Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

Nỗi đau lá ngón trên nóc Măng Lâng

Thứ Hai 18/03/2019 , 08:53 (GMT+7)

Tình trạng tự tử bằng lá ngón đã trở thành chuyện quá quen thuộc tại vùng cao huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Đối với người muốn tìm cái chết, lá ngón chính là sự giải thoát nhanh nhất, nhưng đối với người ở lại, lá ngón lại trở thành nỗi ám ảnh dai dẳng khôn nguôi...

I.

Theo huyện Nam Trà My, nóc Măng Lâng (hay còn gọi là Măng Lưng) thuộc thôn 3, xã Trà Cang là nơi xảy ra nhiều trường hợp tự tử vì lá ngón nhất. Người ta tìm đến cái chết với nhiều lý do, như vợ chồng cãi nhau, gia đình lục đục, nghèo khó túng quẫn... Thậm chí, chẳng cần lý do cụ thể nào cũng tìm đến cái chết. Bởi đối với họ, chết, chính là sự giải thoát.

Với người dân ở Nóc Măng Lâng thì những cái chết từ lá ngón không biết đến bao giờ mới có thể nguôi ngoai

Anh Hồ Văn Đép, cán bộ xã Trà Cang cho hay, toàn xã có 900 hộ, với hơn 4.800 nhân khẩu. Chỉ tính riêng từ năm 2017 đến nay đã có trên 10 người chết do lá ngón. Những cái chết vì lá ngón nhiều tới nỗi, khi nhắc đến loài cây này, người ta nhìn thấy cả nỗi đau âm ỉ trong mắt những người ở lại, họ không dám nhắc đến, càng không muốn nhớ tới. Bởi cho tới tận bây giờ, họ vẫn chưa cách nào thoát khỏi nỗi ám ảnh đau thương ấy.

Có lẽ, đối với hầu hết những người đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây, cái chết của vợ chồng chị Hồ Thị Thiên và anh Hồ Văn Hai để lại cho họ nhiều dư âm đau buồn nhất. Họ buồn cho người đã chết một phần, thì càng xót xa cho người ở lại mười phần.

Một ngày đầu tháng 8/2018, chị Thiên tìm đến lá ngón để tự kết liễu đời mình, bỏ lại 3 đứa con thơ cho bà nội chăm sóc. Không ai biết lý do thực sự khiến Thiên tự tử, họ chỉ đoán rằng, chị quá túng quẫn khi một mình nuôi 3 đứa con nhỏ mà bồng bột tìm sự giải thoát cho cuộc đời mình. Chồng chị, anh Hồ Văn Hai cũng đã chọn cách treo cổ tự tử trước đó không lâu, khi gặp mâu thuẫn gia đình.

Ba đứa con nhỏ của vợ chồng chị Thiên chắc hẳn vẫn chưa thể nào tưởng tượng nổi, cha mẹ của chúng lại chọn cái chết đột ngột không báo trước như vậy. Một gia đình lẽ ra là hạnh phúc, bỗng dưng tan nát chỉ vì suy nghĩ dại dột của những người làm cha làm mẹ, và người gánh chịu hậu quả đau thương không ai khác chính là ba đứa con thơ dại.

Lá ngón, loại lá cây dễ tìm ở huyện miền núi Nam Trà My

Và rồi, bà Nê (bà nội của những đứa trẻ) lại gồng gánh cưu mang thêm 3 đứa cháu tội nghiệp. Tính ra, một mình bà Nê đang phải chăm sóc và nuôi nấng tận 7 đứa cháu mồ côi. Bởi vì trước đó 3 năm, hai vợ chồng con trai bà Nê là Hồ Văn Thiên và Hồ Thị Thôi cũng đã tìm đến cái chết bằng lá ngón, để lại cho bà 4 đứa cháu nhỏ.

Người đàn bà tuổi gần 60, gương mặt khắc khổ chằng chịt những vết chân chim rơm rớm nước mắt. “Chẳng hiểu vì điều gì mà chúng lại chọn cái chết, vì trước khi mất chúng chẳng có biểu hiện gì là không muốn sống cả. Nhiều người bảo là do túng quẫn, nghèo khó. Nhưng lâu nay vẫn thế, vẫn sống tốt mà...”, bà Nê sụt sùi.

Nói rồi, bà Nê nhìn xa xăm về phía ngôi nhà gỗ trên triền đồi, ánh mắt gợn lên nỗi bi thương khó tả. Hóa ra, đó là ngôi nhà mà trước đây vợ chồng anh Hai và chị Thiên từng sống giờ lạnh lẽo, ảm đạm, chẳng còn ánh lửa bập bùng và tiếng cười đùa của bọn trẻ như lúc trước. Không một ai dám đến gần căn nhà, vì họ quá ám ảnh và tin rằng đó là “cái chết xấu”.

Trong căn nhà sàn dột nát, giờ đây chỉ còn 8 bà cháu nương tựa vào nhau mà sống. Bà Nê phải làm lụng vất vả từ sáng tới tối mịt để nuôi đàn cháu nhỏ đáng thương. May sao mấy đứa cháu lớn đã biết thương bà, thường tranh thủ sau giờ học để lên rẫy mót dưa, kiếm củi, đỡ đần cho bà bớt đi cực nhọc.

Những cái chết không báo trước vốn dĩ đã đủ ám ảnh, nhưng có lẽ, chỉ đến khi tận mắt chứng kiến cái chết được báo trước nhưng không thể can ngăn, người ta mới biết thế nào là bất lực, là tận cùng của đau xót.

Đó chính là câu chuyện về cái chết của chồng chị Hồ Thị Lý, anh Hồ Văn Noan. Noan vốn là một cán bộ thôn, cũng là lao động chính trong nhà. Một năm trước, Noan tìm đến cái chết bằng lá ngón trong khi chẳng hề có mâu thuẫn hay xung đột với bất kì ai.

Chị Lý kể, buổi tối hôm chồng chị chết, trong lúc 4 mẹ con đang nằm ngủ thì Noan gọi dậy, nói rành mạch từng chữ: “Người ta gọi tôi rồi, phải đi thôi. Đừng cố gắng cấp cứu làm gì, tôi nấu nước để uống chứ không nhai. Mấy mẹ con ở lại, cố gắng sống”. Khoảnh khắc đó có lẽ cả đời chị Lý không bao giờ quên được. Cho tới bây giờ, chị vẫn luôn ôm một nỗi hoài nghi mãi không có lời đáp, về lý do vì sao chồng chị lại chọn cái chết, bỏ lại 4 mẹ con chị bơ vơ.

 

II.

Trà Cang không phải là xã duy nhất. Theo thống kê sơ bộ, khoảng 3 năm trở lại đây, toàn huyện Nam Trà My có trên 30 trường hợp ăn lá ngón tự tử. Dù đây mới chỉ là con số ước chừng, và rằng con số chính xác không biết lên tới bao nhiêu, nhưng chỉ chừng đó thôi cũng đủ làm cho những ai nghe được cảm thấy giật mình.

Cách đây 3 năm, người dân ở nóc Măng Dí 4 (xã Trà Nam) cũng đã từng bị ám ảnh, hoang mang vì nạn tự tử tới mức cả làng hoảng loạn kéo nhau bỏ đi vì “cái chết xấu”, bất chấp mọi lời vận động, khuyên ngăn của chính quyền.

Họ sợ hãi tới mức chấp nhận từ bỏ hết cơ sở vật chất, hệ thống điện lưới, giao thông nông thôn vừa được đầu tư. Bởi lẽ, nỗi ám ảnh từ những cái chết liên tiếp trong họ quá lớn, khiến tất cả dân làng đều ngầm tin rằng, nếu còn ở lại làng, chắc chắn sẽ còn nhiều người phải chết. Vậy mới nói, ma lực của lá ngón thật sự quá khủng khiếp.

Ở vùng cao này, luôn luôn tồn tại một cuộc chiến không cân sức, giữa những người luôn xem nhẹ cái chết và những người đi tuyên truyền ngăn chặn tình trạng tự tử bằng mọi hình thức. Thậm chí, ngay cả người nằm trong đội ngũ tuyên truyền, vận động người dân đừng dùng lá ngón để giải quyết vấn đề cuộc sống thì ngay sau đó, chính họ lại tìm đến lá ngón để tự vẫn, như trường hợp của anh Hồ Văn Noan (thôn 5, xã Trà Cang).

Noan là cán bộ xã, sáng đi tuyên truyền về lá ngón xong thì chiều lại dùng lá ngón để tự tử. Cái chết bất ngờ của Noan khiến tất thảy dân làng cũng như chính quyền cảm thấy bàng hoàng và sửng sốt. Bởi chẳng ai ngờ được, người vừa cố gắng kéo người khác ra khỏi vũng bùn, lại bất ngờ quay lại nhảy vào chính vũng bùn đó.

Ông Đinh Việt Trung, Trưởng công an huyện Nam Trà My bày tỏ e ngại, mặc dù trong những chương trình tuyên truyền, vận động chính sách, đều cố gắng giải thích cho bà con hiểu là đừng sử dụng lá ngón nhưng mọi việc lại đâu vào đấy. “Thậm chí, nhiều khi chúng tôi còn chẳng dám nhắc đến, vì sợ nhắc đến người ta lại nhớ...”, ông Trung nói.

Chuyện người dân tìm đến lá ngón để giải quyết vấn đề thường xuyên tới mức chính quyền cảm thấy bất lực và lúng túng, khi đã tìm đủ mọi cách, mọi phương pháp từ vận động, khuyên nhủ đến dọa nạt, nhưng vẫn không hiệu quả. Vòng luẩn quẩn ấy cứ mãi xoay tròn không có hồi kết, chính quyền thì nỗ lực tuyên truyền, ngăn chặn, còn người dân, hễ buồn lại tìm đến lá ngón, như một sự lựa chọn cuối cùng và duy nhất.

Người chết thì hết, còn người ở lại, có lẽ cả phần đời về sau vẫn sẽ mang theo những đau thương ấy, những đau thương dai dẳng mãi giằng xé tâm can. Bi kịch lá ngón liệu có thể kết thúc không? Không ai biết, bởi lẽ, ở cái vùng cao này, chẳng thể nào biết trước được điều gì...

Những chiến binh trong chuyến bay đưa người Việt từ Vũ Hán trở về

Những chiến binh trong chuyến bay đưa người Việt từ Vũ Hán trở về

Phóng sự 18/02/2020 - 08:32

Chuyến bay đi Vũ Hán của Vietnam Airlines (VNA) như một nhiệm vụ thể hiện tinh thần chiến binh.

'Kho báu' trên đỉnh mây ngàn

'Kho báu' trên đỉnh mây ngàn

Phóng sự 12/02/2020 - 09:27

Nhắc đến Hoàng Liên Sơn là nhắc đến đại ngàn hùng vĩ với những đỉnh núi cao mây phủ ẩn chứa bao bí ẩn của muôn loài động vật, kỳ hoa dị thảo.

Chuyến biển xuyên tết

Chuyến biển xuyên tết

Phóng sự 11/02/2020 - 09:21

Các ngư dân vui mừng nói về thành quả chuyến biển là 6 tấn cá chuồn sẽ bán được gần 250 triệu đồng.

Cô bé 'xương thủy tinh'

Cô bé 'xương thủy tinh'

Phóng sự 10/02/2020 - 09:30

"Em chỉ mong ước không bị gãy chân, gãy tay sau những lần va chạm mạnh, không phải đi bệnh viện đã là hạnh phúc rồi..."

'Chuyện tình cổ tích' và cuộc sống khốn khó của cặp vợ chồng chênh nhau 43 tuổi

'Chuyện tình cổ tích' và cuộc sống khốn khó của cặp vợ chồng chênh nhau 43 tuổi

Phóng sự 09/02/2020 - 07:01

Họ từng là cặp đôi nổi tiếng được ngợi ca bằng những mỹ từ có cánh. Thế nhưng, khi đã nên duyên vợ chồng họ phải đối diện với thực tế "cơm áo gạo tiền" và hiện tại họ đang sống những ngày hết sức khó khăn.

Mỗi ngày chỉ khoảng 20 container nông sản sang được Trung Quốc

Mỗi ngày chỉ khoảng 20 container nông sản sang được Trung Quốc

Phóng sự 08/02/2020 - 12:53

Các cửa khẩu phụ tiếp tục không thể thông quan hàng hóa, nhiều container chở hoa quả chuyển hướng sang cửa khẩu Hữu Nghị nhưng số lượng xuất đi cũng không đáng kể.

Điểm huyệt trị bệnh như… phim kiếm hiệp

Điểm huyệt trị bệnh như… phim kiếm hiệp

Phóng sự 06/02/2020 - 07:01

Ở Bình Định, nhiều võ nhân được thừa hưởng bí kíp điểm huyệt, giải huyệt để trị thương, chữa bệnh do tổ tiên truyền lại.

Người có tài nghe âm thanh bằng... tay

Người có tài nghe âm thanh bằng... tay

Phóng sự 05/02/2020 - 10:53

Sờ vào vỏ thùng chiếc đồng hồ treo tường cổ để cảm nhận độ rung của bài Ave maria qua da là cách mà người thợ câm điếc này có thể “nghe” được âm thanh…

Bàn chân viết nên giấc mơ cuộc đời

Bàn chân viết nên giấc mơ cuộc đời

Phóng sự 04/02/2020 - 08:10

Lúc tròn 5 tuổi, cậu bé Vũ Hoàng Quân (sinh năm 2008) ở xã Cự Thắng, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ mất đôi tay trong vụ tai nạn hy hữu.

Hàng ngàn bò sữa thuần chủng Mỹ về trang trại của TH đầu năm mới

Hàng ngàn bò sữa thuần chủng Mỹ về trang trại của TH đầu năm mới

Phóng sự 02/02/2020 - 21:02

Ngày 2/2, Tập đoàn TH (đơn vị sở hữu thương hiệu TH true MILK) tổ chức lễ đón lô đầu tiên trong đàn bò sữa 4.500 con cao sản thuần chủng Holstein Friesian (HF) nhập khẩu từ Mỹ.

Vùng biên giới vắng vẻ, ảm đạm vì dịch viêm đường hô hấp do virus Corona

Vùng biên giới vắng vẻ, ảm đạm vì dịch viêm đường hô hấp do virus Corona

Phóng sự 01/02/2020 - 22:36

Không khí buôn bán, giao thương ở các cửa khẩu của tỉnh Lạng Sơn trong những ngày này trở nên ảm đạm, vắng vẻ vì ảnh hưởng của dịch viêm đường hô hấp do virus Corona gây ra.

Chợ Gò, phiên chợ tết độc nhất vô nhị

Chợ Gò, phiên chợ tết độc nhất vô nhị

Phóng sự 28/01/2020 - 14:28

Là chợ, nhưng giữa người mua kẻ bán không 1 lời nói thách, trả giá.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Có người đi tù vài năm cũng cóc sợ, con cái họ ăn đến muôn đời

Có người đi tù vài năm cũng cóc sợ, con cái họ ăn đến muôn đời

"Đau theo kiểu bắt tù ông này, kiểm điểm ông kia thì chưa đủ. Có tác dụng răn đe đấy, nhưng tác dụng thay đổi cơ chế yếu lắm", PGS.TS. Trần Đình Thiên.

Chỉ đưa hàng lên biên giới để xuất theo hình thức chính ngạch

Chỉ đưa hàng lên biên giới để xuất theo hình thức chính ngạch

Đó là đề nghị của Bộ Công thương với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, trái cây sang Trung Quốc trong bối cảnh xuất khẩu sang nước này đang gặp khó vì dịch Covid-19.

Đi ngược chiều trên cao tốc, tài xế bị phạt 17 triệu đồng

Đi ngược chiều trên cao tốc, tài xế bị phạt 17 triệu đồng

Đi ngược chiều trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, một tài xế ô tô bị lực lượng chức năng phạt 17 triệu đồng và tước giấy phép lái xe 6 tháng.

Báo Nông Nghiệp