa bị đạo ôn lá. Phát hiện sớm và có biện pháp kịp thời nên sâu bệnh được ngăn chặn.

Khảm lá sắn đe dọa nhiều tỉnh Bắc Trung Bộ

Khảm lá sắn đe dọa nhiều tỉnh Bắc Trung Bộ

Trồng trọt 03/04/2020 - 13:10

Toàn vùng mới tiêu hủy được 910 ha, chưa nổi phân nửa diện tích nhiễm bệnh. Để tránh lây lan và ảnh hưởng đến năng suất, đòi hỏi sự sâu sát hơn từ các bên.

Thừa Thiên- Huế: Đảm bảo cung ứng vật tư chăm sóc lúa đông xuân

Thừa Thiên- Huế: Đảm bảo cung ứng vật tư chăm sóc lúa đông xuân

Trồng trọt 03/04/2020 - 11:31

Vụ đông xuân 2019-2020, toàn tỉnh Thừa Thiên-Huế gieo cấy trên 28.600 ha lúa gồm các loại giống chủ lực như: HT1, TH5, Iri352, BT7, Khang dân... và 3.560 ha rau các loại.

Tuyên Quang: 40 ha lúa xuân bị chuột gây hại

Tuyên Quang: 40 ha lúa xuân bị chuột gây hại

Trồng trọt 03/04/2020 - 11:10

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tuyên Quang, tỉnh hiện có 40 ha lúa xuân bị chuột gây hại với mật độ từ 3-5 con/m2.

Các cơ sở cây giống bị thiệt hại nặng vì hạn mặn

Các cơ sở cây giống bị thiệt hại nặng vì hạn mặn

Trồng trọt 03/04/2020 - 10:22

Năm nay do hạn mặn kéo dài, nhiều cơ sở sản xuất cây giống huyện Chợ Lách (Bến Tre) bị thiệt hại nặng, do cây thiếu nước tưới, sản lượng bán ra giảm 75%.

Hơn 60.000 ha cây trồng ở Tây Nguyên, Trung Bộ bị đe dọa bởi khô hạn

Hơn 60.000 ha cây trồng ở Tây Nguyên, Trung Bộ bị đe dọa bởi khô hạn

Trồng trọt 03/04/2020 - 10:21

Hiện tại, các khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ đang chuẩn bị bước vào thu hoạch.

Quy trình chăm sóc bơ Booth

Quy trình chăm sóc bơ Booth

Trồng trọt 02/04/2020 - 14:35

Bơ Booth là cây ăn trái mang về nguồn thu nhập ổn định cho người trồng, chỉ cần áp dụng đúng đắn những kỹ thuật chăm sóc cây sẽ cho kết quả tốt.

Người trồng chuối Hưng Yên điêu đứng vì Covid-19

Người trồng chuối Hưng Yên điêu đứng vì Covid-19

Trồng trọt 02/04/2020 - 11:31

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến giá chuối ở Hưng Yên giảm mạnh, cả chủ vườn lẫn thương lái đều điêu đứng…

Đài Thơm 8 lan tỏa trên đất Tây Nguyên

Đài Thơm 8 lan tỏa trên đất Tây Nguyên

Trồng trọt 02/04/2020 - 08:26

Chỉ sau vài năm đưa vào sản xuất, nhưng với nhiều ưu điểm nổi trội, giống lúa Đài Thơm 8 của Vinaseed Group đã “phủ sóng” hầu khắp đồng đất Tây Nguyên.

Ninh Thuận lên phương án ứng phó hạn hán

Ninh Thuận lên phương án ứng phó hạn hán

Trồng trọt 02/04/2020 - 08:15

Trước tình hình các hồ chứa dần cạn kiệt, tỉnh Ninh Thuận đã lên phương án ứng phó với hạn hán, thiếu nước tưới trong vụ Hè Thu năm 2020.

Sản xuất lúa giống bội thu

Sản xuất lúa giống bội thu

Trồng trọt 01/04/2020 - 15:30

Vụ đông xuân này Bình Định tiếp tục xây dựng cánh đồng lớn và cánh đồng mẫu lớn liên kết SX giống lúa đạt năng suất cao, tạo thu nhập khá cho nông dân.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Lục Yên từng bước tái đàn sau dịch tả lợn Châu Phi

Lục Yên từng bước tái đàn sau dịch tả lợn Châu Phi

Đàn lợn toàn huyện Lục Yên (Yên Bái) có khoảng 50 nghìn con, hiện đã qua gần 2 tháng trên địa bàn huyện hết dịch tả lợn Châu Phi.

Độ mặn tăng trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Độ mặn tăng trên hệ thống thủy lợi An Trạch

Đó là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 26/3.