Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Làng nghề nước mắm nức tiếng đất Cảng: [Bài 2] Không ngại sóng gió thương trường

Thứ Sáu 04/10/2019 , 09:10 (GMT+7)

Bước chân lên đảo, len lỏi qua các con ngách nhỏ của thị trấn Cát Hải, cảm nhận đầu tiên của chúng tôi là sực nức mùi cá và mùi muối mặn nồng từ các cơ sở sản xuất nước mắm.

Ăn ngủ cùng nước mắm…

Người dân ở đây cho biết, sản phẩm nước mắm Vạn Vân ngày trước và Cát Hải sau này được sản xuất tập trung tại huyện đảo Cát Hải, đã nổi tiếng khắp cả nước nhờ hương vị đặc trưng không lẫn với các sản phẩm khác cùng loại.

nm2132528657
Nước mắm được sản xuất... 

Đặc biệt, nước mắm Cát Hải để càng lâu càng ngon, nhờ quy trình công nghệ cổ truyền, phương pháp lên hương tự nhiên mà nước mắm Cát Hải bảo đảm được chất lượng, hợp với khẩu vị người tiêu dùng, nhất là người người tiêu dùng miền Bắc.

Anh Nguyễn Đức Vinh – một chủ cơ sở nước mắm truyền thống ở Cát Hải chia sẻ: Nghề làm mắm vất vả đêm hôm và bận như con mọn. Với tôi, hàng ngày ăn mắm, ngủ cạnh mắm, trăn trở, suy tư, vật lộn ngược xuôi vì mắm, nên nhiều khi bạn bè thường gọi là “Vinh mắm”. Tuy nhiên, từ việc tuân thủ nguyên tắc, sự tử tế với nghề nên nước mắm ở đây luôn giữ được vị mặn mòi của biển cả, vị thơm nồng của cá, tạo nên những sản phẩm đặc trưng vùng miền, tạo nên thương hiệu của Hải Phòng trong lòng du khách thập phương.

Ông Bùi Đức Tiềm là một thành viên trong Xí nghiệp Nước mắm Cát Hải ngày ấy, từng là người làm thuê cho gia tộc họ Đoàn. Ông cho hay, ngay từ năm 11, 12 tuổi đã được trực tiếp ngâm chượp và làm ra những giọt nước mắm truyền thống nổi tiếng một thời. Năm 1993, sau khi về hưu, ông cùng với một số cán bộ nguyên là lãnh đạo của Xí nghiệp Mắm Cát Hải thành lập ra Công ty TNHH Quang Hải (Công ty Quang Hải). Từ năm 2008, khi tuổi cao, không đủ sức để điều hành, ông mới chuyển giao lại cho con trai kế nghiệp.

“Tiếng là nhận bàn giao công việc từ cha được chục năm nay, nhưng con trai tôi biết và gắn bó với nghề làm mắm từ những ngày thơ bé. Nên khi tiếp quản công việc, các công đoạn làm mắm nó như đã thuộc lòng”.

Nghề làm mắm vất vả là thế, nhưng ở đây có mấy ai bỏ được đâu. Nhiều thanh niên lớn lên kế nghiệp cha mẹ, ông bà tổ tiên làm mắm, thậm chí có người học hành thành đạt lại quay trở về giúp quê hương phát triển thương hiệu, tìm các đầu mối ra cho nước mắm Cát Hải quê nhà.

Hiện nay, mắm Cát Hải là một trong hai sản phẩm được UBND thành phố Hải Phòng cho phép sử dụng tên địa danh “Cát Bà” để đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Cát Bà Xanh”. Theo chia sẻ của những người làm mắm truyền thống Cát Hải, quy trình để làm ra được một lít nước mắm nguyên chất là điều không dễ dàng trong một sớm, một chiều.

Tiếp tục sang tổ dân phố Lục Độ, bà Xuân – một hộ làm nước mắm truyền thống cho biết: Tôi là người Cát Bà, lấy chồng ở đây, nhờ mẹ chồng truyền nghề nên đã gắn bó với nghề làm nước mắm hơn 30 năm nay. Con cái đều làm nghề này cả. Nhờ nghề này mà tôi nuôi dạy các cháu nên người. Có cái ăn cái mặc.

nm3132529139
... và đóng gói theo đúng tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.

Xưởng sản xuất của bà Xuân chỉ rộng hơn 250m2, nhưng phần lớn diện tích dùng cho các công đoạn sản xuất nước mắm. Nào là bể chứa, bể lọc, ang mắm, nơi đóng chai, dán nhãn... Mọi người ai cũng thành thạo với công việc. Riêng con trai bà Xuân mới 21 tuổi, nhưng cũng đã thuần thục các công đoạn làm nước mắm.

Đam mê với nghề làm mắm, bà Xuân mong muốn lan tỏa thương hiệu nước mắm của gia đình đi xa hơn những gì đang làm được. Sau khi sửa sang lại nhà cửa, làm xưởng, đảm bảo các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, bà dự tính sẽ đăng ký thương hiệu nước mắm Lục Hải cho sản phẩm của mình. Chữ Lục trong tên gọi làng Lục Độ, chữ Hải trong tên đảo Cát Hải.
 

Nước mắm sạch tự tin vươn ra thị trường

Hiện nay, trong bối cảnh quá nhiều sản phẩm nước mắm, nước chấm công nghiệp xuất hiện trên thị trường, những người thợ làm nước mắm tại Cát Hải vẫn tự tin có thể cạnh tranh bằng uy tín và chất lượng sản phẩm của mình. Chia sẻ với phóng viên, họ cho biết không ngại phải cạnh tranh với các sản phẩm công nghiệp, nhưng phải là sự cạnh tranh bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau.

Bà Xuân cho hay, để bán được hàng, không có bí quyết gì khác là nước mắm phải ngon, khách thích thì họ mới mua lại.

Khi nhắc đến dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia về nước mắm, bà Xuân khảng khái: “Chúng tôi làm nước mắm truyền thống nên không ngại. Người ăn sẽ tự bình chọn loại nào ngon hay không. Nếu nước mắm nhàn nhạt, không có độ đạm thì người dân Hải Phòng chẳng thích ăn. Dù tôi chưa làm được thương hiệu, nhưng vẫn có đông khách tự tìm đến, hối hả làm ăn không hết việc. Cứ bán thử một chai không ngon xem có ai mua lại lần thứ hai không”.

Mắm Cát Hải đi theo hướng đặc sản, bán ít nhưng phải ngon, không chạy theo số lượng. Khách du lịch đến đảo đều chọn những dòng mắm ngon nhất, đắt nhất để mua như mắm cá cơm, mắm mực, mắm cá lục... “Nếu đưa ra tiêu chí khắt khe quá, bắt ép chúng tôi phải theo thì người dân chết, chứ để cạnh tranh bình đẳng thì chúng tôi không hề sợ”, bà Xuân tự tin khẳng định.

Cùng chung tâm sự, ông Đoàn Ngọc Vinh (Đôn Lương, Cát Hải) mong muốn các chính sách của Nhà nước đưa ra cần dựa trên thực tế ngành sản xuất nước mắm truyền thống, không gây khó dễ cho các hộ bằng những tiêu chuẩn khắt khe, phi thực tế.

Theo người dân ở thị trấn Cát Hải, nước mắm truyền thống chỉ làm từ muối và cá, không có bất kì hóa chất nào. Với độ muối 25 - 27 độ, không thể có vi khuẩn xâm nhập được. Do vậy, người dân không lo nếu phải kiểm tra các tiêu chí về an toàn của nước mắm.

Trên thực tế, qua tìm hiểu, người dân Cát Hải đều nhất trí với việc cần phải đầu tư nhiều hơn cho sản xuất, nâng dần quy mô, thay vì làm ăn nhỏ lẻ, manh mún, đồng thời đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Họ cũng không ngại đầu tư nhiều hơn vào những khâu này, tuy nhiên nhiều người vẫn còn thiếu vốn, và khó khăn trong việc vay ngân hàng.

nm6132529743
Chai đựng cũng được làm sạch và để khô.

Hiện tại, thương hiệu nước mắm Cát Hải đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận số 165802.  Đồng thời mắm Cát Hải cũng là một trong hai sản phẩm được UBND thành phố Hải Phòng cho phép sử dụng tên địa danh “Cát Bà” để đăng ký nhãn hiệu chứng nhận “Cát Bà Xanh”.

Từ khi cầu Tân Vũ - Lạch Huyện vượt biển nối đất liền với đảo Cát Hải, chỉ một thời gian ngắn, cuộc sống nơi đây đã đổi thay chóng mặt khi hàng hóa được thông thương dễ dàng. Với những người dân làm mắm, việc vận chuyển nguyên liệu cá và muối đã dễ dàng hơn rất nhiều. Ô tô lớn chở nguyên liệu đến tận nơi, chỉ cần chuyên chở vào xưởng làm. Đường xá đi lại dễ dàng, khách từ các nơi cũng ồ ạt đánh ô tô đến đảo mua nước mắm tại xưởng. Điều đó chứng minh chất lượng của mắm Cát Hải đã tạo được uy tín với người tiêu dùng.

Ông Bùi Đức Hùng, Phó Chủ tịch UBND thị trấn Cát Hải cho biết: hiện tại trên địa bàn có 35 cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống, trong đó cơ 4 doanh nghiệp lớn, hàng năm có thể sản xuất từ 4 đến 5 triệu lít nước mắm. Chính quyền địa phương luôn tạo điều kiện cho các tổ chức cá nhân vay vốn ngân hàng chính sách để phát triển nghề theo đúng quy định của pháp luật, đồng thời luôn phối hợp với các đoàn liên ngành kiểm tra an toàn thực phẩm và tuân thủ quy định sản xuất nước mắm sạch theo quy chuẩn.

Bằng sự uy tín và chất lượng sản phẩm, nước mắm Cát Hải vẫn là thương hiệu  được nhiều gia đình tin dùng. Nước mắm Cát Hải giờ đây đã vận chuyển và tiêu thụ tại nhiều tỉnh thành trên toàn quốc. Không chỉ ở thị trường trong nước, nước mắm Cát Hải còn xuất khẩu đến nhiều quốc gia như: Trung Quốc, Đông Âu, Philippines, Lào...

Rời thị trấn nhỏ, mùi thơm nồng của nước mắm, vị mặn của biển toát ra từ những ang nước mắm cứ bám theo chúng tôi mãi. Mấy ngày bám làng, bám các hộ dân để tìm hiểu về nước mắm Cát Hải khiến chúng tôi ai nấy đều mệt nhoài. Tuy nhiên, khi nhìn những ánh mắt sáng rực của cư dân miền biển khi được kể về nghề của mình, nhìn thái độ làm việc say sưa, tỉ mẩn của của họ, nhìn sự tự tin của các ông chủ cơ sở chúng tôi thấy vui đến lạ. Tạo được sản phẩm có tên trên thương trường là điều cực kỳ khó khăn. Tồn tại được trên thương trường càng khó hơn nữa. Nhưng nước mắm Cát Hải, qua bàn tay khéo léo, sự tần tảo chịu thương chịu khó và trên hết là tấm lòng của những người thợ đã chiếm lĩnh được sự yêu mến của khách hàng gần xa.

Chủ vườn phản biện ông Toàn 'đô la' về lan đột biến

Chủ vườn phản biện ông Toàn 'đô la' về lan đột biến9

Phóng sự 10/08/2020 - 09:01

“Xã hội có khoảng 80% người nghĩ như ông Toàn, vì thế không có gì thay đổi trong cuộc sống. Còn những người nghĩ khác thì hiện nhiều người đã xây nhà, mua ô tô”...

Về quê của lan đột biến: Từ 'tầm gửi' trên cây đa thành ra bạc tỉ

Về quê của lan đột biến: Từ 'tầm gửi' trên cây đa thành ra bạc tỉ

Phóng sự 07/08/2020 - 08:35

Năm 1972, đoàn xiếc sơ tán về Cổ Tiết, trèo lên cây đa mắc dây tập đu, thấy loài “tầm gửi” hoa đẹp liền hái xuống cho vài người. Đó chính là lan đột biến.

Về quê đi quay… rớ giàn

Về quê đi quay… rớ giàn

Phóng sự 06/08/2020 - 08:26

Hôm cuối tuần, thằng Tây, cháu tôi gọi như rối lên: “Ông về nhé. Cháu bố trí cho ông đi quay rớ”. Nghe vậy là tôi đã háo hức, chỉ muốn về ngay trong đêm…

Người sưu tầm báo xưa

Người sưu tầm báo xưa

Phóng sự 05/08/2020 - 09:10

Sau hơn 3 năm sưu tầm, đến nay ông đã có trong tay hàng nghìn tờ báo. Trong đó, có những tờ báo cực kì quý hiếm và giá trị.

Tú 'thỏ' và câu chuyện về trang trại 2.000 thỏ giống New Zealand

Tú "thỏ" và câu chuyện về trang trại 2.000 thỏ giống New Zealand

Phóng sự 31/07/2020 - 10:08

Dịch bệnh trên lợn khiến nhiều hộ trong đó có Tú lao đao. Quay ngoắt sang nuôi thỏ NewZealand, lập HTX quy tụ ai cùng chí hướng, Tú "thỏ" đã tạo cú hích ngoạn mục...

Bà Niêm người Tày: 'Kiện tướng' nuôi nhím, cheo, kỳ đà

Bà Niêm người Tày: 'Kiện tướng' nuôi nhím, cheo, kỳ đà

Phóng sự 30/07/2020 - 12:14

Nhận thấy động vật hoang dã như cheo, kỳ đà, nhím… ít công chăm sóc, kháng bệnh cao, thị trường tiềm năng, một phụ nữ dân tộc Tày “liều” nuôi và thành công bất ngờ.

Lạc vào giới chơi lan

Lạc vào giới chơi lan

Phóng sự 30/07/2020 - 09:01

Các cụ xưa có câu: Vua chơi lan, quan chơi trà. Điều đó đủ thấy giới chơi lan thuộc đẳng cấp không phải ai cũng mon men tới được…

Tặng quà cho… các gia đình lâm tặc để làm kế giữ rừng

Tặng quà cho… các gia đình lâm tặc để làm kế giữ rừng

Phóng sự 29/07/2020 - 11:30

Khi 8 lâm tặc phải vào tù vì chặt hạ cây nghiến khổng lồ, gia đình họ gặp nhiều khó khăn nhưng không ngờ tết đến lại được chính quyền tặng quà, giúp đỡ.

Có một ngọn thác biết gây cười

Có một ngọn thác biết gây cười

Phóng sự 28/07/2020 - 08:35

Vừa đặt chân xuống nước đoàn người bỗng nhiên cười phá lên. Tôi tò mò, nhảy xuống rồi bật cười rũ rượi bởi không chịu nổi cảm giác buồn buồn, nhột nhột...

Đội K72 và hành trình tìm mộ liệt sĩ trên đất Campuchia

Đội K72 và hành trình tìm mộ liệt sĩ trên đất Campuchia

Phóng sự 26/07/2020 - 16:52

Công tác đào tìm như thời chiến, các chiến sĩ hối hả đào sâu vào lòng đất như những “con chuột chũi”. Khi thấy hài cốt các anh, mọi nỗi mệt nhọc đều tan biến...

Hàng trăm chuyến đi rừng sâu, núi thẳm tìm đồng đội!

Hàng trăm chuyến đi rừng sâu, núi thẳm tìm đồng đội!

Phóng sự 22/07/2020 - 09:35

Cũng như bao người lính khác, nhiều cựu chiến binh phải lăn lộn, lo toan cuộc sống đời thường. Thế nhưng, rất nhiều người trong số họ vẫn miệt mài đi tìm mộ đồng đội…

Người đánh bạc với cây chuối trên vùng đất gió

Người đánh bạc với cây chuối trên vùng đất gió

Phóng sự 22/07/2020 - 09:01

Anh Đặng Văn Hồng, một nông dân thuần chất dám mang cả cơ nghiệp đổ vào cánh đồng chuối gần 20 ha trên vùng đất gió và sương muối. “Canh bạc” rất nhiều may rủi…

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Ông Vũ Quốc Hùng: Nếu tôi là ông Nguyễn Nhân Chiến...

Ông Vũ Quốc Hùng: Nếu tôi là ông Nguyễn Nhân Chiến...2

Theo ông Vũ Quốc Hùng, nguyên Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương, sự việc ở Bắc Ninh là bài học và sự cảnh báo về công tác cán bộ.

Để bơ, sầu riêng, chanh dây trở thành cây làm giàu cho Tây Nguyên

Để bơ, sầu riêng, chanh dây trở thành cây làm giàu cho Tây Nguyên

Bài viết tâm huyết của PGS.TS Nguyễn Minh Châu, nguyên Viện trưởng Viện Cây ăn quả Miền Nam, về phát triển bơ, sầu riêng, chanh dây ở Tây Nguyên…

Quảng Trị cách ly xã hội một thành phố

Quảng Trị cách ly xã hội một thành phố

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Võ Văn Hưng đã quyết định cách ly xã hội đối với TP. Đông Hà trong bối cảnh địa phương này ghi nhận có 4 ca mắc Covid-19.